bí quyết bán hàng thành công - sau 5 phút bạn có được đơn đặt hàng

Qua tiếng nói biết được nội tâm thực sự của con người là một kỹ xảo Những người tiếng nói âm sắc sâu trầm lắng đọng thường là tài cao, nhã nhặn, hiểu rõtình người, có trách nhiệm đối với

2 Quần áo trang sức - ngôn ngữ không lời

Mặt tiền của ngôi nhà là một bộ phận quan trọng cần được trang trí đẹp, sao chotương xứng với ngôi nhà Nhà văn Anh - Shakespeare nói: "Quần áo trang sức là mặttiền của con người" Ý kiến này được nhiều người tán đồng Rất nhiều người vì ănmặc luộm thuộm mà bị chỉ trích Kinh nghiệm chứng minh: Ăn mặc là một trongnhững tiêu chuẩn để đánh giá phẩm chất và lòng tự tôn của con người Những ngườikhát vọng thành công nên chọn quần áo như chọn bạn đời Ăn mặc sang trọng sẽ tạo

ra vẻ tôn nghiêm Ấn tượng của sự ăn mặc có thể mang lại thông tin: bạn là người nhưthế nào Họ có thể xét đoán bạn qua cách ăn mặc: thông minh hay ngu dốt, thành cônghay thất bại, đáng tin hay đáng ngờ, cẩn thận hay đểnh đoảng

Ăn mặc phải phù hợp với địa vị, lứa tuổi, nghề nghiệp Nếu một học sinh mặcquần áo đắt tiền, đeo nhẫn kim cương đắt giá, đi xe máy cao cấp dễ làm cho mọingười cảm thấy phù phiếm Nếu một người mặc bộ complê cao cấp, nhưng đi giầy rẻtiền sẽ bị đánh giá là không biết ăn mặc

Rất nhiều thanh niên cho rằng, ăn mặc đẹp là phải dùng hàng cao cấp, đắt tiền củacác hãng thời trang nổi tiếng thế giới Ăn mặc còn phải phù hợp với thu nhập Nếukhông, bạn sẽ rơi vào cảnh nợ nần chồng chất Lúc đó, quần áo cao cấp sẽ trở thànhgánh nặng Ăn mặc phải phù hợp với hoàn cảnh để tạo được sự thoải mái, tiện lợi.Nếu công tác của bạn đòi hỏi ăn mặc giản dị, gọn gàng thì bạn phải mặc quần áo phùhợp Nói chung, ăn mặc là để phục vụ cho công việc, học tập, sinh hoạt vì vậy bạnkhông nên quá cầu kỳ trong việc ăn mặc

Quần áo là ngôn ngữ vật thể không lời, thể hiện được trạng thái tâm lý, chí hướng,tính cách, hứng thú, sở thích

Người thích tự do thoải mái thường thích mặc quần áo bò Người nghiêm trangthích mặc complê, thắt cavát Đội mũ lệch, phanh cúc áo ngực biểu hiện tính phóngkhoáng Mặc quần áo đen thể hiện bạn là người lạnh lùng Mặc quần áo màu tươi thểhiện sự hoạt bát, hồn nhiên

Những người thiếu tự tin hay tranh cãi thường ăn mặc giản dị, không thích mặcquần áo đẹp Nếu gặp loại người này, tốt nhất không nên tranh luận với họ Nếu chúng

ta tranh luận, họ sẽ cố tranh cãi để bảo vệ thể diện Nếu chúng ta thừa nhận ý kiến của

họ, họ sẽ cảm thấy chúng ta khoan dung và sẽ thay đổi thái độ

Những người muốn nổi bật trong tập thể thường ăn mặc đẹp, hấp dẫn Họ luônmuốn tỏ ra họ là người nổi bật Nếu chúng ta khen ngợi cách ăn mặc của họ, thì họ sẽkhông gây sự với chúng ta

Những người cô độc, tâm trạng không ổn định thích mặc quần áo hợp thời trang

Họ không hiểu sở thích của mình, thậm chí không thể nói họ thích gì Họ cần sự đồngcảm của mọi người hơn là sự khen ngợi quần áo của họ

Những người tự cho mình là trung tâm, họ không quan tâm đến thời trang Tínhtình của loại người này rất cương cường Họ luôn cho rằng, nếu bắt chước mọi người

về trang phục sẽ làm mất giá trị cao quý của họ

Những người tâm trạng ổn định thường không thích ăn mặc quá cầu kỳ Họ không

mù quáng chạy theo thời trang Họ ăn mặc gọn gàng sạch sẽ, không nổi bật Họ thíchquần áo giản dị nhưng trang trọng Họ là người đáng tin cậy Trong cơ quan, họ lànhững người ưu tú

Phần thứ nhất: Năng lực thứ nhất: Biết người

Sự vĩ đại của nhà lãnh đạo là ở tố chất giỏi nhìn nhận, xét đoán người Quan sáthành động, lắng nghe lời nói của người khác, biết tính nết, hiểu suy nghĩ của họ, xéttrình độ thẩm mỹ của họ, đó là 5 mặt cần khảo sát tỉ mỉ rõ ràng

Biết người thì không thể đánh giá sai về người đó, tránh được nhiều bất lợi trongcông việc

Cử chỉ và hành động của mỗi người là sự thể hiện của tư tưởng, đạo đức, tính cách

và năng lực của người đó Con người vốn thông minh có thể che giấu tất cả, songkhông thể che giấu hành động của mình Từ hành động, cử chỉ, ta có thể biết được ýnghĩ, tâm lý, đạo đức, tính cách của người đó Vì vậy, quan sát hành động để đánh giácon người là phương pháp khoa học nhất

Khi tiếp xúc với một người, bạn nhận thông tin từ lời nói của đối tượng không đến35%, nhưng nhận thông tin từ tư thế, tác phong của đối tượng từ 65% trở lên

1 Biết người qua tư thế, tác phong

Trong một khoảng thời gian, một người có rất nhiều động tác, tạo ra rất nhiều tưthế khác nhau, thí dụ như hai tay đan chéo, chân vắt lên nhau, tay vung lên vungxuống, mắt liếc ngang liếc dọc, lưng cúi gập một thời gian Là một nhà lãnh đạo, bạnphải quan sát và đánh giá chính xác biểu hiện sinh động này của họ Tư thế khác nhautruyền đạt thông tin tâm trạng khác nhau Tư thế có thể biểu đạt các hoạt động tâm lýnhư tích cực, bình tĩnh, trang trọng, lạc quan, tự tin, vui vẻ…, hoặc mệt mỏi, chánnản, nôn nóng, bi quan, thất vọng Vì vậy, người lãnh đạo phải hiểu được ý nghĩa nộidung của từng tư thế, tức kiến thức về những biểu hiện phi ngôn ngữ

