các giải pháp chiến lược nhằm gia tăng hoạt động xuất khẩu tôm ở tỉnh khánh hòa

The production and export of frozen shrimp in Thai Lan.

L I CAM OAN

Tôi xin cam oan Lu n v n : “ Các gi i pháp chi n l c nh m gia t ng

ho t ng xu t kh u tôm t nh Khánh Hòa ” là công trình nghiên c u c a riêng tôi

Các s li u c s d ng là trung th c, tài này là k t qu t vi c nghiên

c u, tìm hi u th c t , i u tra, phân tích và nh n nh, ánh giá c a tác gi

Nha Trang ngày 02 tháng 04 n m 2010

Ng i cam oan

Hoàng Gia Trí H i

L I C M N

có c k t qu nghiên c u và hoàn thành lu n v n này, tôi ã c s giúp nhi u m t c a các th y cô, s ng h c a gia ình và s nhi t tình c a các chuyên viên S Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn t nh Khánh Hòa, nhân viên c a các Công ty ch bi n xu t kh u th y s n trên a b n t nh Khánh Hòa

"i h c Kinh t thành ph H% Chí Minh, tr ng "i h c Kinh t Qu c dân Hà

N i ã t n tâm và nhi t tình gi ng d"y tôi trong su t ch ng trình khóa h c Cao

h c kinh t th y s n t"i tr ng "i h c Nha Trang, c&ng nh ã giúp tôi trang b nh'ng ki n th c m i m( và h'u ích nh t

Xin chân thành c m n H i %ng b o v c ng lu n v n Th"c s) Kinh

t ã góp nh'ng ý ki n quý báu tài lu n v n hoàn ch nh h n

Xin g i l i c m n các anh ch em trong l p Cao h c kinh t 2005 tr ng

"i h c Nha Trang ã cùng tôi chia s* ki n th c và kinh nghi m h c t p trong

su t quá trình tham gia khóa h c, t ó b n thân tôi ã có thêm nh'ng hi u bi t b+ ích và tình c m chân thành sau khi hoàn thành khóa h c

M C L C

L,I CAM OAN i

L,I C-M N ii

M/C L/C iii

DANH M/C CÁC B-NG VÀ BI0U 1 vi

DANH M/C CÁC BI0U 1 viii

DANH M/C CÁC CH2 VI3T T4T ix

PH5N M6 5U 1

1 Lý do ch n tài 1

2 M c tiêu nghiên c u 2

3 i t ng và ph"m vi nghiên c u 3

4 Ph ng pháp nghiên c u 3

5 óng góp c a Lu n v n 4

6 K t c u Lu n v n 4

CH7.NG 1: C S6 LÝ LU8N V9 XU:T KH;U TH<Y S-N 5

1.1 M t s v n lý lu n c b n v xu t kh u th y s n 5

1.1.1 Khái ni m xu t kh u 5

1.1.2 Vai trò c a xu t kh u th y s n i v i n n kinh t 5

1.1.2.1 Vai trò c a xu t kh u th y s n trong xóa ói gi m nghèo và t o công n vi c làm cho ng i lao ng 5

1.1.2.2 Vai trò c a xu t kh u th y s n trong vi c m r ng quan h th ng m i qu c t góp ph n tích l y cho Nhà n c, th c hi n công nghi p hóa, hi n i hóa t n c 6

1.1.3 M t s lý thuy t v ho"t ng xu t kh u th y s n 7

1.1.3.1 Lý thuy t l i th so sánh (t ng i) 7

1.1.3.2 Lý thuy t l i th c nh tranh qu c gia 8

1.1.4 Nh'ng l i th c a Vi t Nam trong s n xu t và xu t kh u th y s n 9

1.1.4.1 V i u ki n t nhiên, ngu n l i th y s n 9

1.1.4.2 V ti m n ng con ng i 10

1.1.5 M t s kinh nghi m trong ho"t ng xu t kh u th y s n 10

1.1.5.1 u t vào nuôi tr ng th y s n b o m kh n ng xu t kh u 10

1.1.5.2 Phát tri n công nghi p ch bi n th y s n theo nh h ng xu t kh u 11

1.1.5.3 Thi t l p ch t ch các m i quan h d c trong ngành th y s n nh=m nâng

cao hi u qu s n xu t kinh doanh, góp ph n y m"nh xu t kh u th y s n 14

1.1.5.4 Chú tr ng phát tri n công tác th tr ng 15

1.1.5.5 Chính ph c n có vai trò quan tr ng trong vi c y m nh xu t kh u th y s n 17

1.1.5.6 H p tác ch t ch v i các n c nh p kh u nh m m r ng kh n ng xu t kh u và ki m soát ch t ch ch t l ng và v sinh an toàn th c ph m i v i th y s n xu t kh u 18

1.1.6 H th ng các ch tiêu ánh giá ho"t ng xu t kh u th y s n 19

1.1.6.1 T c t ng tr ng 19

1.1.6.2 Các ch tiêu s n ph m xu t kh u 20

1.2 T+ng quan v tình hình nghiên c u 21

1.2.1 Các nghiên c u trong n c 21

1.2.2 Các nghiên c u ngoài ng c 22

1.3 Qui trình nghiên c u 23

CH7.NG 2: TH>C TR?NG S-N XU:T VÀ XU:T KH;U TÔM C<A T@NH KHÁNH HÒA 31

2.1 T+ng quan v tình hình s n xu t và xu t kh u tôm trên th gi i và Vi t Nam 31

2.2.1 Tình hình s n xu t và xu t kh u tôm trên th gi i 31

2.1.2 Tình hình s n xu t và xu t kh u tôm Vi t Nam 38

2.1.2.1 i u ki n t nhiên và c i m ngu n l i th y s n c a Vi t Nam 38

2.1.2.2 S n l ng và kim ng ch xu t kh u Tôm Vi t Nam 44

2.2 Tình hình s n xu t và xu t kh u tôm c a t nh Khánh Hòa 50

2.2.1 i u ki n t nhiên và c i m kinh t xã h i c a t nh Khánh Hoà 50

2.2.1.1 i u ki n t nhiên và ngu%n l i th y s n: 50

2.2.1.2 K t c u h" t ng 51

2.2.1.3 Nhân t th tr ng 52

2.2.1.4 Ngu%n l c v v n 53

2.2.1.5 Ngu%n l c v lao ng 54

2.2.1.6 Ngu%n nguyên li u th y s n 57

2.2.1.7 Trình công ngh 64

2.2.1.8 C ch , chính sách c a Nhà n c và c a T nh Khánh Hòa 66

2.2.2 S n l ng và kim ng ch xu t kh u tôm c a t nh Khánh Hòa 70

2.3 Xác nh m c nh h ng c a các nhân t n s n l ng Tôm xu t kh u

qua ánh giá c a chuyên gia 78

CH7.NG 3: CÁC GI-I PHÁP NHAM ;Y M?NH S-N L7BNG TÔM XU:T KH;U C<A T@NH KHÁNH HÒA 82

3.1 Ph ng h ng chung y m"nh ho"t ng xu t kh u tôm t nh Khánh Hòa 82

3.2 C n c a ra các gi i pháp 82

3.3 Các gi i pháp c th 88

3.3.1 Nhóm gi i pháp t"o ngu%n nguyên li u +n nh cho ch bi n xu t kh u Tôm88 3.3.1.1 Th c hi n quy ho"ch các khu v c s n xu t nguyên li u Tôm nh=m áp ng cho nhu c u xu t kh u 88

3.3.1.2 T ng c ng m i liên k t d c thông qua vi c t ng doanh nghi p ch bi n Tôm xu t kh u ký k t h p %ng v i các ch h nuôi tr%ng th y s n 89

3.3.1.3 Nâng cao hi u qu b o qu n sau thu ho"ch t ng s n l ng nguyên li u có giá tr 90

3.3.2 Nhóm gi i pháp v phát tri n công nghi p ch bi n Tôm xu t kh u c a Vi t Nam nói chung, t nh Khánh Hòa nói riêng 91

3.3.2.1 a d"ng hóa s n ph m Tôm ch bi n xu t kh u phù h p v i nhu c u th tr ng 91

3.3.2.2 T ng c ng và nâng cao ch t l ng s n ph m Tôm ch bi n xu t kh u c a t nh Khánh Hòa 92

3.3.2.3 Hoàn thi n bao bì óng gói s n ph m 95

3.3.2.4 Hoàn thi n chi n l c s n ph m 95

3.3.3 Nhóm gi i pháp v giá nh=m t ng c ng n ng l c c"nh tranh c a s n ph m Tôm xu t kh u c a t nh Khánh Hòa 96

3.3.3.1 Xây d ng m t ph ng pháp xác nh giá h p lý 97

3.3.4 Nhóm gi i pháp v t"o d ng th ng hi u, nhãn hi u cho s n ph m Tôm ch bi n c a Vi t Nam nói chung, t nh Khánh Hòa nói riêng 100

K t Lu n 104

TÀI LICU THAM KH-O 106

Ph l c 1: 108

Ph L c 2: 117

Ph L c 3: 122

Ph l c 4: 123

DANH M C CÁC B NG VÀ BI U

DANH M C CÁC HÌNH

Hình 1.1: Ma tr n SWOT 28

DANH M C CÁC S S % 1.1: Các y u t quy nh l i th c"nh tranh qu c gia 8

S % 3.1: Quá trình tri n khai HACCP 93

DANH M C CÁC B NG B ng 1.1: S l ng doanh nghi p ch bi n th y s n xu t kh u c kh o sát phân chia theo hình th c s h'u v n 25

