Trong những năm gần đây, xây dựng văn hóa doanh nghiệp đã được biết đến rất nhiều, nó là một vấn đề nhận được sự quan tâm đặc biệt của doanh nghiệp và xã hội. Văn hóa doanh nghiệp có vị trí và vai trò quan trọng trong doanh nghiệp bởi lẽ thiếu đi yếu tố văn hóa doanh nghiệp thì doanh nghiệp khó có thể đứng vững trong xã hội ngày nay. Hiện tại các doanh nghiệp Việt Nam chưa thực sự có năng lực cạnh tranh với các sản phẩm của khu vực, ngoài những lý do về trình độ quản lý, nguồn nhân lực, nguồn tài chính,…. thì việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp thiếu hiệu quả cũng là một nguyên nhân góp phần cho sự yếu kém này. Đặc biệt trong tình hình kinh tế hiện nay, các nhà quản lý cần có một nhìn toàn diện, một sự quan tâm thích đáng về việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp của công ty mình. Vì xây dựng và hoàn thiện văn hóa doanh nghiệp là nhân tố quan trọng để tạo nên lợi thế cạnh tranh của công ty mình và nó góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp thì không hiện hữu một cách thường trực, đầu tư xây dựng và hoàn thiện văn hóa doanh nghiệp không phải ngày một ngày hai mà đạt được hiệu quả của nó, và bản thân văn hóa doanh nghiệp cũng khó có thể đong đếm trực tiếp, vì vậy các doanh nghiệp Việt Nam hiện nay chưa thực sự quan tâm đến việc xây dựng và hoàn thiện văn hóa doanh nghiệp như một chiến lượclâu dài.Xây dựng văn hóa doanh nghiệp là một quá trình lâu dài, nó thể hiện qua các yếu tố cấu trúc hữu hình (logo, lễ nghi, ngôn ngữ, hình ảnh…), những chiến lược, mục tiêu, triết lý; những niềm tin, nhận thức, trong doanh nghiệp. Công ty cổ phần TT cũng đang hướng đến xu hướng trên. Là một công ty kinh doanh đa ngành nghề, văn hóa doanh nghiệp của công ty cổ phần TT từ trước đến nay được coi là nguồn lực vô hình được hình thành từ khi mới thành lập công ty. Hiện nay, công ty cổ phần TT đã đạt được những quá trình và cấu trúc hữu hình của doanh nghiệp như là ngôn ngữ, cách ăn mặc, cách biểu lộ cảm xúc, hành vi ứng xử thường thấy của các thành viên và các nhóm làm việc trong doanh nghiệp; bên cạnh đó công ty cũng xây dựng được những quy định, nguyên tắc, triết lý, chiến lược và mục tiêu. Mặc dù vậy, các cán bộ công nhân viên chức của công ty vẫn chưa hình thành được những niềm tin, nhận thức, suy nghĩ và tình cảm,cốt cách văn hóa,các giá trị cốt lõi, nền tảng của công ty. Tuy đã được quan tâm nhưng văn hóa doanh nghiệp của công ty chưa được xây dựng một cách bài bản, khoa học, chưa có quy trình và giải pháp cụ thể nào cho việc hoàn thiện văn hóa của công ty. Do đó, có thể khẳng định văn hóa doanh nghiệp tại công ty cổ phần TT chưa hình thành đầy đủ, cho nên nhiệm vụ hàng đầu hiện nay là hoàn thiện văn hóa doanh nghiệp riêng của công ty mình.
Trang 1NGUYỄN VIỆT HOÀNG
HOÀN THIỆN VĂN HÓA CÔNG TY CỔ PHẦN T & T
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN TRỊ KINH DOANH
LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH DOANH VÀ QUẢN LÝ
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Dương Thị Liễu
Trang 2HÀ NỘI - 2014
Trang 3Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết luận được đưa ra trong luận văn là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng.
Tác giả luận văn
Nguyễn Việt Hoàng
Trang 4Để hoàn thành được công trình nghiên cứu này, ngoài sự nỗ lực của bản thân, tác giả còn nhận được sự giúp đỡ rất lớn từ PGS.TS Dương Thị Liễu, người đã luôn quan tâm, trách nhiệm và nhiệt tình hướng dẫn, giúp đỡ, động viên tác giả trong quá trình thực hiện nghiên cứu của mình Tác giả xin gửi lời cảm ơn chân thành tới PGS.TS Dương Thị Liễu.
Tác giả cũng xin trân trọng cảm ơn các thầy, cô trong Khoa Quản trị Kinh doanh, Viện Đào tạo Sau đại học, các bạn đồng nghiệp, lãnh đạo và cán bộ nhân viên công ty cổ phần T&T và các bạn lớp Cao học 20Z đã giúp đỡ tác giả trong suốt thời gian học tập và nghiên cứu luận văn của mình
Để đạt được những kết quả nghiên cứu tốt hơn trong tương lai, tác giả rất mong tiếp tục nhận được sự hướng dẫn, giúp đỡ của các nhà chuyên môn, của các thầy cô trong Khoa Quản trị Kinh doanh, Viện Đào tạo sau đại học về phương pháp luận, cách thức tiếp cận khoa học và hợp lý
Tác giả luận văn
Nguyễn Việt Hoàng
Trang 51 CHƯƠNG 1 5
2 TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 5
4 CHƯƠNG 2 13
5 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VĂN HÓA DOANH NGHIỆP 13
2.1 Tổng quan về văn hóa doanh nghiệp 13
2.1.1 Khái niệm về văn hóa doanh nghiệp 13
2.1.2 Những yếu tố cấu thành văn hóa doanh nghiệp 14
2.1.2.1 Những giá trị văn hóa hữu hình 15
2.1.2.2 Những giá trị được chấp nhận, được chia sẻ: 16
Doanh nghiệp nào cũng có những giá trị riêng của mình, nó được công bố rộng rãi đến toàn thành viên trong công ty để mọi người hướng tới như một mục tiêu phấn đấu và làm theo Đây là một bộ phận không thể thiếu trong văn hóa doanh nghiệp Nó là những giá trị chủ yếu mà tổ chức tán thành, ủng hộ và mong đợi mọi thành viên cùng chia sẽ và là giá trị mà người lãnh đạo cần phải kiên trì xây dựng từng bước 16
2.1.2.3 Những quan niệm chung 18
Đây là tầng sâu nhất của văn hóa tổ chức, là nền tảng chung, được hình thành và tồn tại trong một thời gian dài, chúng trở thành điều mặc nhiên, phổ biến, được công nhận và trở thành các quan niệm nền tảng 18
2.1.3 Vai trò văn hóa doanh nghiêp đối với sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp 19
2.1.4 Các mô hình văn hóa doanh nghiệp theo phương pháp OCAI 21
2.1.4.1 Mô hình văn hóa gia đình (The Clan Culture): 21
2.1.4.2 Mô hình văn hóa sáng tạo (The Adhocracy Culture): 22
2.1.4.3 Mô hình văn hóa thị trường (The Market Culture): 22
2.1.4.4 Mô hình văn hóa cấp bậc (The Hierarchy Culture): 23
Trang 62.2 Các nhân tố tác động đến văn hóa doanh nghiệp 23
2.2.1 Các nhân tố tác động bên trong 23
2.2.2 Các nhân tố tác động bên ngoài 27
7 CHƯƠNG 3 33
8 THỰC TRẠNG VĂN HÓA DOANH NGHIỆP 33
9 TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN T&T 33
3.1 Giới thiệu về công ty cổ phần T&T 33
3.1.1 Lịch sử hình thành, phát triển công ty cổ phần T&T 33
Lĩnh vực kinh doanh 34
Hình 3.1 : Một số sản phẩm xe máy của T&T 35
( Nguồn : Phòng marketing ) .35
Cơ cấu tổ chức và nhân sự: 36
3.1.2 Kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty 39
Một số thành tựu công ty đạt được : 39
Bảng 3.1 Một số kết quả hoạt động kinh doanh của công ty T&T trong lĩnh vực cơ khí 42
3.2 Các yếu tố cấu thành VHDN tại công ty cổ phần T&T 43
3.2.1 Các giá trị văn hóa hữu hình 43
Hình 3.3 : Logo của công ty T&T 43
( Nguồn : Phòng hành chính và nhân sự ) .43
3.2.2 Các giá trị được chấp nhận, được chia sẻ 44
Bảng 3.2 : Chuẩn mực về chế độ họp hành: 46
Bảng 3.3 :Chuẩn mực về chế độ báo cáo 46
3.2.3 Những quan niệm chung 48
3.3 Phân tích văn hóa doanh nghiệp của công ty T&T 50
3.3.1 Phân tích các giá trị văn hóa hữu hình của công ty T&T 50
Hình 3.3 Biểu đồ thể hiện các yếu tố văn hóa hữu hình của công ty 50
( xem phụ lục số 2) 50
Trang 7( Nguồn thu nhập qua khảo sát) 50
3.3.2 Phân tích các giá trị được chấp nhận , được chia sẻ của công ty T&T 51 Hình 3.4 - Biểu đồ thể hiện các giá trị được chấp nhận chia sẻ của công ty 51
(xem phụ lục số 2) 51
( Nguồn thu nhập qua khảo sát ) .51
3.3.3 Phân tích sự tương đồng nhận thức giữa ban lãnh đạo và nhân viên về các giá trị văn hoá 52
Hình 3.5 Biểu đồ nhận thức VHDN giữa lãnh đạo và nhân viên qua các giá trị hữu hình(xem phụ lục số 2) 52
( Nguồn thu nhập qua khảo sát ) 52
Hình 3.6 - Biểu đồ thể hiện các giá trị được chấp nhận và chia sẻ của công ty (xem phụ lục số 2) 53
( Nguồn thu nhập qua khảo sát ) .53
3.3.4 Nhận dạng mô hình văn hóa của công ty cổ phần T&T: 54
