SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐIỆN BIÊNCuộc thi thiết kế bài giảng điện tử elearning Bài giảng CÁC ĐẲNG QUÁ TRÌNH VÀ CÁC ĐỊNH LUẬT CHẤT KHÍ Chương trình: Vật lý 10 cơ bản Giáo viên: Trịnh Thị
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐIỆN BIÊN
Cuộc thi thiết kế bài giảng điện tử elearning
Bài giảng CÁC ĐẲNG QUÁ TRÌNH VÀ CÁC
ĐỊNH LUẬT CHẤT KHÍ
Chương trình: Vật lý 10 cơ bản Giáo viên: Trịnh Thị Thùy
email: hoaithuongns@gmail.com
Đt: 0965032627 Trường THPT Trần Can- Điện Biên Đông- Điện Biên
* * * * *
TRƯỜNG THPT TRẦN CAN
thpttrancan.edu.vn
Trang 2CÁC ĐẲNG QUÁ TRÌNH
VÀ CÁC ĐỊNH LUẬT CHẤT KHÍ
Trang 3NỘI DUNG BÀI HỌC
KHẢO SÁT CÁC ĐẲNG QUÁ TRÌNHA
QUÁ TRÌNH ĐẲNG NHIỆT ĐỊNH LUẬT BÔI-LƠ- MA-RI-ỐT I
QUÁ TRÌNH ĐẲNG TÍCH ĐỊNH LUẬT SÁC- LƠII
QUÁ TRÌNH ĐẲNG ÁP ĐỊNH LUẬT GAY-LUÝT-SẮCIII
PHƯƠNG PHÁP GIẢI BÀI TẬPB
GIỚI THIỆU BỘ THÍ NGHIỆM KHẢO SÁT CÁC ĐỊNH LUẬT
Trang 4TRẠNG THÁI CÁC ĐẲNG QUÁ TRÌNH
1 Trạng thái của một lượng xác định bởi ba thông số trạng thái:
yếu tố nào ?
2 Đẳng quá trình: là quá trình biến đổi trạng
thái trong đó một thông số trạng thái không thay
đổi
VD: đẳng nhiệt T= const; đẳng áp p= const;
Trang 5T=const V=const p=const
Xét m= Const
Trang 7T không đổi P , V
QUÁ TRÌNH ĐẲNG NHIỆT ĐỊNH LUẬT BÔI-LƠ- MA-RI-ỐT
I
Trang 101 Định luật: Trong quá trình đẳng nhiệt của một lượng khí xác định, áp suất tỉ lệ nghịch với thể tích.
Trang 12Áp suất khí sau khi nén là
Bạn trả lời đúng Click để tiếp
tục
Bạn trả lời đúng Click để tiếp
tục Bạn trả lời chưa đúng Click để tiếp tục
Bạn trả lời chưa đúng Click để
Câu trả lời của bạn là:
Câu trả lời đúng là:
Câu trả lời chưa đúng Click để
Bạn phải trả lời câu hỏi trước để
tiếp tục Trả lờiTrả lời Làm lạiLàm lại
A) 4 atm
B) 3,5 atm
C) 5 atm
D) 1,2 atm
Trang 13Thay số: p2= 3,5 (atm)
Trang 16Khái niệm nhiệt độ tuyệt đối học dưới THCS là nhiệt độ
tính theo nhiệt giai Kenvin và T= t + 273
Bạn trả lời đúng Click để tiếp
tục
Bạn trả lời đúng Click để tiếp
tục Bạn trả lời chưa đúng Click để tiếp tục
Bạn trả lời chưa đúng Click để
Câu trả lời của bạn là:
Câu trả lời đúng là:
Câu trả lời chưa đúng Click để
Bạn phải trả lời câu hỏi trước để
tiếp tục Trả lờiTrả lời Làm lạiLàm lại
A) True
B) False
Trang 17Dự đoán mối
quan hệ giữa áp
suất và nhiệt độ
khi thể tích
không đổi?
Dự đoán mối
quan hệ giữa áp
suất và nhiệt độ
QUÁ TRÌNH ĐẲNG TÍCH ĐỊNH LUẬT SÁC- LƠ
II
Trang 19T tăng p tăng
T giảm p giảm
Có thể coi như gần đúng : P
tỉ lệ thuận với T
p T
Từ kết quả thí nghiệm và đồ thị biểu diễn trên ta nhận thấy:
p = Const
T
Trang 201 Định luật Sác- lơ
Trong quá trình đẳng tích của một lượng khí xác định ,
áp suất tỉ lệ thuận với nhiệt độ tuyệt đối
Trang 212 Đường đẳng tích
Dạng đường đẳng tích?
Dạng đường đẳng tích?
