skkn phương pháp lập ma trận cụ thể và đề thi của dạng đề 100% trắc nghiệm trong giảng dạy sinh học 12

PHƯƠNG PHÁP LẬP MA TRẬN CỤ THỂ VÀ ĐỀ THI CỦA DẠNG ĐỀ 100% TRẮC NGHIỆM TRONG GIẢNG DẠY SINH HỌC 12 I Lý do chọn đề tài: Năm học 2011-2012 là năm học tiếp tục thực hiện cụ thể hóa chủ

Trang 1

PHƯƠNG PHÁP LẬP MA TRẬN CỤ THỂ VÀ ĐỀ THI CỦA DẠNG ĐỀ 100% TRẮC NGHIỆM TRONG GIẢNG DẠY SINH HỌC 12

I Lý do chọn đề tài:

Năm học 2011-2012 là năm học tiếp tục thực hiện cụ thể hóa chủ trương chỉ đạo của

Bộ GDĐT về đổi mới kiểm tra, đánh giá (KT-ĐG), đưa công tác chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học (PPDH), trong đó có đổi mới KT-ĐG làm trọng tâm của cuộc vận động

“Mỗi thầy cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo” và phong trào thi đua

“Xây dựng trường học thân thiện, HS tích cực”, với mục tiêu xây dựng môi trường sư

phạm lành mạnh và phát huy vai trò tích cực, tinh thần hứng thú, chủ động, sáng tạo trong học tập của HS

Dưới sự chỉ đạo và tập huấn của sở GD - ĐT tỉnh Đồng Nai về đổi mới PPDH, trong

đó có đổi mới KT-ĐG trong từng năm học, tất cả các trường THPT trong toàn tỉnh đã thưc hiện một cách khá đồng bộ Qua đó các trường đã nắm rõ nội dung các bước, quy trình tiến hành, công tác kiểm tra, thanh tra chuyên môn và biện pháp đánh giá chặt chẽ, hiệu quả cuối cùng thể hiện thông qua kết quả áp dụng của GV

Tuy nhiên, qua kết quả thanh tra của Sở ở một số trường, thấy rằng, mặc dù các

trường đã có thực hiện chỉ đạo của Sở và nội dung chuyên đề của các buổi tập huấn về đổi mới KT-ĐG nhưng một số trường còn thực hiện mang tính đối phó, chưa thực sự chú

ý về chất lượng Trong và sau các buổi tập huấn, các thầy, cô giáo đều nhận thấy, để kết quả của việc KT-ĐG được như mong đợi thì thao tác có ý nghĩa gần như quyết định đó

là lập ma trận đề kiểm tra, đề thi.Nhưng để lập được một ma trận đề đạt chuẩn quả thật không dễ chút nào, đặc biệt là dạng đề 100% trắc nghiệm khách quan đối với môn Sinh học 12

Trên tinh thần đó, khi lập ma trận và ra đề thi cho học sinh khối 12 thì bản thân tôi, các đồng nghiệp luôn suy nghĩ: cần nghiêm túc đầu tư chuyên môn, thời gian, công sức làm sao để lập được ma trận đề kiểm tra, đề thi đạt chuẩn, bám sát chuẩn KT-KN môn Sinh học 12 và tránh nội dung đã giảm tải Mong muốn của Sở như thầy Quốc Tuấn

(phòng gdtrh) đã nói :"Tôi cần là cần các thầy cô lập cho ra được một ma trận chuẩn và

cụ thể, nhìn vào đó có thể thấy được nội dung của đề kìa".Qủa thật việc đó không hề dễ

Đề kiểm tra, đề thi phải như thế nào để phù hợp với từng đối tượng học sinh, phân loại được học sinh để từ đó giáo viên điều chỉnh phương pháp giảng dạy của mình sao cho đạthiệu quả cao nhất

Nhằm nâng cao hiệu quả trong việc đổi mới KT-ĐG môn sinh học 12, tôi chọn đềtài “Phương pháp lập ma trận cụ thể và đề thi của dạng đề 100% trắc nghiệm trong giảngdạy sinh học 12”

II Thực trạng trước khi thực hiện giải pháp của đề tài:

1) Thuận lợi:

Về phía giáo viên:

+ GV thực sự yêu nghề, tâm huyết với nghề, luôn có tinh thần cầu thị

+ Giáo viên cốt cán được bồi dưỡng đầy đủ về các chủ trương, chính sách đổi mới của

Bộ GD-ĐT dưới sự chỉ đạo và tổ chức thực hiện của Sở GD-ĐT Đồng Nai Sau mỗi đợt

Trang 2

tập huấn, tổ luôn trao đổi và thống nhất một cách nghiêm túc về nội dung, yêu cầu củaSở.