Bảng 3.4: Đánh giá của CBNV về mô hình VHDN của T&T 54
Hình 3.7: Nhận dạng mô hình văn hóa của công ty T&T 54
( Nguồn thu nhập qua khảo sát ) .54
Bảng 3.5: Mức chênh lệch của loại hình văn hóa thứ bậc 55
Bảng 3.6: Mức chênh lệch của loại hình văn hóa gia đình 56
Bảng 3.7: Mức chênh lệch của loại hình văn hóa thị trường 56
Bảng 3.8: Mức chênh lệch của loại hình văn hóa sáng tạo 56
3.4 Đánh giá văn hóa doanh nghiệp của công ty T&T 57
3.4.1 Các thành tựu công ty đạt được 57
3.4.2 Hạn chế/ Điểm yếu và nguyên nhân 59
11 CHƯƠNG 4 62
Trang 812 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN VĂN HÓA 62
13 DOANH NGHIỆP TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN T&T 62 4.1 Sự cần thiết hoàn thiện văn hóa doanh nghiệp của Công ty cổ phần T&T 62 4.2 Phương hướng hoàn thiện văn hóa doanh nghiệp của Công ty cổ phần T&T 63 4.3.Hoàn thiện quy trình xây dựng văn hóa doanh nghiệp của công ty cổ phần T&T 64
Hình 4.1: Quy trình hoàn thiện VHDN tại công ty cổ phần T&T 65 ( Nguồn : Phòng hành chính ) 65 Bảng 4.1: Các giá trị văn hóa mà công ty cần thay đổi 67
4.4 Giải pháp hoàn thiện văn hóa doanh nghiệp của công ty T&T 70
4.4.1 Nâng cao nhận thức của ban lãnh đạo về sự cần thiết thay đổi văn hóa doanh nghiệp 70 4.4.2 Giải pháp về đào tạo và tuyển dụng 71 Con người được coi là yếu tố quan trọng nhất đóng góp vào sự thành công của công ty Việc xây dựng một công ty vững mạnh cần có một đội ngũ nhân viên giỏi, nhiệt huyết và hòa nhập với nền văn hóa doanh nghiệp của công ty Nếu nhân viên công ty có sự hòa đồng chung cùng văn hóa của công ty thì trong quá trình làm việc tại công ty nhân viên đó sẽ phát huy hết khả năng và đem lại hiệu quả cao cho công ty, ngược lại có thể gây ra các tổn thất như việc
sa thải nhân viên, tuyển dụng lại, thậm chí sau khi chuyển công tác hoặc sa thải nhân viên đó quay lại nói xấu công ty,… 72 4.4.3 Giải pháp về truyền thông về văn hóa doanh nghiệp 72 4.4.4 Xây dựng quy chế khen thưởng, phê bình, kỷ luật 74 4.4.5 Giải pháp hoàn thiện mô hình văn hóa doanh nghiệp của công ty T&T: 75 Bảng 4.2: Bảng phân tích khoảng chênh lệch trong đánh giá VH hiện tại và
VH mong muốn của lãnh đạo và CBNV công ty T&T 75
Trang 94.4.5.1 Giải pháp để bớt những đặc tính của VH cấp bậc 76
4.4.5.2 Giải pháp để hoàn thiện những đặc tính của VH sáng tạo 77
4.4.5.3 Giải pháp để hoàn thiện những đặc tính của VH gia đình 78
4.4.5.4 Giải pháp để hoàn thiện những đặc tính của VH thị trường 79
4.5 Một số kiến nghị 80
KẾT LUẬN 82
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 83
PHỤ LỤC SỐ 1 84
PHỤ LỤC 2 - KẾT QUẢ KHẢO SÁT 87
PHỤ LỤC SỐ 3 90
BẢNG CÂU HỎI ĐÁNH GIÁ VHDN CÔNG TY T &T 90
PHỤ LỤC 4 KẾT QUẢ ĐÁNH GIÁ VĂN HÓA CÔNG TY CỔ PHẦN T&T 92
Trang 10PHẦN MỞ ĐẦU 1
PHẦN MỞ ĐẦU 1
1 CHƯƠNG 1 5
1 CHƯƠNG 1 5
2 TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 5
2 TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 5
4 CHƯƠNG 2 13
4 CHƯƠNG 2 13
5 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VĂN HÓA DOANH NGHIỆP 13
5 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VĂN HÓA DOANH NGHIỆP 13
2.1 Tổng quan về văn hóa doanh nghiệp 13
2.1 Tổng quan về văn hóa doanh nghiệp 13
2.1.1 Khái niệm về văn hóa doanh nghiệp 13
2.1.2 Những yếu tố cấu thành văn hóa doanh nghiệp 14
2.1.3 Vai trò văn hóa doanh nghiêp đối với sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp 19
2.1.4 Các mô hình văn hóa doanh nghiệp theo phương pháp OCAI 21
2.2 Các nhân tố tác động đến văn hóa doanh nghiệp 23
2.2 Các nhân tố tác động đến văn hóa doanh nghiệp 23
2.2.1 Các nhân tố tác động bên trong 23
2.2.2 Các nhân tố tác động bên ngoài 27
7 CHƯƠNG 3 33
7 CHƯƠNG 3 33
8 THỰC TRẠNG VĂN HÓA DOANH NGHIỆP 33
8 THỰC TRẠNG VĂN HÓA DOANH NGHIỆP 33
9 TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN T&T 33
9 TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN T&T 33
Trang 113.1 Giới thiệu về công ty cổ phần T&T 33
3.1 Giới thiệu về công ty cổ phần T&T 33
3.1.1 Lịch sử hình thành, phát triển công ty cổ phần T&T 33
Lĩnh vực kinh doanh 34
Hình 3.1 : Một số sản phẩm xe máy của T&T 35
( Nguồn : Phòng marketing ) .35
Cơ cấu tổ chức và nhân sự: 36
3.1.2 Kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty 39
Một số thành tựu công ty đạt được : 39
Bảng 3.1 Một số kết quả hoạt động kinh doanh của công ty T&T trong lĩnh vực cơ khí 42
3.2 Các yếu tố cấu thành VHDN tại công ty cổ phần T&T 43
3.2 Các yếu tố cấu thành VHDN tại công ty cổ phần T&T 43
3.2.1 Các giá trị văn hóa hữu hình 43
Hình 3.3 : Logo của công ty T&T 43
( Nguồn : Phòng hành chính và nhân sự ) .43
3.2.2 Các giá trị được chấp nhận, được chia sẻ 44
Bảng 3.2 : Chuẩn mực về chế độ họp hành: 46
Bảng 3.3 :Chuẩn mực về chế độ báo cáo 46
3.2.3 Những quan niệm chung 48
3.3 Phân tích văn hóa doanh nghiệp của công ty T&T 50
3.3 Phân tích văn hóa doanh nghiệp của công ty T&T 50
Hình 3.3 Biểu đồ thể hiện các yếu tố văn hóa hữu hình của công ty 50
( xem phụ lục số 2) 50
( Nguồn thu nhập qua khảo sát) 50
Hình 3.4 - Biểu đồ thể hiện các giá trị được chấp nhận chia sẻ của công ty 51
(xem phụ lục số 2) 51
Trang 12( Nguồn thu nhập qua khảo sát )
51
Hình 3.5 Biểu đồ nhận thức VHDN giữa lãnh đạo và nhân viên qua các giá trị hữu hình(xem phụ lục số 2) 52
( Nguồn thu nhập qua khảo sát ) 52
Hình 3.6 - Biểu đồ thể hiện các giá trị được chấp nhận và chia sẻ của công ty (xem phụ lục số 2) 53
( Nguồn thu nhập qua khảo sát ) .53
Bảng 3.4: Đánh giá của CBNV về mô hình VHDN của T&T 54
Hình 3.7: Nhận dạng mô hình văn hóa của công ty T&T 54
( Nguồn thu nhập qua khảo sát ) .54
Bảng 3.5: Mức chênh lệch của loại hình văn hóa thứ bậc 55
Bảng 3.6: Mức chênh lệch của loại hình văn hóa gia đình 56
Bảng 3.7: Mức chênh lệch của loại hình văn hóa thị trường 56
Bảng 3.8: Mức chênh lệch của loại hình văn hóa sáng tạo 56
3.4 Đánh giá văn hóa doanh nghiệp của công ty T&T 57
11 CHƯƠNG 4 62
11 CHƯƠNG 4 62
12 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN VĂN HÓA 62
12 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN VĂN HÓA 62
13 DOANH NGHIỆP TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN T&T 62
13 DOANH NGHIỆP TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN T&T 62
4.1 Sự cần thiết hoàn thiện văn hóa doanh nghiệp của Công ty cổ phần T&T 62
4.1 Sự cần thiết hoàn thiện văn hóa doanh nghiệp của Công ty cổ phần T&T 62
Trang 134.2 Phương hướng hoàn thiện văn hóa doanh nghiệp của Công ty cổ phần
T&T 63
4.2 Phương hướng hoàn thiện văn hóa doanh nghiệp của Công ty cổ phần T&T 63
4.3.Hoàn thiện quy trình xây dựng văn hóa doanh nghiệp của công ty cổ phần T&T 64
4.3.Hoàn thiện quy trình xây dựng văn hóa doanh nghiệp của công ty cổ phần T&T 64
Hình 4.1: Quy trình hoàn thiện VHDN tại công ty cổ phần T&T 65
( Nguồn : Phòng hành chính ) .65
Bảng 4.1: Các giá trị văn hóa mà công ty cần thay đổi 67
4.4 Giải pháp hoàn thiện văn hóa doanh nghiệp của công ty T&T 70
4.4 Giải pháp hoàn thiện văn hóa doanh nghiệp của công ty T&T 70
4.4.1 Nâng cao nhận thức của ban lãnh đạo về sự cần thiết thay đổi văn hóa doanh nghiệp 70
4.4.2 Giải pháp về đào tạo và tuyển dụng 71
Con người được coi là yếu tố quan trọng nhất đóng góp vào sự thành công của công ty Việc xây dựng một công ty vững mạnh cần có một đội ngũ nhân viên giỏi, nhiệt huyết và hòa nhập với nền văn hóa doanh nghiệp của công ty Nếu nhân viên công ty có sự hòa đồng chung cùng văn hóa của công ty thì trong quá trình làm việc tại công ty nhân viên đó sẽ phát huy hết khả năng và đem lại hiệu quả cao cho công ty, ngược lại có thể gây ra các tổn thất như việc sa thải nhân viên, tuyển dụng lại, thậm chí sau khi chuyển công tác hoặc sa thải nhân viên đó quay lại nói xấu công ty,… 72
