SKKN sử dung phương pháp trò chơi trong một số bài GCDC lớp 7, lớp 8 ở trường THCS

về đạo đức, pháp luật, văn hoá trong cuộc sống, hình thành ở mỗi học sinh sựthống nhất giữa nhận thức và hành động, hướng học sinh vào việc thực hànhtrong cuộc sống hàng ngày các chuẩn m

Mặt khác, dạy học môn Giáo dục công dân phải nhằm tạo ra sự thốngnhất giữa nhận thức và hành động, giữa lới nói và hành vi Như vậy, mônGDCD cần phải đảm bảo cung cấp cho học sinh những phương thức ứng xử

về đạo đức, pháp luật, văn hoá trong cuộc sống, hình thành ở mỗi học sinh sựthống nhất giữa nhận thức và hành động, hướng học sinh vào việc thực hànhtrong cuộc sống hàng ngày các chuẩn mực và mẫu hành vi tích cực mà bài họcđặt ra; khơi dậy trong học sinh ý chí thể hiện sự thống nhất đó

Cùng với những môn học khác, môn Giáo dục công dân góp phần đàotạo những người công dân mới vừa có tri thức khoa học vừa có năng lực hoạtđộng thực tiễn, có ý thức trách nhiệm với bản thân, gia đình và đất nước Từ

đó các em thấy rõ trách nhiệm của mình, luôn luôn có ý thức sống và làm việctheo Hiến pháp , Pháp luật, biết tự rèn luyện bản thân để trở thành người côngdân hữu ích cho quê hương, đất nước

Trong sự nghiệp đổi mới giáo dục hiện nay, việc phát huy tính tích cựchọc tập của học sinh nhằm nâng cao chất lượng học tập bộ môn đang là mốiquan tâm hàng đầu Riêng với bộ môn Giáo dục công dân, giáo viên cũngkhông ngừng tìm kiếm, vận dụng các biện pháp để phát huy vai trò chủ thểcủa học sinh, nâng cao chất lượng giáo dục, giúp học sinh chiếm lĩnh các giá

trị, các chuẩn mực đạo đức, pháp luật thông qua việc nắm tri thức, thực hành

và rèn luyện trong và ngoài giờ học

Trong quá trình giảng dạy tôi nhận thấy việc tổ chức trò chơi tronggiảng dạy giúp các em dễ hiểu, dễ khắc sâu kiến thức, nắm được một số kĩnăng quan trọng đồng thời làm cho tiết học được sinh động, hấp dẫn hơn

2 Cơ sở thực tiễn.

Những năm gần đây, đạo đức xã hội đang bị xuống cấp, tội phạm ở lứatuổi chưa thành niên đang có chiều hướng gia tăng Có nhiều nguyên nhân,nhưng một trong những nguyên nhân dẫn đến các em có lối sống buông thả,thiếu văn hoá, phạm tội là do hiểu biết về đạo đức và pháp luật của các emcòn hạn chế.Vì vậy giáo dục đạo đức, pháp luật trong nhà trường có ý nghĩa

đặc biệt quan trọng trong việc giáo dục và rèn luyện ý thức tuân theo nhữngchuẩn mực của đạo đức xã hội và tuân theo pháp luật

Bên cạnh đó trước đây, giáo viên dạy bộ môn Giáo dục công dân không

có chuyên môn, phần là giáo viên chủ nhiệm hoặc những giáo viên những bộmôn khác dạy chéo ban nên họ không có chuyên môn, có điều kiện và thường

ít hoặc không mấy quan tâm đến việc đầu tư cho bài giảng Vì thế giờ họcnặng về đọc chép kiến thức Học sinh không có hứng thú với môn học Do đóhiệu quả giờ dạy đạo đức, pháp luật chưa cao, các em hiểu biết về các chuẩnmực đạo đức, pháp luật còn mơ hồ

Mặt khác, môn Giáo dục công dân ở trường THCS trước đây thường bịcoi làm môn học phụ nên các giờ học thường diễn ra một cách đơn điệu, khôkhan, phương pháp giảng dạy chủ yếu là phương pháp thuyết trình Trong giờhọc, học sinh được hoạt động ít , thụ động , giờ học trầm lắng không gây đượchứng thú dẫn đến tâm lí chán nản cho học sinh