Tư thế đứng của một người chứng tỏ tình trạng sức khỏe và lòng tự tin của người đó

Tư thế đứng tiêu chuẩn là: đầu ngẩng, ngực ưỡn, bụng thu, hai chân hơi dạng, đứngthẳng Tư thế đứng này giống hình ảnh cây tùng hiên ngang Đầu ngẩng, hai mắtngang bằng, nhìn thẳng về phía trước, miệng hơi mím, nét mặt hơi có vẻ cười, hàmdưới hơi thu, hai vai thả lỏng hơi nén xuống Ngực ưỡn, bụng thu, lưng thẳng, hai vai

để xuôi tự nhiên Hai chân đứng thẳng, gót chân sát mặt đất

Tư thế đứng không đẹp của một người là thân hình thẳng đờ, ngực nhô, lưng ngang,

vai thuỗn, cột sống ngả về sau, bụng phình, chân cong Ngoài ra, còn một số tư thế rấtxấu, gây ấn tượng không hay cho mọi người như co đầu rụt cổ, khom lưng vặn vẹo,

Bất kể là nam hay nữ, tư thế đứng nếu có dáng thẳng, cao, ngay ngắn sẽ gây cảm giác

Nói về tư thế đứng của nam giới, các bộ phận thân thể nên vươn lên: Đầu không cúi,

cổ không vẹo, vai không nhô, ngực không ưỡn, lưng không cong, đầu gối khôngchùng Các bộ phận cơ thể đều nên tự nhiên Về tư thế của nữ giới, đầu hơi cúi (biểuhiện dáng e lệ, dịu dàng), ngực hơi ưỡn (biểu hiện sức sống dồi dào), khiến ngườikhác cảm thấy họ là người tự tin), bụng hơi thu, hai mông thả lỏng hơi nổi về phía sau(biểu hiện nét cong mềm mại của người phụ nữ) Khi đứng nói chuyện, tư thế đứng nên tự nhiên, không nên giữ mãi một tư thế, khiến

Khi đứng, tư thế tay của đối phương cũng biểu hiện rất rõ tâm lý như hai tay xuôi làbiểu hiện trạng thái thả lỏng; hai tay giang biểu hiện ý hoan nghênh và ôm hôn; haitay bắt chéo biểu hiện tâm lý phòng vệ, khoanh tay biểu hiện tâm lý kìm chế; giơ haitay có lúc biểu hiện chiến thắng, có trường hợp là đầu hàng

Khoảng cách chỗ ngồi giữa hai người biểu hiện mức độ tình cảm giữa họ Ví dụ, đôitình nhân ngồi gần nhau phản ánh tâm trạng gắn bó như keo sơn Là người lãnh đạobạn không những phải ngồi đúng chỗ mà còn phải biết giữ khoảng cách giữa mình và

Nếu hai người ngồi đối diện nhau, hai bên đều ở vị trí lý tưởng để quan sát đốiphương Vị trí này dễ sinh ra xung đột về ánh mắt, gây tâm lý đối địch Nếu giữa haingười có một cái bàn hoặc vật nào đó ở giữa thì tạo ra tâm lý an toàn thoải mái.Những người cùng cấp thường ngồi theo một hướng, nhìn một đối tượng, dễ tạo ra sựđồng cảm Sau lưng bạn lúc ngồi là một bức tường, bạn sẽ rất yên tâm, vì không baogiờ sợ bị đánh lén từ sau lưng (cho dù chỉ là tưởng tượng)

Khi quan sát cách ngồi của một người, bạn có thể biết tâm trạng của người đó Ngườingồi hẳn vào trong ghế bành, chân duỗi biểu hiện muốn ngồi lâu Đó là những người

có tâm lý muốn chỗ ngồi (địa vị) chắc chắn Kẻ ngồi mớm ghế, chân chụm vào nhaubiểu hiện ý muốn sẵn sàng đứng lên Ngồi như vậy thường có cảm giác không yên, vôtình biểu hiện tâm lý phục tùng đối phương Ngồi trước người này, bạn chớ tỏ ra mình

ưu việt hoặc ngạo mạn, bởi vì trong lòng họ đang có tâm lý phản kháng Ngược lạibạn biểu hiện sự đồng cảm hoặc quan tâm, họ nhất định sẽ vui sướng trong lòng, tựnguyện hợp tác với bạn, sẵn sàng giúp đỡ bạn giải quyết khó khăn Những người ngồi vững, gác chân lên nhau thường là người thâm trầm, không chịuthua ai Nếu là nữ thì người đó tỏ ra tự tin về sắc đẹp và trang phục của mình Cách

ngồi này dễ gây chú ý của nam giới, đồng thời cũng chứng tỏ dục vọng mãnh liệt.Người ngồi kiểu này có lòng tự trọng cao, thích làm bà chủ Cô ta tiếp xúc với namgiới thoải mái, tự tin và cũng không dễ say mê

Có rất nhiều dáng đi như: Dáng đi dạo thoải mái tự nhiên, dáng đi mệt mỏi, dáng đingất ngưởng, dáng đi ung dung, dáng đi thướt tha, dáng đi hùng dũng… Mỗi người chúng ta đều có dáng đi riêng của mình, người quen biết họ chỉ cần liếcqua dáng đi cũng biết đó là ai Những người đang vui, bước chân của họ khá nhanh;còn người đang buồn, dáng đi mệt mỏi, chậm chạp Một kẻ tự cao tự đại khi đi cằmhất, tay vung lên, chân bước thẳng, bước đi chậm, như có ý để lại ấn tượng cho mọingười Một kẻ đang chán nản thường kéo lê đôi chân, hai tay đút túi quần, rất ít ngẩng

2 Sự kỳ diệu của tư thế tay (động tác tay)

Tư thế tay, tức động tác tay có tác dụng rất kỳ diệu Có tư thế tay mạnh mẽ biểuhiện ý chí kiên định, tính cách quả cảm Có tư thế tay mềm mại uyển chuyển biểu hiệntình cảm sâu sắc, tâm trạng thanh thản Vì vậy, người lãnh đạo phải biết sử dụng tưthế tay của mình và đánh giá thế tay của nhân viên Diễn thuyết, đàm phán, thảo luận,dạy học, thậm chí chuyện trò hàng ngày luôn sử dụng thế tay Thế tay là cái lưỡi thứhai