4.4.3 Giải pháp về truyền thông về văn hóa doanh nghiệp 72
4.4.4 Xây dựng quy chế khen thưởng, phê bình, kỷ luật 74
4.4.5 Giải pháp hoàn thiện mô hình văn hóa doanh nghiệp của công ty T&T: .75
Trang 14Bảng 4.2: Bảng phân tích khoảng chênh lệch trong đánh giá VH hiện tại và
VH mong muốn của lãnh đạo và CBNV công ty T&T 75
4.5 Một số kiến nghị 80
KẾT LUẬN 82
KẾT LUẬN 82
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 83
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 83
PHỤ LỤC SỐ 1 84
PHỤ LỤC SỐ 1 84
PHỤ LỤC 2 - KẾT QUẢ KHẢO SÁT 87
PHỤ LỤC 2 - KẾT QUẢ KHẢO SÁT 87
PHỤ LỤC SỐ 3 90
PHỤ LỤC SỐ 3 90
BẢNG CÂU HỎI ĐÁNH GIÁ VHDN CÔNG TY T &T 90
BẢNG CÂU HỎI ĐÁNH GIÁ VHDN CÔNG TY T &T 90
PHỤ LỤC 4 KẾT QUẢ ĐÁNH GIÁ VĂN HÓA CÔNG TY CỔ PHẦN T&T 92
PHỤ LỤC 4 KẾT QUẢ ĐÁNH GIÁ VĂN HÓA CÔNG TY CỔ PHẦN T&T 92
Trang 15NGUYỄN VIỆT HOÀNG
HOÀN THIỆN VĂN HÓA
CÔNG TY CỔ PHẦN T & T
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN TRỊ KINH DOANH
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SỸ
Trang 16HÀ NỘI - 2014
Trang 17TÓM TẮT LUẬN VĂN
Công ty cổ phần T&T được thành lập ngày 11 tháng 2 năm 1993, là một trong những doanh nghiệp đứng đầu trong lĩnh vực kinh doanh và sản xuất điện tử , điện máy… tại Việt Nam với hơn 20 năm kinh nghiệm, cung cấp các sản phẩm liên quan tới nhiều nghành Công ty cổ phần T&T luôn tự hào với tiềm lực tài chính mạnh, một số lượng khách hàng lớn và ổn định, một tập thể các chuyên viên giàu kinh nghiệm có trình độ học vấn cao và luôn giữ được uy tín với khách hàng
Những năm gần đây, nhiều doanh nghiệp Việt Nam trong đó có công ty cổ phần T&T ngày một chú trọng hơn tới văn hóa doanh nghiệp Trong quá trình phát triển, công ty T&T đã và đang xây dựng một hệ thống quan điểm giá trị để công nhân viên chức chấp nhận, tạo ra sự hài hòa trong nội bộ doanh nghiệp, một không khí văn hóa tích cực để phát huy thế mạnh văn hóa của tập thể, tăng cường nội lực
và sức mạnh của doanh nghiệp Vì vậy, văn hóa doanh nghiệp là yếu tố tối quan trọng của thực tiễn doanh nghiệp đương đại
Luận văn này được thực hiện nhằm mục tiêu đánh giá thực trạng xây dựng văn hóa doanh nghiệp của công ty nhằm chỉ ra được những hạn chế, khó khăn, rào cản trong xây dựng văn hóa doanh nghiệp của công ty T&T Từ đó đề xuất những giải pháp hoàn thiện văn hóa doanh nghiệp của công ty T&T trong thời gian tới
Luận văn được tác giả chia làm 4 chương chính với nội dung như sau:
Chương 1, tác giả tổng kết các công trình nghiên cứu làm cơ sở, nguồn tài liệu
viết luận văn thạc sỹ của mình Tác giả đã nghiên cứu các công trình như:
Đề tài của Đỗ Thụy Lan Hương: Ảnh hưởng của văn hóa công ty đến sự cam
kết gắn bó với tổ chức của nhân viên làm việc trong các doanh nghiệp ở thành phố
Hồ Chí Minh,Luận văn Thạc sỹ kinh tế , Đại học Kinh tế Thành Phố Hồ Chí Minh,
cho ta thấy các khía cạnh văn hóa doanh nghiệp với mức độ gắn bó với tổ chức nhân viên để nêu ra tầm ảnh hưởng của văn hóa công ty đến mức độ gắn kết với công ty
Đề tài của Hoàng Chí Kiên (2012): Luận cứ khoa học xây dựng văn hóa doanh nghiệp tại Công ty TNHH vận tải biển Ngôi Sao Xanh, luận văn thạc sĩ kinh tế, Đại
Trang 18học Kinh tế Quôc dân , đề tài này đã tập trung sâu vào phân tích các khía cạnh của văn hóa doanh nghiệp rồi đề xuất ra một số giải pháp hoàn thiện mô hình văn hóa doanh nghiệp cho công ty.
Đề tài của Thân Văn Khoa (2008) : Một số giải pháp nhằm xây dựng văn hóa Doanh nghiệp ở công ty Cổ phần Tam Kim, luận văn thạc sỹ kinh tế, Đại học kinh tế
quốc dân , đề tài này đã nêu ra cho ta thấy vai trò của văn hóa doanh nghiệp đối với sự tồn tại và phát triển công ty tuy nhiên tác giả lại chưa có quy trình cụ thể nào để làm nổi bật được giải pháp xây dựng văn hóa doanh nghiệp
Đề tài của Đào Việt Thanh (2012): Hoàn thiện văn hoá doanh nghiệp tại Công ty cổ phần dược vật tư y tế Hải Dương, luận văn thạc sỹ kinh tế, Đại học
kinh tế Quốc dân , đề tài này tiến hành nghiên cứu các loại hình văn hóa doanh nghiệp rồi đánh giá các yếu tố tác động đến văn hóa doanh nghiệp với công ty Tuy các công trình trên đã được các tác giả nghiên cứu kỹ càng và thông qua những khảo sát thực tế Mỗi một công trình cho ta một góc nhìn khác nhau như: yếu tố đạo đức trong kinh doanh, chất lượng , phục vụ khách hàng và một
số những vần đề cần giải quyết mà các nhà kinh doanh thường gặp phải Nhưng xuyên suốt các công trình nghiên cứu này tác giả chưa thấy một đề tài nào nghiên cứu cụ thể văn hóa doanh nghiệp tại công ty kinh doanh đa nghành nghề
cụ thể ở đây là T&T.và với mong muốn đưa ra các giải pháp hoàn thiện văn hóa doanh nghiệp mang tính đồng bộ , có tính thực tiễn cao
Chương 2, tác giả đã trình bày các vấn đề cơ bản về văn hóa doanh nghiệp
Qua các tài liệu tham khảo, tác giả tập làm rõ các khía cạnh liên quan đến văn hóa doanh nghiệp như:
Các khái niệm văn hóa doanh nghiệp: Trong mục này tác giả đề cập đến các
khái niệm, định nghĩa của các tác giả khác nhau trên thế giới rồi tổng kết lại bằng 1 khái niệm chung, dễ hình dung và dễ hiểu nhất
Vai trò của văn hóa doanh nghiệp: Tác giả muốn người đọc nắm được 3 vai
trò quan trọng nhất là nguồn lực tạo thế cạnh tranh, tạo nên bản sắc riêng của công
ty, tăng cường sự gắn bó giữa các thành viên
Trang 19Các mô hình văn hóa doanh nghiệp: Tác giả tán đồng nghiên cứu theo cách
của giáo sư Kim Cameron và Robert Quinn thì VHDN được phân tích theo mô hình OCAI gồm có : mô hình văn hóa gia đình, mô hình văn hóa sáng tạo, mô hình văn hóa thị trường, mô hình văn hóa cấp bậc
Các nhân tố tác động văn hóa doanh nghiệp: Tác giả nghiên cứu theo các
nhân tố tác động bên trong và nhân tố tác động bên ngoài
Chương 3, đây là nội dung chính, nội dung chủ yếu là phân tích thực trạng
VHDN tại Công ty cổ phần T&T Để người đọc hình dung rõ hơn về đối tượng nghiên cứu, tác giả luận văn đã khái quát lại quá trình hình thành và phát triển T&T giai đoạn 2010-2013 Công ty T&T thể hiện được vị thế của mình trong các nghành nghề kinh doanh của công ty
Tiếp theo tác giả tiếp tục phân tích những yếu tố cấu thành trong VHDN tại công ty T&T Tác giả tập trung lần lượt theo các yếu tố: Các giá trị hữu hình, các giá trị được tuyên bố được chấp nhận, các quan niệm chung Tác giả chỉ tập trung vào những yếu tố cơ bản nhất như kiến trúc công ty, logo, sologan, lễ nghi, đồng phục, chế độ họp hành, tầm nhìn, sứ mệnh, triết lý kinh doanh, chuẩn mực đạo đức…qua đó làm nổi bật được thực trạng VHDN của công ty T&T hiện nay
Tác giả đã sử dụng bảng hỏi để phỏng vấn điều tra 25 cán bộ công nhân viê của công ty về mức độ thực hiện VHDN công ty Sau đó, tác giả phân tích các yếu
tố cấu thành để đánh giá VHDN của công ty T&T , từ đó tác giả sẽ có đánh giá một cách khách quan những thành tựu đạt được cũng như những hạn chế trong xây dựng VHDN tại công ty T&T
Chương 4, trước khi đưa ra những giải pháp hoàn thiện văn hóa doanh nghiệp
tại T&T, tác giả luận văn muốn người đọc nắm rõ hơn về sự cần thiết và phương hướng xây dựng và hoàn thiện VHDN của công ty T&T Rồi đưa ra quy trình xây dựng VHDN tại công ty T&T Sau đó mới đưa ra giải pháp văn hóa doanh nghiệp trong thời gian tới
Dựa trên các phân tích ở chương 3, tác giả đã đề xuất một số giải pháp hoàn thiện tập trung vào các khía cạnh như:
Trang 20Nâng cao nhận thức của ban lãnh đạo về sự cần thiết thay đổi văn hóa doanh nghiệp : Đây là giải pháp quan trọng nhất bởi lẽ nếu lãnh đạo nhận thức được thì
mới truyền được cảm hứng cho cán bộ và nhân viên được
Đào tạo và tuyển dụng
Truyền thông về VHDN
Xây dựng quy chế khen thưởng
Các giải pháp hoàn thiện mô hình VHDN của công ty T&T.
