KHẢO SÁT CHUYỂN ĐỘNG NÉM NGANG - Để khảo sát những chuyển động có quỹ đạo là những đường cong phức tạp ta phân tích chuyển động cong thành những chuyển động đơn giản đã học từ đó khảo sá
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO - QUỸ LAURENCES’TING
CUỘC THI THIẾT KẾ BÀI GIẢNG E – LEARNING
BÀI TOÁN VỀ CHUYỂN ĐỘNG NÉM NGANG
Tiết 24; Bài 15; Lớp 10 – Ban cơ bản
BÀI GIẢNG
Trường PT DTNT Tỉnh Điện Biên - Tỉnh Điện Biên
Trang 2CHÀO MỪNG CÁC THẦY CÔ GIÁO CÙNG CÁC EM HỌC SINH ĐẾN VỚI TIẾT HỌC
NGÀY HÔM NAY
- Chuyển động thẳng đều.
- Chuyển động tròn đều.
- Chuyển động thẳng biến đổi đều.
- Chuyển động rơi tự do.
HỆ THỐNG KIẾN THỨC
Trang 3- Tích vào đáp án lựa chọn rồi ấn nút trả lời.
- Với mỗi một câu hỏi có tối đa ba lần lựa chọn để tìm ra đáp án đúng nhất
- Nếu đáp án sai thì ấn nút xóa để tiếp tục
Trang 4Câu 1: Chuyển động thẳng đều là chuyển động:
Chúc mừng em đã trả lời đúng
câu hỏi Nháy chuột để tiếp tục
Chúc mừng em đã trả lời đúng
câu hỏi Nháy chuột để tiếp tục Em chưa trả lời đúng câu hỏi
Nháy chuột để tiếp tục.
Em chưa trả lời đúng câu hỏi Nháy chuột để tiếp tục.
Em phải hoàn thành câu hỏi rồi
mới tiếp tục. Trả lờiTrả lời XóaXóa
A) có quỹ đạo là đường thẳng, v = 0; S = vt; a = 0
B) có quỹ đạo là đường thẳng, v = const; S = vt; a = 0
C) có quỹ đạo là đường cong, v = 0; S = vt; a = 0
D) có quỹ đạo là đường cong, v = const; S = vt; a = 0
Trang 6Câu 2: Sự rơi tự do có đặc điểm:
Chúc mừng em đã trả lời đúng
câu hỏi Nháy chuột để tiếp tục.
Chúc mừng em đã trả lời đúng
Em chưa trả lời đúng câu hỏi Nháy chuột để tiếp tục.
Em phải hoàn thành câu hỏi rồi
A) chỉ dưới tác dụng của trọng lực, có phương thẳng đứng,
chiều từ trên xuống, là chuyển động thẳng đều
B) chỉ dưới tác dụng của trọng lực, có phương thẳng đứng,
chiều từ trên xuống, là chuyển động chậm dần đều
C) chỉ dưới tác dụng của trọng lực, có phương thẳng đứng,
chiều từ trên xuống, là chuyển động nhanh dần đều
D) chỉ dưới tác dụng của trọng lực, có phương thẳng đứng,
chiều từ trên xuống, là chuyển động tròn đều
Trang 8Chuyển động thẳng đều Chuyển động rơi tự do
+ Quỹ đạo là đường thẳng+ Vận tốc không đổi: v = v0
+ Gia tốc: a = 0+ Quãng đường đi: s = v0t
+ Chỉ chịu tác dụng củatrọng lực P
+ Phương rơi: Thẳngđứng
+ Tính chất: là CĐ NDĐ.+ Vận tốc: v = g.t
+ Gia tốc: a = g+ Đường đi: 1 2
2
s g t
Đặc điểm của các loại chuyển động
Trang 13Quỹ đạo của các chuyển động có hình dạng như thế nào?