(1)
(2)
p2
T p
Trang 24Nhiệt độ của khí sau khi biến đổi là:
Bạn trả lời đúng Click để tiếp
tục
Bạn trả lời đúng Click để tiếp
tục Bạn trả lời chưa đúng Click để tiếp tục
Bạn trả lời chưa đúng Click để
Câu trả lời của bạn là:
Câu trả lời đúng là:
Câu trả lời chưa đúng Click để
Bạn phải trả lời câu hỏi trước để
tiếp tục Trả lờiTrả lời Làm lạiLàm lại
A) 150 độ C
B) 600 độ K
C) 600 độ C
D) 150 độ K
Trang 26dự đoán mối quan
hệ giữa thể tích và
nhiệt độ khi áp
suất không đổi?
dự đoán mối quan
hệ giữa thể tích và
nhiệt độ khi áp
suất không đổi?
Nêu phương
án thí nghiệm?
Trang 28T
Trang 291 Định luật: Trong quá trình đẳng áp của một lượng khí
xác định, thể tích tỉ lệ thuận với nhiệt độ tuyệt đối
Trang 30Dạng đường đẳng áp?
Trang 32Vận dụng
VD3: Một xi lanh chứa một lượng khí không đổi ở nhiệt độ
270C Pít tông nén khí trong xi lanh xuống còn 140 cm3, nhiệt độ của khí lúc này là 70C Tính thể tích của lượng khí trong xi lanh lúc đầu Coi áp suất không đổi.
Trang 33Thể tích ban đầu của lượng khí là:
Bạn trả lời đúng Click để tiếp
tục
Bạn trả lời đúng Click để tiếp
tục Bạn trả lời chưa đúng Click để tiếp tục
Bạn trả lời chưa đúng Click để
tiếp tục
Bạn trả lời đúng Click để tiếp
Bạn trả lời đúng Click để tiếp
Câu trả lời của bạn là:
Câu trả lời chưa đúng Click để
Câu trả lời chưa đúng Click để
Trang 35PHƯƠNG TRÌNH TRẠNG THÁI ( PHƯƠNG TRÌNH CLA- PÊ- RÔN)
Trang 36B PHƯƠNG PHÁP GIẢI BÀI TẬP
CƠ BẢN CHƯƠNG CHẤT KHÍ
• Dạng 1 : Cho biết một số thông số trạng thái, qua quá trình biến đổi, tìm các thông số trạng thái còn lại của một lượng khí Biểu diễn các quá trình lên cùng đồ thị p-V, p-T, V-T
• Dạng 2 : Cho đồ thị biểu diễn các quá trình biến đổi trạng thái của chất khí Tìm các thông số trạng thái còn lại
Trang 37Xác định trong bài tậ
p chất khí biến đổi theo đẳng qu
á trình nào, từ đó sử dụng định luậ
t tương ứng, nếu không thì phải sử
dụng phương trình trạng thái hoặc
-Tóm tắt các thông số P,V, T của từng trạng thái theo các quá trình biến đổi từ dữ kiện đề bài hoặc từ đồ thị Chú ý đơn vị.
Trang 38BÀI TẬP VÍ DỤ
BT1: Một khối khí lí
tưởng có thể tích 7,8
(lít), nhiệt độ 27 0 C, áp
suất 1 (atm), biến đổi
qua hai quá trình:
- Quá trình (1): đẳng nhiệt,
thể tích giảm một nửa.
b) Vẽ đồ thị biểu diễn quá
trình biến đổi của khí
trong các hệ tọa độ (p,
Giảia) - Quá trình (1) là quá trình đẳng nhiệt nên:
5 ,
2 300
375 2
2
3 2 3
3
3 2
T
T
P P
T
P T
(3)
1
2 2,5
p (atm) b) Đồ thị p – V:
(1)
(2) (3)3,9
7,8
V (lít) - Đồ thị V – T:
- Quá trình (2) là quá trình đẳng tích nên:
Trang 39BT2: khí lí tưởng trong
xilanh được biến đổi
qua các giai đoạn như
sau cùng của khí qua
các quá trình biến đổi
Biết thể tích ban đầu
của khối khí là 10 lít
O
(3) (2)
(1)
T(K) 900
300
2 1 P(atm)
1
2.300
600( ) 1
15 600
V T V
T
b) Quá trình biến đổi từ trạng thái (1) -> (2) ta có:
- Quá trình biến đổi từ trạng thái (2) -> (3) ta có:
lít.
Trang 40T nào lớn hơn?
V p
O
Trang 42C GIỚI THIỆU “BỘ THÍ NGHIỆM KHẢO
SÁT CÁC ĐỊNH LUẬT CHẤT KHÍ”
I Mục đích: Chế tạo một bộ thí nghiệm khảo sát các định luật của chất khí ở sách giáo khoa vật lý 10, phần nhiệt học, chương chất khí, gồm:
- Khảo sát quá trình đẳng nhiệt - định luật Bôi-lơ Ma-ri-ốt (T = const).