Trang 21NGUYỄN VIỆT HOÀNG
HOÀN THIỆN VĂN CÔNG TY CỔ PHẦN T & T
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN TRỊ KINH DOANH
LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH DOANH VÀ QUẢN LÝ
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Dương Thị Liễu
Trang 22HÀ NỘI - 2014
Trang 23Trong những năm gần đây, xây dựng văn hóa doanh nghiệp đã được biết đến rất nhiều, nó là một vấn đề nhận được sự quan tâm đặc biệt của doanh nghiệp và xã hội Văn hóa doanh nghiệp có vị trí và vai trò quan trọng trong doanh nghiệp bởi lẽ thiếu đi yếu tố văn hóa doanh nghiệp thì doanh nghiệp khó có thể đứng vững trong xã hội ngày nay Hiện tại các doanh nghiệp Việt Nam chưa thực sự có năng lực cạnh tranh với các sản phẩm của khu vực, ngoài những lý do về trình độ quản lý, nguồn nhân lực, nguồn tài chính,… thì việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp thiếu hiệu quả cũng là một nguyên nhân góp phần cho sự yếu kém này
Đặc biệt trong tình hình kinh tế hiện nay, các nhà quản lý cần có một nhìn toàn diện, một sự quan tâm thích đáng về việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp của công
ty mình Vì xây dựng và hoàn thiện văn hóa doanh nghiệp là nhân tố quan trọng để tạo nên lợi thế cạnh tranh của công ty mình và nó góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh Tuy nhiên việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp thì không hiện hữu một cách thường trực, đầu tư xây dựng và hoàn thiện văn hóa doanh nghiệp không phải ngày một ngày hai mà đạt được hiệu quả của nó, và bản thân văn hóa doanh nghiệp cũng khó có thể đong đếm trực tiếp, vì vậy các doanh nghiệp Việt Nam hiện nay chưa thực sự quan tâm đến việc xây dựng và hoàn thiện văn hóa doanh nghiệp như một chiến lượclâu dài
Xây dựng văn hóa doanh nghiệp là một quá trình lâu dài, nó thể hiện qua các yếu tố cấu trúc hữu hình (logo, lễ nghi, ngôn ngữ, hình ảnh…), những chiến lược, mục tiêu, triết lý; những niềm tin, nhận thức, trong doanh nghiệp Công ty cổ phần T&T cũng đang hướng đến xu hướng trên Là một công ty kinh doanh đa ngành nghề, văn hóa doanh nghiệp của công ty cổ phần T&T từ trước đến nay được coi là nguồn lực vô hình được hình thành từ khi mới thành lập công ty Hiện nay, công ty
cổ phần T&T đã đạt được những quá trình và cấu trúc hữu hình của doanh nghiệp như là ngôn ngữ, cách ăn mặc, cách biểu lộ cảm xúc, hành vi ứng xử thường thấy của các thành viên và các nhóm làm việc trong doanh nghiệp; bên cạnh đó công ty
Trang 24cũng xây dựng được những quy định, nguyên tắc, triết lý, chiến lược và mục tiêu Mặc dù vậy, các cán bộ công nhân viên chức của công ty vẫn chưa hình thành được
những niềm tin, nhận thức, suy nghĩ và tình cảm,cốt cách văn hóa,các giá trị cốt lõi,
nền tảng của công ty Tuy đã được quan tâm nhưng văn hóa doanh nghiệp của công
ty chưa được xây dựng một cách bài bản, khoa học, chưa có quy trình và giải pháp cụ thể nào cho việc hoàn thiện văn hóa của công ty Do đó, có thể khẳng định văn hóa doanh nghiệp tại công ty cổ phần T&T chưa hình thành đầy đủ, cho nên nhiệm vụ hàng đầu hiện nay là hoàn thiện văn hóa doanh nghiệp riêng của công ty mình Xuất phát từ tầm quan trọng của văn hóa doanh nghiệp đối với sự tồn tại và phát triển của công ty cổ phần T&T,đặc biệt là trong hoàn cảnh kinh tế hiện nay, tác
giả quyết định chọn chủ đề: “Hoàn thiện văn hoá Công ty cổ phần T&T ” làm
luận văn thạc sỹ của mình
2 Mục tiêu nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu được thực hiện nhằm hướng tới các mục tiêu:
• Hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về văn hóa doanh nghiệp
• Đánh giá thực trạng văn hóa doanh nghiệp của công ty cổ phần T&T
• Đưa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện văn hóa của công ty
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: đề tài tập trung nghiên cứu về văn hóa doanh nghiệp trong hoạt động của công ty cổ phần T&T
Phạm vi nghiên cứu:
• Về không gian:
- Trụ sở chính, nơi tập trung đội ngũ lãnh đạo cấp cao (số 18 Hàng Chuối Hai
Trang 25Công ty cổ phần T&T từ năm 2010 đến nay và nghiên cứu giải pháp hoàn thiện văn hóa doanh nghiệp của công ty 5 năm tới.
4 Phương pháp nghiên cứu
4.1 Phương pháp thu thập dữ liệu:
• Nguồn dữ liệu thứ cấp: Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ các công trình khoa học nghiên cứu về vấn đề văn hóa doanh nghiệp, qua báo chí, internet…, các báo cáo tổng kết, báo cáo kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của của công ty cổ phần T&T,, báo và tạp chí chuyên ngành, các văn bản về nội quy, quy chế hoạt động của công ty
• Nguồn dữ liệu sơ cấp:
o Luận văn tiến hành lấy ý kiến của cán bộ, nhân viên của của công ty cổ phần T&T thông quan bảng câu hỏi điều tra, phỏng vấn
o Quan sát: từ thực tế môi trường và cách ứng xử của mọi người trong Công ty
4.2 Phương pháp phân tích, xử lý dữ liệu:
• Phương pháp phân tích tài liệu:
Thu thập, tổng hợp, phân tích, đánh giá các tài liệu từ các nghiên cứu trước, kế thừa có chọn lọc những tài liệu cần thiết Cụ thể, đề tài sẽ đi sâu tham khảo các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước đã công bố có liên quan, từ đó sẽ rút ra được những cách thức hoàn thiện văn hóa doanh nghiệp có thể áp dụng riêng cho công ty cổ phần T&T
• Phương pháp điều tra xã hội học
Đề tài khảo sát thực tế ở công ty cổ phần T&T để xây dựng hệ thống cơ sở
dữ liệu phục vụ công tác nghiên cứu nội dung đề tài Thông qua việc thiết kế
mẫu điều tra và phát phiếu, tập hợp để để lượng hóa các yếu tố cấu thành của VHDN, trên cơ sở đó đánh giá sức mạnh công ty cổ phần T&T để rút ra các kết luận, làm cơ sở đưa ra quy trình và phương hướng hoàn thiện văn hóa doanh nghiệp tại công ty cổ phần T&T
o Đối tượng được điều tra, phỏng vấn bao gồm 25 người: Một số bộ phận
Trang 26quản lý cấp trung (Trưởng phòng/ Phó trưởng phòng) và các nhân viên của công ty
cổ phần T&T
Cỡ mẫu nghiên cứu: Quá trình thu thập dữ liệu điều tra được tiến hành tại các địa điểm là: tại Trụ sở chính, nơi tập trung đội ngũ lãnh đạo cấp cao (số 18 Hàng Chuối Hai Bà Trưng Hà Nội) và tại Công ty TNHH T&T Hưng Yên (Thị trấn Bần Yên Nhân Mỹ Hào Hưng Yên.)