- Quỹ đạo của chuyển động ném của vật là những đường cong phức tạp
- Có chuyển động ném: ném xiên, ném ngang và ném thẳng đứng Trong bài học hôm nay ta xét một trường hợp đặc biệt của chuyển động ném là ném ngang
Trang 14BÀI TOÁN VỀ CHUYỂN ĐỘNG NÉM NGANG
Tiết 24 – bài 15
Trang 15NỘI DUNG BÀI HỌC
KHẢO SÁT CHUYỂN ĐỘNG NÉM NGANG I
XÁC ĐỊNH CHUYỂN ĐỘNG CỦA VẬT II
THÍ NGHIỆM KIỂM CHỨNG III
Trang 16Tiết 24: BÀI TOÁN VỀ CHUYỂN ĐỘNG NÉM NGANG
I KHẢO SÁT
CHUYỂN ĐỘNG
NÉM NGANG
- Để khảo sát những chuyển động có quỹ đạo là
những đường cong phức tạp ta phân tích chuyển động cong thành những chuyển động đơn giản đã học
từ đó khảo sát chuyển động của vật trên các chuyển động thành phần Đó cũng là nội dung của phương pháp tọa độ
- Nội dung của phương pháp tọa độ gồm các bước :
+ Bước 1: Chọn hệ trục toạ độ (thường là hệ trục toạ
độ Đê-các)
+ Bước 2: Phân tích chuyển động phức tạp thành các
chuyển động thành phần đơn giản hơn trên các trục tọa độ, nghĩa là chiếu chất điểm M xuống hai trục
Ox và Oy để có các hình chiếu Mx và My + Bước 3: Khảo sát riêng lẻ các chuyển động của Mx
và My
+ Bước 4 : Phối hợp các chuyển động riêng lẻ để kết
luận đầy đủ cho chuyển động tổng hợp.
Trang 17
Tiết 24: BÀI TOÁN VỀ CHUYỂN ĐỘNG NÉM NGANG
I KHẢO SÁT
CHUYỂN ĐỘNG
NÉM NGANG
Bài toán: khảo sát chuyển động của một viên bi M
có khối lượng m bị ném ngang với vận tốc từ một điểm O trên mặt bàn có độ cao h so với mặt đất (bỏ qua sức cản của không khí)
0
v
Trang 18Tiết 24: BÀI TOÁN VỀ CHUYỂN ĐỘNG NÉM NGANG
I KHẢO SÁT
CHUYỂN ĐỘNG
NÉM NGANG
Khảo sát chuyển động của một viên bi có khối lượng
m bị ném ngang với vận tốc từ một điểm O trên mặt bàn có độ cao h so với mặt đất (bỏ qua sức cản của không khí)
0
v
Trang 19Tiết 24: BÀI TOÁN VỀ CHUYỂN ĐỘNG NÉM NGANG
I KHẢO SÁT
CHUYỂN ĐỘNG NÉM
NGANG
Khảo sát chuyển động của một viên bi có khối lượng
m bị ném ngang với vận tốc từ một điểm O trên mặt bàn có độ cao h so với mặt đất (bỏ qua sức cản của không khí)
0
v
Trang 20Phiếu học tập : Khi vật rơi vật chịu tác dụng của những lực nào? Chuyển động đó có phải là chuyển động rơi tự do hay không?
Chúc mừng em đã trả lời đúng
câu hỏi Nháy chuột để tiếp tục.
Chúc mừng em đã trả lời đúng
Em chưa trả lời đúng câu hỏi
Nháy chuột để tiếp tục.
Em phải hoàn thành câu hỏi rồi
A) Khi rơi vật chịu tác dụng của lực cản không khí Chuyển
động của vật không phải là chuyển động rơi tự do
B) Khi rơi vật chịu tác dụng của lực cản không khí Chuyển
động của vật là chuyển động rơi tự do
C) Khi rơi vật chịu tác dụng của trọng lực Chuyển động của
vật không phải là chuyển động rơi tự do
D) Khi rơi vật chịu tác dụng của trọng lực Chuyển động của
vật là chuyển động rơi tự do
Trang 21Kết quả
Điểm em đạt được {score}
Điểm cao nhất {max-score}
Trang 22Tiết 24: BÀI TOÁN VỀ CHUYỂN ĐỘNG NÉM NGANG
Trang 23Tiết 24: BÀI TOÁN VỀ CHUYỂN ĐỘNG NÉM NGANG
I KHẢO SÁT
CHUYỂN ĐỘNG
NÉM NGANG
Trang 24Tiết 24: BÀI TOÁN VỀ CHUYỂN ĐỘNG NÉM NGANG
I KHẢO SÁT
CHUYỂN ĐỘNG
NÉM NGANG
1.Chọn hệ tọa độ
Trang 25Cho các hệ tọa độ sau:
x
Trang 26Cho các hệ tọa độ đề các sau:
Trang 27+ Gốc O trùng với điểm ném.