Thế tay là động tác bổ trợ tăng cường sức cảm hóa của ngôn ngữ, nhưng khôngthay thế được ngôn ngữ Tay vung loạn xạ có thể là do trong lòng bất an tạo ra, cũng

có thể do quá hưng phấn, muốn tăng cường ngữ khí, nhấn mạnh ý nghĩa của lời nóitạo ra Vì vậy, bạn không nên sử dụng động tác tay quá nhiều, vì sẽ gây cảm giác khóchịu cho người khác Nếu thế tay hợp lý, đúng mức thì sẽ đạt được kết quả không ngờ,thậm chí có tác dụng hơn lời nói

Những thế tay thường thấy như sau:

1) Ngửa bàn tay: Bàn tay giơ cao biểu hiện ý vui mừng, ca ngợi, cầu xin Nếu bàntay giơ ngang bằng là động tác của người ăn xin, biểu thị sự chân thành xin ý kiến,tranh thủ sự giúp đỡ, thông cảm Nếu tay hạ thấp biểu thị sự bất lực

2) Sấp bàn tay: Mang ý nghĩa khống chế và phong tỏa, mang tính áp chế và tính uyquyền của người nói Tổng thống Mỹ Bush, Thủ tướng Anh Tony Blair, Chủ tịch

Cuba Fidel Castro khi diễn thuyết thường dùng động tác tay Động tác tay của họ rấtphù hợp với thân phận và địa vị của bản thân.

3) Chém bàn tay: Biểu thị thái độ kiên quyết, quyết đoán

4) Chụm ngón tay: Bàn tay khum, đầu các ngón tay chỉ vào thính giả Động tác nàymang tính đối kháng, chỉ thị, nhưng dễ hình thành tính uy hiếp, khiêu khích Tư thếnày chỉ dùng đối với các diễn giả đã có quan hệ quen thuộc với người nghe

5) Xòe sấp tay: Lòng bàn tay hướng xuống, sau đó đồng thời xoè ra hai bên Độngtác này biểu thị sự từ chối, cự tuyệt

6) Chỉ ngón trỏ: Biểu thị chỉ người nào đó, vật nào đó, ý nào đó hoặc gây chú ý.Nếu chỉ chìa ngón cái là sự biểu lộ lòng tự hào hoặc ca ngợi Nếu mấy ngón cùng xoè

9) Xoa tay: Hai tay xoa vào nhau biểu thị sự suy nghĩ, khiêm tốn, thành khẩn; xoatay vào ngực biểu thị tự hỏi mình; tay xoa đầu biểu thị hối hận hoặc nhớ lại

10) Nắm đấm: Động tác nắm tay thành quả đấm có lúc biểu thị dọa dẫm, có lúcbiểu thị tình cảm xúc động, thái độ kiên quyết, nguyện vọng tất yếu phải thực hiện.Động tác tay còn có những đặc điểm như:

1) Dùng tay giống như cái bút, vẽ hình ảnh trong không khí: Mọi người thườngdùng tay để biểu thị kích thước, độ cao, độ dài của vật thể Trong vở kịch, động táctay được sử dụng nhiều hơn; ví dụ, mở cửa, đóng cửa, cưỡi ngựa, lên xe đều có thểthông qua động tác tay để biểu hiện

2) Dùng tay truyền đạt tình cảm mãnh liệt

Tư thế tay có thể biểu thị nhấn mạnh, khi hoan hô tay chân nhảy múa; khi phẫn nộ,tay nắm thành quả đấm; khi hối hận, thường xoa tay giậm chân; khi tỏ sự dũng cảmthì vỗ ngực; khi đau khổ thì đấm ngực giậm chân; khi thất bại hai tay ôm đầu Có rấtnhiều thế tay khiến mọi người cảm thấy sự nhiệt tình và vui sướng của đối tượng Cóđộng tác tay khinh suất mang dáng vẻ du côn; có động tác tay lại thờ ơ lơ đễnh; có thếtay khiến mọi người cảm thấy đối tượng dương dương tự đắc; có thế tay như muốnnói bận tối mắt tối mũi, đang sắp phải làm một việc quan trọng; có động tác tay biểuthị anh ta muốn nói với bạn một chuyện quan trọng, bạn hãy chờ một chút

3) Động tác tay chỉ phương hướng hoặc biểu thị con số: Khi hỏi đường mọi ngườithường dùng tay chỉ phương hướng, khi muốn tìm người nào đó trong đám đông cũngdùng tay chỉ Ngoài ra, động tác tay còn có thể thay thế con số.

3 Kỹ xảo bắt tay

Bắt tay là một thủ tục xã giao phổ biến thường gặp nhất trong giao tiếp Cách bắttay thể hiện trình độ giao tiếp của người bắt tay, cũng thể hiện mức độ tình cảm củangười giao tiếp Ý nghĩa của bắt tay chủ yếu thể hiện sự hữu nghị, thân mật thay thếhoặc bổ sung cho lời chào, lời cáo biệt, biểu thị sự cám ơn, chúc mừng, thăm hỏi Bắt tay chặt, hơi mạnh là sự biểu thị nhiệt tình thành khẩn Nếu độ bắt vừa phảichứng tỏ tâm trạng ổn định Bắt tay vừa lỏng vừa ngắn ngủi bị coi là lãnh đạm, khôngnhiệt tình Khi bắt tay, ngón tay cái không nắm chặt biểu thị không muốn đối phươngnắm chặt tay mình, có ý coi thường đối phương Dùng hai tay nắm chặt bàn tay đốiphương, lắc nhẹ sang hai bên là biểu hiện sự nhiệt tình, hoan nghênh, cảm kích Nếuvừa cầm tay đối phương đã lập tức rời ra là biểu thị sự lãnh đạm và không muốn hợptác

Khi bắt tay, ngón tay nắm chặt là biểu hiện sự thành thực, thân thiết Khi bắt tay,lòng bàn tay sấp tỏ ra ngạo mạn, lòng bàn tay ngửa tỏ ra khiêm tốn cung kính Đưa haitay ra bắt tay đối phương biểu hiện khiêm tốn, kính trọng đối phương.Bắt tay chặt haylỏng phụ thuộc vào mức độ thân thiết về tình cảm của hai người Nếu hai bên thânthiết đã lâu có thể bắt tay lâu hơn Người bắt tay lâu không muốn rời là người tìnhcảm phong phú, thích kết bạn Nếu kết bạn với họ, sẽ giữ được tình cảm lâu dài.Người bắt tay bằng hai tay biểu thị tấm lòng lương thiện, nhiệt tình, đôn hậu, mừnggiận thể hiện ra mặt, yêu ghét rõ ràng Khi bắt tay, nắm chặt tay đối phương, lắc mạnhchứng tỏ người đó sống lạc quan, tràn đầy hy vọng đối với cuộc đời Những ngườinày tạo không khí làm việc tích cực cho đơn vị bằng nhiệt tình, hăng hái của mình.Khi bắt tay chỉ dùng ngón tay nắm tay đối phương, lòng bàn tay không tiếp xúc vớilòng bàn tay của đối phương chứng tỏ người đó tính ôn hòa, nhạy cảm, dễ xúc động,tấm lòng lương thiện, dễ đồng cảm Khi bắt tay nắm chặt, xiết mạnh khiến tay đốiphương bị đau chứng tỏ người này rất tự tin, tinh lực dồi dào, thiên về độc đoán, haimắt nhìn thẳng đối phương chứng tỏ người này giỏi suy luận, kiên nghị, thẳng thắn,

có trách nhiệm, đáng tin cậy, thường xuyên góp ý xây dựng cho người khác, khi gặpkhó khăn có thể nêu biện pháp đối phó, rất được người khác tin cậy