Đề tài sử dụng mô hình OCAI (Organizational Culture Assessment Instrument) để phân tích dữ liệu, kiểm định thang đo, để nhận dạng mô hình văn hóa hiện tại của công ty cổ phần T&T và xác định về hướng VHDN mà công ty cổ phần T&T mong muốn hướng tới trong tương lai
• Phương pháp Chuyên gia:đề tài sử dụng phương pháp phỏng vấn để tổng
hợp các ý kiến các Trưởng phòng và một số nhân viên của Công ty trong quá trình hoàn thiện và phát triển văn hóa doanh nghiệp tại công ty cổ phần T&T
• Sử dụng phương pháp phân tích-tổng hợp: phân tích những dữ liệu sơ cấp
và thứ cấp rồi đánh giá các dữ liệu đó
5 Ý nghĩa của luận văn
Đề tài “Hoàn thiện văn hoá Công ty cổ phần T&T ” vừa vận dụng được các
kiến thức lý thuyết đã được học đồng thời kết hợp quá trình làm việc thực tế tại doanh nghiệp để tạo cách nhìn sâu rộng hơn về văn hóa doanh nghiệp, làm thay đổi các nhận thức chưa đúng về văn hóa doanh nghiệp tại Công ty Đồng thời đề tài chỉ
rõ các giải pháp đồng bộ, khả thi để “Hoàn thiện văn hoá Công ty cổ phần T&T ”
qua đó góp phần thúc đẩy sự phát triển của công ty nói chung và văn hóa doanh nghiệp của công ty nói riêng
6 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, mục lục,… Nội dung của luận văn gồm có 4 chương :
Chương 1: Tổng quan về các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài Chương 2: Cơ sở lý luận về văn hóa doanh nghiệp
Chương 3: Thực trạng văn hóa doanh nghiệp tại công ty cổ phần T&T Chương 4: Giải pháp hoàn thiện văn hóa doanh nghiệp tại công ty cổ phần T&T
Trang 27ở trong và ngoài nước Qua tìm hiểu ở thư viện trường và trên mạng internet tác giả thấy có rất nhiều đề tài nghiên cứu về văn hóa doanh nghiệp nhưng chưa thấy có nhiều nghiên cứu quan tâm đến hoàn thiện văn hóa doanh nghiệp Tuy nhiên để thực hiện luận văn này tác giả cũng tham khảo một số công trình nghiên cứu tiêu biểu về xây dựng và hoàn thiện văn hóa doanh nghiệp
Thông qua việc nghiên tham khảo những nghiên cứu của các tác giả trong và ngoài nước giúp người đọc nhận thấy, để vươn tới thành công đối với một công ty thì không thể thiếu những tài năng Do vậy, doanh nghiệp phải tìm cách giữ chân những nhân viên ưu tú của mình bằng nhiều cách Giúp họ hòa nhập với tập thể,
và lòng nhiệt huyết, những giá trị tốt đẹp của từng thành viên cũng làm tôn thêm văn hóa của doanh nghiệp đó.Mặt khác, có một điểm chung giữa các doanh nghiệp thành công là họ luôn coi những nhân viên của mình như là một mảnh ghép trong một bức tranh lớn Sự thành công của công ty là sự đóng góp tổng thể của các thành viên, sự ủng hộ của khách hàng Tựu chung lại, văn hóa của doanh nghiệp tạo nên những nét riêng biệt, tạo nên sức cạnh tranh đối với các đối thủ và phù hợp với thực tế
Bên cạnh đó, việc đi tìm hiểu về văn hóa doanh nghiệp dưới góc nhìn của những chuyên gia tại Việt Nam cũng được người viết chú ý tới; bởi văn hóa doanh nghiệp rất rộng lớn tuy có nhưng cơ sở nghiên cứu của những chuyên gia nước ngoài, nhưng văn hóa doanh nghiệp tại Việt Nam lại có những điểm khác biệt mà chỉ những chuyên gia trong nước mới nhận ra Trong quá trình nghiên cứu, tác giả
có tìm hiểu qua một số công trình nghiên cứu như:
Trang 28Đề tài NCKH cấp Ngân hàng TW do Lê Thị Kim Nga (chủ nhiệm): “Xây dựng
và phát triển văn hóa doanh nghiệp tại các Ngân hàng Thương mại Việt Nam”, tác giả
đã nêu ra thực trạng về văn hóa doanh nghiệp, các cơ hội và thách thức tại các ngân hàng thương mại Việt Nam Nhận thức của các ngân hàng thương mại về văn hóa doanh nghiệp, suy nghĩ của chủ ngân hàng về văn hóa doanh nghiệp
Đề tài: Nhân cách doanh nhân và văn hóa kinh doanh ở Việt Nam trong tiến trình đổi mới và hội nhập quốc tế là đề tài cấp nhà nước, Mã số: KX.03.06/06-10,
Chủ nhiệm đề tài nhánh 1 (Chủ trì: PGS.TS Phùng Xuân Nhạ), 2007 – 2010 Đề tài tập trung tìm hiểu nhân cách doanh nhân và văn hóa kinh doanh ở một số nước trên thế giới để tìm ra những điểm tương đồng và khác biệt trong nhân cách doanh nhân
và văn hóa kinh doanh giữa Việt Nam với các nước đặc biệt ở hai “khu vực văn hóa” – phương Đông (Nhật Bản, Trung Quốc) và phương Tây (Mỹ, Do Thái) để đúc rút một số bài học kinh nghiệm cho Việt Nam Tác giả đã tiến hành phân tích kết quả khảo sát (với 1.000 phiếu) để lấy ý kiến đánh giá của cán bộ quản lý và người dân trên quy mô toàn quốc, kiểm về sự hợp lý của các mô hình cấu trúc nhân cách kinh doanh, văn hóa kinh doanh và tìm hiểu nhân cách kinh doanh, văn hóa kinh doanh tại Việt Nam hiện nay đang ở đâu so với các thang bậc giá trị đã được xác lập Các kết quả phân tích là cơ sở để khẳng định tính hợp lý của các mô hình cấu trúc nhân cách kinh doanh và văn hóa kinh doanh, đồng thời là căn cứ thực tiễn quan trọng để đề xuất các quan điểm, giải pháp cho phát triển văn hóa kinh doanh Việt Nam trong tiến trình đổi mới và hội nhập quốc tế Từng quan điểm, giải pháp được phân tích với các luận cứ cụ thể
Ngoài các công trình nghiên cứu của tác giả trên, có rất nhiều các luận văn thạc sỹ nghiên cứu về vấn đề văn hóa doanh nghiệp Các luận văn này đều đã đưa ra các cách tiếp cận và nhận diện văn hóa doanh nghiệp, xác định bản chất, đặc điểm
và kinh nghiệm xây dựng văn hóa doanh nghiệp tại các doanh nghiệp điển hình tại Việt Nam và trên thế giới Đồng thời, áp dụng các nghiên cứu vào thực tiễn xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp tại các doanh nghiệp nhằm giúp các doanh nghiệp hoàn thiện nền văn hóa doanh nghiệp của mình
Trang 29- TrầnThị Lan Phương “ Nghiên cứu ảnh hưởng của phong cách lãnh đạo đến việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp tại Việt Nam” Luận văn Thạc sỹ kinh tế,
đại học Kinh tế-Đại học Quốc gia Hà Nội
Luận văn này làm rõ ảnh hưởng của phong cách quản lý, mối quan hệ giữa phong cách của người lãnh đạo với việc xây dựng văn hoá doanh nghiệp, từ đó tìm
ra giải pháp giúp các doanh nghiệp xây dựng bản sắc văn hoá, tạo dấu ấn, lợi thế cạnh tranh trên thị trường
Do đó, luận văn có đóng góp nhằm hệ thống hoá và hoàn thiện một số vấn đề
lý luận chung về phong cách lãnh đạo, văn hoá doanh nghiệp, làm rõ ảnh hưởng của phong cách nhà lãnh đạo đến việc xây dựng văn hoá doanh nghiệp tại Việt Nam Tiếp theo đó, mô tả thực trạng ảnh hưởng và mối quan hệ của phong cách lãnh đạo đến việc xây dựng văn hoá doanh nghiệp tại các doanh nghiệp khảo sát Từ đó làm
cơ sở cho việc đưa ra các khuyến nghị, gợi ý cho các doanh nghiệp Việt Nam về vấn đề này
- Đỗ Thụy Lan Hương ”Ảnh hưởng của văn hóa công ty đến sự cam kết gắn
bó với tổ chức của nhân viên làm việc trong các doanh nghiệp ở thành phố Hồ Chí Minh” Luận văn Thạc sỹ kinh tế , Đại học Kinh tế Thành Phố Hồ Chí Minh
Đề tài luận văn được thực hiện với mục tiêu tìm hiểu mối quan hệ giữa các khía cạnh văn hóa công ty và mức độ cam kết gắn bó với tổ chức của nhân viên Nghiên cứu cũng đề xuất một mô hình lý thuyết biểu diễn mối quan hệ giữa các khía cạnh văn hóa với mức độ gắn bó của nhân viên được phát triển dựa trên lý thuyết về văn hóa công ty của Recardo và Jolly (1997) – bao gồm tám khía cạnh văn hóa: Giao tiếp trong tổ chức, Đào tạo và Phát triển, Phần thưởng và Sự công nhận, Hiệu quả trong việc ra quyết định, Chấp nhận rủi ro do bởi sáng tạo và cải tiến, Định hướng về Kế hoạch tương lai, Làm việc nhóm, Sự công bằng và nhất quán trong các chính sách quản trị Từ đó, luận văn này đã góp phần gia tăng sự hiểu biết về tầm ảnh hưởng của văn hóa công ty đến mức độ cam kết gắn bó với tổ chức của nhân viên Và đề xuất cho những nghiên cứu xa hơn trong tương lai
Năm 2013, tại khoa Văn hoá XHCN, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, học viên Cao học chuyên nghành Văn hoá học, Trần Thị Thuý Vân đã bảo vệ
Trang 30thành công luận văn “Xây dựng văn hoá doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh” Luận văn này đã có những đóng góp nhất định về phương diện thực tiễn xây dựng văn hóa doanh nghiệp nói chung ở một địa phương (Tp Hồ Chí Minh), song chưa chú ý nhiều đến văn hóa doanh nghiệp của doanh nghiệp nhà nước.