B ng 1.2: S l ng doanh nghi p ch bi n th y s n xu t kh u c kh o sát phân chia theo a bàn ho"t ng 25

B ng 2.1: S n l ng nh p kh u Tôm vào th tr ng Châu âu 31

B ng 2.2: S n l ng nh p kh u Tôm vào th tr ng Tây Ban Nha 33

B ng 2.3: S n l ng nh p kh u Tôm vào th tr ng Denmark 34

B ng 2.4: S n l ng nh p kh u Tôm vào th tr ng France 35

B ng 2.5: S n l ng nh p kh u Tôm vào th tr ng Italy 36

B ng 2.6: T+ng s n l ng th y s n c a Vi t Nam 2005 - 2008 40

B ng 2.7: Ch s phát tri n s n l ng th y s n Vi t Nam giai o"n 2005-2008 41

B ng 2.8: S n l ng và Kim ng"ch xu t kh u th y s n c a Vi t Nam 2005 2008 41

B ng 2.9: S n l ng và Kim ng"ch xu t kh u Tôm c a 44

Vi t Nam 2005-2008 44

B ng 2.10: S n l ng và Kim ng"ch xu t kh u Tôm qua các th tr ng c a Vi t Nam n m 2008 45

B ng 2.11: S n l ng và Kim ng"ch xu t kh u Tôm qua các th tr ng c a Vi t Nam 6 tháng u n m 2009 48

B ng 2.12: Phân b tr' l ng h i s n vùng bi n Khánh Hòa 51

B ng 2.13: Tình hình ch t l ng lao ng c a 15 DNCBTSXK 55

B ng 2.14: S % c a 15 doanh nghi p th c hi n các hình th c 56

nâng cao trình c a ng i lao ng 56

B ng 2.15: Tình hình khai thác và nuôi tr%ng th y s n Khánh Hòa 57

B ng 2.16: S l ng tàu thuy n khai thác thuD s n 58

t nh Khánh Hoà 2005 – 2008 58

B ng 2.17: Phân tích s n l ng khai thác thuD s n giai o"n 2005 – 2008 59

B ng 2.18: Tình hình khai thác h i s n các t nh Nam Trung B 60

B ng 2.19: Phân tích s n l ng nuôi tr%ng th y s n Khánh Hòa 2005-2008 61

B ng 2.20: Di n tích nuôi tr%ng thuD s n c a Khánh Hoà qua các n m 62

B ng 2.21: S l%ng bè s d ng trong nuôi tr%ng thuD s n 62

B ng 2.22: Tình hình trang b h th ng x lý n c th i t"i 15 DNCBTSXK 65

B ng 2.23: Kim ng"ch xu t kh u th y s n t nh Khánh Hòa 2005 – 2008 70

B ng 2.24: Giá tr kim ng"ch xu t kh u thuD s n c a T nh Khánh Hòa so v i c n c 71

B ng 2.25: S n l ng Tôm c a t nh Khánh Hòa giai o"n 2005-2008 73

B ng 2.26: S n l ng và kim ng"ch xu t kh u Tôm c a t nh Khá 74

B ng 2.27: Giá Tôm xu t kh u qua các th tr ng giai o"n 2005-2008 75

B ng 2.28: S n l ng tôm nuôi (tôm sú và th*) c a Khánh Hòa 77

n m 2005-2008 77

B ng 2.29: S n l ng tôm hùm nuôi c a Khánh Hòa n m 2005-2008 78

B ng 3.1: MA TR8N SWOT MET HÀNG TÔM XU:T KH;U C<A T@NH KHÁNH HÒA 85

DANH M C CÁC BI U

Bi u % 2.1: S n l ng và giá tr xu t kh u th y s n Vi t Nam giai o"n

2005-2008 42

Bi u % 2.2: C c u th ph n kim ng"ch xu t kh u th y s n Vi t Nam trên 43

Bi u % 2.3: S n l ng và kim ng"ch xu t kh u Tôm c aVi t Nam 2005-2008 45

Bi u % 2.4: C c u Kim ng"ch xu t kh u Tôm c a Vi t Nam n m 2008 46

Bi u % 2.5: Kh i l ng và giá tr kim ng"ch xu t kh u Tôm 6 tháng u n m giai o"n 2005-2009 c a Vi t Nam 49

Bi u % 2.6: C c u Kim ng"ch xu t kh u Tôm qua các th tr ng c a Vi t Nam 6 tháng u n m 2009 49

Bi u % 2.7: S n l ng khai thác và nuôi tr%ng th y s n Khánh Hòa 58

Bi u % 2.8: S n l ng và kim ng"ch xu t kh u th y s n Khánh Hòa 73

Bi u % 2.9: T+ng s n l ng Tôm c a t nh Khánh Hòa qua các 74

n m 2005-2008 74

Bi u % 2.10: S n l ng và kim ng"ch xu t kh u Tôm c a t nh Khánh Hòa giai o"n 2005-2008 75

DANH M C CÁC CH VI T T T

1 ADB : Asian Development Bank (Ngân hàng Phát tri n Châu Á)

2 ASEAN : Association of Southeast Asia Nations

(Hi p h i các qu c gia ông Nam Á)

3 CPI : Consumer Price Index (Ch s giá tiêu dùng)

4 DANIDA : Danish International Development Agency

(C quan Phát tri n Qu c t an M"ch)

5 DNCBTSXK : Doanh nghi p ch bi n thuD s n xu t kh u

6 EU : European Union (Liên Minh Châu Âu)

7 FAO : Food and Agriculture Organization

(T+ ch c l ng th c và nông nghi p)

8 GNP : Gross National Product (T+ng s n ph m qu c dân)

9 GDP : Gross Domestic Product (T+ng s n ph m qu c n i)

10 HACCP : Hazard Analysis and Critical Control Point

(Phân tích m i nguy và ki m soát i m t i h"n)

11 ISO : International Organization for Standardization

(T+ ch c Tiêu chu n hóa qu c t )

12 KTTS : Khai thác th y s n

13 NSEC : Norwegian Seafood Export Council

(H i %ng xu t kh u th y s n NaUy)

14 NTTS : Nuôi tr%ng th y s n

15 UBND : <y Ban Nhân Dân

16 UNCTAD : United Nations Conference on Trade and Development (T+ ch c th ng m"i và phát tri n c a Liên h p qu c)

17 UNDP : United Nations Development Program

(Ch ng trình Phát tri n c a Liên Hi p Qu c)

18 SEAFDEC : Southeast Asian Fisheries Development Center

(Trung tâm Phát tri n th y s n ông Nam Á)

24 WB : World Bank (Ngân hàng Th Gi i)

25 WTO : World Trade Organization (T+ ch c Th ng m"i Th gi i)

PH N M U

1 Lý do ch n tài

Trong nuôi tr%ng thuD s n th gi i c&ng nh Vi t Nam, ngh nuôi tôm là

m t trong nh'ng ngh phát tri n m"nh, có r t nhi u lo"i tôm nuôi có giá tr kinh

t cao v i nhi u hình th c nuôi khác nhau Vi t Nam có kho ng 3260 km b

bi n, 12 m phá và các eo v nh, 112 c a sông l"ch, hàng ngàn o l n nh$ ven

bi n, v i 1.700.000ha di n tích m t n c.Vi t Nam ã và ang phát tri n ngành nuôi tr%ng thuD s n c bi t là ngành nuôi tôm

Trong c c u các ngành kinh t c a t nh Khánh Hòa, th y s n ã c xác

nh là m t ngành kinh t m&i nh n Trong th i gian qua, hi n nay và c&ng nh trong t ng lai, kinh t th y s n s( óng góp m t vai trò r t quan tr ng trong vi c phát tri n kinh t c a t nh Là m t t nh thu c mi m Nam Trung B , Khánh Hoà

có di n tích vùng bi n là 10.000km2 Các o ven b và v nh nh v nh Cam Ranh, v nh V n Phong, m Nha Phu, Th y Tri u là nh'ng v trí h t s c thu n

l i phát tri n khai thác và nuôi tr%ng thuD s n, c bi t là nuôi Tôm Và ây c&ng là m t trong nh'ng l i th v nguyên li u c a ngành ch bi n và xu t kh u thuD s n

Hi n nay Khánh Hoà ã có 40 x ng ch bi n xu t kh u trong ó 22 Nhà máy ch bi n th y s n ông l"nh v i công su t c p ông trên 350 t n/ngày, 3 phân x ng ch bi n % h p, 15 c s ch bi n thuD s n khô Các doanh nghi p trong ngành ngoài nh'ng phân x ng m i xây d ng, các phân x ng c& c&ng ã

t ng b c nâng c p nhà x ng, u t máy móc thi t b "t yêu c u ngành do B ThuD s n quy nh

n cu i n m 2008, Khánh Hoà ã có 30 x ng (g%m 15 x ng ông l"nh,

11 x ng hàng khô, 4 phân x ng % h p) c ch ng nh n "t tiêu chu n ngành, trong ó 19 x ng c c p gi y phép tiêu chu n xu t kh u vào th

tr ng EU m t s còn l"i ang ti p t c hoàn ch nh c ch ng nh n

Hàng n m kim ng"ch xu t kh u th y s n Khánh Hòa chi m t 52 - 56% kim ng"ch xu t kh u toàn t nh v i t+ng s n l ng ch bi n xu t kh u th y s n t

n m 2004 n 2008 "t 242.529 t n Riêng n m 2008, kim ng"ch xu t kh u th y

s n là 280.000 nghìn USD (chi m trên 11% so v i t+ng kim ng"ch xu t kh u thuD s n c n c)