4 Ý nghĩa ngôn ngữ của các bộ phận cơ thể

Ngôn ngữ các bộ phận cơ thể là công cụ truyền thông tin bằng động tác của cơ thểhoặc sự thay đổi các hình thái bộ phận cơ thể Ngôn ngữ của các bộ phận của cơ thể là một loại ngôn ngữ không lời dùng để biểu đạttình cảm, dục vọng của con người, nhà tâm lý học Mỹ Edward Koor nói trong cuốn

"Ngôn ngữ không lời" của ông như sau: "Ý nghĩa của ngôn ngữ không lời phong phú

hơn nhiều ngôn ngữ hữu thanh, hơn nữa cũng sâu sắc hơn" Thông tin ngôn ngữ không lời chiếm tỉ lệ khá lớn so với thông tin ngôn ngữ hữuthanh Nội dung ngôn ngữ không lời phong phú, đa dạng, nhiều ý liên tưởng hơn sovới ngôn ngữ hữu thanh Ký hiệu của ngôn ngữ vô thanh giống như một bức tranhmàu sặc sỡ Mọi người thường nói trong lòng của mỗi người nam đều có hình ảnhLâm Đại Ngọc, trong lòng của mỗi người nữ đều có hình ảnh Hăm lét Điều đó cónghĩa là, mỗi người khi tiếp xúc với ký hiệu nghệ thuật, họ đều dựa vào kinh nghiệmsống của mình, bổ sung, hoàn thiện, sáng tạo Đến nay các học giả đã phát hiện hơn 2triệu thông tin phi ngôn ngữ Morabin phát hiện, sự truyền đạt một thông tin do 7%

38% âm thanh, 55% phi ngôn ngữ tạo thành Trong bài "Nhận biết ngôn ngữ hình thểnhư thế nào", Davis cũng có kết luận tương tự: Tổng hiệu quả thông tin = 7% chữ viết+ 38% âm thanh + 55% biểu hiện vẻ mặt

Mắt càng biết nói sự thật hơn so với miệng Bất kể bạn muốn giấu điều gì thì ánh mắtcủa bạn sẽ nói một cách trung thực: tôi đang muốn gì Đôi mắt đong đưa của người phụ nữ cho biết thông tin người đó lẳng lơ Đôi mắt liếcngang liếc dọc của người nam chứng tỏ người này có gian ý Chỉ nhìn mắt của đốitượng ta cũng biết tình cảm của họ đối với mình Khi mắt của người phụ nữ giận dữ

có nghĩa là họ bực bội, cự tuyệt Khi họ nhìn từ trên xuống dưới, từ dưới lên trên, biểu

* Ngôn ngữ không lời: tức ngôn ngữ vô thanh, không dùng tiếng nói để diễn đạt ýnghĩ mà dùng các bộ phận cơ thể để biểu đạt ý nghĩ, còn gọi là ngôn ngữ hình thể Khi cuộc nói chuyện vào vấn đề chính, đối phương đưa mắt nhìn ra xa, điều đó cónghĩa là anh ta không hề quan tâm bạn đang nói gì Khi cặp mắt đối phương lờ đờ tốisầm thì đối phương đang gặp chuyện không hay hoặc xảy ra sự việc ngoài ý muốn.Khi đang nói chuyện, mắt đối phương bỗng rực sáng, điều này có nghĩa lời nói củabạn đã làm xúc động tâm linh của đối phương Đối phương nhìn chằm chằm vào bạn

và nói: "Việc đã đến nước này, thì cứ phó thác cho số phận mà thôi!" Thái độ nàybiểu thị lời nói dối hoặc tội lỗi của mình khi sắp bị bóc trần, biểu thị thái độ cố làm ra

vẻ trấn tĩnh Khi đối phương đang lo điều gì trong lòng mà không thể nói ra, thì cũng

có ánh mắt, lời nói, biểu hiện như vậy Đối phương có biểu hiện như vậy có thể hiểu

là họ đang tự ty hoặc đang muốn lừa dối bạn Khi đang nói chuyện, đối phương thỉnhthoảng nhìn ra xa, điều đó có nghĩa họ đang suy nghĩ về một việc gì đó Khi bạn đangnói đến vấn đề nghiêm túc với người yêu mà bạn quyết định lấy, cô ta thường xuyênđưa mắt nhìn ra xa ngó nghiêng thì bạn có thể phán đoán trong lòng cô ta đang tínhtoán

Khi bạn nói chuyện với cấp trên mà cấp trên nhìn bạn từ trên xuống dưới, điều đó biểuhiện sự kiêu ngạo tự phụ Cấp trên khi nói chuyện với bạn không ngẩng đầu nhìn bạn,điều này là một triệu chứng không hay Có thể họ khinh thường cấp dưới, cho rằngbạn chẳng có tài cán gì Khi cấp trên nhìn bạn một hồi lâu, có nghĩa là ông ta đang đợi

thông tin nhiều hơn về bạn Cấp trên thỉnh thoảng nhìn bạn, sau khi gặp ánh mắt bạnlại nhìn xuống; nếu nhiều lần như vậy có thể khẳng định ông ta đang nghi ngờ bạn.Khi cấp trên thân thiện thẳng thắn nhìn bạn, thỉnh thoảng chớp mắt, điều này có nghĩa

là ông ta đánh giá bạn rất có năng lực, rất thích bạn, thậm chí bạn phạm sai lầm cũngđược ông ta bỏ qua Nếu ánh mắt cấp trên sắc lạnh nhìn bạn, điều đó có nghĩa là ông

ta muốn tỏ ra có uy quyền và muốn nói với bạn: “Anh chớ có lừa tôi, tôi có thể nhìnthấu ruột gan anh" Nếu cấp trên nhìn chăm chú ra ngoài sân, thỉnh thoảng hơi gậtđầu, đây là tín hiệu vô cùng xấu Điều này có nghĩa là ông ta muốn bạn hoàn toànphục tùng, bất kể bạn nói gì, muốn gì, ông ta cũng không thèm nghe Các chuyên gia nghiên cứu cho rằng, cấp trên có địa vị khá cao rất ít nhìn trực tiếpvào mắt cấp dưới Số lần và thời gian của cấp dưới nhìn vào cấp trên nhiều hơn