Đỗ Thị Thanh Tâm “Xây dựng văn hóa doanh nghiệp cho các doanh nghiệp Việt Nam trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế” Luận văn Thạc sỹ kinh tế, Đại học Kinh tế Thành Phố Hồ Chí Minh Luận văn vận dụng cách tiếp cận theo duy vật biện chứng, duy vật lịch sử, nghiên cứu mô tả, tiếp cận một cách có hệ thống
để phân tích làm rõ thực trạng, đồng thời nghiên cứu ứng dụng để giải quyết vấn
đề Luận văn chủ yếu phân tích định tính, dựa trên những thông tin, nguồn số liệu thứ cấp sẵn có liên quan đến vấn đề nghiên cứu Do những hạn chế về thời gian, nguồn lực và thiếu sự hỗ trợ cần thiết của doanh nghiệp, luận văn không thể thực hiện những nghiên cứu sơ cấp ở qui mô lớn về thực trạng văn hóa doanh nghiệp các doanh nghiệp Việt Nam như những điều tra nhận thức của lãnh đạo, nhân viên về văn hóa doanh nghiệp Việt Nam nói chung và văn hóa doanh nghiệp mình nói riêng
Luận văn quan tâm nhiều tới sự phát triển của doanh nghiệp sau khi Việt Nam gia nhập WTO, trong đó đi sâu nghiên cứu văn hóa doanh nghiệp, yếu tố tạo ra sự khác biệt của một doanh nghiệp cụ thể Từ đó, góp phần làm sáng tỏ thêm vấn đề văn hoá doanh nghiệp, vai trò của văn hoá doanh nghiệp đối với sự phát triển của doanh nghiệp trong hội nhập kinh tế quốc tế, tìm hiểu đặc trưng văn hoá doanh nghiệp Việt Nam hiện nay để và thử đề xuất mô hình văn hoá doanh nghiệp phù hợp với nhu cầu phát triển của doanh nghiệp
Luận văn thạc sĩ kinh tế: “Hoàn thiện văn hóa doanh nghiệp tại Ngân hàng phát triển Việt Nam” của tác giả Vương Văn Lợi (2012) Đại học Kinh tế Quốc dân,
đã tiến hành đánh giá thực trạng Văn hóa doanh nghiệp tại Ngân hàng phát triển Việt Nam theo các yếu tố cấu thành của Văn hóa doanh nghiệp, đánh giá theo cấp độ thứ nhất gồm các tiêu chí: Giá trị cốt lõi, kiến trúc đặc trưng, nghi lễ và nghi thức, các biểu tượng, ngôn ngữ và khẩu hiệu, các ấn phẩm và điển hình, lịch sử phát triển và
Trang 31truyền thống Đánh giá theo cấp độ thứ hai đó là các biểu trưng phi trực quan gồm: Giá trị, thái độ, niềm tin và lý tưởng Từ đó tác giả đề xuất một số giải pháp để phát triển VHDN Tuy đã có quy trình cụ thể nhưng để áp dụng được quy trình này thì cần phải có các điều kiện tiền đề khi triển khai các giải pháp hoàn thiện VHDN của Ngân hàng phát triển Việt Nam mà điều này để áp dụng sẽ rất khó để thực hiện.
Luận văn thạc sĩ kinh tế: “Hoàn thiện văn hoá doanh nghiệp tại Công ty cổ phần dược vật tư y tế Hải Dương” (2012) của tác giả Đào Việt Thanh (Đại học
Kinh tế Quốc dân) đã tiến hành nghiên cứu về các loại hình văn hóa doanh nghiệp rồi thông qua đó nêu lên vai trò quan trọng của lợi ích của văn hóa doanh nghiệp với Doanh nghiệp Đánh giá các yếu tố tác động đến văn hóa doanh nghiệp( bên trong và bên ngoài) rồi thông qua các yếu tố đó nêu các quy trình và biện pháp xây dựng văn hóa doanh nghiệp Trong phần giải pháp cho công ty tác giả đã định hướng xây dựng văn hóa doanh nghiệp về con người và lựa chọn mô hình văn hóa doanh nghiệp phù hợp với công ty Tuy nhiên tác giả đã đưa ra nhiều các giải pháp nhưng các giải pháp này còn mang tính rời rạc và chung chung
Luận văn thạc sĩ kinh tế của tác giả Hoàng Chí Kiên (Đại học Kinh tế Quôc
dân) “Luận cứ khoa học xây dựng văn hóa doanh nghiệp tại Công ty TNHH vận tải biển Ngôi Sao Xanh” (2012) đã tập trung đi sâu vào phân tích các khía cạnh của
văn hóa doanh nghiệp như các yếu tố cấu thành của văn hóa doanh nghiệp, các mô hình văn hóa doanh nghiệp và giới thiệu luân cứ để phân tích mô hình văn hóa doanh nghiệp Sử dụng cơ sở lý thuyết ở trên, tác giả tiến hành đánh giá thực trạng văn hóa doanh nghiệp tại công ty TNHH vận tải Ngôi Sao Xanh, nhằm xác định được mô hình văn hóa doanh nghiệp của công ty Dựa trên sự so sánh mô hình văn hóa doanh nghiệp hiện tại và mô hình văn hóa doanh nghiệp mong muốn của cán bộ nhân viên của công ty, tác giả đã đề xuất một số giải pháp để xây dựng văn hóa doanh nghiệp tại công ty và một số giải pháp theo hướng hoàn thiện mô hình văn hóa doanh nghiệp của công ty
Luận văn thạc sĩ kinh tế: “Một số giải pháp nhằm xây dựng văn hóa Doanh nghiệp ở công ty Cổ phần Tam Kim” của tác giả Thân Văn Khoa (2008) Đại học
Trang 32Kinh tế Quốc dân, đã nêu cho ta thấy vai trò quan trọng của văn hóa doanh nghiệp đối với sự tồn tại và phát triển doanh nghiệp Đánh giá văn hóa doanh nghiệp thông qua các cấp độ văn hóa doanh nghiệp; các giai đoạn hình thành văn hóa doanh nghiệp; các yếu tố ảnh hưởng đến sự hình thành văn hóa doanh nghiệp Tác giả cũng đưa ra khá nhiều các giải pháp nhưng lại chưa có quy trình cụ thể nào và thời gian làm luận văn này được thực hiện năm 2008, so với thời điểm bây giờ đã là 5 năm tức là đã không còn chính xác do hiện nay đã có nhiều yếu tố thay đổi.
Cùng với đó đã có nhiều cuộc Hội thảo được tổ chức thảo luận về văn hóa doanh nghiệp như:
- Hội thảo “Văn hóa doanh nghiệp và doanh nhân Việt Nam trong quá trình Hội nhập” tổ chức năm 2007, với 27 tham luận tập trung đi sâu phân tích sự cần thiết phải xây dựng văn hóa doanh nghiệp, văn hóa doanh nhân; đưa ra một số kiến nghị cho doanh nghiệp Việt Nam cần đổi mới về quản lý, tổ chức để tăng sức cạnh tranh khi nước ta đã là thành viên của WTO
- Hội thảo “Phát triển văn hóa doanh nghiệp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp Việt Nam sau khi ra nhập tổ chức Thương mại thế giới WTO (2008) Với 14 tham luận, Hội thảo đã tập trung vào những vấn đề như Văn hóa doanh nghiệp là gì? Thực trạng văn hóa doanh nghiệp Việt Nam, cơ hội và thách thức với doanh nghiệp hậu WTO; nhận thức của doanh nghiệp về văn hóa doanh nghiệp; Suy nghĩ của chủ doanh nghiệp về xây dựng văn hóa doanh nghiệp; Suy nghĩ của chủ doanh nghiệp về xây dựng văn hóa doanh nghiệp; xây dựng văn hóa doanh nghiệp theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 5, khóa VIII
- Hội thảo “Xây dựng Văn hóa doanh nghiệp ở nước ta hiện nay” do Ban Tuyên giáo Trung ương cùng Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch tổ chức năm 2008 Các tham luận tập trung vào 05 vấn đề chính: bàn về xây dựng văn hóa doanh nghiệp; quan hệ hữu cơ giữa xây dựng văn hóa doanh nghiệp với xây dựng văn hóa
Trang 33quản lý nhà nước; văn hóa doanh nghiệp tiếp cận từ thực tiễn; những thuận lợi, khó khăn cần giải quyết để xây dựng văn hóa doanh nghiệp; một số giải pháp để xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp Việt Nam.