Khánh Hòa ã a ra ph ng h ng xu t kh u th y s n n n m 2010 là giá tr kim ng"ch xu t kh u s( "t 300 tri u USD v i t+ng s n ph m th y s n

xu t kh u là 59.000 t n M c dù ti m n ng phát tri n th y s n c a Khánh Hòa r t

l n, nh ng "t c ch tiêu trên là v n h t s c khó kh n b i các nguyên nhân chính sau: S bi n ng c a th tr ng, v n giá c , các rào c n th ng m"i…

Hai th tr ng xu t kh u thuD s n chính c a Khánh Hoà chi m tD l cao

nh t là Nh t B n và MF ang có các bi n ng l n Th tr ng Nh t B n gi m t 55-65% n m 2003 xu ng còn 34% n m 2008 do vi c gi m giá c a %ng Yên và

vi c t ng thu bán hàng c a chính ph Nh t Còn i v i th tr ng l n th hai là

MF, sau v ki n bán phá giá tôm và cu c kh ng ho ng kinh t th gi i ã làm cho kim ng"ch xu t kh u sang MF n m 2008 gi m hGn

Tr c th c t khó kh n ó, v i mong mu n góp ph n giúp cho ngành xu t

kh u th y s n Khánh Hòa ng v'ng và phát tri n trong th i gian t i Vi c nghiên c u th c tr"ng tìm ra nh'ng nhân t nh h ng, th ng kê và phân tích nh=m tìm ra các nhân t chính có nh h ng n s n l ng xu t kh u thuD s n,

t ó ra c các bi n pháp nh=m y m"nh s n l ng xu t kh u thuD s n là

i u th t s c n thi t

Xu t phát t nh'ng v n nêu trên là c s em ch n tài "Các gi i pháp chi n l c nh=m gia t ng ho"t ng xu t kh u tôm t nh Khánh Hoà " làm tài cho lu n v n cao h c c a mình

2 M c tiêu nghiên c u

- Nghiên c u kinh nghi m xu t kh u th y s n c bi t là tôm c a các

n c trên th gi i

- Khái quát chung v tình hình s n l ng Tôm xu t kh u các th tr ng

xu t kh u nh : Nh t B n, MF, EU, ông Nam Á, Trung Qu c và ài Loan…

- Phân tích, ánh giá và nh n xét th c tr"ng xu t kh u Tôm c a Khánh Hòa

- Xác nh m c nh h ng c a các nhân t n s n l ng Tôm xu t

kh u trong giai o"n 2005 – 2008

- xu t nh'ng gi i pháp chi n l c nh m gia t ng ho"t ng xu t

kh u tôm t nh Khánh Hoà trong th i gian t i

3 i t ng và ph m vi nghiên c u

i t ng nghiên c u:

tài này t p trung vào nghiên c u các doanh nghi p ch bi n th y s n có

xu t kh u Tôm trên a bàn t nh Khánh Hòa Th tr ng xu t kh u chính mà tài c p n là các th tr ng nh : Nh t B n, MF, EU, ài Loan, ông Nam Á

và Trung Qu c

Ph m vi nghiên c u:

- Ph"m vi v không gian: Bao g%m toàn b các doanh nghi p ch bi n

th y s n có xu t kh u Tôm thu c m i lo"i hình kinh t trong ph"m vi a ph ng

t nh Khánh Hoà

- Ph"m vi v th i gian: S li u thu th p t các doanh nghi p ch bi n

th y s n có xu t kh u Tôm trong giai o"n t n m 2004 n n m 2008

4 Ph ng pháp nghiên c u

tài nghiên c u s d ng các ph ng pháp ch y u sau:

- Ph ng pháp phân tích th ng kê t+ng h p, i chi u, so sánh và suy lu n logic tài l y các s li u t các ngu%n nh niêm giám th ng kê c a T+ng c c

Th ng kê Vi t Nam, C c Th ng kê Khánh Hòa, B Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn Vi t Nam, Hi p h i Ch bi n và xu t kh u th y s n Vi t Nam, S Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn Khánh Hòa

T các b ng th ng kê và các s li u, tác gi s( ti n hành phân tích, so sánh theo chu#i th i gian ho c s d ng ph ng pháp ch s nh=m nh n nh và ánh giá nh'ng nhân t có nh h ng n s n l ng Tôm xu t kh u ra các th tr ng trên th gi i c a t nh Khánh Hòa

- Ph ng pháp i u tra, kh o sát th c t

Tác gi i th c t các doanh nghi p và các nhà máy ch bi n Tôm xu t

kh u c a t nh Khánh Hòa Bên c"nh ó, tác gi ã tham kh o ý ki n c a m t s

chuyên gia ang làm vi c l)nh v c ch bi n th y s n xu t kh u, các chuyên gia

kh u Tôm c a t nh Khánh Hòa và v i các m c tiêu nghiên c u trên tài mong

mu n a ra c m t s các bi n pháp giúp cho các doanh nghi p gia t ng c

s n l ng Tôm xu t kh u c a t nh Khánh Hòa qua vi c phân tích và ánh giá tác

ng c a các nhân t n s n l ng Tôm xu t kh u %ng th i tài làm tài li u

tham kh o cho sinh viên "i h c, Cao h c chuyên ngành Kinh T Th y S n

6 K t c u Lu"n v n

Ngoài ph n m u, k t thúc, danh m c tài li u tham kh o và ph l c,

lu n v n c chia thành 3 ch ng v i nh'ng n i dung c th nh sau:

Ch ng 1: C s lý lu n v xu t kh u thuD s n

Ch ng 2: Th c tr"ng s n xu t và xu t kh u Tôm c a t nh Khánh Hòa

Ch ng 3: Các gi i pháp ch y u nh=m y m"nh s n l ng Tôm xu t

kh u c a t nh Khánh Hòa

s ng c a nhân dân Xu t kh u là ho"t ng kinh doanh d em l"i hi u qu t

bi n nh ng có th gây thi t h"i l n, vì nó ph i i u v i m t h th ng kinh t khác t bên ngoài các ch th trong n c tham gia xu t kh u không d dàng

kh ng ch c

1.1.2 Vai trò c!a xu t kh u th!y s n i v*i n n kinh t

Th y s n là m t trong nh'ng m t hàng xu t kh u ch l c c a Vi t Nam óng vai trò quan tr ng i v i n n kinh t xã h i c a các vùng ven bi n

1.1.2.1 Vai trò c a xu t kh u th y s n trong xóa ói gi m nghèo và t o công

n vi c làm cho ng i lao ng

Ngành Th y s n có vai trò quan tr ng trong vi c cung c p m t l ng th c

ph m t ng i l n và quý cho nhu c u con ng i Th y s n là th c ph m r t có

l i cho s c kh$e, có vai trò quan tr ng trong m t kh u ph n cân i và b+ d ng

c a ng i dân Vi t Nam Th c ph m th y s n ngoài nh'ng c i m chung thì

nó còn có nh'ng c i m riêng th hi n u th c a nó ó là thành ph n ch t

"m cao, ít m , giàu ch t khoáng, d tiêu hóa và ngày càng tr thành m t lo"i

th c ph m có nhu c u cao trên toàn th gi i S n ph m th y s n c xem là ngu%n "m ng v t r* ti n cho ng i nghèo và là ngu%n sinh d ng ít nguy

hi m cho ng i giàu Nh có th y s n mà cu c s ng ng i dân càng ngày càng

c m b o h n Ngoài ra, ngành này còn cung c p nguyên li u cho công nghi p và các ngành khác

Bên c"nh ó, xu t kh u th y s n ã có tác ng quan tr ng t i công cu c xóa ói gi m nghèo Vi t Nam thông qua c i t"o c s h" t ng, t ng ngu%n l c,

gi i quy t công n vi c làm cho hàng tri u lao ng, m b o cu c s ng cho m t

b ph n dân c nông thôn, nh t là nh'ng vùng ven bi n

1.1.2.2 Vai trò c a xu t kh u th y s n trong vi c m r ng quan h th ng

m i qu c t góp ph n tích l y cho Nhà n c, th c hi n công nghi p hóa, hi n

i hóa t n c

Theo báo cáo t"i H i th o do B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn

ph i h p v i t+ ch c Nông l ng Liên Hi p Qu c (FAO) t+ ch c ngày 8-9/6 t"i

C n Th , hi n Vi t Nam c coi là m t trong nh'ng n c có t c t ng tr ng

xu t kh u th y s n nhanh nh t th gi i v i t c t ng giá tr trung bình giai o"n 1998-2008 "t 18%/n m "i di n c a FAO cho bi t, Vi t Nam ang ng th 6

th gi i v xu t kh u th y s n, th 5 v s n l ng nuôi tr%ng và th 12 v s n

l ng khai thác M c dù s c tiêu th thuD s n trên th gi i th i gian qua, k t

n m 2008 n u n m 2009 v!n ti p t c y u, nh ng xu t kh u thuD s n Vi t Nam v!n "t hi u qu cao Theo s li u c a h i quan, 10 tháng u n m nay (2009), xu t kh u thuD s n c a c n c "t g n 1,055 tri u t n, tr giá 3,93 tD USD, t ng 39% v l ng và 24% v giá tr so v i cùng kI n m ngoái Trong ó, tôm ông l"nh, cá tra, basa và m c, b"ch tu c ông l"nh - 3 m t hàng chính- v!n duy trì à t ng tr ng cao Tôm ông l"nh chi m tD tr ng cao nh t v i 35%, cá tra, basa chi m 33% Hi n Nh t v!n d!n u v nh p kh u thuD s n Vi t Nam, chi m 34% t+ng l ng kim ng"ch xu t kh u thuD s n c a c n c; ti p sau ó là Hoa KI chi m 20%, r%i m i n EU chi m 10% Trong khi ó, xu t kh u sang Nga trong tháng 10 có v* ch'ng l"i, nh ng v!n "t m c t ng tr ng 3 con s v i 110% Nga, Ukraina và Ai C p ang ti p t c y m"nh nh p kh u cá tra, basa