Lông mày dùng để bảo vệ mắt, song cũng có thể truyền đạt thông tin về hành vi tâm

lý Tâm trạng thay đổi, lông mày cũng thay đổi về hình dáng Biểu hiện của lông mày

Dướn lông mày biểu thị sự vui mừng phấn khởi hoặc vô cùng kinh ngạc Khi dướnlông mày một bên, biểu hiện đối phương không hiểu lời nói, việc làm của bạn vàmuốn hỏi Khi gặp sự việc bạo lực nào đó, bạn có thể nhíu mày hoặc dướn mày Haicách này có lợi đối với bạn Khi gặp đe dọa, phản ứng của chúng ta thường nhíu lôngmày, khi nguy cơ giảm bớt lại dướn lông mày để nhìn rõ xung quanh

Nhíu mày ngoài ý nghĩa bảo vệ mắt ra, còn có ý để nhìn rõ sự vật hơn khi gặp nguy

cơ Đây là phản ứng tự vệ điển hình khi gặp ánh sáng chói Nhíu lông mày thường chỉ

Nhô lông mày chỉ lông mày dướn lên, dừng một chút rồi lại hạ xuống, thường kết hợpvới bĩu môi biểu thị sự ngạc nhiên không vui, có lúc biểu thị vẻ không còn cách nàokhác Nhô lông mày có lúc chỉ người nói muốn nhấn mạnh điều gì đó Khi nói đếnchỗ quan trọng diễn giả có thể không ngừng nhô lông mày

Chỉ lông mày bên này dướn lên, bên kia hạ xuống, thường hay thấy ở người namtrưởng thành Nó có ý nghĩa một nửa có ý vui mừng, một nửa có ý sợ hãi Bên dướnlông mày như muốn nêu một câu hỏi, phản ánh tâm lý nghi ngờ

Lông mày lay động, lúc lên lúc xuống biểu thị tín hiệu hoan nghênh, là hành vi hữunghị Hai người bạn thân lâu ngày gặp nhau thường có biểu hiện này, kèm theo ngẩngđầu, mỉm cười, nhưng khi bắt tay, ôm hôn thì rất ít xuất hiện lông mày động đậy.Trong khi nói chuyện nếu động đậy lông mày có nghĩa là đối phương muốn nhấn

Miệng là bộ phận làm việc bận rộn nhất như cười, khóc, cắn, hôn, mút, ho, nói, la, hút

4 dạng cơ bản: Đóng mở, dướn lên trên, hạ xuống dưới, dẩu chụm, mím môi lỏngmôi

Nếu miệng mở mà không mím chặt được, điều đó có nghĩa người đó ý chí bạc nhược.Mồm miệng nhanh nhảu, lời nói rõ ràng, là người giỏi ăn nói Môi miệng bĩu về phíatrước có ý khinh thường Cằm thu là kẻ làm việc tỉ mỉ nhưng hay đa nghi, không thíchgiao tiếp Cằm nâng thì tính kiêu ngạo, lòng tự trọng cao Khi nói chuyện, mím môi

để nghe có ý tự kiểm điểm Kẻ nào lời nói không rõ, nói năng chậm chạp nhưng ý chíkiên định, kiến giải sâu sắc thì tài năng hơn người Kẻ nào khi nói lấy tay che mồm thì

có tính bảo thủ, hướng nội, không dám bộc lộ mình Kẻ nào mồm thành chữ nhất, khinguy nan thì tính cách kiên cường, nhất định hoàn thành công việc bất chấp mọi giá

Khi nói chuyện, mũi nở ra, phần lớn là đang đắc ý Khi mũi ra mồ hôi chứng tỏ tâm lýcăng thẳng hoặc nôn nóng Hình dáng mũi khoằm chỉ kẻ hiểm độc hung bạo Mũi diềuhâu chỉ người độc ác Mũi trắng hoàn toàn chỉ tâm trạng sợ sệt không dám làm Mũicân đối, chắc khỏe chỉ tính cách kiên cường Vuốt mũi trầm ngâm chỉ đối phươngđang suy tính muốn tìm ra cách thích hợp để giải quyết ổn thỏa vấn đề

Có chuyên gia về ngôn ngữ cơ thể kết luận sau khi đi du lịch: Một, khi đi du lịch nướcngoài, thường phải dùng ngôn ngữ cơ thể để giao lưu vì ngôn ngữ bất đồng Vì vậy

"du lịch là phòng thí nghiệm của ngôn ngữ không lời" Hai, mũi là một trong nhữngcăn cứ để đánh giá tính cách con người Theo sự quan sát của ông ta, phàm nhữngngười sống mũi cao, không nhiều thì ít đều cho mình ưu việt hơn người khác, thường

có biểu hiện ngạo mạn của "sống mũi cao" Về điểm này, ở các nữ minh tinh màn bạcbiểu hiện rất rõ Ông nói, trong khi đi du lịch giao tiếp với người sống mũi cao khó

Đầu của người nam hơi ngẩng biểu hiện tinh thần mạnh mẽ và có sức mạnh Đầu hơithấp, nhìn ngang càng làm cho người nữ trở nên thanh nhã hơn Gật đầu biểu thị tánthành, đồng ý Ngẩng đầu biểu thị vui vẻ phấn khởi Lắc đầu có nghĩa là phản đốihoặc nghi ngờ Đầu cúi chỉ sự mệt mỏi hoặc chán nản Đầu hơi ngẩng biểu thị kinhngạc hoặc chào người quen ở xa Lắc đầu sang trái rồi sang phải chứng tỏ người này

Động tác của vai có thể biểu đạt ý nghĩa công kích uy nghiêm, yên tâm, nhút nhát, tựvệ Nhà ngôn ngữ cơ thể Mỹ - tiến sỹ Ruwen phân tích như sau: vai rụt về phía saubiểu thị sự phẫn nộ do bất mãn, bất bình; nhún vai biểu thị sự lo sợ, bất an; dang haitay vai rộng biểu thị tinh thần mạnh mẽ; vai dướn ra phía trước chỉ gánh vác nhiệm vụtrọng đại Vai là bộ phận tượng trưng cho sự uy nghiêm của nam giới Vai nhỏ, mềm mại là biểu hiện của người nữ dịu dàng đáng yêu Sau Đại chiến Thếgiới lần thứ II, khi phong trào nam nữ bình đẳng lên cao, có một thời gian thịnh hành