Với phương châm: Tiếp tục nâng cao chất lượng và hiệu quả giờ dạy

theo yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học Với định hướng “ lấy học sinh

làm trung tâm” giáo viên cần đa dạng hoá các phương pháp dạy học đảm bảo

hiệu quả cao và học sinh tích cực, chủ động trong học tập.Vì vậy việc dạy đạođức, pháp luật giáo viên không chỉ sử dụng phương pháp thuyết trình, đàmthoại mà còn phải sử dụng phương pháp trò chơi để tạo không khí vui vẻ,hứng khởi giảm bởt sự căng thẳng, mệt mỏi, giúp học sinh có thể tiếp thu trithức thiết lập mối quan hệ giữa nội dung kiến thức với thực tế cuộc sống

II ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU

1 Đối tượng nghiên cứu

- Học sinh khối 7, khối 8 trường THCS Phúc Đồng

2 Phạm vi nghiên cứu

- Nghiên cứu và ứng dụng cho học sinh khối 7, khối 8 trong dạy học bộmôn Giáo dục công dân ở trường THCS

III MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

- Làm cho tiết học bớt khô khan, nặng nề mà trở lên nhẹ nhàng, sinhđộng, hấp dẫn học sinh giúp học sinh yêu thích môn học

- Rèn cho học sinh những kĩ năng cơ bản của bộ môn

- Vận dụng những kiến thức đạo đức và pháp luật vào cuộc sống để cócách ứng xử đúng đắn, phù hợp

IV PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Để hoàn thành đề tài nghiên cứu này, tôi đã sử dung rất nhiều phươngpháp khác nhau, trong đó các phương pháp được vận dụng chủ yếu là:

1 Phương pháp nghiên cứu lý luận

2 Phương pháp trình bày tài liệu

3 Phương pháp điều tra khảo sát

2 Quy trình thực hiện

- Bước 1: Giáo viên giới thiệu tên, mục đích trò chơi.

- Bước 2: Hướng dẫn chơi Bước này bao gồm những việc sau:

+ Tổ chức người tham gia trò chơi: số người tham gia, số đội tham gia ( mấy đội chơi), quản trò, trọng tài.

+ Cách sử dụng trò chơi( giấy khổ to, quân bài, cờ, trống, chuông….)+ Cách chơi: Quy định từng việc làm cụ thể của người chơi hoặc độichơi, thời gian chơi, những điều người chơi không được làm

+ Cách xác nhận kết quả và cách tính điểm: Ban giám khảo là ngườiquyết định cuối cùng

- Bước 3: Thực hiện trò chơi

- Bước 4: Nhận xét sau cuộc chơi Bước này gồm những việc làm sau:

+ Giáo viên hoặc trọng tài là người nhận xét về thái độ tham gia tròchơi của từng đội, những việc làm chưa tốt cần rút kinh nghiệm

+ Trọng tài công bố kết quả của từng đội hoặc của cá nhân và trao phầnthưởng cho đội đoạt giải

+ Một số học sinh nêu kiến thức, kĩ năng trong bài học mà trò chơi đãthể hiện

3 Một số điều cần lưu ý khi tổ chức trò chơi học tập

- Lựa chọn hoặc tự thiết kế trò chơi đảm bảo những yêu cầu sau:

+ Mục đích của trò chơi phải thể hiện mục tiêu của bài học hoặc mộtphần của chương trình

+ Hình thức trò chơi đa dạng giúp học sinh được thay đổi các hoạt độnghọc tập trên lớp, giúp học sinh phối hợp các hoạt động trí tuệ với các hoạtđộng vận động

+ Luật chơi đơn giản để học sinh dễ nhớ, dễ thực hiện Cần đưa ra cáchchơi có nhiều học sinh tham gia để tăng cường kĩ năng học tập hợp tác

- Tổ chức chơi vào thời gian thích hợp của bài học để vừa làm cho họcsinh hứng thú học tập vừa hướng cho học sinh tích cực học tập trong các hoạtđộng khác của bài học một cách có hiệu quả.