c a Vi t Nam Nga là th tr ng n l* có m c kim ng"ch nh p kh u cá tra, basa

Vi t Nam cao nh t L ng cá tra, basa xu t sang Ai c p c&ng t ng t i 250%

Nh v y, phát tri n c a ngành Th y s n nói chung, c a xu t kh u th y s n nói riêng ã m ra m t th i kI phát tri n m i cho quan h th ng m"i qu c t Cho t i nay s n ph m th y s n Vi t Nam ã có m t 110 qu c gia và vùng lãnh

th+ trên th gi i Quan h th ng m"i th y s n c m r ng t"i MF và các n c

EU là m t óng góp áng k c a ngành Th y s n trong vi c m r ng quan h

th ng m"i qu c t c a ngành kinh t Vi t Nam Quan h th ng m"i th y s n

c m r ng ã d!n n các quan h v i nhi u ký k t song ph ng và a

ph ng v i các n c an M"ch, Nh t B n, Na Uy, Nga, MF, Hàn Qu c và v i các t+ ch c qu c t nh FAO, SEAFDEC, DANIDA UNDP, ADB, WB Các ký

k t này ã phát huy hi u qu to l n trong l)nh v c kinh t - xã h i c a ngành

Th y s n nói riêng và c a các n c nói chung C&ng trên c s này, t"o i u ki n cho Vi t Nam hi u y h n v pháp lu t và thông l qu c t giúp cho kinh t

Vi t Nam thâm nh p ngày càng sâu r ng h n vào khu v c và th gi i

l i th so sánh và nh p kh u các s n ph m không có l i th so sánh, ngh)a là các

n c nên hy sinh s n l ng kém hi u qu t p trung s n xu t ra s n l ng có

hi u qu h n, thì t t c các qu c gia u cùng có l i Nói cách khác, l i th so sánh là do có s khác bi t qu c t v n ng su t lao ng t ng i Nh v y, nh'ng l i ích do chuyên môn hóa và ngo"i th ng mang l"i ph thu c vào l i th

so sánh ch không ph i l i th tuy t i

Tuy nhiên, lý thuy t l i th t ng i v!n ch a gi i thích c t"i sao có

s khác bi t v n ng su t lao ng gi'a các n c c&ng nh ch a xác nh c t

l trao +i qu c t t c giá c qu c t vì lý thuy t này d a trên c n b n hang +i hang, m i ch c p t i y u t cung hay phí t+n trong m u d ch qu c t ch

ch a chú ý t i y u t c u

1.1.3.2 Lý thuy t l i th c nh tranh qu c gia

N m 1990, Michael Porter ã a ra m t lý thuy t m i – lý thuy t l i th c"nh tranh qu c gia ó là kh n ng c"nh tranh c a m t ngành s n xu t ph thu c vào kh n ng sang t"o và +i m i c a ngành ó Công trình c a Porter v a

có s k th a các lý thuy t th ng m"i qu c t khác v a ch a ng m t s khám phá quan tr ng Ông a ra 4 nhóm y u t hình thành nên kh n ng c"nh tranh

c a m t qu c gia:

S +1.1: Các y u t quy ,nh l i th c nh tranh qu c gia

- Các y u t s n xu t: g%m các y u t s n xu t c b n ( tài nguyên thiên nhiên, v trí a lý, di n tích qu c gia, dân s , v n vay…) th ng sJn có, không yêu c u u t l n v th i gian, v n và các y u t s n xu t m i ( c s h" t ng, ngu%n v n, ngu%n tri th c, ngu%n nhân l c ) có vai trò quan tr ng h n trong vi c t"o ra l i th c"nh tranh, r t c n c u t v t ch t và tài chính l n và lâu dài

c a chính ph , các doanh nghi p và các cá nhân

- Y u t th tr ng: M t th tr ng n i a khó tính s( bu c các doanh nghi p ph i c i ti n các s n ph m hi n có b=ng cách a ra nh'ng m!u mã m i

và phát tri n các s n ph m, công ngh hoàn toàn m i, t ó s( gia t ng c kh

n ng c"nh tranh c a mình

- Các ngành công nghi p h# tr và liên quan: Ngành công nghi p h# tr

có th t"o l i th c"nh tranh cho ngành công nghi p chính thông qua vi c cung

c p nhanh chóng và hi u qu Bên c"nh ó, s hi n di n c a các ngành công nghi p có liên quan ( là các ngành mà doanh nghi p có th liên k t h p tác trong

Chi n l c, c c u và c"nh tranh gi'a các công ty

Y u t c u

th tr ng

Các ngành công nghi p h#

tr và liên quan Các y u t

s n su t

các ho"t ng s n xu t t"o ra s n ph m cu i cùng ) th ng làm gia t ng n ng

su t và kh n ng c"nh tranh cho m#i ngành riêng bi t

- Chi n l c, c c u c"nh tranh gi'a các công ty: có nh h ng lâu dài

t i kh n ng c"nh tranh trong t ng lai C"nh tranh gi'a các doanh nghi p trong

n c càng ác li t thì kh n ng qu c t c a các doanh nghi p ó càng cao

B n nhóm y u t này có m i quan h tác ng qua l"i l!n nhau và mang tính h th ng trong vi c t"o ra kh n ng c"nh tranh qu c gia Theo ó, các qu c gia nên t p trung s n xu t và xu t kh u các s n ph m mà b n y u t trên là thu n

l i nh t

Tóm l"i, lý thuy t l i th so sánh và l i th c"nh tranh qu c gia ã nghiên

c u quá trình thu ng m"i gHn li n v i quá trình s n xu t, nghiên c u t ngu%n

g c c a l i th c"nh tranh d n cách th c t"o ra l i th c"nh tranh cho các qu c gia, giúp y m"nh xu t kh u

1.1.4 Nh-ng l i th c!a Vi)t Nam trong s n xu t và xu t kh u th!y s n 1.1.4.1 V i u ki n t nhiên, ngu n l i th y s n

Vi t Nam là n c ven bi n v i di n tích t nhiên trong t li n là 330.991km2 và chi u dài b bi n là 3.260km Di n tích vùng bi n Vi t Nam bao g%m: n i th y, lãnh h i là 226.000km và vùng bi n c quy n kinh t trên 1 tri u

km2 Trong vùng bi n Vi t Nam có trên 4.000 hòn o l n nh$, trong ó có nhi u hòn o n=m nh'ng v trí thu n l i cho vi c xây d ng c s h u c n d ch v cho ngh khai thác h i s n xa b nh Thanh Lân, Cô Tô, B"ch Long V), C%n C$, Cù Lao Chàm, Phú Quý, Côn o, Th+ Chu, Phú qu c … ng bi n khúc khuDu t"o

ra nhi u v&ng v nh kín gió t"o thành các a i m tránh trú gió bão t nhiên cho tàu thuy n nh v nh Bái T Long, V nh Cát Bà, V nh à NJng, V nh Quy Nh n,

V nh Xuân ài, V nh Vân Phong, V nh Cam Ranh, V nh R"ch Giá …

H th ng sông, r"ch + ra bi n t"o ra 112 c a sông, r"ch l n nh$ t"o thu n

l i cho vi c xây d ng các c ng cá, b n cá Các c a sông l n nh sông H%ng, sông Thái Bình, sông Mã, sông C u Long v i l ng phù sa màu m + ra bi n t"o i u ki n cho r ng ng p m n phát tri n m"nh 7 c tính, di n tích m t n c

có th phát tri n nuôi tr%ng th y s n kho ng g n 2 tri u ha Bên c"nh ó, ngu%n

l i h i s n Vi t Nam có th c tính nh sau: Tôm có 75 loài, m c 25 loài, b"ch

tu c 7 loài, t o bi n 653 loài, rong bi n kinh t 900 loài, san hô có 298 loài, cá có trên 2.100 loài, trong ó h n 100 loài có giá tr kinh t

1.1.4.2 V ti m n ng con ng i

V i trên 4 tri u dân s ng vùng tri u và kho ng 1 tri u ng i s ng m phá tuy n o c a 714 xã ph ng thu c 29 t nh, thành ph có bi n và hàng ch c tri u h nông dân, hàng n m ã t"o ra l c l ng lao ng nuôi tr%ng th y s n áng k chi m tD tr ng trong s n xu t ngh cá Ch a k 1 b ph n khá ông v a

s n xu t nông nghi p, v a nuôi tr%ng ho c khai thác th y s n Trong nhi u n m qua nông, ng dân ã tích l&y nhi u kinh nghi m trong nuôi tr%ng th y s n và là

ng l c quan tr ng góp ph n th c hi n thHng l i ch ng trình phát tri n nuôi tr%ng th y s n

Bên c"nh ó, t tr ng s c tr* c a ngu%n lao ng trong ngành th y s n ngày m t l n Tuy nhiên, hi n nay trình v n hóa c&ng nh trình chuyên môn c a l c l ng lao ng này còn th p, c n c quan tâm ào t"o

