Bài làm Đôi nét về tác phẩm “ tiếng sáo phiêu bồng ” của tác giả Đào Lê Na Tác phẩm ra đời trong đời sống với bao bộn bề của cơm áo gạo tiền, của tất cả những gì người ta gọi là thời
Trang 1Đề bài: Từng sinh viên chọn một tác phẩm văn chương( thơ, văn, ký) của tác giả trẻ được giới thiệu gần đây(2009 đến nay) có chất lượng nghệ thuật, để phân tích hình thức nghệ thuật văn chương, giá trị sáng tạo ngôn từ.
Bài làm
Đôi nét về tác phẩm “ tiếng sáo phiêu bồng ” của tác giả Đào Lê Na
Tác phẩm ra đời trong đời sống với bao bộn bề của cơm áo gạo tiền, của tất
cả những gì người ta gọi là thời buổi kinh tế thị trường, chẳng ai còn nghĩ đến
chuyện sáng tác những tác phẩm cho thật hay, thật lãng mạn hay bay bổng nữa, ngay cả những tác phẩm văn học cũng chất chứa trong đó tất cả những việc vặt, tủn ngủn, những lo toan thường nhật Tác giả trẻ Đào Lê Na đã cho chúng ta thấy được bên cạnh cuộc sống vội vàng của chốn thành thị thì ở những nơi khác cũng đang chảy trôi từng ngày Cái nơi có những con người của chốn “lưng nương” ấy cũng có những việc rất bình thường nhưng khiến cho chúng ta không thể làm ngơ được Sự sợ hãi, sự phân biệt sắc tộc của người dân tộc và người Kinh không thể
là không hóa giải được Hơn thế nữa những quan niệm về tốt – xấu, đặc biệt là sự chiến thắng chính bản thân mình còn khó hơn Kết thúc tác phẩm cũng chính là con người tự hoàn thiện mình, tự nhận thức mình và đưa mình đến một con đường
đi đúng đắn Đây cũng chính là bài học kinh nghiệm cho chúng ta khi đánh giá một con người, không phải số đông bao giờ cũng đúng Bằng lối viết văn xuôi xen lẫn những câu thơ tự do khiến cho chúng ta càng cảm nhận được nét độc đáo của tác phẩm hơn
Đôi nét tác giả
Đào Lê Na bút danh là Nhã An, sinh năm 1986 tại Phú Yên Học chuyên ngành văn hoc, hệ cử nhân tài năng, khoa Ngữ văn và Báo chí khóa hoạc 2004 – 2008 Công tác tại khoa Văn học và Ngôn ngữ từ năm 2008 Hiện đang học cao học chuyên ngành Văn học Việt Nam
Tác phẩm đã xuất bản: Hẹn gặp anh nơi thiên đường (tiểu thuyết), Nxb Hội Nhà văn, 2008
Toàn bộ tác phẩm “ tiếng sáo phiêu bồng”
Tiếng gió đưa vi vút
Trang 2Đám cây rừng lao xao
Kể lại câu chuyện cũ
Người thổi sáo năm nào
Dãy núi cao, xa xa, sương mù phủ
Đến bây giờ chẳng ai nơi đây có thể quên câu chuyện ấy
Vùng quê này nghèo, nghèo lắm Có thể nói là nghèo bậc nhất trong khu vực này
Họ là những người dân tộc, ưa cái lạnh của núi đồi, ưa nguồn nước mát và muốn giành lấy địa vị cao nhất Vậy mà họ vẫn nghèo, phần vì bệnh, phần vì đất đai quá
ư cằn cối
Chiều hôm đó, những cơn gió tràn về trên khắp các cành cây, các đồi nương nhỏ Các cô gái hối hả đốt vội đống lửa và chuẩn bị cho bữa cơm chiều
Mọi người kháo nhau, có một chàng trai trẻ xuất hiện trên bản này Phải, chàng vừa đến, ít phút thôi Hiện đang ở nhà già làng
Các cô gái cảm thấy lạ lẫm trước tin này Nơi đây quanh năm chỉ có nắng và gió,
có những tiếng chim và vài con thú nhỏ Hầu như ở đây, người ta chẳng biết khách
là gì Họ chỉ biết có họ, thế thôi Họ là nhất, là chúa tể ở khu vực này Họ chẳng muốn đi đâu và chẳng muốn bị quấy rầy Quanh đi quẩn lại, họ cũng chỉ biết được những chàng trai trong bản mình Vậy là đủ
Chàng đến đây làm gì? Các cô gái xì xầm
Chàng không phải người vùng này Chính thế Chàng là người Kinh, đôi mắt đen, làn da ngăm ngăm rám nắng với thân hình vạm vỡ
Người Kinh là người thế nào? Các cô gái không ngừng thắc mắc Già làng nói: Người Kinh ở dưới chân núi, cuối nguồn nước chúng ta Ồ, vậy hẳn cái bụng của chàng không tốt rồi Các cô nghĩ
Tối hôm đó, mọi người tụ tập ở nhà già làng Cuối cùng thì họ cũng hiểu một chút
về chàng trai mới đến và cảm thấy yên tâm phần nào Một chàng trai không phải 100% người Kinh Chàng cũng có một chút ít dòng máu của họ trong đó, một con người có sự yêu ghét rõ ràng Đúng là rất rõ ràng: yêu cái tốt, ghét cái xấu
Trang 3Chàng trai đem những điều học đựợc đến vùng đất này để dạy cho người dân cách trồng trọt, cách canh tác và xóa bỏ du canh, du cư Họ ngạc nhiên Tại sao một người ở cuối nguồn nước lại thông minh đến vậy?
