Phương pháp luận NGUYÊN NHÂN lạm PHÁT ở VIỆT NAM từ năm 2004 đến NAY

V ng Th Th o Bình Các thành viên tham gia:.

Ph n I: Khái quát v đ tài

1 Tên đ tài:

Nguyên nhân c a l m phát Vi t Nam t n m 2004 đ n nay

2 Lý do ch n đ tài:

Vi t Nam đã đi qua h n 20 n m đ i m i m t cách n t ng v i nh ng thành t u quan tr ng T m t n n kinh t k ho ch hóa t p trung cao đ , Vi t Nam đã chuy n t ng b c ch c ch n sang n n kinh t th tr ng đ nh h ng xã

h i ch ngh a Vi t Nam c ng đã v t qua th i k kh ng ho ng kinh t đ t

b c sang th i k đ y m nh công nghi p hóa, hi n đ i hóa đ t n c theo đ nh

h ng xã h i ch ngh a Vi c gia nh p T ch c th ng m i th gi i (WTO)

n m 2007 đã kh ng đ nh m c đ ti n b mà chúng ta đ t đ c trong h n 20

n m qua

n nay, Vi t Nam đã v t qua ng ng n c có thu nh p th p và đang

n l c theo đu i m c tiêu tr thành n c công nghi p vào n m 2020 Làm th nào đ chúng ta có th đ t đ c m c tiêu này trong g n 10 n m n a, khi mà kinh t v mô c a chúng ta tr nên b t n, s n đ nh c a n n kinh t đang tr nên r t mong manh? L m phát đang đã có d u hi u quay tr l i t n m 2004 và

t ng t c t gi a n m 2007 Thêm vào đó, tác đ ng c a cu c kh ng ho ng tài chính – ti n t th gi i, kh i đ u t M , đã làm cho n n kinh t Vi t Nam chao

đ o m nh h n T ch ph i tr i qua tình tr ng l m phát bùng lên d d i vào

cu i n m 2007 đ u n m 2008, n n kinh t Vi t Nam đang đ ng tr c m t tình

hu ng r t khó kh n: l m phát có nhi u nguy c tr l i, song chúng ta l i mong

mu n t ng t c đ đ đ t m c tiêu c a n m 2020 và m c tiêu phát tri n trong

t ng lai xa h n n a

V n đ đ t ra là nguyên nhân nào gây ra tình tr ng l m phát và b t n kinh t v mô Vi t Nam hi n nay? Ngoài tác đ ng c a cu c kh ng ho ng tài chính- ti n t toàn c u còn có nh ng nguyên nhân nào khác n a? Th c t đó đang đ t ra yêu c u c n ph i có nh ng nghiên c u toàn di n, sâu s c v nh ng nguyên nhân gây ra l m phát và nh ng b t n kinh t v mô i u đó c ng cho

th y ý ngh a lý lu n, th c ti n và tính c p thi t c a đ tài: “ Nguyên nhân l m phát Vi t Nam t n m 2004 đ n nay” trong b i c nh hi n nay

3 L ch s nghiên c u:

Trong nh ng n m g n đây, đ c bi t là trong n m 2007, khi l m phát

Vi t Nam t ng đ t bi n, v n đ l m phát Vi t Nam đã thu hút s quan tâm nghiên c u c a r t nhi u tác gi trong và ngoài n c Cho đ n nay, có r t nhi u công trình đã nghiên c u v l m phát Vi t Nam đã đ c công b Có th k

đ n m t s tác ph m tiêu bi u nh sau:

a) Các nhân t v mô quy t đ nh l m phát Vi t Nam giai đo n 2000 – 2010: các b ng ch ng và th o lu n c a tác gi : Nguy n Th Thu H ng và Nguy n

c Thành 2010 Trung tâm nghiên c u kinh t và chính sách VEPR ,

tr ng i h c Kinh t , đ i h c Qu c gia Hà N i

Tác gi đã đ a ra các nguyên nhân gây ra l m phát và nh ng th c nghi m giúp chúng ta có nh ng t m nhìn chính sách :

Nguyên nhân c a l m phát:bao g m các nhân t “c u kéo ” c a l m phát , chi phí đ y (tác gi ch đ a vào nghiên c u này là giá qu c t ), vai trò c a thâm h t ngân sách và n công đ n l m phát

Nh ng phát hi n mang tính th c nghi m giúp chúng ta có nh ng t m nhìn chính sách nh sau:

- L m phát Vi t Nam có nguyên nhân ch y u t n i đ a

- T c đ đi u ch nh c a th tr ng ti n t và th tr ng ngo i h i khi

có bi n đ ng là r t th p th m chí b ng 0 i u này có ý ngh a trong

vi c ki m ch l m phát

- Chính ph th c s có nh ng ph n ng ch ng l m phát nh ng th ng không hi u qu do ph n ng ch m và th đ ng

- Chính ph th ng có khuynh h ng u tiên t ng tr ng kinh t nhi u h n và coi nh vi c gi cho môi tr ng v mô đ c n đ nh

b) M t s mô hình phân tích l m phát theo ti p c n đ ng Phillips và áp d ng cho tr ng h p Vi t Nam Ch nhi m đ tài: TS V ng Th Th o Bình

Các thành viên tham gia:

- ThS Tr n Ph ng Chi, i h c Ngo i Th ng

- ThS Lâm V n S n, i h c Ngo i Th ng

- ThS Lê Thanh Nguy t, i h c Ngo i Th ng

- ThS Hà Thu Hi n, i h c Ngo i Th ng

tài đã t p trung trình bày các mô hình lý thuy t c b n v l m phát,

b t đ u t mô hình đ ng Phillips đ n mô hình l m phát c u kéo, mô hình l m phát chi phí đ y, các mô hình l m phát ti n t , các mô hình l m phát c c u

tài đã phân tích m t s nhân t chính nh h ng t i l m phát Vi t Nam giai đo n 1998-2010

tài đóng góp thêm m t cách phân tích đ nh l ng l m phát Vi t Nam theo ti p c n đ ng Phillips Trong đi u ki n toàn c u hóa, các bi n v mô nh

h ng theo nhi u chi u và trong đi u ki n c th c a Vi t Nam r t c n có các nghiên c u theo các mô hình đ nh l ng đa d ng đ có th tính t i các bi n s

đ c thù quy t đ nh t i l m phát Vi t Nam V i cách phát tri n mô hình đ ng Phillips đ xây d ng mô hình phân tích l m phát mà đ tài đ a ra cho th y mô hình phù h p cho Vi t Nam và có th s d ng đ phân tích nguyên nhân c a

l m phát

c) L m phát Vi t Nam : th c tr ng và gi i pháp do ti n s Nguy n Trung

Tr c khoa Tài chính ngân hàng

tài đã đ a ra đ c b c tranh toàn c nh v l m phát Vi t Nam bao

g m :

- C s lý lu n

- Th c tr ng l m phát Vi t Nam qua các giai đo n t nh ng n m đ t

n c đang b th c dân và đ qu c đô h đ n n m 2010

- Nguyên nhân gây ra l m phát

- Tác đ ng c a l m phát t i các bi n s kinh t bao g m tang tr ng kinh t và t l th t nghi p

- Các chính sách c a nhà n c trong giai đo n này

- Các bi n pháp ki m ch l m phát

Có th th y r ng, m c dù đã có r t nhi u công trình nghiên c u v l m phát Vi t Nam, nh ng các nghiên c u còn h t s c t n m n, ch a có công

trình nào nghiên c u v n đ này m t cách đ y đ , toàn di n Hi n còn thi u

nh ng công trình nghiên c u m t cách có h th ng và sâu s c nguyên nhân gây

ra l m phát đ m b o cho n n kinh t t ng tr ng cao và n đ nh c trong ng n

h n, trung h n và dài h n

Th c hi n đ tài này, em mong mu n và hy v ng đóng góp m t ph n

nh vào vi c nghiên c u nh ng v n đ lý lu n và th c ti n v l m phát Vi t Nam hi n nay

4 M c tiêu nghiên c u

- M c tiêu chung: Tìm hi u nguyên nhân c a hi n t ng l m phát

- M c tiêu c th :

o Th c tr ng v l m phát Vi t Nam t n m 2004 đ n nay

o nguyên nhân gây ra l m phát Vi t Nam t n m 2004 đ n nay

5 Ph m vi nghiên c u:

- Ph m vi v n i dung: L m phát Vi t Nam c n ph i đ c nghiên c u

đ y đ trên c 3 khía c nh: th c tr ng, nguyên nhân va gi i pháp đ

ki m ch l m phát Trong đ tài nghiên c u này, tôi s làm rõ khía c nh nguyên nhân gây ra tình tr ng l m phát Vi t Nam