+ Các giáo viên bước đầu đã lập được ma trận đề kiểm tra, đề thi, khắc phục được phầnnào việc ra đề theo cảm tính trước đây

+ Tổ luôn họp thống nhất ý kiến trước khi ra đề cương và đề thi, cân nhắc sao cho đềthi, đề kiểm tra phải phù hợp với từng đối tượng học sinh, từ đó có thể phân loại đượchọc sinh

+ Nhìn chung, giáo viên đã khắc phục được tình trạng thói quen chỉ dựa vào sách giáokhoa để làm căn cứ soạn bài, giảng dạy và kiểm tra, đánh giá Vì vậy, việc soạn bài,giảng dạy và KT-ĐG của giáo viên đã bám sát chuẩn KT-KN, bám sát trọng tâm bài học,

bỏ nội dung đã giảm tải theo hướng dẫn của Sở GD-ĐT Đồng Nai

+ Các giáo viên đều tích cực chuẩn bị TBDH, tự làm đồ dùng DH để triệt để chống

“dạy chay”, chống việc dạy "đọc - chép", khai thác hồ sơ chuyên môn, chọn lọc tư liệuliên hệ thực tế nhằm kích thích hứng thú học tập cho HS

Về phía học sinh:

+ Đa số HS có ý thức học tập

+ Một số học sinh tỏ ra yêu thich bộ môn sinh

+ Qua hai năm học lớp 10 và 11, học sinh đã làm quen với hình thức làm bài thi trắcnghiệm, kĩ năng làm bài thi trắc nghiệm của học sinh được cải thiện rất nhiều

+ Kĩ năng hoạt động nhóm trong viêc học tập của HS ngày càng được nâng cao

2) Khó khăn:

Về phía giáo viên:

+ Muốn đổi mới việc kiểm tra,đánh giá và kiểm tra,đánh giá có hiệu quả thì khi soan

giáo án để giảng dạy,GV phải thật sự nghiêm túc,phải đầu tư công sức và khá nhiều thờigian để sao cho giáo án vừa bám sát chuẩn KT-KN vừa phù hợp với từng đối tượng họcsinh và tránh nội dung đã giảm tải, đặc biệt đối với chương trình sinh học 12

+ Tiếp theo là lập ma trận đề kiểm tra và ra đề kiểm tra.Việc này phải tốn rất nhiều thờigian, công sức, chuyên môn vững mới cho ra được một ma trận đề và một đề kiểm tra đạtyêu cầu như chỉ đạo của Sở GD và Bộ GD

+ Một số GV còn chưa thực sự nghiêm túc trong việc coi thi, coi kiểm tra nên kết quảthi ít nhiều còn chưa phản ánh đúng kết quả dạy học thực tế

Trang 3

+ Vì môn sinh thi tốt nghiệp và đại học, cao đẳng đêu là hình thức thi trắc nghiệm chonên một số học sinh còn chủ quan, lơ là, chưa có thái độ học tập hợp lí.

+ Một số ít HS chưa thật sự nghiêm túc trong thi cử, vẫn còn một vài học sinh vi phạmquy chế trong các kì thi

III Nội dung đề tài:

A.Cơ sở lí luận:

Đánh giá là một khâu quan trọng không thể thiếu được trong quá trình giáo dục Đánh

giá thường nằm ở giai đoạn cuối cùng của một giai đoạn giáo dục và sẽ trở thành khởiđiểm của một giai đoạn giáo dục tiếp theo với yêu cầu cao hơn, chất lượng mới hơn trong

cả một quá trình giáo dục

Kiểm tra đánh giá không phải là vấn đề mới đối với GV nhưng đa số GV trong thựctiễn dạy học lại chưa thực sự quan tâm tới vấn đề này nên việc kiểm tra đánh giá cònmang tính chiếu lệ, hời hợt không kích thích học tập tích cực của HS Vì vậy việc đổi mớikhâu kiểm tra đánh giá trong quá trình dạy học là yêu cầu cấp thiết của việc đổi mới nộidung và phương pháp dạy học

Đổi mới khâu kiểm tra đánh giá trước hết là đổi mới trong suy nghĩ của GV về vấn

đề này Giáo viên cần thành thạo trong việc lập ma trận đề kiểm tra, viết câu hỏi, viết

hướng dẫn chấm và biểu điểm Giáo viên cần vận dụng nhiều hình thức kiểm tra khácnhau (nói, viết) nhiều kiểu câu hỏi kiểm tra khác nhau (kiểm tra chủ quan, kiểm tra kháchquan ) đánh giá không chỉ đơn thuần là cho điểm câu trả lời hay bài làm của HS thấynhững sai lầm và cách sửa chữa các sai lầm đó, là việc thay dổi nội dung và phương phápdạy học của GV để đạt các mục tiêu dạy học (đánh giá)

Kỹ thuật xây dựng các đề kiểm tra cần sử dụng đa dạng các loại câu hỏi trong

đề kiểm tra, các câu hỏi biên soạn đảm bảo đúng kỹ thuật, có chất lượng là khâu công tác có tầm quan trọng đặc biệt vì trong thực tế, phần đông GV chưa được trang bị kỹ

thuật này khi được đào tạo ở trường sư phạm, nhưng chưa phải địa phương nào, trường

PT nào cũng đã giải quyết tốt Vẫn còn một bộ phận không ít GV phải tự mày mò trongviệc tiếp cận hình thức trắc nghiệm, dẫn đến chất lượng đề trắc nghiệm chưa cao, chưaphù hợp với nội dung kiểm tra và đặc trưng bộ môn, không ít trường hợp có tình trạnglạm dụng trắc nghiệm

Trong việc tổ chức thực hiện đổi mới KT-ĐG, cần phát huy vai trò của đội ngũ GVgiỏi có nhiều kinh nghiệm, GV cốt cán chuyên môn để hỗ trợ GV mới, GV tay nghề chưacao, không để GV nào phải đơn độc Phải coi trọng hình thức hội thảo, thao giảng, dự giờthăm lớp để rút kinh nghiệm kịp thời, đánh giá hiệu quả từng giải pháp cụ thể trong việcđổi mới PPDH và đổi mới KT-ĐG: kinh nghiệm ra đề sao cho bảo đảm chất lượng, kinhnghiệm kết hợp hình thức tự luận với trắc nghiệm cho phù hợp với đặc trưng bộ môn