Mùa xuân, mùa lễ hội Từng khóm hoa nở trắng dưới trời xanh
Già làng bảo: Mày hãy đi đến cuối bản, có một cô giáo người Kinh muốn gặp mày
Cô giáo người Kinh??? Đã hơn một năm mà giờ chàng trai mới biết nơi đây cũng
có người Kinh, cũng có người cùng dòng máu với chàng
Chàng vội vàng ra đi không chờ già làng nhắc đến lần thứ hai
Gió reo trong lời hát
Vang tiếng khắp đồi cao
Đưa bước chân người đến
Lương duyên tự khi nào
Ngôi nhà ấy nhỏ, nhỏ thật Nhỏ để đủ biết nó chỉ dành cho một người Không thể nào khác được Cổng ngôi nhà được bao phủ bởi hoa Cả cánh cửa ngôi nhà cũng thế Nó giống một ngôi nhà cổ tích Chàng trai gọi cửa
- Mời vào!
Không khí yên ắng đến lạ Một mùi thơm thoang thoảng bao trùm căn nhà
Người phụ nữ chừng ba bốn, ba lăm tuổi đang ngồi bên một chiếc bàn con nho nhỏ xinh xinh
- Cô là người Kinh? Nghe người ta nói cô là cô giáo?
Người phụ nữ ngước nhìn chàng trai rồi lên tiếng:
- Mời ngồi
Chàng trai hết sức ngạc nhiên Người dân nơi đây vốn không ưa người lạ, vậy mà người phụ nữ này đã sống bình thản ở đây đã mấy mươi năm rồi
- Ta gọi anh đến đây vì muốn trao đổi với anh một việc
Trang 4- Dạ, cô cứ tự nhiên.
- Ta biết anh là người tốt, đã đến nơi đây để giúp người dân thoát nghèo
- Không như cô tưởng đâu Chàng trai đáp một cách khiêm tốn
- Nhưng người dân ở đây có một thứ còn nghèo hơn Ta nghĩ anh có khả năng giúp họ
- Là gì, thưa cô?
Cô giáo lặng lẽ đến góc nhà cầm đến một cây sáo trúc và thổi Tiếng sáo lúc du dương, lúc trầm lắng làm xao động lòng người
- Anh hãy thử thổi xem Cô giáo vừa nói vừa đưa cây sáo trúc cho chàng trai
Chàng trai thổi một cách khó khăn Cây sáo phát ra từng tiếng, từng tiếng đứt quãng
- Hàng ngày, anh hãy đến đây Ta sẽ giúp anh
Hai tuần trôi qua, chàng trai đã trở thành nghệ sĩ thổi sáo thực sự
Lễ hội xuân sôi nổi
Mọi người về vui chơi
Và chàng trai cũng đến
Cùng tiếng sáo gọi mời
Tiếng sáo đã làm cho mọi người bàng hoàng Mọi người không ngừng đặt câu hỏi:
Âm thanh kia phát ra từ đâu? Tại sao chúng ta chưa bao giờ nghe thấy? Lúc vi vu, lúc réo rắt, lúc trầm, lúc bổng
Ông già, bà già thẩn thờ nhớ về thời tuổi trẻ
Người trung niên nhìn về chặng đường còn lại của cuộc đời
Các chàng trai, cô gái mơ màng đến tình yêu
Các em bé không ngừng hò reo, thích thú
Trang 5Mọi người nắm tay nhau ngồi xuống Nghe Và nghe không chán Âm thanh cuộc sống, âm thanh yêu thương Tiếng hát tinh thần
Từ đó trở đi, người dân ở bản trở nên thân thiện hơn bao giờ hết Họ đón tiếp những vị khách từ phương xa tới rất nhiệt tình Họ cũng biết đi đến những bản khác, vùng khác để học hỏi, giao lưu vì họ đã biết nghe thổi sáo và bắt đầu biết thổi sáo
Chiều cuối thu đầu đông
Có một người khách lạ
Hình dáng như thiên thần
Dừng chân nơi bản nọ
Gặp người thổi sáo hiền
Lại là một người phụ nữ người Kinh Hình như thế Nhưng người này có vẻ lạ Chắc là từ chân núi mới lên Mọi người thương người phụ nữ trẻ đi đường xa vất
vả nên đưa đến nghỉ ở nhà già làng
- Ta muốn gặp chàng trai thổi sáo nổi tiếng
- Vâng, thưa cô, nhà già làng
Mọi người lại bắt đầu xì xầm
Chàng trai cũng ngỡ ngàng
- Ta nghe tiếng chàng đã lâu Người phụ nữ nói
- Thưa cô, cô gặp tôi có việc gì?