1.1.5 M t s kinh nghi)m trong ho t ng xu t kh u th!y s n

Ngành th y s n Vi t Nam trong nh'ng n m qua ã d n d n kh i sHc, s n

ph m ã có m t nhi u n c trên th gi i và c ng i tiêu dùng a chu ng Tuy nhiên, n u so sánh v i các n c xu t kh u th y s n khác nh Thái Lan, Na

Uy, Trung Qu c, ài Loan, Indonexia, Chile… thì nh'ng gì chúng ta "t c

là h t s c khiêm t n Vì v y vi c nghiên c u kinh nghi m c a các n c trong l)nh v c xu t kh u th y s n có th rút ra cho mình nh'ng bài h c quý giá và

v n d ng linh ho"t nh=m thúc y xu t kh u th y s n là i u h t s c quan tr ng

1.1.5.1 u t vào nuôi tr ng th y s n b o m kh n ng xu t kh u

Kinh nghi m c a Chilê (m t n c Nam bán c u) u t vào nuôi tr%ng

cá h%i không có ngu%n g c a ph ng Th i gian u, Chilê du nh p gi ng cá

t c, sau ó h p tác v i các doanh nghi p MF phát tri n kF thu t nuôi; sau

ó h h p tác v i Nh t B n th c hi n vi c phát tri n cá h%i BHc bán c u trong

i u ki n Nam bán c u Hi n nay, Chilê có kho ng 90 công ty nuôi cá h%i v i

h n 360 khu v c nuôi cá t"o nên m t ngu%n cung c p th y s n v'ng chHc, giúp cho Chilê tr thành n c th 2 trên th gi i sau NaUy, v xu t xu t cá h%i và kim ng"ch xu t kh u cá h%i mang l"i c&ng t ng khá nhanh t g n 1 tD USD n m 2000 lên t i trên 1,4 tD USD n m 2005, %ng th i duy trì c s phát tri n trên các

th tr ng cao c p

Kinh nghi m c a Indonexia: V i m t b bi n dài và di n tích vùng bi n

r ng Indonexia là n c có ti m n ng phát tri n nuôi r t l n, c bi t là nuôi th y

s n bi n và nuôi n c l Indonexia ã thành công trong vi c tri n khai nuôi tôm theo quy ho"ch v i quy mô l n k t h p v i vi c áp d ng công ngh sinh h c

và +n nh sinh thái c'ng nh có h th ng qu n lý t t t n m 1994, vì v y k t

qu là ch sau 02 n m th c hi n, Indonexia ã nhanh chóng "t m c kD l c v

s n l ng tôm, %ng th i kim ng"ch xu t kh u c&ng t ng khá nhanh

Kinh nghi m c a ài Loan là phát tri n nuôi tr%ng ph i i ôi v i vi c a d"ng hóa i t ng nuôi phân tán b t r i ro T bài h c kinh nghi m v s thi t h"i n ng n và kéo dài c a vi c ch t p trung vào hai ngành chi m u th

v t tr i là: tôm sú và cá chình Nh t, khi d ch b nh tôm bùng phát và s c"nh tranh gay gHt v i ngành cá chình Trung Qu c, ài Loan ã t p trung xây d ng công ngh nuôi hoàn ch nh nhi u loài m i, trong ó có m t s loài ã em l"i nhi u ngo"i t cho ài Loan trong xu t kh u nh cá song, cá giò, cá chình, cá rô phi và cá m ng

1.1.5.2 Phát tri n công nghi p ch bi n th y s n theo nh h ng xu t kh u

u t , ng d ng nh'ng thi t b và công ngh m i tiên ti n nh=m ki m tra

ch t ch( ch t l ng và v sinh an toàn th c ph m %ng th i góp ph n gi m thi u giá thành s n xu t, h ng n vi c t ng c ng nghiên c u và phát tri n, c bi t

là các s n ph m n li n và s n ph m giá tr gia t ng Bên c"nh ó, s d ng nguyên li u th y s n trong n c và nh p kh u ch bi n sau ó tài xu t kh u

s n ph m có giá tr th ng ph m cao Nh v y, xu t kh u th y s n m i có c

s phát tri n v'ng vàng

Kinh nghi m c a Trung Qu c: Trung Qu c c coi là n c s n xu t ch

bi n thuD s n l n nh t th gi i trong nh'ng n m 1990 và v!n gi' v trí này trong

hai n m u c a Thiên niên kD m i Philê cá là m t hàng xu t kh u chính Nh t

là n c nh p kh u chính thuD s n c a Trung Qu c Xu t nh p kh u th y s n c a Trung Qu c t ng tr ng nhanh trong nh'ng n m g n ây, trong ó s n ph m tôm

và cá minh thái là nh'ng m t hàng xu t kh u quan tr ng Nh t B n là n c nh p

kh u chính, chi m kho ng 1/2 t+ng xu t kh u th y s n c a Trung Qu c trong nh'ng n m g n ây Philê cá là m t hàng có kh i l ng xu t kh u cao nh t, "t 715,000 t n trong n m 2005, t ng 18.6% so v i n m tr c V giá tr , philê cá c&ng ng u v i 2 tD USD trong n m 2005, t ng 30.7% Th y s n giáp xác và thân m m c&ng chi m th ph n l n giá tr xu t kh u v i 1.8 tD USD, t ng 31.7%

Trung Qu c c xem là n c i u trong khu v c Châu Á trong vi c áp

d ng các chính sách chuy n d ch c c u s n ph m ch bi n thuD s n xu t kh u Kinh nghi m c a Trung Qu c trong vi c y m"nh công nghi p ch bi n thuD

Kinh nghi m c a Thái Lan: C c u s n ph m thuD s n và ch bi n xu t

kh u c a các n c ông Nam Á - Ngoài tôm ông l"nh là m t hàng xu t kh u m&i nh n c a h u h t các n c trong khu v c, thì các s n ph m % h p thuD s n (h p cá ng , h p tôm, h p m c…) c&ng r t phát tri n Thái Lan, Philipin, Indonexia, Malayxia Hi n nay Thái Lan là m t trong nh'ng n c có s n ph m công nghi p ch bi n thuD s n óng h p ng u trên th gi i và chi m 52% kim ng"ch xu t kh u cá c a th gi i

Thái Lan tìm m i bi n pháp i u ch nh k t c u s n ph m theo h ng

th tr ng nh=m c ng c và nâng cao các c s n, phát tri n +n nh các s n

ph m ch bi n tinh và cao c p, x ng phát tri n các s n ph m thuD s n t i

s ng, t ng b c nâng cao tD l s n ph m ch bi n, s n ph m t i s ng H ng

i u ch nh k t c u s n ph m ch bi n c th c a Thái lan:

− S n ph m thuD s n ông l"nh: Ti p t c phát tri n thuD s n ông l"nh, coi tr ng phát tri n th c ph m l"nh ông thu n ti n và l"nh ông bao túi nh$ S

d ng các thi t b , kF thu t l"nh ông nhanh, t ng c ng công tác qu n lý xí nghi p, gi m th p tiêu hao ngu%n n ng l ng

− Các s n ph m khô: Xây d ng tiêu chu n ch t l ng c a s n ph m, c i

ti n bao gói, ch t l ng, tìm ki m th tr ng tiêu th trong n c và xu t kh u

− % h p: Quán tri t ph ng châm “Nâng cao ch t l ng, c i ti n h p, coi tr ng c hai tiêu th trong n c và xu t kh u”, t ng b c c i t"o, +i m i v t

li u làm h p, hình th c h p và thi t b óng h p, thi t b di t khu n

− Các s n ph m cá xay: C ng c và phát tri n viên cá, xúc xích cá, th t cua nhân t"o, các s n ph m truy n th ng và các c s n khác, a d"ng hóa s n

ph m bao g%m c các lo"i bánh cá, ch bi n nhi u s n ph m cá xay v i nhi u quy c và nhi u mùi v khác nhau, nghiên c u ph ng pháp b o qu n, t ng

c ng qu n lý ch t l ng và v sinh s n ph m

− Các s n ph m mu i, xông khói: Nâng cao ch t l ng s n ph m mu i, xông khói, i v i các s n ph m truy n th ng có h ng v c bi t nh các lo"i chao, lên men h ng th m, mu i, c n có nh'ng công ngh và thi t b t ng ng, thay +i ph ng th c s n xu t th công thành s n xu t hàng lo"t, t ng c ng qu n

lý ch t l ng, v sinh, m b o an toàn th c ph m

− Các s n ph m nâng cao s c kh$e và d c ph m: T n d ng c tính dinh d ng và có tác d ng nâng cao s c kh$e c a các s n ph m thuD s n, nghiên

c u và ch t"o ra các s n ph m giàu dinh d ng, b o v s c kh$e và các th c

ph m ch c n ng có giá tr gia t ng cao

− Các s n ph m t i s ng: i v i c s n cá, tôm, cua và nhuy n th

n c ng t c&ng nh n c bi n x ng vi c tiêu th t i, s ng t"i ch# Không

ng ng c i ti n công c v n chuy n s ng, kF thu t và thi t b nuôi tr', nuôi t"m

− Các s n ph m có h ng v : C i ti n công ngh s n xu t các s n ph m truy n th ng nh n c mHm, d u hàu Phát tri n các s n ph m m i nh canh hàu, vKm, i p, ngao cô c có gia v