Trang 4

Trong nhà trường, hoạt động dạy học là trung tâm để thực hiện nhiệm vụ chính trị

được giao, thực hiện sứ mệnh “trồng người” Hoạt động dạy học chỉ đạt hiệu quả cao khitạo lập được môi trường sư phạm lành mạnh, bầu không khí thân thiện, phát huy ngàycàng cao vai trò tích cực, chủ động, sáng tạo của HS Do đó, phải đưa nội dung chỉ đạođổi mới PPDH nói chung và đổi mới KT-ĐG nói riêng thành trọng tâm của cuộc vận

động "Mỗi thầy cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo" và phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” Cũng trong mối quan hệ đó,

bước phát triển của cuộc vận động và phong trào thi đua này sẽ tạo động lực thúc đẩy quátrình đổi mới PPDH và đổi mới KT-ĐG đạt được mục tiêu cuối cùng là thúc đẩy nâng

cao chất lượng GD toàn diện

B Tìm hiểu nguyên nhân và hướng khắc phục:

1) Tìm hiểu nguyên nhân của các khó khăn:

- Vẫn còn một số giáo viên chưa thật sự nắm được các thao tác kĩ thuật trong việclập ma trận đề kiểm tra, còn mang tính máy móc, mơ hồ

- Gv đôi lúc còn chưa thật sự đầu tư chuyên môn, thời gian, công sức trong việc lập

ma trận đề và ra đề kiểm tra, nên việc kiểm tra, đánh giá học sinh còn chưa được nhưmong đợi Do đó ít nhiều còn chưa phản ánh đúng thực lực của học sinh

- Việc lập được ma trận đề chung đã khó, lập ma trận cụ thể đạt chuẩn mà sử dụng

đa dạng các loại câu hỏi trong đề kiểm tra, các câu hỏi biên soạn đảm bảo đúng kỹ thuật,

có chất lượng lại càng khó hơn nhiều lần

a) Đối với tổ chuyên môn:

+ Tổ khuyến khích các GV tự học, tự nghiên cứu, sau đó GV có kinh nghiệm hoặc

GV cốt cán chủ trì thảo luận, giải đáp thắc mắc, trao đổi kinh nghiệm Sau khi nghiên cứumỗi chuyên đề, cần tổ chức dự giờ, rút kinh nghiệm để hỗ trợ GV thực hiện đổi mớiPPDH và KT-ĐG;

+ Tổ chức cho GV nghiên cứu nắm vững chuẩn KT-KN của CT môn học và hoạt

động GD mình phụ trách và tổ chức đều đặn việc dự giờ và rút kinh nghiệm, giáo dục ýthức khiêm tốn học hỏi và sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm; thảo luận cách giải quyết nhữngvấn đề mới, vấn đề khó, phát huy các hoạt động tương tác và hợp tác trong chuyên môn;+ Yêu cầu GV thực hiện đổi mới hình thức KT – ĐG học sinh Cần đa dạng hóa cácdạng bài tập đánh giá như: các dạng bài tập nghiên cứu; đánh giá trên sản phẩm hoạtđộng học tập của học sinh ; đánh giá thông qua chứng minh khả năng của học sinh ; đánhgiá thông qua thuyết trình; đánh giá thông qua hợp tác theo nhóm; đánh giá thông qua kếtquả hoạt động chung của nhóm…

+ Phát hiện và đề nghị nhân điển hình tiên tiến về chuyên môn, cung cấp các giáo

án tốt, đề kiểm tra tốt để các đồng nghiệp tham khảo; Đánh giá đúng đắn và đề xuất khenthưởng những GV thực hiện đổi mới PPDH, đổi mới KT-ĐG có hiệu quả

b) Đối với mỗi giáo viên:

Trang 5

+ Đổi mới KT-ĐG chỉ có hiệu quả khi kết hợp đánh giá của GV với tự đánh giá của

HS Sau mỗi kỳ kiểm tra, GV cần bố trí thời gian trả bài, hướng dẫn HS tự đánh giá kếtquả làm bài, tự cho điểm bài làm của mình, nhận xét mức độ chính xác trong chấm bàicủa GV Trong quá trình dạy học và khi tiến hành KT-ĐG, GV phải biết “khai thác lỗi”

để giúp HS tự nhận rõ sai sót nhằm rèn luyện PPHT, PP tư duy

+ Giáo viên cần thành thạo trong việc lập ma trận đề kiểm tra, viết câu hỏi, viếthướng dẫn chấm và biểu điểm

+ GV cần cố gắng đầu tư thời gian, công sức và chuyên môn để xây dựng các đềkiểm tra sử dụng đa dạng các loại câu hỏi trong đề kiểm tra, các câu hỏi biên soạn đảmbảo đúng kỹ thuật, có chất lượng để từ đó sau mội lần kiểm tra (hay thi) phải đánh giáđúng năng lực của học sinh, phân loại được học sinh để điều chỉnh phương pháp giảngdạy của mình để phù hợp với từng đối tượng học sinh

+ Phấn đấu thực sự nắm vững nội dung chương trình, chuẩn KT-KN, nội dung đãgiảm tải theo chỉ đạo của Sở, đổi mới PPDH và KT-ĐG, rèn luyện kỹ năng, kỹ thuật dạyhọc (trong đó có kỹ năng ứng dụng CNTT, khai thác internet…), tích lũy hồ sơ chuyênmôn, tạo được uy tín chuyên môn trong tập thể GV và HS, không ngừng nâng cao trình