- Không qua lạm dụng trò chơi trong dạy học

4 Vai trò, ý nghĩa của trò chơi học tập khi dạy môn Giáo dục công dân.

- Qua trò chơi, HS có cơ hội để thể nghiệm những thái độ, hành vi.Chính nhờ sự thể nghiệm này, sẽ hình thành được ở các em niềm tin vàonhững thái độ, hành vi tích cực, tạo ra động cơ bên trong cho những hành viứng xử trong cuộc sống

- Qua trò chơi, HS sẽ được rèn luyện khả năng quyết định lựa chọn chomình các ứng xử đúng đắn, phù hợp trong tình huống

- Qua trò chơi, HS được hình thành năng lực quan sát, được rèn luyện

kĩ năng nhận xét, đánh giá hành vi

- Bằng trò chơi, việc học tập được tiến hành một cách nhẹ nhàng, sinhđộng, không khô khan, nhàm chán HS được lôi cuốn vào quá trình luyện tập một cách tự nhiên, hứng thú và có tinh thần trách nhiệm, giải trừ những căngthẳng mệt mỏi trong học tập

- Trò chơi còn giúp tăng cường khả năng giao tiếp giữa học sinh vớihọc sinh, giữa giáo viên với học sinh

II MỘT SỐ HÌNH THỨC TRÒ CHƠI.

Với đặc trưng của bộ môn, ở mỗi khối lớp các thầy cô giáo có thể xâydựng được một hệ thống trò chơi phong phú, đa dạng với nhiều tên gọi khácnhau, mục đích khác nhau Tuy nhiên trong phạm vi của một sáng kiến kinhnghiệm Tôi xin giới thiệu ra đây một số trò chơi mang tính khái quát chungnhất mà tôi thường áp dụng trong một số bài dạy của mình

1 Trò chơi tập làm phóng viên

Giáo viên cho một vài học sinh trong lớp thay phiên nhau đóng vaiphóng viên của Đài truyền hình, Đài phát thanh hoặc các báo Thiếu niên Tiềnphong, báo Tuổi trẻ… và phỏng vấn các bạn trong lớp.

VD: Để củng cố cho học sinh sau khi học bài 13: Quyền được bảo vệ,chăm sóc, giáo dục của trẻ em Việt Nam( GDCD 7) Giáo viên có thể tổ chứctrò chơi này theo các câu hỏi như:

- Bạn hãy nêu một số quyền được bảo vệ, chăm sóc và giáo dục của trẻ em

Việt Nam?

- Để trở thành con ngoan, trò giỏi, bạn cần phải làm gì?

- Nêu những việc làm cụ thể mà bạn đã làm để thực hiện bổn phận của mình đối với ông bà, cha mẹ?

- Ở địa phương bạn đã có những hoạt động gì để bảo vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ em?

………

2 Trò chơi “ Ai nhanh hơn, ai giỏi hơn”

VD: Tìm những di sản văn hoá, danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử củaViệt Nam và thế giới( Bài: Bảo vệ di sản văn hoá- GDCD 7)

Di sản văn hoá Danh lam thắng cảnh Di tích lịch sửViệt Nam

Thế giới

3 Trò chơi: Đi tìm phần thưởng

Luật chơi: 5 cánh hoa và một nhị hoa ẩn chứa 5 câu hỏi và 5 phầnthưởng Người chơi có thể chọn số mình thích Nếu trả lời đúng, ngườichơi sẽ được nhận phần thưởng Nếu trả lời sai phải nhường quyền cho

4

5

4 Trò chơi “ Hái hoa”

Áp dụng với tiết ngoại khoá, những bài học 2 tiết Giáo viên chuẩn bịmột cây hoa, trên các nhánh hoa ghi chủ đề câu hỏi để học sinh lựa chọn

5 Trò chơi tiếp sức

Ở trò chơi này giáo viên chia lớp thành 4 nhóm tương ứng với 4 tổ, cácthành viên trong nhóm sẽ tiếp sức cho nhau để hoàn thành trò chơi Nhóm nàohoàn thành trước sẽ giành chiến thắng

- Dạng thứ 2: Ô chữ gồm nhiều từ hàng ngang và có từ chìa khoá bímật

III MỘT SỐ TIÊT DẠY SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP TRÒ CHƠI MÀ

TÔI ĐÃ THỰC HIỆN GIÁO DỤC CÔNG DÂN 7

Bài 6

TÔN SƯ TRỌNG ĐẠO

I Mục tiêu bài học

1 Về kiến thức

- Giúp Hs hiểu được thế nào là tôn sư trọng đạo

- Hiểu được một số những biểu hiện của tôn sư trọng đạo

- Nêu được ý nghĩa của tôn sư trọng đạo

2 Về kĩ năng

Biết thể hiện sự tôn sư trọng đạo bằng những việc làm cụ thể đối vớithầy, cô giáo trong cuộc sống hằng ngày

3 Về thái độ

- Hs có thái độ biết ơn, kính trọng với thầy cô giáo

- Phê phán những ai có thái độ và hành vi vô ơn với thầy cô giáo

II Phương tiện dạy học

- Máy chiếu, bảng phụ, bút dạ

- Tranh ảnh, sgk, sách BT GDCD

- Tục ngữ, ca dao, danh ngôn nói về tôn sư trọng đạo

III Nội dung- tiến trình tiết dạy

1 Ổn định lớp( 1phút)

- Kiểm tra sĩ số

2 Kiểm tra bài cũ( 5phút)

Câu 1: Nêu những biểu hiện của lòng yêu thương con người?