- Ta muốn dạy ngươi thổi sáo
Chàng trai không hiểu Tiếng sáo của chàng từ lâu đã rất nổi tiếng, đã đạt được sự
kỳ diệu của âm nhạc tại sao còn có người muốn dạy chàng thổi sáo nữa?
- Thưa cô, tôi đã biết thổi sáo
Trang 6- Ta biết Ta biết chàng thổi rất giỏi nhưng đó vẫn chưa phải là tiếng sáo hoàn hảo Ta muốn dạy chàng tiếng sáo hoàn hảo nhất
- Là sao, thưa cô, tôi không hiểu
- Tiếng sáo của chàng có thể giúp người ta say mê, yêu thương nhưng chưa thể cứu mạng sống của họ Chàng biết không, mạng sống rất quan trọng
- Vâng, tôi biết nhưng làm sao có thể có được điều ấy
- Ta sẽ giúp chàng Tuy nhiên, chàng nên nhớ rằng chàng nếu chàng sử dụng tiếng sáo ấy để cứu người mà chàng cảm thấy xấu hoặc ân hận vì một người xấu nào đấy thì chàng sẽ mất mạng Chàng có đồng ý không?
- Thưa cô, tôi đồng ý
Lần này chàng trai đã học được cách truyền đạt linh hồn cho tiếng sáo Cô gái đã dạy cho chàng bằng sự nhiệt tình, bằng tình yêu thương Người dân trong bản đặc biệt yêu mến cô và chàng trai trẻ
Một buổi sớm heo may Cô giáo từ biệt mọi người ra đi Mọi người buồn rầu đưa tiễn Một cô giáo tốt bụng
Đã ba tháng
Chàng trai dùng tiếng sáo để chữa bệnh Tiếng sáo thôi miên họ, đưa họ thoát khỏi đau đớn, bệnh tật
Rồi ngày xuân lại đến
Trong ánh nắng ca vang
Con đường mênh mông cũ
Tiếng sáo lại về làng
Trước ngày diễn ra lễ hội vài ngày, chàng trai được nghe câu chuyện về cô giáo cũ của mình Người dạy cho chàng biết thổi sáo
- Đó là một con người đầy kiêu ngạo Một ông già ngậm ngùi kể Cô ta cho rằng ai cũng phải nể trọng vì tài năng của mình
Trang 7- Không những thế, ngôi nhà của cô ta đang ở là ngôi nhà đã chiếm đoạt của em gái mình Một bà già lên tiếng
- Cô ta chẳng bao giờ biết bố thí, ăn xin đến cô ta đuổi đi không thương tiếc Thêm một lời cáo buộc nữa dành cho người phụ nữ
- Một người xấu trăm phần trăm Mọi người xôn xao
Bây giờ thì chàng trai đã hiểu vì sao cô giáo của chàng lại sống lập dị như vậy Cô chẳng có bạn bè Cô quá tàn nhẫn
Vốn thuộc tuýp người mang hai dòng máu, chàng trai nhanh chóng ác cảm với cô của mình Một người xấu không đáng để thương yêu Chàng nghĩ Và suốt mùa xuân ấy, chàng nghe rất nhiều lời bàn tán về cô giáo đầu tiên của chàng
Thời gian qua đi, chàng ít lui tới nhà cô giáo hẳn Chàng thấy khó khăn khi mở lời với cô, thấy khó khăn khi đối diện với người mà chàng cảm thấy xấu xa Tuy nhiên, cô giáo luôn có thái độ ngược lại Cô thương chàng, thương người học trò hiền lành của mình Thỉnh thoáng, cô lại nói với mọi người trong bản: Học trò tôi
là người giỏi nhất Thế nhưng những tình cảm đó không xóa nổi những lời đàm tiếu của thiên hạ Không có lửa làm sao có khói Chàng trai đã nghĩ vậy
Hai năm sau