độ các lĩnh vực hỗ trợ chuyên môn như ngoại ngữ, tin học;

+ Thực hiện đổi mới PPDH của GV phải đi đôi với hướng dẫn HS lựa chọn PPHThợp lý, biết tự học, tự đánh giá, tự chủ, khiêm tốn tiếp thu ý kiến của đồng nghiệp và của

HS về PPDH, KT-ĐG của mình để điều chỉnh;

+ Tham gia tập huấn chuyên môn, nghiệp vụ; dự giờ của đồng nghiệp, tiếp nhậnđồng nghiệp dự giờ của mình, thẳng thắn góp ý kiến cho đồng nghiệp và khiêm tốn tiếpthu góp ý của đồng nghiệp; tự giác tham gia hội giảng, thao giảng, thi GV giỏi, báo cáokinh nghiệm để chia sẻ, học hỏi kinh nghiệm nhằm trau dồi năng lực chuyên môn

C Nội dung đề tài:

I Kĩ thuật biên soạn dạng đề 100% trắc nghiệm khách quan môn Sinh học 12: Đề

thi học kì 1

1 Yêu cầu của đề kiểm tra học kì 1

a) Nội dung bao quát chương trình đã học trong học kì 1

b) Bám sát chuẩn kiến thức, kĩ năng, tránh nội dung giảm tải và yêu cầu thái độ ở cácmức độ đã được quy định trong chương trình sinh học 12, học kì 1

c) Giới hạn chương trình ra đề thi HK 1: Sinh 12 CB từ bài 1 đến bài 28

Sinh 12 NC từ bài 1 đến bài 27

d) Đảm bảo tính chính xác, khách quan

Trang 6

e) Phù hợp với thời gian kiểm tra (60 phút)

f) Góp phần đánh giá khách quan trình độ học sinh

2 Tiêu chí của đề kiểm tra học kì

a) Nội dung không nằm ngoài chương trình

b) Nội dung rải ra trong chương trình học kì sinh học 12, học kì 1

Tỉ lệ điểm dành cho các mức độ nhận thức so với tổng điểm khoảng: 30% nhận biết,40% thông hiểu, 30 % vận dụng

c) Mỗi câu hỏi phải phù hợp với thời gian dự kiến trả lời và số điểm dành cho câu hỏiđó

Các cấp độ của tư duy (nắm vững kiến thức và hình thành kỹ năng, thái độ) gồm:

- Bậc 1: Đó là những câu hỏi, bài tập về kiến thức đạt ở mức độ nhận biết một vấn đề,một sự kiện hoặc về kỹ năng thể hiện ở việc thực hiện bắt chước được một việc đã họchoặc kết hợp cả hai, có thái độ tiếp nhận

Ví dụ: Nhắc lại được định luật, công thức, một sự kiện, làm được so với mẫu nhưng cònnhiều lệch lạc,

- Bậc 2: Đó là những câu hỏi, bài tập về kiến thức đạt ở mức độ thông hiểu một vấn đề,một sự kiện hoặc về kỹ năng thể hiện ở việc thực hiện chính xác được một việc đã họchoặc kết hợp cả hai, có thái độ đúng mực

Ví dụ: Tìm được một đại lượng liên quan trong một công thức, làm được cơ bản đúngnhư mẫu nhưng vẫn còn sai sót nhỏ,

- Bậc 3: Đó là những câu hỏi, bài tập về kiến thức đạt ở mức độ vận dụng cơ bản, giảiquyết một vấn đề, một sự kiện bằng những kiến thức, kỹ năng đã học đòi hỏi đến sự tưduy lôgic, phê phán, phân tích, tổng hợp, có thái độ tin tưởng

Ví dụ: Giải quyết vấn đề theo các thông số đã cho sẵn, làm được chính xác như mẫu, làmđược chính xác như mẫu trong những hoàn cảnh khác nhau

- Bậc 4: Đó là những câu hỏi, bài tập về kiến thức đạt ở mức độ vận dụng sáng tạo, giảiquyết một vấn đề, một sự kiện bằng những kiến thức, kỹ năng đã học và vốn hiểu biết củabản thân đòi hỏi đến sự tư duy lôgic, phê phán, phân tích, tổng hợp và có dấu hiệu của sựsáng tạo, có thái độ tin tưởng

Ví dụ: Giải quyết được vấn đề nhưng phải tìm các thông số, phát hiện được lỗi, và có dấuhiệu vận dụng sáng tạo, làm được chính xác như mẫu trong những hoàn cảnh khác nhaumột cách thành thục, có liên hệ thực tiễn đến các vấn đề của cuộc sống

3 Ví dụ minh họa đề kiểm tra cụ thể: Đề thi học kì 1 - môn sinh học 12.

Trang 7

Soạn đề kiểm tra theo các bước:

Bước 1: Xác định mục đích của đề kiểm tra

- Xác định “đo” – đánh giá cái gì? nội dung (khái niệm, cơ chế, quá trình…) nào? Cụ thể

ở đây là về cơ chế di truyền và biến dị, các quy luật di truyền,di truyền học quần thể, ditruyền học người, bằng chứng và cơ chế tến hóa, trong đó, chương trình cơ bản đến hếtbài 28, chương trinh nâng cao đến hết bài 27

- Đo đối tượng nào ? Ở đây, tôi muốn đo đối tượng học sinh trung bình, khá

(Bài kiểm tra áp dụng phù hợp với năng lực tư duy của trên 50% số HS tham gia kiểm tra– mỗi HS có trên 50% cơ hội trả lời đúng câu hỏi)