- Hội thảo “Xây dựng cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp chuẩn văn hóa” do Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tổ chức ngày 23/9/2011 đã tập trung bàn về các tiêu chuẩn, trình tự, thủ tục xét và công nhận “Cơ quan đạt chuẩn văn hóa”, “Đơn vị đạt chuẩn văn hóa” và “Doanh nghiệp đạt chuẩn văn hóa”
Mặc dù nghiên cứu đưa ra được rất nhiều giải pháp để xây dựng văn hóa kinh doanh, nhưng các giải pháp này đưa ra trong nghiêu cứu còn mang tính rời rạc và chung chung chưa được hệ thống hóa và phát huy tác dụng đồng bộ Bản thân người nghiên cứu đang trong quá trình tìm hiểu về văn hóa doanh nghiệp để từ đó đề xuất giải pháp, phương hướng xây dựng văn hóa doanh nghiệp tại công ty Cổ phần T&T
Do vậy, ngoài việc tìm hiểu thông qua sách lý luận về văn hóa doanh nghiệp, tác giả nhận thấy cần phải có sự liên hệ với thực tế Mặc dù nghiên cứu đưa ra được rất nhiều giải pháp để xây dựng văn hóa kinh doanh, nhưng các giải pháp này đưa ra trong nghiêu cứu còn mang tính rời rạc và chung chung chưa được hệ thống hóa và phát huy tác dụng đồng bộ
Với mong muốn đưa ra hệ thống giải pháp hoàn thiện văn hóa doanh nghiệp mang tính đồng bộ, và có tính thực tiễn cao, để hoàn chỉnh vấn đề nghiên cứu, đồng thời tìm ra giải pháp có thể vận dụng vào thực tiễn tại doanh nghiệp Cho nên, đi nghiên cứu các công trình có liên quan tới văn hóa doanh nghiệp sẽ giúp cho người viết hiểu sâu sắc văn hóa doanh nghiệp trên nhiều khía cạnh, nhiều giác độ Từ đó, cũng là căn cứ khoa học giúp người viết thực hiện được luận văn mang tiêu đề
“Hoàn thiện văn hóa công ty cổ phần T&T” Hiện nay, công ty cổ phần T&T với
đội ngũ nhân viên trẻ, năng động, đầy nhiệt huyết và hệ thống vận tải, kho bãi sẵn
có đang được cho là một lợi thế của công ty Tuy nhiên, trong thời kỳ khủng hoảng hiện nay, khó khăn đối với những công ty là lượng khách hàng ngày càng giảm đã
Trang 34kéo theo sức cạnh tranh giữa các công ty trong ngành gia tăng mạnh Xây dựng và hoàn thiện được mô hình văn hóa doanh nghiệp đặc thù cho công ty và tương thích với hoàn cảnh kinh doanh hiện nay là một công việc cấp bách nhằm góp phần nâng cao sức cạnh tranh của Công ty Nhưng chưa có công trình nào xúc tiến nghiên cứu nhằm hoàn thiện văn hóa doanh nghiệp cho công ty cổ phần T&T Do đó, tác giả thấy được tầm quan trọng và muốn đóng góp vào sự phát triển của công ty thông qua luận văn này.
Trang 354 CHƯƠNG 2
62.1 Tổng quan về văn hóa doanh nghiệp
2.1.1 Khái niệm về văn hóa doanh nghiệp
Loài người là một bộ phận của tự nhiên nhưng khác với các sinh vật khác, loài người có một khoảng trời riêng, một thiên nhiên thứ hai do loài người tạo ra bằng lao động và tri thức - đó chính là văn hoá.Mặt khác, kinh doanh là một trong những hoạt động không thể thiếu trong đời sống loài người Từ xa xưa, con người đã có những nền tảng bước đầu trong kinh doanh đó là mua bán thông qua hình thức trao đổi hàng hóa Xã hội càng phát triển thì kinh doanh trở nên phổ biến và ở cấp độ cao hơn, qui mô lớn hơn đó là hình thành doanh nghiệp sản xuất Và văn hóa doanh nghiệp từ đó cũng trở thành yếu tố không thể thiếu của một doanh nghiệp thành công Vậy thì văn hóa doanh nghiệp là gì?
Vào đầu những năm 70, sự thành công rực rỡ của các công ty Nhật Bản là do
tổ chức và các nhà quản lý sử dụng để chỉ một trong những tác nhânchủ yếu dẫn tới
sự thành công của các công ty Nhật trên khắp thế giới Đầu thập kỷ 90, người ta bắt đầu nghiên cứu tìm hiểu về những nhân tố cấu thành của văn hoá đối với sự phát triển của một doanh nghiệp Đã có rất nhiều khái niệm văn hoá doanh nghiệp được đưa ra nhưng cho đến nay vẫn chưa có một định nghĩa chuẩn nào được chính thức công nhận
Văn hóa doanh nghiệp là một giá trị tinh thần, và hơn thế nữa là một tài sản vô hình của doanh nghiệp Văn hóa được tạo ra bởi những qui tắc, lễ nghi, đạo đức… của người đứng đầu, người lãnh đạo công ty, nó được truyền từ thế hệ này sang thế
hệ khác Những giá trị tốt đẹp được giữ lại, những giá trị cũ được thay thế bằng những giá trị mới hơn, và tất cả điều đó ảnh hưởng trực tiếp tới nhân viên trong công ty
Trang 36Có nhiều quan điểm về văn hóa doanh nghiệp trong đó có quan điểm: “Văn hóa doanh nghiệp là nền tảng tinh thần của doanh nghiệp, nó giống như một thói quen của xã hội, được xã hội chấp nhận một cách tự giác mà không cần phải rèn” Qua đó, văn hóa được xem là những lề thói bất diệt, tự sản sinh ra trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp, dựa vào đó, người ta định hướng được mục đích làm việc Từ những qui tắc vô hình sẵn có, nhân viên tự giác làm theo.
Hay như quan điểm của ông Saite Marie, chuyên gia người Pháp về doanh nghiệp vừa và nhỏ cho rằng “Văn hoá doanh nghiệp là tổng hợp các giá trị, các biểu tượng, huyền thoại, nghi thức, các điều cấm kỵ, các quan điểm triết học, đạo đức tạo thành nền móng sâu xa của doanh nghiệp”
Một định nghĩa khác củatổ chức lao động quốc tế (ILO): “Văn hoá doanh nghiệp
là sự trộn lẫn đặc biệt các giá trị, các tiêu chuẩn, thói quen và truyền thống, những thái
độ ứng xử và lễ nghi mà toàn bộ chúng là duy nhất đối với một tổ chức đã biết”
Tuy nhiên, định nghĩa phổ biến và được chấp nhận rộng rãi nhất là định nghĩa của chuyên gia nghiên cứu các tổ chức Edgar Schein: “ Văn hoá công ty là tổng hợp những quan niệm chung mà các thành viên trong công ty học được trong quá trình giải quyết các vấn đề nội bộ và xử lý các vấn đề với môi trường xung quanh”
Các khái niệm trên đều đã đề cập đến những nhân tố tinh thần của văn hoá doanh nghiệp như: Các quan niệm chung, các giá trị, các huyền thoại, nghi thức… của doanh nghiệp nhưng chưa đề cập đến nhân tố vật chất- nhân tố quan trọng của văn hoá doanh nghiệp
Do đó, trên cơ sở kế thừa những nghiên cứu của các học giả và hệ thống nghiên cứu logic về văn hoá và văn hoá kinh doanh, văn hoá doanh nghiệp được
định nghĩa như sau: “Văn hoá doanh nghiệp là toàn bộ những nhân tố văn hoá
được doanh nghiệp chọn lọc, tạo ra, sử dụng và biểu hiện trong hoạt động kinh doanh tạo nên bản sắc kinh doanh của doanh nghiệp đó”.