Câu 2: Nêu những việc làm cụ thể của em về lòng yêu thương con người?

3 Bài mới: Giới thiệu bài( 2phút)

Gv kể mẩu chuyện: Đêm đã khuya, giờ này chắc không còn ai đến chúcmừng cô giáo Thu nhân ngày 20-11 nữa, nhưng bỗng có tiếng gõ cửa rụt rè, cô giáo Thu ra

mở cửa Trước mắt cô là một người lính rắn rỏi, đầy nghị lực, tay cầm bó hoa Cô giáo Thu ngạc nhiên nhìn anh lính rồi cô nhận ra đó là một em học trò cũ tinh nghịch đã có lần vô lễ

với cô Người lính nắm đôi bàn tay cô giáo, nước mắt rưng rưng với niềm hối hận về lỗi lầm của mình và xin cô tha thứ.

Hoạt động của thầy và trò Ghi bảng

Hoạt động 1( 13phút)

Tìm hiểu truyện đọc

- GV yêu cầu Hs đọc

- Cả lớp thảo luận theo nội dung câu hỏi:

? Cuộc gặp gỡ của thầy và trò trong truyện có

gì đặc biệt về thời gian

HS trả lời

Gv lắng nghe, nhận xét, uốn nắn

 Cuộc gặp gỡ giữa thầy và trò sau 40 năm

? Những chi tiết nào trong truyện chứng tỏ sự

biết ơn của học trò cũ đối với thầy giáo Bình

HS trả lời

GV nhận xét, uốn nắn và chiếu lên máy

- Học trò vây quanh thầy chào hỏi thắm thiết.

- Tặng thầy những bó hoa tươi thắm.

- Không khí của buổi gặp mặt thật cảm động.

- Thầy trò tay bắt mặt mừng.

- Mời thầy lên vị trí bàn giáo viên, các hs lần

lượt về chỗ ngồi ngày xưa của mình.

- Hs giới thiệu về mình ở thời hiện tại.

- Kể những kỉ niệm ngày xưa.

? Hs kể những kỉ niệm về những ngày thầy

giáo dạy nói điều gì?

HS trả lời cá nhân

Gv lắng nghe, nhận xét, chốt

- Hs lên cảm ơn thầy.

1 Truyện đọc

Hoạt động của thầy và trò Ghi bảng

- Thể hiện lòng biết ơn của mình.

? Em đã làm gì để tỏ lòng biết ơn các thầy cô

đã dạy dỗ em?

HS trả lời cá nhân

Gv lắng nghe, nhận xét, uốn nắn

Hoạt động 2( 10phút)

Tìm hiểu nội dung bài học

? Em hiểu thế nào là tôn sư trọng đạo?

HS phát biểu

GV lắng nghe và chiếu lên máy

? Em có suy nghĩ gì về ý nghĩa của câu tục

ngữ:

“Không thầy đố mày làm nên”.

? Hãy nêu những biểu hiện của tôn sư trọng

thầy cô giáo.

? Hãy nêu biểu hiện thiếu tôn sư trọng đạo của

một số Hs ngày nay?

HS trả lời

GV nhận xét, uốn nắn học sinh

Thảo luận

Chuẩn bị cho ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11

2 Nội dung bài học

a.Thế nào là tôn sư trọng đạo?

- Tôn sư là tôn trọng, kínhyêu, biết ơn những ngườilàm thầy giáo, cô giáo ở mọilúc, mọi nơi

- Trọng đạo là coi trọngnhững lời thầy dạy, trọngđạo lí làm người

b Biểu hiện của tôn sư trọng đạo

- Làm vui lòng thầy cô giáo

- Đền ơn , đáp nghĩa

- Làm những điều tốt đẹp

Hoạt động của thầy và trò Ghi bảng

trường em đã tổ chức những phong trào gì? Ý

nghĩa các phong trào đó?