− Các s n ph m khác: S n xu t b t cá v i nhi u ngu%n nguyên li u khác nhau nh cá t"p nh$, ph li u ch bi n các s n ph m thuD s n không thích

h p dùng n, t ng b c nâng cao s n ph m b t cá, %ng th i ti n hành c i t"o

kF thu t i v i các xí nghi p s n xu t b t cá, m r ng n ng l c s n xu t b t cá

và c i ti n ch t l ng b t cá

Tuy Thái Lan ch ng th t trong các nhà cung c p tôm nhi u cho Nh t

B n (Vi t Nam ng th hai) nh ng nh tham gia xu t kh u nhi u m t hàng có giá

tr l n nh : m c, B"ch tu c, ( ng th nh t); cá ng ( ng th nh t)… mà Thái Lan ng th 5 trong 150 n c có giá tr xu t kh u th y s n l n nh t trên th

tr ng Nh t B n v i kim ng"ch xu t kh u trên 700 tri u USD/n m i m m"nh

c a hàng hóa th y s n Thái Lan là: tính a d"ng v ch ng lo"i s n ph m ch bi n; t"o d ng c nhi u s n ph m mà ng i Nh t a chu ng: cá ng óng h p, xúc xích cá ng … M t s doanh nghi p Thái Lan ã tham gia tr c ti p phân ph i s n

ph m trên các th tr ng m c tiêu, t"o c nh'ng th ng hi u th y s n có uy tín

Kinh nghi m c a Indonexia trong vi c thành l p liên oàn ngh cá g%m 11

hi p h i th y s n Các hi p h i này giúp các công ty th y s n phát tri n công ngh sau thu ho"ch, c bi t nâng cao uy tín và ch t l ng cho các s n ph m trên th tr ng qu c t , n+i b t là th tr ng Nh t, MF và EU, các hi p h i ã

t ng c ng n ng l c cho các nhà ch bi n trong vi c s n xu t s n ph m ch t

l ng cao Ngoài ra, hi p h i còn t+ ch c các ch ng trình ào t"o t mg

c ng phát tri n nhân l c, bên c"nh ó giám sát vi c phát tri n các công ngh

ch bi n và v n chuy n k t h p v i áp d ng ch ng trình qu n lý ch t l ng t+ng h p trên c s HACCP

1.1.5.3 Thi t l p ch t ch các m i quan h d c trong ngành th y s n nh=m nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh, góp ph n y m"nh xu t kh u th y s n

Kinh nghi m c a Thái Lan trong vi c thi t l p m i quan h d c gi'a các khu v c: s n xu t nguyên li u, ch bi n và th ng m"i nh=m có th h# tr nHm bHt các c h i, tr thành m t công c có giá tr c i thi n và phát tri n h n n'a nh=m qu n lý v ch t l ng s n ph m, góp ph n a Thái Lan tr thành n c d!n u th gi i v s n l ng nuôi và xu t kh u tôm sú Chính ph Thái Lan c&ng ã h p tác ch t ch( v i doanh nghi p t nhân trong vi c áp d ng nh'ng kF thu t nuôi và các tiêu chu n ch bi n th c ph m

B n g p khó kh n

Kinh nghi m c a NaUy: Nét n+i b t c a n c này là ã nh n ra vai trò

c a công tác th tr ng V i chính sách qu ng cáo và ti p th có hi u qu t n m

1997, cá h%i c a NaUy ã bHt u có ch# ng trên th tr ng EU, Nh t B n và

g n ây là Trung Qu c, :n Nauy ã r t thành công v i nh'ng chi n d ch

qu ng cáo và khuy n mãi l n bHt u t nhà hàng sang tr ng n các siêu th g n g&i v i ng i tiêu dùng Trung Qu c và :n C&ng gi ng Vi t Nam – m t

qu c gia có b bi n dài thì Na Uy có v trí c bao b c b i nh'ng b m t bi n

và "i d ng, vì v y môi tr ng khai thác và nuôi tr%ng th y s n r t thu n l i i

v i qu c gia này Liên t c nhi u n m s n l ng th y s n Na Uy phát tri n u

n, n m 2005 "t 4,1 tri u t n trong ó: cá n+i là s n ph m m&i nh n chi m 3,2 tri u t n, cá h%i trHng 980.000 t n, giáp xác và nhuy n th là 150.000 t n…

"t c m c tiêu xu t kh u, ngoài s n l ng khai thác Na Uy còn r t n+i ti ng

v i các vùng nuôi và ch tính riêng n m 2005 s n l ng nuôi ã "t 1,5 tri u t n Ngoài ra, NaUy còn tái l p m t t+ ch c ti p th Trung ng vào n m 1991 có tên

g i là H i %ng xu t kh u th y s n NaUy (NSEC) NSEC bao g%m 7 thành viên

"i di n cho các nhà xu t kh u, ch bi n, nuôi th y s n và B ngh cá Chi n

thu c riêng vào th tr ng EU mà tích c c y m"nh ho"t ng m r ng th

tr ng các khu v c khác m c dù EU v!n c coi là th tr ng chính Các th

tr ng ti m n ng mà Na Uy h ng t i là :n v i 700 tri u dân và h nh=m vào 20% dân s có thu nh p b=ng v i m c thu nh p trung bình c a Châu Âu Hàn Qu c c&ng là m t n c có thu nh p cao, có nhi u i m giòng Nh t B n và

có nhu c u l n v th y s n

V c c u t+ ch c và ph ng th c ho"t ng: m t trong nh'ng quy t nh quan tr ng c a NSEC là dành 25% dân s làm các d án có liên quan m t thi t t i hi p nh c a EU v i 53,4% ngân sách dùng cho xúc ti n cá h%i th

ó 83% dành cho ti p th , 10% dành cho chi phí hành chính, 7% dành cho thu

th p, phân tích và gi i thi u thông tin H coi thông tin có ý ngh)a c bi t quan

tr ng vì nó gi i thi u s n ph m th y s n c a NaUy m t cách tích c c nh t là khi

d lu n có ý ki n không t t v khía c"nh nào ó c a th y s n Thông tin c t+

ch c làm 3 kênh chính: thông tin n ng i tiêu dùng, thông tin n ngành và thông tin n c quan qu n lý Ngoài ra, NSEC còn luông m i "i di n c a các ngành n th o lu n v các v n liên quan n s phát tri n c a ngành th y

s n B=ng cách này NSEC có th h c h$i kinh nghi m trong vi c ph i h p xây

d ng các ch ng trình ti p th H cho r=ng ti p th c&ng là u t , vì th h luôn

u tháng 10/2001, m t phái oàn cán b Vi t Nam do th tr ng b th y

s n Vi t Nam d!n u ã n Na Uy th m và làm vi c v i t+ng c c th y s n nh=m tìm hi u c c u ho"t ng và ph ng th c qu n lý, ch bi n th y s n c a

h c bi t chúng ta làm vi c v i ban lãnh "o c a NSEC, qua ó thu nh n

c nhi u thông tin v công tác phát tri n và xúc ti n th ng m"i nh=m y m"nh xu t kh u c a Na Uy, ã tìm hi u c c c u t+ ch c, c ch tài chính và cách th c ti n hành ho"t ng trong và ngoài n c c a t+ ch c %ng th i k t

lu n r=ng ây th c s là m t mô hình t+ ch c xúc ti n th ng m"i ho"t ng có

Kinh nghi m c a NaUy s m cho ra i Lu t nuôi th y s n quy nh r t

ch t ch(, môi tr ng nuôi th y s n nh : các c s nuôi th y s n ph i "t c các yêu c u c a c quan qu n lý có th m quy n, h"n ch s d ng kháng sinh nuôi cá, t"o m t môi tr ng bi n trong s"ch ã góp ph n t"o ra nh'ng s n ph m

có ch t l ng cao, b o v môi tr ng n c và t"o ni m tin cho khách hàng khi s

d ng th y s n Thêm vào ó, chính s gia t ng nhanh s l ng khu v c nuôi cá h%i và công ty chuyên cung c p gi ng b=ng công ngh hi n "i v i s quan tâm

ki m soát c a nhà n c mà s n l ng và giá tr xu t kh u cá h%i NaUy liên t c

t ng Nh v y, Nauy ã tr thành n c ng u th gi i v xu t kh u cá h%i v i

m c giá bán bao gi c&ng cao h n giá xu t kh u bình quân c a các n c khác Kinh nghi m c a Thái Lan trong vi c chú tr ng n v n môi tr ng và

b o v ngu%n l i sinh v t Thái Lan hi n là m t trong s các n c xu t kh u ch

y u tôm và cá h%i vào các th tr ng có h th ng quy nh và tiêu chu n ng t nghèo nh MF, Nh t B n, EU có c v trí nh v y, Thái lan ã áp d ng nhi u bi n pháp b o v môi tr ng và nâng cao kh n ng c"nh tranh c a s n

ph m nông s n, c bi t là th y s n Thái Lan quy nh k t tháng 1/1992, nông dân nuôi tôm ph i ng ký v i B Th y s n Thái Lan Trang tr"i l n nh t ph i xây d ng khu x lý n c và các ch t th i áp ng c tiêu chu n áp d ng c a

ngành Thêm vào ó, Thái Lan còn thành l p nhi u trung tâm ki m tra ch t l ng tôm xu t kh u nh d l ng kháng sinh, ki m tra ch t ch( ngu%n g c phòng

b nh c s d ng H n n'a Chính ph Thái Lan còn khuy n khích các ng dân

áp d ng các bi n pháp ánh bHt h i s n thích h p b o v các loài ng v t

bi n quý hi m khác nh rùa bi n,…

Kinh nghi m c a Indonexia: Indonexia là qu c gia chú tr ng vào vi c b o

v môi tr ng, h"n ch ô nhi m Chính ph Indonexia ban hành quy nh “các d

án có tính tr ng y u v m t môi tr ng ph i thành l p QuF b o v môi tr ng và

có gi y ch ng nh n môi tr ng”, %ng th i th c hi n các ch ng trình phát tri n

b n v'ng Chính ph c&ng có các chính sách tr c p i v i các ho"t ng kinh

t thân thi n v i môi tr ng nh mi n thu nh p kh u i v i các thi t b dùng

gi m ô nhi m môi tr ng, tr c p cho các doanh nghi p có các ng d ng môi

tr ng h"n ch chi phí c a h , %ng th i giúp h có s c c"nh tranh, ngoài ra Chính ph còn l p QuF qu c gia gi m ô nhi m môi tr ng QuF này tr c p cho các doanh nghi p x lý v n môi tr ng c a mình d i d"ng vay v n Nh nh'ng bi n pháp ó, các doanh nghi p có th ti t ki m chi phí, u t c i thi n môi tr ng, áp ng yêu c u c a khách hàng trong và ngoài n c