Bước 2:

- Tìm hiểu nội dung trong chuẩn quy định mức độ cần đạt được về kiến thức, kĩnăng  phân tích, thảo luận nhóm để xác định thống nhất mức độ đo (đánh giá)

Bước 3:

Thảo luận nhóm, sử dụng động từ hành động đo được để xác định mục tiêu kiểm tra,

chỉ rõ 3 mức độ khác nhau phù hợp với từng nhóm đối tượng HS:

+ Mức chuẩn đối với các đối tượng HS trung bình và HS chưa đạt TB

+ Mức trên chuẩn đối với HS khá

+ Mức xuất sắc đối với HS giỏi

Bước 4: Xây dựng ma trận đề: Ma trận thiết kế đề kiểm tra học kì I môn sinh Lớp 12

là mức vận dụng thấp, 4 là mức độ các khả năng cao hơn

- Trong mỗi ô là chuẩn kiến thức kĩ năng chương trình cần đánh giá, tỉ lệ % số điểm, sốlượng câu hỏi và tổng số điểm của các câu hỏi

- Số lượng câu hỏi của từng ô phụ thuộc vào mức độ quan trọng của mỗi chuẩn cần đánhgiá, lượng thời gian làm bài kiểm tra và trọng số điểm quy định cho từng mạch kiến thức,từng cấp độ nhận thức

M1 Liệt kê tên các chủ đề (nội dung, chương…) cần kiểm tra:

- Căn cứ vào mục đích KT, thời gian KT và loại hình bài KT (tự luận hay trắc nghiệmkhách quan) để chọn chủ đề cần kiểm tra Đây chính là mục tiêu học tập mà học sinh phảiđạt được theo Chuẩn KT - KN xét đến thời điểm thực hiện Chương trình Giáo dục Ghicác chủ đề đã chọn vào cột 1 của ma trận

MA TRẬN PHẦN BẮT BUỘC:

Trang 8

Chủ đề kiểm tra Nhận biết Thông hiểu

Vận dụng ở cấp độ thấp

Vận dụng ở cấp độ cao

_ % hàng = _ điểm

_ % hàng

= _ điểm

_ % hàng

= _ điểm

II Tính quy luật của

hiện tượng di truyền.

1.Quy luật phân li.

2.Quy luật phân li

độc lập.

3.Sự tác động của

nhiều gen và tính đa

hiệu của gen.

môi trường lên sự

biểu hiện của gen

_ % tổng điểm

= _ điểm

_ % hàng

= _ điểm

Trang 9

_ % hàng

= _ điểm

Tổng số điểm

Tổng số câu

% tổng số điểm = điểm Tổng số câu

% tổng số điểm =

điểm Tổng số câu

MA TRẬN PHẦN TỰ CHỌN-Đối với ban cơ bản: Tôi chọn phần tự chọn nằm trong nội dung từ bài 21 đến bài 28, câuphân loại điểm 10 có thể nằm trong bất kì nội dung nào của học kì 1

Trang 10

_ % hàng

= _ điểm

Tổng số câu

- Đối với chương trình nâng cao: Tôi chọn phần tự chọn nằm trong nội dung từ bài

1 đến bài 27

_ % hàng

= _ điểm

_ % hàng

= _ điểm

II Tính quy luật

của hiện tượng di

Trang 11

_ % hàng

= _ điểm

_ % hàng

= _ điểm

Tổng số câu

M 2 Viết các chuẩn cần đánh giá đối với mỗi cấp độ tư duy

-Nhập văn bản nội dung chuẩn chương trình quy định cho chủ đề đã chọn vào từng ô

trong các hàng tương ứng với chủ đề ở cột 1

- Sáng tạo các chuẩn cần đánh giá đối với mỗi cấp độ tư duy cho phù hợp đối tượng kiểm

tra (bước này rất cần kinh nghiệm của người viết ma trận) Vì chuẩn KT – KN củachương trình chỉ dừng ở mức cơ bản, tối thiểu nên khi viết ma trận GV cần xác định rõbậc tư duy cần đánh giá phù hợp với đối tượng kiểm tra và chủ đề nội dung kiểm tra Nhưng trước khi làm điều này tôi sẽ phân phối ố câu cho mỗi cấp độ tư duy trước, cụthể như sau:

Trang 12

III Tự chọn

(chương trình

nâng cao)

NHẬP VĂN BẢN NỘI DUNG CHUẨN:

2 Cấu trúc của một opêron gồm những thành phần nào?

3 Đơn vị cấu tạo cơ bản của NST là gì?

10.Điều nào là không đúng khi nói về quan hệ giữa gen và tính trạng?

10 Nguyên tắc bổ sung nào sau đây là không có trong quá trình phiên mã?

11 Trong cơ chế điều hòa hoạt động gen ở vikhuẩn E.coli, nếu trong môi trường không có Lactozơ, sẽ liên kết với làm ngăn cản quá trình phiên mãcủa các

12 Loại đột biến gen nào được phát sinh do

sự bắt cặp không đúng trong nhân đôi ADN?

13 Những dạng đột biến cấu trúc NST nào làm tăng số lượng gen trên 1 NST?

14 Cơ chế phát sinh người mắc hội chứng Đao như thế nào?

23.Một gen dài 0,34 micromet.Gen thực hiện tự nhân đôi 3 lần cần môi trường cung cấp bao nhiêu nucleotit

tự do?