HS thảo luận

Đại diện nhóm trình bày

GV lắng nghe, chốt ý kiến của từng nhóm

GV nhận xét, uốn nắn và cho điểm

Bài tập b( sgk): Tìm các câu ca dao tục ngữ

nói về truyền thống tôn sư trọng đạo

HS trả lời cá nhân

GV nhận xét và chiếu lên máy

Giáo viên kết luận:

c Ý nghĩa của tôn sư trọng đạo

- Tôn sư trọng đạo là truyềnthống quí báu của dân tộc ta

- Tôn sư trọng đạo là nét đẹptrong tâm hồn mỗi conngười, làm cho mối quan hệgiữa con người với conngười ngày càng gắn bó,thân thiết với nhau

3 Bài tập

- Bài tập a (sgk)

- Bài tập b( sgk)

Hoạt động của thầy và trò Ghi bảng

Chúng ta khôn lớn như ngày hôm nay, phần

lớn là nhờ sự dạy dỗ của thầy giáo, cô giáo.

Các thầy cô giáo không những giúp chúng ta

mở mang trí tuệ mà còn giúp chúng ta phải

sống sao cho đúng với đạo làm con, đạo làm

trò, làm người Vậy, chúng ta phải làm tròn

bổn phận của người hs là chăm học, chăm

làm, vâng lời cô giáo và lễ độ với mọi người.

- Nhóm nào nhiều điểm hơn sẽ chiến thắng

- Lớp trưởng sẽ là người quản trò, bạn quản ca là thư kí có nhiệm vụchấm điểm

Hàng ngang 3(15 chữ cái): Bạch Vân cư sĩ là ai?

Hàng ngang 4(7 chữ cái): Bài hát nào bắt đầu bằng câu “Khi tóc thầyviết bảng… ”

Hàng ngang 5(13 chữ cái): Đây là một truyền thống quý báu của dântộc ta?

Hàng ngang 6(6 chữ cái): Trường Đại học sư phạm Hà Nội nằm trêncon đường nào?

Kết thúc hoạt động: Giáo viên tuyên dương tinh thần học tập của 2 đội,trao phần thưởng cho đội thắng cuộc

5 Dặn dò( 1phút)

- Học thuộc bài

- Bài tập về nhà c

- Chuẩn bị bài: Đoàn kết tương trợ

GIÁO DỤC CÔNG DÂN 8

TIẾT 1 TÔN TRỌNG LẼ PHẢI

I Mục tiêu bài học

1 Kiến thức

6

- HS hiểu thế nào là lẽ phải, thế nào là tôn trọng lẽ phải và biểu hiện củaviệc tôn trọng lẽ phải trong cuộc sống

- Ý nghĩa của việc tôn trọng lẽ phải

- Cách rèn luyện để trở thành người tôn trọng lẽ phải

- Máy chiếu, băng hình

- Câu chuyện, ca dao, tục ngữ nói về tôn trọng lẽ phải

- Bài tập tình huống

- Bảng phụ…

2 Học sinh

- Sưu tầm tấm gương tôn trọng lẽ phải

- Ca dao, tục ngữ và tình huống nói về tôn trọng lẽ phải

III Nội dung và tiến trình tiết dạy

1 Ổn định lớp( 1phút)

- Kiểm tra sĩ số

- Kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh

2 Giới thiệu bài mới( 4 phút)

Gv giới thiệu về chương trình giáo dục công dân 8: Chương trình GDCD 8gồm 2 phần: Đạo đức và pháp luật

Gv đưa tình huống lên máy:

Tình huống

Mẹ đi chợ về thấy lọ hoa bị vỡ, mẹ hỏi Minh ai làm vỡ lọ hoa Minh lúngtúng trả lời: “ Con không biết ạ!” Mẹ nói: “ Chắc là con mèo làm vỡ lọ hoa,khi nào nó về sẽ phải đánh đòn” Sau một hồi suy nghĩ, Minh đã nhận lỗi vớimẹ: “ Mẹ ơi, con xin lỗi mẹ! Chính con đã quyệt tay làm vỡ lọ hoa, mẹ đừngđánh con mèo”

Hãy điền vào chỗ trống một cụm từ em cho là thích hợp đê nói về đức tínhcủa bạn Minh:

GV chia lớp làm 4 nhóm, thảo luận trong

thời gian 3 phút theo các câu hỏi sau:

- Trước những việc làm của tri huyện

Thanh Ba và anh ruột hắn, quan tuần phủ

Nguyễn Quang Bích đã có những hành

I Đặt vấn đề

1 Tình huống