- Khảo sát quá trình đẳng tích - định luật Sác-lơ (V = const).
- Khảo sát quá trình đẳng áp - định luật Gay Luy-Sắc (p = const).
- Khảo sát phương trình trạng thái (thí nghiệm này cô không
đề cập trong bài do phương thức tiến hành của nó phức tạp và độ chính xác của thí nghiệm còn hạn chế).
Trang 43- Thay thế một áp kế lớn có độ chia nhỏ nhất cỡ mmHg, bán
kính cỡ 10cm (SGK độ chia nhỏ nhất (5kPa) rất lớn)
- Phương án thay thế bảng số liệu chính xác cao và thuyết phục (bảng số liệu 29.1 trang 156 SGKCB, giá trị áp suất đều có 3 chữ
Trang 442 Bổ sung phương pháp thay đổi tiến trình logic dạy học trong SGK vật lý 10 phần chất khí bằng thực nghiệm.
3 Quay camera sử dụng máy chiếu trong dạy học
4 Tích hợp thêm ống tyô gắn bảng chia độ thể tích cỡ 1 ml có chứa giọt chất lỏng dịch chuyển trong ống để đặt nằm ngang Khi khí giãn nở đẩy cột nước nằm ngang ra, đến khi ổn định (áp suất trong ngoài bằng nhau) Sử dụng để khảo sát định luật Gay Luysắc
Trang 45IV Cách sử dụng
1 Khảo sát định luật Bôi-lơ-Ma-ri-ốt
a) Lắp các thiết bị như sau:
b) Tiến trình thí nghiệm:
- Ghi T, p, V ban đầu
- Thay đổi V khí trong xilanh trong điều kiện đẳng nhiệt bằng cách dùng tay ấn pit-tông chuyẻn động xuống dưới mỗi lần khoảng 5ml ; đọc giá trị của V và p Thể tích = thể tích khí trong xilanh+thể tích trong ống vòi
- Thực hiện khoảng 5 - 7 lần đo
- Từ bảng số liệu tính tích pV,tính trung bình
Trang 462 Khảo sát quá trình đẳng tích - Định luật Sác-lơ
a) Lắp các thiết bị như sau:
b) Tiến trình thí nghiệm:
- Điều chỉnh và giữ cố định pittông
- Ghi giá trị V, p, T ở trạng thái ban đầu
-Đổ nước vào bình chứa để thay đổi T Khi T ổn định, ghi giá trị T
và p Mỗi lần thí nghiệm tăng nhiệt độ khoảng 5-100C
Thực hiện khoảng 5-7 lần đo
- Từ bảng số liệu tính thương p/T, tính trung bình và sai số
- Dựng đường đẳng tích
Trang 473 Khảo sát quá trình đẳng áp - Định luật Gay - Luysac
a) Lắp ráp thí nghiệm như sau:
- Ghi giá trị V, p, T ở trạng thái ban đầu
- Đổ nước nóng để thay đổi T, mỗi lần thí nghiệm tăng T khoảng 5 –
10 0C Thực hiện khoảng 5 - 7 lần đo
- khí giãn nở đẩy cột nước ra, đến khi ngừng
- Đọc giá trị T,V (V khí=V ban đầu + V trong ống ty-ô mà cột nước đã dịch chuyển)
Trang 484 Khảo sát phương trình trạng thái
a) Lắp ráp thí nghiệm như sau:
b) Tiến trình thí nghiệm
- Giữ pittông của xilanh ở một vị trí cố định
- Ghi lại giá trị p, V, T ban đầu
- Đổ nước nóng để thay đối T, mỗi lần thí nghiệm tăng T khoảng 5 –
150C Thực hiện khoảng 5 - 7 lần
mà cột nước đã dịch chuyển)
- Từ bảng số liệu tính pV/T, trung
Trang 49CẢM ƠN QUÝ THẦY CÔ VÀ CÁC EM ĐÃ THEO DÕI BÀI GIẢNG CỦA CHÚNG TÔI
Trang 50TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Sách giáo khoa: Vật lý10 cơ bản
- Chuẩn kiến thức kỹ năng vật lý 10
-Kho bài giảng elerning
- Sách “kiến thức cơ bản và nâng cao” tập
I tác giả Vũ Thanh khiết
Trang 51TƯ LIỆU ĐƯỢC SỬ DỤNG TRONG BÀI
Phần mềm: PowerPointPhần mềm: Adobe PresenterVà một số tự liệu tự thiết kế
XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN
Ban giám hiệu Trường THPT Trần CanCùng toàn thể đồng nghiệp đã giúp tôi hoàn thành bài giảng này
hoaithuong@gmail.com
Trang 52Your Score {score}
Max Score {max-score}