"Thời trang kiểu Mỹ": hai vai áo nữ đều được độn cao Sau đó thời trang nữ lại trở vềtruyền thống, bởi vì vai áo thon nhỏ thể hiện tính cách duyên dáng của người phụ nữ

Quan sát chân có thể biết được tâm trạng con người Nếu trong đàm phán, đối phươngngồi ghé, mũi chân chạm đất, gót chân không chạm đất Đây là tư thế mong chờ,muốn hợp tác Lúc đó bạn phải tận dụng thời cơ, hai bên có thể đi đến ký kết hợpđồng cùng có lợi Khi nói chuyện, thân thẳng, hai chân bắt chéo, tư thế này biểu thị sựnghi ngờ và đề phòng Nếu đối phương ngồi trên ghế hai mắt cá chân gập vào nhau thìchú ý xem đối phương có phải đang kiềm chế không? Bởi vì khi kìm chế tình cảmmãnh liệt, mọi người thường gập chân để hai mắt cá chân giao nhau Khi đàm phán,nếu đối phương ở trong tình trạng căng thẳng thường có biểu hiện như vậy Đối với một người ngồi trên ghế gác chân lên thành ghế, bạn phải hết sức cảnh giác,bởi vì loại người này không có thiện chí hợp tác, không hề để ý đến nhu cầu củangười khác, thậm chí còn có ý nghĩa thù địch nhất định đối với bạn

5 Động tác thói quen biểu lộ đặc điểm cá tính

Nhà tâm lý học Line nói: "Các loại hành vi thói quen thường ngày của mọi người,trên thực tế phản ánh mối quan hệ thay đổi tương ứng đặc biệt giữa tình hình kháchquan và tính cách của họ" Điều này giúp cho các nhà lãnh đạo có căn cứ lý luận cầnthiết để nhận biết nhân tài qua những hành vi thói quen thường ngày của nhân viên Đặc trưng tính cách của một người đều bộc lộ ở những hành vi thường ngày được lặp

đi lặp lại trở thành thói quen Sau đây là một số thói quen thường gặp:

Hai chân đứng tự nhiên, hai tay đặt trong túi quần, thỉnh thoảng rút tay ra, rồi lại đặttay vào túi quần Tính cách của loại người này khá cẩn thận, thận trọng, gặp việc gìcũng suy nghĩ đắn đo nhiều lần mới hành động Trong công tác, họ không linh hoạt,luôn luôn dùng biện pháp cũ để giải quyết các vấn đề Năng lực chịu đựng tâm lý đốivới thất bại đột ngột hoặc khó khăn kém Khi gặp nghịch cảnh, họ oán trời trách

Hai chân đứng tự nhiên, hai tay để sau lưng Tính cách của loại người này hấp tấp, vộivàng, nhưng khi giao tiếp quan hệ khá hòa hợp với mọi người Nguyên nhân chủ yếu

là họ rất ít nói "không" với người khác Những người thích biểu lộ quan cách, thường

có thói quen này Hoặc hai tay vắt sau lưng, đầu ngẩng, đi đi lại lại Dáng vẻ họ nhưmuốn nói: "Ta là lãnh đạo, các anh phải nghe lời" Đây cũng là tư thế tự tin

5.3 Thường xuyên lắc đầu hoặc gật đầu (thói quen)

Thường xuyên lắc đầu hoặc gật đầu để biểu lộ sự phủ định hoặc khẳng định đối với sựviệc nào đó Họ là những người rất biết biểu hiện mình, nhưng thường không đượcmọi người yêu mến Những người hay lắc đầu hoặc gật đầu là những người tự ý thứcmãnh liệt, công tác tích cực, làm việc gì cũng có quyết tâm cao, không đạt mục đích

5.4 Thở khói thuốc thành vòng tròn (thói quen)

Loại người này có đặc điểm nổi bật: Khi nói chuyện với người khác nhìn chòng chọcvào đối phương, không thích bị gò bó, là người khá khảng khái, biết trọng nghĩa khí

Vì vậy, luôn có một đám người vây quanh họ Những người có thói quen thở khóithuốc thành vòng tròn có thể chia làm hai loại: nếu thở khói thành vòng tròn lên trên

là người tích cực tự tin, còn thở xuống dưới là người tiêu cực, nhiều quỷ kế

Động tác vỗ đầu thường biểu thị đột nhiên có nhận thức mới đối với một việc nào đó.Giống như người bất chợt tìm ra giải pháp kỳ diệu giải quyết ổn thỏa khó khăn Nếu

vỗ vào gáy thì người đó rất quan tâm đến công việc Vỗ trên đầu là muốn làm dịucăng thẳng Vỗ trán là kẻ thẳng ruột ngựa, có sao nói vậy, không sợ làm mất lòng

Khi nói chuyện, liên tục vỗ vào lòng bàn tay, dang hai tay, động đậy ngón tay biểu thịnhấn mạnh nội dung câu chuyện Loại người này làm việc quyết đoán, tự tin, có thóiquen muốn mình đóng vai trò "lãnh tụ" trong bất kỳ trường hợp nào, tính cách hướngngoại, có khí phách "nam tử hán đại trượng phu"

Khi bạn đưa cho anh ta một điếu thuốc, hoặc gắp thức ăn cho anh ta, anh ta nói

"không cần đâu", "thôi" nhưng tay vẫn chìa ra lấy, tỏ ra rất khách khí Loại người nàykhá thông minh, nhiều sở thích, xử trí linh hoạt, lão luyện, không sơ suất tùy tiện làm

Người có thói quen này tính cách rõ ràng, yêu ghét phân minh, đặc biệt rất ghét ác Họthường làm việc mạo hiểm, thích ra hiệu bằng mắt, thích trêu đùa người khác Trong

số người này có kẻ ít tu dưỡng, nhưng lại biết xử lý quan hệ giao tiếp, xử sự đàng

Người thích rung đùi hoặc giậm chân xuống đất là người tính khá bảo thủ, rất ít quantâm đến người khác Nhưng khi bạn bè gặp khó khăn, anh ta có thể góp những ý kiến

Đây là tư thế chân thành và công khai Người Italia khi bị trắc trở thường dang hai taytrước ngực như muốn nói: "Anh muốn tôi phải làm như thế nào?" Khi họ làm hỏngviệc, người khác nhắc nhở, họ liền dang hai tay biểu thị họ không có cách giải quyết

Có lúc họ còn nhún vai, hai tay dang rộng, lòng bàn tay hướng lên trên

Tính cách của loại người này chân thành hữu nghị Có lúc họ còn bỏ áo khoác ra Đốivới nhà kinh doanh nếu họ cởi áo khoác, thì khả năng ký kết hợp đồng sẽ dễ dàng Khinhà kinh doanh cảm thấy vấn đề còn vướng mắc, chưa thể ký hợp đồng họ sẽ khôngcởi áo khoác Người nào lúc cởi, lúc đóng cúc áo khoác thì tính tình do dự, ý chí