24.Một phân tử mARN

có số liên kết hóa trị là

2999, bốn loại ribônuclêôtit của nó lầnlượt phân chiatheo tỉ lệ 2:4:3:6 Số nucleotit từng loại của gen đã tổng hợp nên mARN

đó là bao nhiêu?

25.Gen B dài 4080 angstron và có số nucleotit loại G chiếm 20% số nucleotit của gen.Gen B bị đột biến làm giảm 3 liên kết hiđro thành gen b Chiều dài gen b là 4076,6 angstrong Tính

số nucleotit mỗi loại của gen b?

26.Một loài có bộ NSTlưỡng bội 2n = 24 Số NST đơn trong các thể lệch bội dạng thể một

và thể ba của loài là bao nhiêu?

_ % tổng điểm _ % hàng _ % hàng _ % hàng

Trang 13

= _ điểm = _ điểm = _ điểm = _ điểm

của hiện tượng

của nhiều gen và

tính đa hiệu của

của môi trường

lên sự biểu hiện

của gen

4.Gen đa hiệu là gennhư thế nào?

5.Mức phản ứng là gì? 16 Khi lai đậu Hà Lanthuần chủng hạt vàng,

trơn và xanh, nhăn với nhau thu được F1 toàn hạt vàng, trơn Cho F1

tự thụ phấn thì F2 thu được bao nhiêu kiểu hình ?

17 Ở lòai đậu thơm,

sự có mặt của cả 2 alen trội A và B trong cùng kiểu gen quy định màu hoa đỏ, các kiểu gen còn lại cho kiểu hình hoa màu trắng Tính trạng màu hoa là kết quả của hiệntượng nào?

18 Đặc điểm nào sau đây không đúng khi nói về tần số hoán vị

gen: không vượt quá 50%, ứng dụng để lập bản đồ gen, tỉ lệ

nghịch với khoảng cách giữa các gen, tần

số hoán vị gen càng lớn, các gen càng xa nhau ?

19 Ở người, những bệnh nào sau đây di truyền liên kết với giớitính ?

20 Câu hỏi dạng ghép đôi về mức phản ứng

(khái niệm,đặc điểm mức phản ứng, thườngbiến)

27 Ở chó, lông ngắn trội hoàn toàn so với lông dài Cho P: lông ngắn không thuần chủng giao phối với lông ngắn không thuần chủng, kêtd quả ở F1 như thế nào?

28 Biết tính trạng trội

là trội hoàn toàn, phép lai AaBbDd x aaBbdd cho tỉ lệ đời con trội vềtất cả các tính trạng là bao nhiêu?

29 Cơ thể có kiểu gen

aB

Ab

giảm phân có hoán vị gen với tần số 24% sẽ tạo ra các loại giao tử nào?Tỉ lệ bao nhiêu?Biết rằng không

có đột biến

30 Ở một loài thực vật, alen A: quả dài, a: quả ngắn; alen B: quả ngọt, b: quả chua.Cho lai phân tích cá thể F1 dị hợp tử 2 cặp gen thì thu được kết quả: 402 cây quả dài, ngọt: 399 cây quả ngắn, chua:

102 cây quả dài, chua:

103 cây quả ngắn, ngọt Xác định kiểu gen và tần số hoán vị gen của F1?

Trang 14

và bb, trong đó tần số kiểu gen Bb là

0,40.Theo lí thuyết,sau

2 thế hệ tự thụ phấn thìtần số kiểu gen đồng hợp tử trong quần thể

sẽ là bao nhiêu?

32 Quần thể nào trong những quần thể đã cho

có cấu trúc di truyền đang ở trạng thái cân bằng?

7.Khâu nào trong số các khâu đã cho không thuộc quy trình tạo giống bằng phương pháp gây đột biến?

8.Để tạo ra được cơ thể lai từ tế bào của hai loài có nguồn gen rất khác nhau

mà lai hữu tính không thể tạo được

là ứng dụng của công nghệ nào?

9.ADN tái tổ hợp là gì?

21 Động vật được tạo

ra bằng phương pháp nhân bản vô tính có đặc điểm di truyền nhưthế nào?

22 Để tạo ra các giống, chủng vi khuẩn

có khả năng sản xuất trên quy mô công nghiệp các chế phẩm sinh học như: axit amin, vitamin, enzim, hoocmon, kháng sinh, người ta thường sử dung phương pháp nào?

Tổng số câu

% tổng số điểm

= điểm Tổng số câu

Trang 15

2 Trong di truyền học, xétnghiệm trước khi sinh nhằm mục đích gì?

_ % tổng điểm

= _ điểm

cách li sinh sản?

4 Ví dụ nào sauđây minh họa cho các cơ quantương đồng ở sinh vật?(cánh dơi và cánh bướm, cánh dơi

và tay người )

5 Theo Đacuyn, nguyên nhân của sự tiến hóa

là gì?

6 Giao phối không ngẫu nhiên làm thay đổi thành phần kiểu gen của quần thể theo hướng như thé nào?

_ % tổng điểm

= _ điểm

Trang 16

0,3 AA : 0,4 Aa: 0,3 aa.Tần số của mỗi alen trong quần thể

là bao nhiêu?

8 Cho quần thểban đầu P: 0,09

AA : 0.42 Aa : 0.49 aa Sau 1 thế hệ ngẫu phối, cấu trúc

di truyền của quần thể sẽ nhưthế nào?

_ % tổng điểm =

_ điểm

_ % hàng

= _ điểm

Tổng số câu

1 đến bài 27

3 Ở ruồi giấm, mắt lồi trở thành mắt dẹt là

do nguyên nhânnào?