2.1.2 Những yếu tố cấu thành văn hóa doanh nghiệp
VHDN được cấu thành từ 3 yếu tố, mỗi yếu tố đều có một mục đích chung là thể hiện được đặc trưng văn hóa của tổ chức và lan truyền văn hóa ấy tới các thành viên trong tổ chức
Trang 372.1.2.1 Những giá trị văn hóa hữu hình
Những giá trị văn hóa hữu hình là những cái thể hiện được ra bên ngoài, tất cả những dấu hiệu hữu hình mà một người có thể dễ nhìn thấy, nghe thấy, cảm nhận được khi tiếp xúc với doanh nghiệp gồm các hình thức cơ bản sau:
Thứ nhất: Kiến trúc đặc trưng
Đó là kiến trúc ngoại thất và thiết kế nội thất công sở
Kiến trúc ngoại thất thể hiện diện mạo bên ngoài mà doanh nghiệp sở hữu Với cách thiết kế các phòng làm việc, bố trí nội thất trong phòng kết hợp với những màu sắc chủ đạo… tạo cho doanh nghiệp một ấn tượng nhất định với khách hàng và nhiều khi còn góp phần quan trọng trong thành công của doanh nghiệp đó về sự khác biệt, tính chuyên nghiệp của mình Thêm vào đó,cách bố trí, thiết kế này sẽ ảnh hưởng đến tâm lý của nhân viên trong quá trình làm việc
Mặc dù tất cả những yếu tố về kiến trúc ngoại thất và thiết kế nội thất này đều góp phần tạo nên đặc trưng cho doanh nghiệp nhưng yếu tố này lại dễ thay đổi và ít khi thể hiện được những giá trị thực sự của trong văn hóa của tổ chức
Thứ hai: Lễ nghi, lễ kỷ niệm và các hoạt động sinh hoạt văn hóa
Đây là những yếu tố không thể thiếu ở bất kì một nền văn hóa nào bởi chúng chính là nét đặc trưng, mỗi nền văn hóa khác nhau thì có những lễ nghi được tổ chức với những hình thức khác nhau Lễ nghi được hình thành trong đời sống con người, trở thành thói quen, đã được mặc định sẵn và được thực hiện khi tiến hành một hoạt động nào đó, dưới hình thức cụ thể là nghi thức Nghi thức tiến hành nghi
lễ thường được chuẩn bị kĩ càng, có dự kiến từ trước được thực hiện định kì hay bất thường nhằm mục đích thắt chặt mối quan hệ tổ chức, vì lợi ích của người tham dự.Bên cạnh đó các lễ kỉ niệm, các hoạt động tập thể cũng thường xuyên được tổ chức dưới các hình thức ca nhạc, múa hát, trò chơi… giúp nâng cao tinh thần cho nhân viên, củng cố niềm tự hào của họ với những thành tựu mà doanh nghiệp đã và đang đạt được
Thứ ba: Ngôn ngữ, khẩu hiệu, biểu tượng
Ngôn ngữ là phương tiện giao tiếp của con người Chỉ duy nhất con người có
Trang 38những quy trình tương tác qua lại với nhau, những thuật ngữ và biệt ngữ Mỗi một môi trường làm việc riêng lại tạo ra những “tiếng nói” riêng cho doanh nghiệp đó và điều đó được thể hiện qua cách giao tiếp của nhân viên trong công ty Họ thể hiện
sự tôn trọng, tình cảm và sự quan tâm đến nhau, đến công việc thông qua ngôn ngữ chung đặc thù của doanh nghiệp mà họ làm việc Mỗi công ty đều có những đích chung cần hướng tới Đích chung đó được thể hiện qua câu slogan hay logo mà công ty ho tự nghĩ ra Những câu đó trở thành câu biểu tượng mà mỗi khi nhắc đến người ta nghĩ ngay đến doanh nghiệp đó Các công trình kiến trúc, lễ nghi, khẩu hiệu đều chứa đựng những đặc trưng của biểu tượng Đó như là một tác phẩm sáng tạo thể hiện hình tượng về một tổ chức bằng ngôn ngữ nghệ thuật Nó được phổ biến rộng rãi tới nhân viên và khách hàng thông qua bảng nội quy, bảng tên công ty, các ấn phẩm, bao bì sản phẩm, các tài liệu…, nhằm mục đích truyền đạt những giá trị ý nghĩa tiềm ẩn bên trong cho người tiếp nhận theo những cách khác nhau
Thứ tư: Bài hát truyền thống, đồng phục
Mỗi doanh nghiệp đều có trang phục truyền thống được thiết kế riêng cho mỗi nhân viên trong công ty, được gọi là đồng phục Nó là sợi dây gắn kết các thành viên lại với nhau, giúp họ cảm thấy gần gũi, có điểm chung với nhau Đối với những doanh nghiệp lâu năm, có vị trí, thành công nhất định thì họ cũng có bài hát truyền thống của riêng mình, thể hiện niềm tự hào của doanh nghiệp đó
Thứ năm: Mẩu chuyện, giai thoại, tấm gương điển hình, ấn phẩm điển hình
Những yếu tố này được lưu lại qua tài liệu lưu hành trong công ty, đây là những chuẩn mực, tấm gương để nhân viên trong công ty học tập, làm theo và được lưu truyền từ năm này qua năm khác theo sự tồn tại của doanh nghiệp đó
2.1.2.2 Những giá trị được chấp nhận, được chia sẻ:
Yếu tố này đề cập một cách công khai và là kim chỉ nam cho mọi hoạt động của nhân viên trong doanh nghiệp, đến mức độ chấp nhận, tán đồng hay chia sẻ các giá trị bao gồm: chiến lược, mục tiêu, các nội quy, quy định, tầm nhìn, sứ mệnh Doanh nghiệp nào cũng có những giá trị riêng của mình, nó được công bố rộng rãi đến toàn thành viên trong công ty để mọi người hướng tới như một mục
Trang 39tiêu phấn đấu và làm theo Đây là một bộ phận không thể thiếu trong văn hóa doanh nghiệp Nó là những giá trị chủ yếu mà tổ chức tán thành, ủng hộ và mong đợi mọi thành viên cùng chia sẽ và là giá trị mà người lãnh đạo cần phải kiên trì xây dựng từng bước.
Những giá trị được này thực hiện chức năng hướng dẫn cho các thành viên trong tổ chức cách thức đối phó với một số tình thế cơ bản và rèn luyện cách ứng xử cho các thành viên mới trong môi trường của tổ chức Giá trị văn hóa này được biểu hiện qua:
- Tầm nhìn, sứ mệnh, mục tiêu mà tổ chức vươn tới
- Triết lý kinh doanh, thái độ đối xử với khách hàng
- Mối quan hệ qua lại, ứng xử giữa các thành viên trong tổ chức
- Sự quan tâm, đối xử với người lao động trong tổ chức
- Vai trò, phẩm chất của người lãnh đạo
- Các tiêu chuẩn trong việc thực thi nhiệm vụ của tổ chức cùng các quan điểm
về nghĩa vụ và trách nhiệm
- Phản ứng đối với các hành vi đi ngược lại mục đích chung nhất của tổ chức.Ban đầu tầng văn hóa này đơn giản chỉ là những ý tưởng, những cách giải quyết vấn đề mới liên quan đến công việc quản trị hay điều hành của một số người
có ảnh hưởng đến nhóm hay đến toàn bộ tổ chức trong việc lựa chọn cách giải quyết vấn đề, chủ yếu là của những người sáng lập và lãnh đạo tổ chức Trải qua một quá trình biến đổi, chúng dần được các thành viên trong tổ chức chấp nhận, phổ biến và áp dụng nhiều lần trong các tình huống tương tự Tuy nhiên, không phải tất
cả các giá trị đó đều có thể vượt qua giai đoạn này Chỉ có những giá trị phù hợp với nhóm khác nhau trong tổ chức, đồng thời phải được kiểm chứng và chứng tỏ hiệu quả trong quá trình giải quyết các vấn đề của tổ chức mới trở thành các giá trị của tầng văn hóa này Khi các giá trị này được thể hiện trong các triết lý về hệ tư tưởng của tổ chức, chúng sẽ trở thành những chỉ dẫn và phương pháp hành động của các thành viên trong tổ chức Các giá trị này mang tính ổn định tương đối
Trang 402.1.2.3 Những quan niệm chung
Đây là tầng sâu nhất của văn hóa tổ chức, là nền tảng chung, được hình thành
và tồn tại trong một thời gian dài, chúng trở thành điều mặc nhiên, phổ biến, được công nhận và trở thành các quan niệm nền tảng
Trong bất cứ cấp độ văn hóa nào cũng có những quan niệm chung, chúng ăn sâu vào tiềm thức, tâm lí của các thành viên trong công ty Một khi trong tổ chức đã hình thành được quan niệm chung, tức là các thành viên cùng nhau chia sẻ và hành động theo đúng quan niệm chung đó, họ sẽ rất khó chấp nhận những hành vi đi ngược lại Đây là yếu tố quan trọng nhất của văn hóa doanh nghiệp, nắm được nó, chúng ta mới có khả năng dự báo họ sẽ “làm gì” khi vận dụng những giá trị này vào thực tiễn (vì những điều được công bố hay công khai chưa chắc đã phản ánh đúng thực chất vấn đề) Một khi những quan niệm chung này được hình thành thì chúng rất khó bị thay đổi Ví dụ, cùng một vấn đề trả lương cho người lao động, các công
ty Mỹ và nhiều nước Châu Âu thường có chung quan niệm trả theo năng lực Chính
vì vậy, một người lao động trẻ mới vào nghề có thể nhận được mức lương rất cao, nếu họ thực sự có tài Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp Châu Á, trong đó có Việt Nam, lại chia sẻ chung quan niệm: Trả theo thâm niên, người lao động thường được đánh giá và trả lương tăng dần theo thâm niên cống hiến cho doanh nghiệp Một người lao động trẻ rất khó có thể nhận được mức lương cao ngay từ đầu
Bản chất của nền văn hóa nằm ở những quan niệm chung của chúng Nếu nhận biết văn hóa của một tổ chức ở cấp độ một và hai, chúng ta có thể hiểu được nền văn hóa đó ở bề nổi của nó, tức là có khả năng suy đoán mọi thành viên của tổ chức sẽ “nói gì” trong một tình huống nào đó Chỉ khi nào nắm được lớp văn hóa thứ ba, chúng ta mới có khả năng dự báo họ sẽ “làm gì” khi vận dụng những giá trị này vào thực tiễn (vì những điều được công bố hay công khai chưa chắc đã phản ánh đúng thực chất vấn đề)
Các giá trị ngầm định là niềm tin, nhận thức, suy nghĩ, tình cảm đã ăn sâu trong tiềm thức mỗi thành viên trong doanh nghiệp Các ngầm định là cơ sở cho các hành động, định hướng sự hình thành các giá trị trong nhận thức cho các cá nhân