+ Trục Ox hướng theo véc tơ vận tốc
+ Trục Oy hướng theo chiều của véc tơ P
Trang 28Tiết 24: BÀI TOÁN VỀ CHUYỂN ĐỘNG NÉM NGANG
Trang 29Tiết 24: BÀI TOÁN VỀ CHUYỂN ĐỘNG NÉM NGANG
I KHẢO SÁT
CHUYỂN ĐỘNG
NÉM NGANG
1.Chọn hệ tọa độ - Như vậy: chuyển động phức tạp của điểm M đã
được phân tích thành hai chuyển động thành phần là
Trang 30Tiết 24: BÀI TOÁN VỀ CHUYỂN ĐỘNG NÉM NGANG
v
Áp dụng định luật II Niu Tơn trên trục Ox để tìm a x của chuyển động thành phần M x
ax= 0
Trang 31Tiết 24: BÀI TOÁN VỀ CHUYỂN ĐỘNG NÉM NGANG
a y g
Trang 32Tiết 24: BÀI TOÁN VỀ CHUYỂN ĐỘNG NÉM NGANG
Chuyển động theo Ox Chuyển động theo Oy
Chuyển động thẳng đều Chuyển động rơi tự do
Các phương trình chuyển động
00
x x
gt y
Kết luận
Trang 33Tiết 24: BÀI TOÁN VỀ CHUYỂN ĐỘNG NÉM NGANG
Trang 34Tiết 24: BÀI TOÁN VỀ CHUYỂN ĐỘNG NÉM NGANG
0
x v t (1)
* Phương trình chuyển động theo My
1 22
Trang 35Tiết 24: BÀI TOÁN VỀ CHUYỂN ĐỘNG NÉM NGANG
1 Dạng của quỹ đạo.
a) Phương trình quỹ đạo chuyển động của vật
2 2
Trang 36Tiết 24: BÀI TOÁN VỀ CHUYỂN ĐỘNG NÉM NGANG
Trang 37Tiết 24: BÀI TOÁN VỀ CHUYỂN ĐỘNG NÉM NGANG
1 Dạng của quỹ đạo.
a) Phương trình quỹ đạo chuyển động của vật
2 2
Trang 39Tiết 24: BÀI TOÁN VỀ CHUYỂN ĐỘNG NÉM NGANG
1 Dạng của quỹ đạo.
a) Phương trình quỹ đạo chuyển động của vật
2 2
c) Biểu thức xác định vận tốc của chuyển động
Trang 401 Dạng của quỹ đạo.
2 Thời gian chuyển
Trang 41Tiết 24: BÀI TOÁN VỀ CHUYỂN ĐỘNG NÉM NGANG
- Khi vật M chạm đất thì Mx, My ngừng chuyển động thời gian của vật chuyển động ném ngang
bằng thời gian chuyển động thành phần (thời gian vật chuyển động rơi tự do ở cùng độ cao)
1 Dạng của quỹ đạo.
2 Thời gian chuyển
động
Quan sát chuyển động của vật M
và hai hình chiếu Mx, My trên hai trục tọa độ ta có nhận xét gì?
Trang 42I T
Tầm ném xa
Quỹ Đạo
Trang 43Tiết 24: BÀI TOÁN VỀ CHUYỂN ĐỘNG NÉM NGANG
1 Dạng của quỹ đạo.
2 Thời gian chuyển
động
Vậy tầm ném xa của vật được xác định như thế nào?