6 Ở một quần thể thực vật có

cả cây tứ bội vàcây lưỡng bội

Biết alen A quyđịnh quả đỏ trội hoàn toàn

so với alen a quy định quả vàng Cây tứ bội giảm phân đều cho giao tử2n Những phép lai nào sau đây cho tỉ lệ kiểu hình 11

Trang 17

đỏ : 1 vàng?

_ % tổng điểm

= _ điểm

_ % hàng

= _ điểm

_ % hàng

= _ điểm

của mẹ thì chứng tỏ gen quy định tính trạng nằm trong

4 Xét 1 gen gồm 2 alen nằmtrên NST X không có alen tương ứng trên NST Y Trong quần thể sẽ có tối đa bao nhiêukiểu gen về 2 alen trên?

7.Kiểu gen của P

và B là trội hoàn toàn Khoảng cách trên bản đồ

di truyền của 2 locut gen A và B

là 8 cM Tỉ lệ kiểu hình (A-B-) được mong đợi ở thế hệ F1 là bao nhiêu?

_ % tổng điểm

= _ điểm

Bb nằm trên 2 cặp NST thường khác nhau Nếu một quần thể của loài này đang ở trạng thái cân bằng di truyền về

cả hai cặp gen trên, trong đó tần

số của alen A là 0,2; tần số của alen B là 0,4 thì tỉlệ kiểu gen AABb

là bao nhiêu? _ % tổng điểm

= _ điểm

_ % hàng _ % hàng _ % hàng

Trang 18

= _ điểm = _ điểm = _ điểm

là trội hay lặn, nằm trên NST thường hay NST giới tính,

di truyền theo những quy luật nào ta có thể dùng phương pháp nào?

_ % tổng điểm

= _ điểm

_ % hàng

= _ điểm

Tổng số câu

Bước 3a quyết định phân phối tỷ lệ % tổng điểm cho mỗi chủ đề (nội dung, chương, bài…)

10 Điều nào là không đúng khi nói về quan hệ giữa gen và tính trạng?

12 Trong cơ chế điều hòa hoạt động gen ở vikhuẩn E.coli, nếu trong môi trường không có Lactozơ, sẽ liên kết với làm ngăn

23 Một gen dài 0,34 micromet.Gen thực hiện tự nhân đôi 3 lần cần môi trường cung cấp bao nhiêu nucleotit

tự do?

24 Một phân tử mARN có số liên kết hóa trị là 2999, bốn loại ribônuclêôtit của

nó lần lượt phân chiatheo tỉ lệ 2:4:3:6

Số nucleotit từng loại của gen đã tổng hợp nên mARN đó là bao

Trang 19

lượng NST cản quá trình phiên mã

của các

nhiêu?

25 Gen B dài 4080 angstron và có số nucleotit loại G chiếm 20% số nucleotit của gen.Gen B bị đột biến làm giảm 3 liên kết hiđro thành gen b Chiều dài gen b là 4076,6 angstrong Tính

26 Một loài có bộ NST lưỡng bội 2n =

24 Số NST đơn trong các thể lệch bội dạng thể một và thể ba của loài là bao nhiêu?

32,5 % tổng

điểm

= _ điểm

_ % hàng

= _ điểm

của gen

4 Gen đa hiệu là gen như thế nào?

5 Mức phản ứng là gì?

16 Khi lai đậu Hà Lanthuần chủng hạt vàng, trơn và xanh, nhăn với nhau thu được F1 toàn hạt vàng, trơn Cho F1

gen: không vượt quá

aB

Ab

có đột biến

Trang 20

50%, ứng dụng để lập bản đồ gen, tỉ lệ

7 Khâu nào trong sốcác khâu đã cho không thuộc quy trình tạo giống bằng

22 Để tạo ra các giống, chủng vi khuẩn

có khả năng sản xuất trên quy mô công

Trang 21

8 Để tạo ra được cơ thể lai từ tế bào của hai loài có nguồn gen rất khác nhau

9 ADN tái tổ hợp làgì?

nghiệp các chế phẩm sinh học như: axit amin, vitamin, enzim, hoocmon, kháng sinh, người ta thường sử dung phương pháp nào?

Tổng số câu

5 % tổng điểm

= _ điểm

cơ chế nào của cơ chế cách li sinh sản?

4 Ví dụ nào sau đây minhhọa cho các cơ quan tương đồng ở sinh vật?

(cánh dơi và cánh bướm, cánh dơi và tay người )

5 Theo Đacuyn, nguyên nhân của sự tiến

Trang 22

8 Cho quần thể ban đầu P: 0,09 AA : 0.42

Aa : 0.49 aa Sau 1 thế hệ ngẫu phối, cấu trúc

di truyền của quần thể

sẽ như thế nào?

Tổng số câu

1 đến bài 27

3 Ở ruồi giấm, mắt lồi trở thành mắt dẹt là

so với alen a quy định quả vàng Cây tứ bội giảm phân đều cho giao tử

Trang 23

2n Những phép lai nào sau đây cho tỉ lệ kiểu hình 11

đỏ : 1 vàng?

7,5 % tổng điểm

= _ điểm

_ % hàng

= _ điểm

_ % hàng

= _ điểm

số của alen A là 0,2; tần số của alen B là 0,4 thì tỉlệ kiểu gen AABb

là bao nhiêu?

Trang 24

2,5 % tổng điểm =

_ điểm

_ % hàng

= _ điểm

_ điểm

_ % hàng

= _ điểm

Tổng số câu

Bước 3b Tính số điểm cho mỗi chủ đề tương ứng với %

10 Điều nào là không đúng khi nói về quan hệ giữa gen và tính trạng?