- Ph m vi v không gian và th i gian: Do h n ch v m t th i gian c ng

nh kinh phí, trong đ tài này ch nghiên c u v tình hình l m phát

Vi t Nam t n m 2004 đ n nay

6 M u kh o sát:

G m 10 công ty Vi t Nam:

- Ngân hàng Techcombank

- Ngân hàng H ng H i

- Ngân hàng công th ng Vi t Nam

- Công ty tài chính c ph n d u khí Vi t Nam

- Công ty tài chính c ph n đi n l c

- Công ty tài chính c ph n Sông à

- Công ty tài chính c ph n Xi m ng

- Công ty tài chính c ph n d t may Vi t Nam

- Công ty tài chính công nghi p tàu th y

7 Câu h i (v n đ ) nghiên c u:

Nhân t v mô nào gây ra hi n t ng l m phát Vi t Nam t n m 2004

đ n nay?

8 Gi thuy t nghiên c u:

Nguyên nhân gây ra l m phát bao g m:

- Tình tr ng đ u t công dàn tr i và thi u hi u qu

- Tình tr ng thâm h t ngân sách và thâm h t th ng m i

- Chính sách n đ nh t giá c ng nh c

- L m phát t nguyên nhân ti n t

- S chênh l ch trong vi c phân b v n khu v c doanh nghi p

9 Ph ng pháp ch ng minh gi thuy t nghiên c u:

Các ph ng pháp đ c s d ng trong quá trình nghiên c u, ch ng minh

gi thuy t:

- Ph ng pháp nghiên c u tài li u:

Tìm hi u, thu th p phân tích các ngu n tài li u, s li u s n có v hi n

t ng l m phát Vi t Nam

- Ph ng pháp đi u tra, ph ng v n:

Ph ng v n các công ty, các chuyên gia tài chính l y ý ki n nh n đ nh

c a nh ng ng i đó

- Ph ng pháp quan sát, t ng k t th c ti n:

quan sát ch s giá tiêu dùng, bi n đ ng lãi su t, chính sách cung ng

ti n t c a ngân hàng t đó ch ng minh đ c gi thuy t

Lý do s d ng các ph ng pháp trên đó là do thu th p đ c nhi u thong tin chi ti t, chính xác và khách quan, các s li u thu đ c đáng tin c y t o đ thuy t ph c cao

10 Lu n c

 Lu n c lý thuy t:

Trong kinh t h c, l m phát là s t ng lên theo th i gian c a m c giá chung c a n n kinh t Trong m t n n kinh t , l m phát là s m t giá tr th

tr ng hay gi m s c mua c a đ ng ti n.Khi so sánh v i các n n kinh t khác thì l m phát là s phá giá ti n t c a m t lo i ti n t so v i các lo i ti n t khác Thông th ng theo ngh a đ u tiên thì ng i ta hi u là l m phát c a đ n v ti n

t trong ph m vi n n kinh t c a m t qu c gia, còn theo ngh a th hai thì ng i

ta hi u là l m phát c a m t lo i ti n t trong ph m vi th tr ng toàn c u

 Lu n c th c ti n:

Thu th p t trong th c t và t k t qu quan sát, ph ng v n nh ng công

ty tài chính, nh ng chuyên gia đ nh n đ nhđ c th c tr ng, nh ng t n t i, nguyên nhân c a các t n t i đó t đó đ ra các bi n pháp nh m nâng cao hi u

qu Vi t Nam…

Ph n II: D ki n dàn báo cáo chi ti t

Ch ng I: Lý lu n chung v l m phát

1 Các khái ni m v l m phát

2 Phân lo i l m phát

3 Tác đ ng c a l m phát

a) Tác đ ng đ n l nh v c s n xu t b) Tác đ ng đ n l nh v c l u thông c) Tác đ ng đ n l nh v c ti n t ,tín d ng d) Tác đ ng đ n cán cân ngân sách – chính sách tài chính c a Nhà

n c

Ch ng II: Th c tr ng l m phát Vi t Nam

1 L ch s c a l m phát

2 c tr ng c a l m phát

3 Th c tr ng c a l m phát t n m 2004 đ n nay

Ch ng III: Nguyên nhân d n đ n l m phát Vi t Nam t n m 2004 đ n nay

4 Ph ng pháp tính ch s CPI

5 Chính sách đi u ti t v mô kém hi u qu c a nhà n c

6 Do cung ng ti n t c a Ngân hàng nhà n c

7 Do c u kéo

Tài li u tham kh o

- Giáo trình ph ng pháp lu n nghiên c u khoa h c c a V Cao àm

- V n phòng Trung ng – V Kinh t (2008), Nh ng v n đ kinh t - xã h i n i lên trong th i gian g n đây và gi i pháp kh c ph c, K y u h i th o tháng 3/2008