(L là tầm ném xa tính theo phương ngang)
- Tại điểm vật tiếp đất thì hình chiếu Mx đi được quãng đường xa nhất với thời gian chuyển động bằng thời gian vật rơi tự do Nghĩa là L = xmax
Trang 44I T’ T V
Trang 45Tiết 24: BÀI TOÁN VỀ CHUYỂN ĐỘNG NÉM NGANG
1 Dạng của quỹ đạo.
a) Phương trình quỹ đạo chuyển động của vật
2 2
Trang 46Phiếu học tập 2: Một vật được ném ngang ở độ cao h = 80m với vận tốc đầu v0 = 20m/s Lấy g = 10m/s2 Thời gian chuyển động, tầm ném xa và quỹ đạo chuyển động của vật là:
Chúc mừng em đã trả lời đúng
câu hỏi Nháy chuột để tiếp tục.
Chúc mừng em đã trả lời đúng
Em chưa trả lời đúng câu hỏi
Nháy chuột để tiếp tục.
Em phải hoàn thành câu hỏi rồi
A) t = 4s; L = 80m; y = (1/80)x2
B) t = 4s; L = 80m; y = (1/80)x
C) t = 2s; L = 80m; y = (1/80)x2
D) t = 2s; L = 80m; y = (1/80)x
Trang 48Tiết 24: BÀI TOÁN VỀ CHUYỂN ĐỘNG NÉM NGANG
1 Dạng của quỹ đạo.
2 Thời gian chuyển
Trang 49Tiết 24: BÀI TOÁN VỀ CHUYỂN ĐỘNG NÉM NGANG
1 Dạng của quỹ đạo.
2 Thời gian chuyển
Trang 50Tiết 24: BÀI TOÁN VỀ CHUYỂN ĐỘNG NÉM NGANG
1 Dạng của quỹ đạo.
2 Thời gian chuyển
động
III THÍ NGHIỆM
KIỂM CHỨNG
3 Tầm ném xa
Trang 51Tiết 24: BÀI TOÁN VỀ CHUYỂN ĐỘNG NÉM NGANG
1 Dạng của quỹ đạo.
2 Thời gian chuyển
động
•Nhận xét:
- Chuyển động của viên bi màu đỏ là chuyển động rơi
tự do không vận tốc ban đầu
- Chuyển động của viên bi màu đen là chuyển động ném ngang
- Cả hai vật đều chạm đất cùng một lúc
- Tại các thời điểm khác nhau hai viên bi luôn ở cùng một độ cao mặc dù quỹ đạo chuyển động của chúng khác nhau
- Chứng tỏ: hình ảnh của chuyển động ném ngang lên phương thẳng đứng là chuyển động rơi tự do
III THÍ NGHIỆM
3 Tầm ném xa
Từ thí nghiệm trên ta rút ra được nhận xét gì về chuyển động của hai vật ở cùng độ
cao?
Trang 52Tiết 24: BÀI TOÁN VỀ CHUYỂN ĐỘNG NÉM NGANG
Củng cố kiến thức
- Khảo sát chuyển động ném ngang:
chọn hệ tọa độ; phân tích chuyển động ném ngang, xác định các chuyển
động thành phần
- Xác định các chuyển động:
+ dạng của quỹ đạo chuyển động
+ thời gian chuyển động
+ tầm ném xa
- Thí nghiệm kiểm chứng
Trang 53Phiếu học tập 3: Ghép ý ở cột 1 với ý ở cột 1 để được một câu đúng
A vận tốc đầu v0
B L= v0t
C quỹ đạo chuyển động
D bằng thời gian vật rơi tự do cùng
Em chưa trả lời đúng câu hỏi
Nháy chuột để tiếp tục.