Có hai loại thói quen: Một là, khi nói chuyện dùng tay đập lên bàn hoặc dùng bút gõlên bàn theo nhịp đơn đồng thời gót chân đập xuống sàn hoặc rung chân, hoặc dùngngón chân đập nhẹ, nhịp điệu này liên tục Điều đó có nghĩa là anh ta chán với chủ đềcuộc nói chuyện Hai là khi xem sách, xem ti vi, đọc báo, đặc biệt là xem bóng đábỗng nhiên đánh nhịp Điều này biểu thị anh ta tán thưởng đối với tình tiết câu chuyệnhoặc động tác nào đó của vận động viên Những người này là người lạc quan, không

Những người này muốn trong thời gian ngắn nhất, bằng con đường ngắn nhất để đạtmục tiêu của mình Tư thế này giống như biểu hiện chữ V, đại biểu cho thắng lợithành công Đó là những người không làm thì thôi; nhưng đã làm thì làm rất tốt

6 Quan sát động tác giả của đối phương

Nhận biết động tác giả của đối phương là một kỹ xảo để nhận ra lời nói dối của đốiphương

Những kẻ nói dối thường dùng động tác giả để che giấu sự thật Khi một người đếnnhờ vả người nào đó, nếu muốn từ chối, người này thường viện một lý do nào đó Dĩnhiên người cầu xin không biết y đang nói dối, trừ phi lời nói dối bị bóc trần tại chỗ,song tình hình này rất ít xảy ra Phần lớn sau khi sự việc xảy ra người nhờ vả mới biết

sự thật Khi nói dối, những người này thường có một số động tác giả

Đây là động tác mang tính trẻ con Có lẽ trong tiềm thức, người này không muốn nóidối, do đó dẫn tới hành động này Cũng có người giả vờ ho, để tìm lý do từ chối yêucầu của người nhờ vả Khi bạn nói, họ lấy tay che mồm thì có thể họ cảm thấy lời nóicủa bạn khiến họ không vừa lòng Họ có thể để tay vào môi, hoặc nắm tay lại để trướcmiệng

Có lúc, sau khi nói dối, sẽ xuất hiện ý nghĩ không tốt, tiềm thức khiến y lấy tay chemồm nhưng sợ bạn phát hiện y nói dối liền chuyển nhanh sang vuốt mũi, sau đó lạinhanh chóng hạ tay xuống nhưng thường những kẻ nói dối khi nói dối hay lấy tay dụi

Có một số kẻ khi nói dối, thường dụi mắt để tránh ánh mắt đối phương Nam giới khinói dối hoặc nói khoác thường nhìn đi chỗ khác như nhìn xuống sàn nhà Nữ giới nóidối chỉ dụi mắt nhẹ vì sợ làm hỏng lớp phấn hóa trang mắt Có lúc họ còn nhìn lên

Kẻ nói dối khi nói chuyện thường có thói quen gãi cổ ở phần dưới dái tai Điều thú vị

Ngoài các biểu hiện trên, kẻ nói dối còn có các biểu hiện sau:

- Bình thường ít nói, bỗng nhiên nói liến thoắng Đây là phản xạ tự nhiên bộc lộ tâm

- Giải thích quá nhiều về vấn đề đối phương nghi ngờ và giả vờ tỏ ra thành thực

- Tinh thần hốt hoảng, không nhìn mắt đối phương

- Số lần gật đầu tán thành ý kiến đối phương ít

7 Thói quen hàng ngày

Thói quen không phải ưu điểm, cũng không phải khuyết điểm, nhưng nó ảnh hưởngđến thành bại, vinh nhục của mỗi người Nếu hành vi xấu trở thành thói quen thì nó sẽtheo ta suốt đời Tuy có thể loại bỏ thói quen xấu, nhưng cái giá phải trả tương đốicao Biện pháp tốt nhất là hình thành nhiều thói quen tốt, từ đó sẽ mất dần thói quenxấu Người lãnh đạo nên chú ý thói quen của nhân viên, bằng ảnh hưởng của mình

Có nhiều người có thói quen tàng trữ các đồ vật mình yêu thích Họ thu thập, bảoquản, cất giữ cẩn thận để thưởng thức hoặc cùng người khác thưởng thức Đây là mộtthói quen có ích nhằm thư giãn tinh thần, thưởng thức nghệ thuật, tăng kiến thức.Song cũng có nhiều người tàng trữ các đồ vật không có giá trị chỉ để dùng khi có việcnào đó Nhiều khi những đồ vật này quá nhiều, chiếm nhiều không gian, gây mất vệsinh môi trường Vì vậy nên bỏ đi những đồ không cần thiết, không nên để lại quánhiều

Bacon nói: "Đọc sách có thể giúp con người hiểu biết, nói chuyện có thể làm cho conngười nhanh trí, sáng tác có thể làm cho con người chính xác" Người thích đọc lịch sử thì thông thái, thích đọc thơ ca thì lanh lợi, thích đọc sáchtoán thì tinh tế, thích đọc triết học thì thâm thúy, thích đọc sách luân lý thì trangnghiêm, thích đọc sách logic, tu từ thì giỏi biện luận Từ xưa đến nay, những người tàigiỏi đều phải đọc sách Đọc sách là gốc của tài năng Nghe nói, Ngụy Hiếu Văn

Hoàng đế "tay không rời sách", Tống Thái Tổ - Triệu Khuông Dật yêu sách như tínhmạng, Tống Thái Tông Triệu Quang Nghĩa ngày đọc 3 quyển sách, Khang Hy Hoàng

Hút thuốc quá nhiều có hại cho sức khỏe Người nào cai được thuốc chứng tỏ có nghịlực phi thường Đại đa số kẻ hút thuốc có tính hướng ngoại, người không hút thuốctính tình hướng nội Đây cũng là do môi trường tạo ra Vì giao tiếp nhiều nên nhiễmthói quen hút thuốc Kẻ hút thuốc tuy tính tình khoáng đạt, nhưng thường qua loa đạikhái Những người không hút thuốc thường cẩn thận, hà tiện