- Nghe nói cô giáo đầu tiên của chàng ốm rất nặng Một căn bệnh kỳ lạ Người yêu chàng trai lên tiếng
- Vậy à? Chàng hỏi trong sự hững hờ
- Chàng có đến thăm không Cô người xấu ấy
Ở đây người ta gọi cô giáo chàng là cô người xấu
- Không, ở đời này bệnh tật đau ốm thiếu gì
Chàng trả lời dứt khoát và cùng người yêu dạo chơi bên dòng suối mát lạnh
Buổi tối, chàng trai ra ngoài nương một mình Trăng đêm sáng một cách kỳ lạ Nó làm cho người ngồi ngắm tưởng chừng ông trời vừa xối xuống dòng nước bạc Chàng cầm cây sáo lên và thổi
Những cơn gió dập dìu
Trang 8Uống ánh trăng thơm ngát
Trong dòng tự tình ấy
Lòng thoáng những thương yêu
Tiếng sáo dẫn dắt chàng trai trở về những ngày đầu tiên học thổi sáo Những cái bấm nốt vụng về, những tiếng sáo hụt hơi Những lời động viên và ca ngợi của cô giáo Hình như cô giáo chưa bao giờ la mắng chàng bởi chàng là một cậu học trò rất hiền, ngoan và chịu khó
Đúng là cô rất kiêu ngạo với mọi người
Chàng có chứng kiến điều đó
Đúng là cô muốn tách biệt với thế giới bên ngoài
Chàng biết điều đó
Nhưng dù thế nào cô cũng là cô của chàng, là người đầu tiên dạy chàng thổi sáo, là người phát hiện ra tài năng của chàng Nếu không có cô thì chắc gì chàng đã có được tiếng sáo hoàn hảo như ngày nay Chàng chợt tỉnh ngộ Tại sao chàng lại nghe lời đàm tiếu bên ngoài mà từ chối tình cảm của trái tim chàng? Tại sao chàng lại yêu người tốt, ghét người xấu mà lại không biết rằng tốt hay xấu là do quan niệm của mỗi người? Nghĩ đến đây, chàng khóc Ghét cô giáo, vong ơn bội nghĩa như chàng liệu có phải là người tốt không?
Cây sáo rơi xuống đất Chàng chạy vội đến nhà cô giáo
Căn nhà tối om Chỉ nghe tiếng ho và tiếng thở mạnh
Chàng thắp vội cây nến và nhìn thấy đôi mắt nhắm nghiền của cô giáo trên giường bệnh
- Cô ơi, con tới thăm cô đây, cô mở mắt ra đi Chàng trai nắm và lay mạnh tay cô Đôi tay lạnh ngắt
Chàng trai khóc Những giọt nước mắt nóng hổi lăn trên sàn nhà và ướt đẫm tay cô giáo Chàng đến bên góc nhà, lấy cây sáo ra Bên tai chàng vang lên tiếng của cô giáo trẻ: nếu chàng sử dụng tiếng sáo ấy để cứu người mà chàng cảm thấy xấu hoặc ân hận vì một người xấu nào đấy thì chàng sẽ mất mạng Chàng do dự
Trang 9Đôi tay của cô giáo vẫn lạnh ngắt Nước mắt chàng lại chảy dài: Mình cũng đâu phải là người tốt
Và rồi chàng đưa cây sáo lên môi
Khẽ chạm
Đôi môi run run
Và rồi tiếng sáo ngân lên Tiếng sáo làm cho cảnh vật trở nên hiền hòa Ánh sáng của cây nến rực rỡ hơn hay ánh trăng đã len lỏi vào nhà để nghe tiếng sáo? Tiếng sáo trong trẻo như tiếng của con nước ở bản
Đôi mắt cô giáo từ từ hé mở
- Con trai, đừng thổi nữa, nếu không con sẽ chết
- Cô ơi, cuối cùng cô đã tỉnh Chàng trai thốt lên nghẹn ngào Con xin lỗi
- Tại sao con lại làm điều ngu ngốc như vậy?