Em phải hoàn thành câu hỏi rồi
Trang 54Kết quả
Điểm của em đạt
được là {score}
Điểm cao nhất {max-score}
Tổng số câu hỏi {total-attempts}
Question Feedback/Review Information Will Appear
Here
Question Feedback/Review Information Will Appear
Here
Quay lại Tiếp tục
Trang 55KHÍ ĐỘNG LỰC HỌC VỀ VẬT NÉM
Peter J Brancazio là giáo sư vật lí ở Học viện Brooklyn, Trường Đại học tổng hợp City ở New York Ông có học vị Ph.D về vật lí thiên thể tại trường Đại học Tổng hợp New York năm 1966 Ông là tác giả hai cuốn sách :”Bản chất của vật lí ”(Macmillan 1975) và khoa học thể thao (Simon & Schuster, 1984) Các bài viết của ông về Vật lí học của bóng chày, bóng đá và bóng rổ xuất hiện trên các tạp chí : Discovery, Physics today, New – Scientist, The
Physics Teacher và American Journal of Physics Là một vận động viên lâu năm, một nhà thể thao nhiệt tình, ông cảm thấy thoải mái ngang nhau, khi ở trên sân bóng rổ, cũng như khi ở trên lớp
Kết quả bài học vật lí từ chuyển động ném xiên: cho thấy, với vật ném xiên thì ứng với góc ném bằng 450, vật sẽ đạt được tầm xa lớn nhất Nhiều người
đã áp dụng kiến thức này vào môn đẩy tạ và ném lao trong thể thao Chính vì vậy, ta thường nghe người ta nói, muốn đẩy tạ được xa, góc khi quả tại rơi
khỏi tay nên tạo với mặt bằng thành 450
Thế nhưng những vận động viên có kinh nghiệm lại phát hiện ra rằng, góc
VẬT LÍ VÀ THỂ THAO
EM CÓ BIẾT
Trang 56- Thực tế cho thấy, có rất nhiều nhân tố ảnh hưởng đến cự li xa gần khi đẩy
tạ, ngoài góc đẩy tạ ra thì còn có tốc độ quả tạ khi rời tay, lực cản của không khí và chiều cao của người đẩy tạ nữa Như vậy có nghĩa là hầu như mỗi
người đều có góc đẩy tạ không giống nhau
-Cũng từ thực tế cho thấy do thể tích quả tạ không lớn, trọng lượng cũng
tương đối (khoảng từ 5 đến 12kg) nên có thể không tính tới lực cản của
không khí Như vậy mỗi vận động viên có thể căn cứ vào tốc độ quả tạ khi rời quả tay và độ cao khi rời khỏi tay để tìm được góc đẩy tạ tối ưu Nếu quả
tạ được “ném” từ mặt đất, thì muốn quả tạ được đẩy đi với cự li xa nhất, thì góc độ đẩy tốt nhất là 450 Nhưng chiều cao của vận động viên đều khá lớn, phần lớn độ cao khi quả tạ rời khỏi tay đều ở khoảng từ 1,6m đến 1,8 (chiều cao trung bình của người Việt) thì sau khi tính tới độ cao đó với cùng một tốc
độ khi rời khỏi tay thì góc đẩy tạ tốt nhất là ở trong khoảng từ 400 đến 420 mà thôi Người ta đã tính được rằng, nếu xét tới sức cản của không khí, và cũng căn cứ vào chiều cao của vận động viên và tốc độ quả tạ khi rời tay lớn nhỏ khác nhau, thì góc đẩy tạ tốt nhất nằm trong phạm vi là:
+ Đẩy tạ: Từ 380 đến 420
+ Ném tạ kích và lao: Từ 300 đến 350
+ Ném lựu đạn: Từ 420 đến 440
Trang 57* Như vậy: với chuyển động ném xiên thì tầm ném xa không chỉ phụ thuộc vào vận tốc ban đầu mà còn phụ thuộc góc ném và độ cao ban đầu.
Trang 58Tài liệu tham khảo
+ SGK, SGV vật lí 10 cơ bản + Phương pháp dạy học
+ Mạng Internet
Trang 59XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN QUÝ THẦY
CÔ VÀ CÁC EM ĐÃ DỰ TIẾT HỌC
NGÀY HÔM NAY