Chính ph Indonexia còn áp d ng các công c khác nh Thu ô nhi m, các lo"i phí và áp d ng các m c khác nhau các tiêu chu n môi tr ng qu c t nh ISO 14000… %ng th i th c hi n c p nhãn sinh thái i v i s n ph m c&ng là

m t n# l c c a qu c gia Nhãn sinh thái c c p cho các s n ph m g# và các

s n ph m có ngu%n g c a d"ng sinh h c…M t i u quan tr ng n'a là Chính

ph Indonexia ã có m t s c i cách hành chính nh : c i ti n h th ng ngân hàng, h th ng c p phép và gi m b t b máy quan liêu t"o i u ki n thu n l i cho xu t kh u th y s n

1.1.5.6 H p tác ch t ch v i các n c nh p kh u nh m m r ng kh n ng

xu t kh u và ki m soát ch t ch ch t l ng và v sinh an toàn th c ph m i

v i th y s n xu t kh u

Kinh nghi m c a Thái Lan và Trung Qu c trong vi c h p tác v i các

n c nh p kh u th y s n nh=m ki m soát ch t l ng và v sinh an toàn th c

ph m: C c ngh cá Thái Lan c&ng ã ký k t Hi p nh công nh n l!n nhau

(MRA) v i C c ngh cá và "i d ng c a Canada v s t ng ng c a các h

th ng ki m soát, thanh tra th y s n các khâu ánh bHt, nuôi tr%ng, ch bi n, óng h p và các hi p nh t ng t v i MF, Nh t, Úc … Vi c này không nh'ng giúp ti t ki m c th i gian và chi phí giám nh t"i n c nh p kh u mà còn

c ng c thêm ni m tin song ph ng và a ph ng nh Thái Lan, Indonexia và Philippin t"o i u ki n thu n l i cho vi c xu t kh u th y s n c a Trung Qu c tránh c nh'ng rào c n kF thu t do các n c nh p kh u d ng lên

M t kinh nghi m n'a c a Thái Lan và Trung Qu c trong vi c h p tác

T c t ng tr ng bi u hi n s t ng i khi so sánh quy mô hai th i

kI v i nhau Quy mô bi u hi n b=ng s tuy t i, t c t ng tr ng bi u hi n b=ng s t ng i (l n ho c %) Quy mô c a th i kI sau càng l n so v i th i kI

tr c thì t c t ng tr ng càng nhanh T c t ng tr ng c a ngành công nghi p ch bi n thuD s n có m i quan h ph thu c v i t c t ng tr ng c a các ngành trong c c u kinh t T c t ng tr ng c a ngành công nghi p ch

bi n thuD s n xu t kh u c coi là nhanh n u nó l n h n t c t ng tr ng bình quân c a n n kinh t ( a ph ng, toàn qu c) Ch tiêu này c ánh giá trên bình di n giá tr kim ng"ch xu t kh u và s n l ng xu t kh u

Tùy theo m c ích nghiên c u, ta có các lo"i t c t ng tr ng sau ây:

T c t ng tr ng liên hoàn: ph n ánh s bi n ng c a hi n

t ng gi'a 2 th i gian li n nhau:

T c t ng tr ng (%) = Kim ng"ch (s n l ng) xu t kh u n m n

Kim ng"ch (s n l ng) xu t kh u n m (n-1) x 100

= n −

i

n bq

Y

Y T

Cgt – TD l giá tr / s n l ng s n ph m xu t kh u giá tr gia t ng th p

Cgc – TD l giá tr / s n l ng s n ph m xu t kh u giá tr gia t ng cao

Gt – Giá tr / s n l ng s n ph m xu t kh u giá tr gia t ng th p

Gc – Giá tr / s n l ng s n ph m xu t kh u giá tr gia t ng cao

Gxk – T+ng giá tr / s n l ng s n ph m hàng hóa xu t kh u

Kim ng"ch (s n l ng) xu t kh u n m n Kim ng"ch (s n l ng) xu t kh u n m g c x 100

− C c u th tr ng xu t kh u (Mj,%):

% 100 x Gxk

Gj

Mj =

Trong ó: Gj – Giá tr s n l ng s n ph m xu t kh u sang th tr ng j

Gxk – T+ng giá tr s n l ng s n ph m hàng hóa xu t kh u 1.2 T/ng quan v tình hình nghiên c u

- Tr n ình Ch t và tham gia th c hi n Võ Th ThuI Trang (2001) v

“ nh h ng chi n l c s n ph m xu t kh u Thu! s n các doanh nghi p ch

bi n thu! s n xu t kh u t nh Khánh Hoà” Nhìn chung, tài i vào gi i quy t

v n n=m trong ch ng trình tr ng i m c a nhà n c ó là hàng xu t kh u

ây c&ng là v n c p thi t mang tính s ng còn i v i các xí nghi p ch bi n hàng thuD s n khu v c Mi n Trung

- B ThuD s n (2006) “Ch ng trình phát tri n xu t kh u th y s n n

n m 2010 và t m nhìn 2020” ã c Chính Ph phê duy t, c&ng ch m i c p

n m t s nét chung v th c tr"ng ngành công nghi p ch bi n thuD s n và chi n l c phát tri n trong nh'ng n m t i

- tài khoa h c c p B do PGS.TS Nguy n Thanh Thu ch nhi m:

“Nh-ng gi i pháp v th, tr ng cho s n ph m thu0 s n xu t kh u c!a Vi)t Nam”, t p trung nghiên c u v kh n ng nh p kh u, nhu c u và th hi u tiêu dùng c a th tr ng, c ch qu n lý nh p kh u thuD s n c a các th tr ng

Tuy nhiên, t t c các tài nói trên ch nghiên c u chung v tình hình xu t

kh u th y s n c a Vi t Nam ho c ch i vào khía c"nh là +i m i công ngh ch

bi n th y s n c a Khánh Hòa, ch a i vào phân tích c các nhân t nh h ng

n s n l ng xu t kh u thuD s n, c th là s n l ng Tôm xu t kh u c a t nh Khánh Hòa

1.2.2 Các nghiên c u ngoài ng *c

- D án quy ho"ch t+ng th ngành Th y s n Vi t Nam, Ti u d án 3

“Th ng m i, Ch bi n và ti p th th y s n”, tài h ng vào vi c phân tích các

v n t%n t"i c a “Ti u ngành” và xác nh các gi i pháp cho nh'ng v n này, tài ti p c n ph ng pháp khuôn kh+ Logic

- Klinsresuk K(1997) The production and export of frozen shrimp in Thai Lan Suranaree J Sci Technol 4-202-210 K t qu nghiên c u ch ra r=ng nhân

t tác ng n s n l ng c a tôm sú c a Thái Lan là s di n tích nuôi, ch t

l ng c a tôm ông l"nh và giá trung bình c a tôm tài dùng ph ng pháp thông kê mô t , t+ng h p s li u t ó a ra các nh n nh v các nhân t nh

h ng n s n l ng tôm sú c a Thái Lan

CÁC B#1C NGHIÊN C2U M C TIÊU NGHIÊN C2U

Xác nh thông tin c n thu th p

Thu th p thông tin

th c p Thu th p thông tin s c p

Phân tích thông tin và xác nh các v n ánh

giá th c tr"ng, tìm và phân tích các nhân t

Quy trình nghiên c u ti n hành theo các b *c và ph ng pháp sau:

B *c 1: Tìm hi3u và xây d4ng c s lý lu"n v xu t kh u th!y s n phù h p v*i tài

B *c 2: Xác ,nh ph ng pháp nghiên c u và ti n hành thu th"p thông tin, s li)u…

- Ph ng pháp thu th"p thông tin th c p

Thu th p và tham kh o các k t qu i u tra, tài nghiên c u hi n có liên quan n ho"t ng nuôi tr%ng, ánh bHt và ch bi n thuD s n nói chung và ch

bi n Tôm xu t kh u c a t nh Khánh Hoà nói riêng t các c quan chuyên môn,

vi n, tr ng, các d án n c ngoài nh : B ThuD s n, S ThuD s n, c c Th ng

kê Khánh Hoà, UBND thành ph Nha Trang, Chi c c thu , S tài chính, báo cáo

c a các doanh nghi p ch bi n ThuD s n trên a bàn t nh Khánh Hoà, các sách báo chuyên ngành và m t s tài có liên quan; nh=m m c ích mô t hi n tr"ng

v ho"t ng s n xu t và xu t kh u Tôm c a t nh Khánh Hòa

- Ph ng pháp thu th"p thông tin s c p

S li u c thu th p t nh'ng Doanh nghi p trong và ngoài qu c doanh t"i Khánh Hoà b=ng ph ng pháp i u tra ph$ng v n tr c ti p các giám c, phó giám c ho c k toán tr ng, tìm hi u nh'ng thông tin c n thi t v tình hình

s n xu t kinh doanh và xu t kh u thuD s n c a doanh nghi p trong th i gian qua, nh'ng v ng mHc mà các doanh nghi p hi n nay ang g p ph i và nh'ng khó

kh n nào doanh nghi p ã th c hi n c và nh'ng khó kh n nào doanh nghi p

ch a th c hi n c, nh'ng ý ki n ph n h%i t phía doanh nghi p v i các c p ban ngành a ph ng…