- Nguy n Th H ng (2008), Bàn them v nguyên nhân gây ra l m phát Vi t Nam, T p chí Ngân hàng s 9 tháng 5/2009

- Tr n Hoàng Ngân và Võ Th Tuy t Ánh (2008), L m phát, nguyên nhân và gi i pháp, T p chí Phát tri n kinh t tháng 4/2008

- Tr ng Th H ng (2008), L m phát nên ki m soát b ng nhi u cách, T p chí Phát tri n kinh t tháng 4/2008

- Ngô Trí Long (2008), ng tâm, hi p l c ch ng l m phát, T p chí Tài chính 4/2008

- Hoàng Ng c Hòa (2008), Nh ng gi i pháp kinh t v mô c a chính sách tài chính – ti n t - giá c góp ph n kh c ph c l m phát cao, đ m b o phát tri n kinh t b n v ng, T p chí Ngân hàng s 7 tháng 4/2008

- Nguy n Ng c Tuy n (2008), Bình n giá nhìn t các quan h kinh t v mô,

T p chí Tài chính tháng 3/2008

- Nguy n Thanh Bình (2008), L m phát, thâm h t th ng m i và gi i pháp nh m

n đ nh kinh t v mô, T p chí Ngân hàng s 13 tháng 7/2008

- Tr ng H (2008), Ch ng l m phát b ng t ch c l i khâu l u thông hàng hóa,

T p chí Th ng m i s 20/2008

- Nguy n c H ng (2008), Phân tích đúng các nguyên nhân gây ra l m phát đ

ph i h p đ ng b các gi i pháp ki m ch , T p chí Ngân hàng s 15 tháng 8/2008

- Các nhân t v mô quy t đ nh l m phát Vi t Nam giai đo n 2000 – 2010: các

b ng ch ng và th o lu n c a tác gi : Nguy n Th Thu H ng và Nguy n c Thành 2010 Trung tâm nghiên c u kinh t và chính sách VEPR , tr ng i

h c Kinh t , đ i h c Qu c gia Hà N i

- Lê Vi t c và Tr n Th Thu H ng (2008), Quan h gi a t ng tr ng và l m phát: lý thuy t và kinh nghi m các n c đang phát tri n châu Á T p chí Nghiên c u kinh t s 359 – tháng 4/2008

- Nguy n Th H ng (2007), Quan h gi a t ng tr ng, l m phát và vi c làm

M t s v n đ lý lu n và th c ti n Vi t Nam, K y u đ tài c p c s - Vi n Kinh t và Phát tri n, H c vi n Chính tr - Hành chính Qu c gia H Chí Minh

n m 2007

- Lê Qu c Lý, (2006), i tìm l i gi i cho bài toán: T ng tr ng kinh t cao và

l m phát th p trong n m 2005, T p chí Kinh t và phát tri n 3/2006

- Nguy n Quang Thái (2007), T ng tr ng nóng: nh n d ng, nguy c và gi i pháp (ý t ng ban đ u), Nghiên c u kinh t s 347 tháng 4/2007

- Lê Xuân Ngh a, (2008), V n d ng công c lãi su t Vi t Nam trong giai đo n

hi n nay, T p chí phát tri n kinh t tháng 4/2008

- Lê Qu c Lý, (2005), Chính sách ti n t và l m phát: C n có l trình kiên quy t

và nh t quán, T p chí tài chính 3/2008

- Nguy n c H ng, (2008), i u hành chính sách ti n t n m 2007, Th i báo kinh t Vi t Nam, kinh t 2007 – 2008 Vi t Nam và th gi i

- Cao C Bôi, (2008), L m phát và ch ng l m phát nhìn t góc đ đi u hành chính sách ti n t , T p chí Phát tri n kinh t 4/2008

M c l c

Ph n I: Khái quát v đ tài 1

1 Tên đ tài: 1

2 Lý do ch n đ tài: 1

3 L ch s nghiên c u: 2

4 M c tiêu nghiên c u 4

5 Ph m vi nghiên c u: 4

6 M u kh o sát: 4

7 Câu h i (v n đ ) nghiên c u: 5

8 Gi thuy t nghiên c u: 5

9 Ph ng pháp ch ng minh gi thuy t nghiên c u: 5

10 Lu n c 6

Ph n II: D ki n dàn báo cáo chi ti t 7