- Bởi vì con muốn cứu vớt trái tim của chính mình
Chàng trai quỳ xuống, cúi lạy cô giáo và từ từ đi vào cõi chết
Người ta nói rằng, ở thiên đàng chàng có gặp lại cả hai người cô của mình Hình như họ là chị em thì phải
(google.com)
Giới thiệu tác phẩm “ tiếng sáo phiêu bồng ”
Đến với tác giả Đào Lê Na thực sự tôi rất ngỡ ngàng về sự sắc sảo của chị trong cách chị thể hiện ở tác phẩm của mình Tuy chị không phải là nhân vật có nhiều kinh nghiệm trong thực tiễn sáng tác nhưng với tôi tác phẩm của chị không phải là không có nhiều giá trị Sáng tác văn học không chỉ là sự am hiểu, lòng đam mê mà còn vốn sống và kinh nghiệm rất quan trọng Tác phẩm “tiếng sáo phiêu bồng” không chỉ kích thích trí tò mò của tôi qua cách chị thể hiện bằng những ngôn từ rất nhẹ nhàng mà còn ở nội dung của tác phẩm rất thú vị, và có thể nói là lạ với bản thân của tôi
“Tiếng sáo phiêu bồng” dẫn dắt chúng ta đến với miền núi xa xa, cái nơi mà chỉ có:
“ Tiếng gió đưa vi vút
Trang 10Đám cây rừng lao xao
Kể lại câu chuyện cũ Người thổi sáo năm nào.
Dãy núi cao, xa xa, sương mù phủ”
Đúng vậy, nơi ấy chỉ có những con người sống cách xa chốn thị thành, quanh năm quây quần bên bếp lửa, cùng nghe lời già làng và sống một cuộc sống chân chất, trong sáng và rất tin người Họ là những người dân tộc họ ít được tiếp xúc với người Kinh, chính vì lẽ
đó mà họ cho rằng người Kinh là người có “cái bụng không tốt”, bởi vì “người Kinh ở dưới chân núi, cuối nguồn nước chúng ta” Nếu như chỉ đơn thuần là nói về những người
sinh sống ở nơi xa trung tâm thì chẳng có gì để nói, nhưng bằng hệ thống ngôn từ của nhà văn khiến chúng ta có cảm giác như mình đang được chứng kiến và sống trong một môi trường như vậy Một nơi mà không khí trong lành và con người thì có một cái nhìn lệch lạc về người Kinh Với họ chỉ có những người cùng nguồn gốc với họ là đáng để tin, để coi trọng, còn với những người nơi chân núi thì đều là người xấu Nhưng cũng thật là lạ thay khi mà chàng trai nói cho họ rõ hơn về bản thân anh ta thì hình như cái nhìn ban đầu
đã bị thay thế bằng cái nhìn khác có vẻ khả quan hơn Khi được chàng trai giúp đỡ thì dường như họ hiểu thêm, khâm phục chàng trai người Kinh thông minh Và rồi chàng trai
ấy đã gặp được cô giáo người Kinh – người giúp anh thổi sáo cho hay để hiểu được cuộc sống của người dân tộc hơn trong mùa lễ hội sắp tới Chỉ cần học trong hai tuần anh đã
trở thành “nghệ sĩ thổi sáo thực sự” Có thể do sự tận tụy của người cô này cộng thêm sự
thông minh nhanh nhẹn của anh ta Chính vì thế mà:
“Lễ hội xuân sôi nổi Mọi người về vui chơi
Và chàng trai cũng đến Cùng tiếng sáo gọi mời”
Chàng trai ấy có thể đem tiếng sáo của mình hòa vào lễ hội với biết bao nhiêu sự ngưỡng
mộ, anh đã hòa nhập được với cuộc sống của người dân tộc không những thế anh còn cho
họ thấy được những cái người dân tộc làm được thì người Kinh cũng có thể làm được, không những vậy mà còn làm rất tốt nữa Chính vì lẽ đó mà anh trở thành người được
nhiều người biết đến nhờ tiếng sáo của mình: “tiếng sáo đã làm cho mọi người bàng hoàng Mọi người không ngừng đặt câu hỏi: Âm thanh kia phát ra từ đâu? Tại sao chúng
ta chưa bao giờ nghe thấy? Lúc vi vu, lúc réo rắt, lúc trầm, lúc bổng” Chỉ cần có lòng
ham học hỏi thôi là anh chàng đã có thể được nhiều người yêu mến rồi, chẳng thế mà anh còn nổi tiếng ở cái xứ sở này nữa Nhưng điều này chẳng có ý nghĩa gì nếu anh không