Vi c l a ch n Doanh nghi p i u tra theo ph ng pháp l y m!u ng!u nhiên, và ph$ng v n c th c hi n d a trên b ng câu h$i thi t k cho các doanh nghi p thuD s n g%m các ph n c b n: thông tin v Doanh nghi p, thông tin v lao

ng, thông tin v tình hình ho"t ng s n xu t kinh doanh trong nh'ng n m g n

ây, thông tin v các m t hàng xu t kh u, thông tin v áp d ng trình công ngh vào s n xu t, thông tin v vi c áp d ng các bi n pháp an toàn v sinh th c ph m

Do i u ki n th i gian và chi phí có h"n, tính nh"y c m c a v n c n h$i, nên tác gi ch có th thu th p s li u d a trên nh'ng doanh nghi p nào sJn sàng tr l i ph$ng v n K t qu có 15 doanh nghi p c kh o sát trên t+ng 43 doanh nghi p ch bi n, kinh doanh th y s n xu t kh u chi m tD l 34,88%, c

th ng kê qua 2 b ng nh sau:

B ng 1.1: S l ng doanh nghi)p ch bi n th!y s n xu t kh u c

kh o sát phân chia theo hình th c s h-u v n

B ng 1.2: S l ng doanh nghi)p ch bi n th!y s n xu t kh u c

kh o sát phân chia theo ,a bàn ho t ng

t các ho"t ng kinh t c a các doanh nghi p thuD s n %ng th i, ti n hành phân tích hi u qu kinh t c a doanh nghi p d a trên các tiêu chí khác nhau t

cho t ng y u t , t ó có th xác nh nh'ng y u t có i m s v t tr i ( t c là nh'ng y u t có m c nh h ng cao nh t)

- Ma tr n SWOT s( giúp tác gi phân tích i m m"nh và i m y u trong môi tr ng n i b c a doanh nghi p và c a ngành, và nh n nh rõ c h i

và nguy c môi tr ng ngo"i vi trong ho"t ng s n xu t kinh doanh m t hàng Tôm xu t kh u

Công c ma tr n SWOT bi u hi n 4 nhóm v n c t lõi cho v n công tác qu n tr nói chung và cho m i ho"t ng s n xu t kinh doanh nói riêng c a

m t doanh nghi p SWOT là khung công c dùng phân tích i m m"nh, i m

- Phân tích tình hình bên trong ( i m m"nh và i m y u, SW) - c n c

th o lu n trên c s hi n h'u nh ngh)a SWOT:

Opportunity (O) – C h i: là nh'ng l)nh v c/khía c"nh h p d!n cho ho"t ng t+ ch c mà ó t+ ch c có th m"nh

Threat (T) – e d a, r!i ro, nguy c : Nh'ng thách th c do các xu

h ng ho c s phát tri n không thu n l i c a môi tr ng mang l"i Nh'ng thách

th c này n u không có hành ng ch ích, s( d!n n s sói mòn v trí c a t+ ch c

Weakness (W) – Th y u, i3m y u: Hoàn c nh n i t"i có xu h ng d!n n sói mòn/suy y u th m"nh c"nh tranh c a t+ ch c, làm gi m c h i t n

Th m"nh bi u hi n n n t ng trên ó chi n l c thành công có th c xây d ng và phát huy Qua phân tích có th phát hi n các i m y u c a công ty

nh máy móc l#i th i có th khHc ph c n u m"nh v tài chính Các c h i khác nhau c tìm ki m, t n d ng, nHm l y và khai thác, t n d ng khi chúng phát sinh Các m i e d a ph i nhìn nh n, x lý và h"n ch theo các b c hành ng

Nh v y, SWOT là s tóm l c các y u t có nh h ng n phân tích và ho"ch nh chi n l c c a công ty Vi c s d ng công c ma tr n SWOT c

ti n hành thông qua các b c c th sau ây:

− Li t kê nh'ng v n SWOT ã c phát hi n theo m c t m quan tr ng

− a nh'ng v n SWOT vào trong b ng ma tr n nh'ng ô thích

h p %ng th i, ph i h p theo nh'ng c p nh'ng v n SWOT này (xem hình)

− Trên c s c a ph i h p theo t ng c p trong b ng ma tr n, ti n hành liên k t %ng th i c 4 v n SWOT v i nhau theo nguyên tHc “Phát huy i m m"nh, khHc ph c i m y u, t n d ng c h i, h"n ch r i ro”

K t lu"n ch ng 1

N c ta có nhi u l i th v ti m n ng t nhiên c&ng nh v ti m n ng lao

ng trong s n xu t và xu t kh u th y s n Nh v y, th y s n hi n nay là m t trong nh'ng m t hàng xu t kh u ch l c c a Vi t Nam, và vi c xu t kh u th y

s n trong ó có xu t kh u Tôm luôn óng vai trò quan tr ng i v i s phát tri n kinh t Vi t Nam Trong các t nh thành có kim ng"ch xu t kh u th y s n l n trong n c, Khánh Hòa là m t trong nh'ng t nh duyên h i mi n trung có th m"nh v l)nh v c này có v trí a lý v i u ki n t nhiên r t thu n l i cho vi c khai thác, nuôi tr%ng, ch bi n và xu t kh u th y s n Tuy nhiên, xu t kh u th y

s n c a Khánh Hòa hi n nay c&ng ch a t ng x ng v i ti m n ng ó, s n l ng

xu t kh u th y s n c bi t là s n l ng Tôm xu t kh u c a Khánh Hòa luôn

bi n ng b t th ng Nên vi c nghiên c u tìm ra các nhân t nh h ng t ó phân tích và ra các gi i pháp góp ph n thúc y s n l ng Tôm xu t kh u c a

t nh là m t v n c n c th c hi n

Xu t kh u là m t ho"t ng s n xu t kinh doanh trên ph"m vi qu c t mang l"i hi u qu kinh t l n không ít khó kh n và th thách trong giai o"n c"nh tranh toàn c u hi n nay v i nhi u i th và rào c n th ng m"i Do v y

c n ph i d a trên các c s lý lu n và th c ti n v xu t kh u có c các gi i pháp úng Hn Trong ch ng này, m t s các h c thuy t tiêu bi u v th ng m"i qu c t ã c c p m t cách khái quát, nh'ng l i th c a Vi t Nam trong vi c xu t kh u th y s n; vai trò c a xu t kh u th y s n i v i n n kinh t

c a Vi t Nam c c p m t cách chi ti t và y

Trong quá trình nghiên c u ph ng h ng t ng c ng xu t kh u th y s n

c a Khánh Hòa nói riêng và Vi t Nam nói chung, h c t p kinh nghi m c a các

n c trên th gi i là i u c n thi t T vi c nghiên c u kinh nghi m c a Thái Lan, Indonexia, Trung Qu c, ài Loan, Chilê và NaUy trong xu t kh u th y s n,

có th rút ra nh'ng bài h c có th v n d ng phát tri n xu t kh u th y s n cho

Vi t Nam nói chung và Khánh Hòa nói riêng, ó là: th nh t, c n có s quan tâm

n u t và nuôi tr%ng th y s n có th +n nh c ngu%n nguyên li u ph c

v cho xu t kh u; th hai, phát tri n công ngh ch bi n phù h p v i nh h ng

xu t kh u; th ba, thi t l p ch t ch( m i liên k t d c trong ngành th y s n, t"o s

ph i h p nhK nhàng gi'a các khâu t khu v c s n xu t nguyên li u cho t i khu

v c th ng m"i, th t , chú tr ng phát tri n công tác th tr ng, th n m, nh n m"nh n vai trò c a Chính ph trong vi c y m"nh xu t kh u th y s n nh xây

d ng nh'ng ch ng trình, chính sách h# tr … trong nuôi tr%ng và phát tri n

th y s n; th sáu, h p tác v i các n c nh p kh u cùng nhau ki m soát ch t ch( ch t l ng và v sinh an toàn th c ph m i v i th y s n xu t kh u, t ó có

th m r ng kh n ng xu t kh u

Ngày nay, nhu c u th c ph m th y s n th gi i có chi u h ng gia t ng rõ

r t so v i các lo"i th c ph m khác Tiêu dùng, s n xu t và th ng m"i th y s n

th gi i có xu h ng riêng v các s n ph m t i s ng, các s n ph m ch t l ng cao, m b o v v sinh an toàn th c ph m, có kh n ng truy nguyên ngu%n g c

và các s n ph m sinh thái … ó c&ng là cách thách th c v m t kF thu t và trình công ngh mà các doanh nghi p ch bi n xu t kh u th y s n ph i i m t trong giai o"n c"nh tranh và toàn c u hóa hi n nay Tóm l"i ph i có các nh

h ng và gi i pháp mang tính chi n l c t phía qu n lý nhà n c và các công

c , bi n pháp h# tr trên c s phân tích th c tr"ng c a ho"t ng s n xu t và

xu t kh u c a Khánh Hòa nh=m thúc y xu t kh u c a t nh m t cách úng

h ng và phát tri n b n v'ng