12 Trong cơ chế điều hòa hoạt động gen ở vikhuẩn E.coli, nếu trong môi trường không có Lactozơ, sẽ liên kết

23 Một gen dài 0,34 micromet.Gen thực hiện tự nhân đôi 3 lần cần môi trường cung cấp bao nhiêu nucleotit

tự do?

24 Một phân tử mARN có số liên kết hóa trị là 2999, bốn loại ribônuclêôtit của

nó lần lượt phân chiatheo tỉ lệ 2:4:3:6

Số nucleotit từng loại của gen đã tổng hợp

Trang 25

6 Đột biến số

lượng NST

với làm ngăn cản quá trình phiên mãcủa các

nên mARN đó là bao nhiêu?

25 Gen B dài 4080 angstron và có số nucleotit loại G chiếm 20% số nucleotit của gen.Gen B bị đột biến làm giảm 3 liên kết hiđro thành gen b Chiều dài gen b là 4076,6 angstrong Tính

26 Một loài có bộ NST lưỡng bội 2n =

24 Số NST đơn trong các thể lệch bội dạng thể một và thể ba của loài là bao nhiêu?

32,5 % tổng

điểm

= 65 điểm

_ % hàng

= _ điểm

của gen

4 Gen đa hiệu là gen như thế nào?

5 Mức phản ứng là gì?

16 Khi lai đậu Hà Lanthuần chủng hạt vàng, trơn và xanh, nhăn với nhau thu được F1 toàn hạt vàng, trơn Cho F1

aB

Ab

Trang 26

gen: không vượt quá 50%, ứng dụng để lập bản đồ gen, tỉ lệ

có đột biến

7 Khâu nào trong sốcác khâu đã cho không thuộc quy

22 Để tạo ra các

Trang 27

8 Để tạo ra được cơ thể lai từ tế bào của hai loài có nguồn gen rất khác nhau

9 ADN tái tổ hợp làgì?

giống, chủng vi khuẩn

có khả năng sản xuất trên quy mô công nghiệp các chế phẩm sinh học như: axit amin, vitamin, enzim, hoocmon, kháng sinh, người ta thường sử dung phương pháp nào?

Tổng số câu

5 % tổng điểm

= 10 điểm

4.Ví dụ nào sau đâyminh họa cho các

cơ quan tương đồng

ở sinh vật?(cánh dơi và cánh bướm, cánh dơi và tay người )

5.Theo Đacuyn, nguyên nhân của

Trang 28

4 Loài sự tiến hóa là gì?

6 Giao phối không ngẫu nhiên làm thay đổi thành phầnkiểu gen của quần thể theo hướng như thé nào?

Aa : 0,3 aa.Tần số của mỗi alen trong quần thể là bao nhiêu?

8.Cho quần thể ban đầu P: 0,09 AA : 0.42 Aa : 0.49 aa Sau 1 thế hệ ngẫu phối, cấu trúc di truyền của quần thể

sẽ như thế nào?

Tổng số câu

1 đến bài 27

3.Ở ruồi giấm, mắt lồi trở thành mắt dẹt là

so với alen a quy định quả

Trang 29

vàng Cây tứ bội giảm phân đều cho giao tử2n Những phép lai nào sau đây cho tỉ lệ kiểu hình 11

đỏ : 1 vàng?

= 15 điểm

_ % hàng

= _ điểm

_ % hàng

= _ điểm

là AB ab x AB ab Biết mội gen quy định một tính trạng, các gen A

= 15 điểm

số của alen A là 0,2; tần số của

Trang 30

alen B là 0,4 thì tỉlệ kiểu gen AABb

là bao nhiêu?2,5 % tổng điểm =

5 điểm

_ % hàng

= _ điểm

5 điểm

_ % hàng

= _ điểm

Tổng số câu

Bước 4a Quyết định phân phối tỷ lệ % cho mỗi HÀNG

10.Điều nào là không đúng khi nói về quan hệ giữa gen và tính trạng?

11.Nguyên tắc bổ sungnào sau đây là không

có trong quá trình phiên mã?

12.Trong cơ chế điều hòa hoạt động gen ở vikhuẩn E.coli, nếu trong môi trường

23.Một gen dài 0,34 micromet.Gen thực hiện tự nhân đôi 3 lần cần môi trường cung cấp bao nhiêu nucleotit

tự do?

24.Một phân tử mARN

có số liên kết hóa trị là

2999, bốn loại ribônuclêôtit của nó lầnlượt phân chiatheo tỉ lệ 2:4:3:6 Số nucleotit

Định dạng
Số trang	60
Dung lượng	606,5 KB

Tài liệu tham khảo	Loại	Chi tiết
1.Ôn luyện kiến thức theo cấu trúc đề thi môn Sinh học_Ngô Văn Hưng chủ biên	Khác
2.Ôn luyện và kiểm tra sinh học 12_PGS.TS Trịnh Nguyên Giao	Khác
3.Rèn luyện kĩ năng giải bài tập tự luận và trắc nghiệm Sinh học 12_Huỳnh Thị Ái Tâm- Trịnh Thị Thu Thủy	Khác
4.Sinh 12 tự luận và trắc nghiệm_Lê Quang Nghị	Khác
5.Câu hỏi trắc nghiệm sinh hoc 12_Trần Ngọc Doanh chủ biên	Khác
6.Bộ đề thi trắc nghiệm khách quan sinh học _PGS.TS Nguyễn Viết Nhân	Khác