II Nghe tiếng nói

1 Tiếng nói của con người

Ngôn ngữ là công cụ quan trọng để trao đổi thông tin, trao đổi tình cảm Thông quatiếng nói, ngôn ngữ trở nên tiện lợi, sinh động, hiệu quả Mỗi người có một tiếng nóiriêng Có người tiếng sang sảng, có người tiếng nói sắc lạnh Có người tiếng nói mạnh

mẽ dõng dạc song có người tiếng nói lí nhí yếu ớt

Khi trẻ em căng thẳng, tiếng nói thường ấp úng, nói lắp Có người khi nói hay mởđầu bằng cụm từ "Anh biết không?” Cố ý lên cao giọng là có ý cảnh cáo người khác,biểu thị tâm trạng không vừa lòng Huýt sáo có lúc biểu thị tâm trạng vui vẻ, có lúcche đậy sự lo lắng

Tiếng nói của con người phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: tình trạng sức khỏe, môitrường sinh tồn, cơ quan phát âm, tâm trạng, trình độ văn hóa Những người diễnthuyết, nhà giáo, ca sỹ cần phải có giọng nói truyền cảm, đầy sức thuyết phục Đối với

họ, âm thanh ngôn ngữ vô cùng quan trọng Họ thường xuyên "rèn luyện" giọng nói,khổ công tập luyện Các nhà hùng biện cổ Hy Lạp thường luyện giọng rất gian khổ.Nhà hùng biện lớn nhất thời cổ Hy Lạp Demosthemes (384- 322 Trước công nguyên)

đã ra bờ biển ngậm sỏi gào thét, nói to để khắc phục tật nói lắp từ nhỏ của mình

Nếu phổi của bạn khỏe thì tiếng nói của bạn mạnh mẽ, vì vậy bạn nên chú ý rènluyện thở sâu, thở dài và giữ gìn không khí nơi ở luôn trong sạch

II Nghe tiếng nói 1 Tiếng nói của con người

Tiếng nói con người giống như khí ở giữa trời đất, chia thành trong và đục Tiếngnói trong nhẹ và nổi lên trên, tiếng nói đục nặng và chìm xuống dưới

Sinh lý học cho rằng, tiếng nói khỏe xuất phát từ đan điền Đan điền của con người

ở dưới rốn từ 3,3 đến 9,9 cm Đạo gia chia đan điền thành 3 phần: thượng, trung và hạđan điền Tiếng phát ra từ đan điền vừa mạnh vừa nặng, hài hòa, vang xa, là biểu hiệncủa tạng thận khỏe mạnh Thận khỏe thì thân thể tự nhiên khỏe mạnh Khí từ đan điềnkhỏe thì tiếng nói sang sảng hài hòa, mang lại cảm giác thoải mái

Tiếng yếu khi ra khỏi họng, ngừng ở giữa lưỡi và răng Thanh khí không đủ, gâycảm giác yếu ớt suy kiệt, là biểu hiện của tạng thận suy yếu.

Sách "Lễ ký" đã từng bàn đến quan hệ giữa nội tâm và tiếng nói: Khởi nguồn củatiếng nói là do nội tâm sinh ra Nhịp đập trái tim con người là do tự nhiên Cảm thấy

tự nhiên như vậy là nhờ biểu hiện của tiếng nói Tiếng nói tương ứng (với nhịp đậptrái tim) vì vậy mới phong phú

Tiếng nói của con người thay đổi theo sự thay đổi của thế giới nội tâm, cho nên nếunội tâm yên ổn thì tiếng nói hài hòa Nội tâm vui vẻ thoải mái thì tiếng nói trong trẻotươi vui, nội tâm khỏe mạnh (hưng thịnh) thì tiếng nói mạnh mẽ, nhiệt tình

Chương "Nghe nhìn" trong cuốn "Dật Chu Thư" có nói tới

4 điểm sau đây:

1) Người nội tâm giả dối, tiếng nói căng thẳng, ấp a ấp úng, nói lắp Đây là biểuhiện của tâm hư

2) Người nội tâm thành thực, tiếng nói trong trẻo, có nhịp điệu rõ ràng Đó là biểuhiện của sự thanh thản

3) Người nội tâm bỉ ổi, gàn dở, độc ác, tiếng nói quái lạ nghe rất chói tai

4) Người nội tâm khoan hồng đại lượng, nhã nhặn, tiếng nói ôn tồn hòa nhã nhưnước chảy hiền hòa

Tiếng nói khác nhau mang lại cảm giác khác nhau Các nhà tâm lý chia tiếng nóithành mấy loại sau:

1 - Tiếng trầm mà thô: Tính cách chín chắn, thái độ lịch sự, tính thích ứng khá tốt

2 - Tiếng sang sảng: Sức lực dồi dào, có khí chất của nhà nghệ thuật, có tình cảm,

có đạo đức, nhiệt tình

3 - Tiếng nói nhanh: Tinh thần hừng hực, sức sống mạnh mẽ, tính cách hướngngoại

4 - Tiếng nói vang cuối câu tinh thần sôi nổi, có sức thuyết phục, có ấn tượng

5 - Tiếng nói lý nhí, âm mũi: Gây cảm giác khó chịu cho người khác bởi tính cáchyếu đuối, nhút nhát

6 - Tiếng nói đều đều: Gây cảm giác nhạt nhẽo, cứng nhắc, bởi tính cách lạnh lùng,không có hồn

3 Nhận biết tính cách qua tiếng nói

Tiếng nói phản ánh tâm trạng con người Con người thường có 7 tâm trạng tìnhcảm sau đây:

Tiếng nói sang sảng sẽ làm cho người nghe phấn chấn Tiếng nói lí nhí rên rỉ sẽlàm cho người nghe khó chịu, buồn chán Tiếng nói nhanh có tác dụng giục giã ngườikhác Tiếng nói quá nhanh gây cảm giác hỗn loạn, vội vã Tiếng nói chậm biểu hiện

sự chín chắn, thành thực Tiếng nói quá chậm làm người nghe bực bội vì họ phải chờđợi

Sau đây là những loại giọng nói cơ bản:

Giọng nói này thường sử dụng trong các trường hợp nhờ vả, hỏi thăm, an ủi, bày tỏ

ý kiến Đây là giọng nói nhã nhặn, dễ nghe, có hồn Tiếng nói không gấp không chậm,đem đến cảm giác hiền hòa, thân thiết, hữu nghị, tinh tế, thoải mái Những người nam

có giọng nói này thì tính cách khoan hồng đại lượng, rộng rãi, đức độ; người nữ cógiọng nói này là người lương thiện, dịu dàng, quan tâm người khác Người sử dụnggiọng nói này phần lớn là người nhã nhặn, khiêm tốn Giọng nói này không dùngtrong trường hợp kiên trì lập trường, phản đối người khác, bảo vệ chính nghĩa hoặcmuốn nhấn mạnh trong khi nói

Giọng nói này sử dụng trong các trường hợp kêu gọi, cổ vũ, thuyết phục, nhấnmạnh Những người nhiệt tình, tính cách khoáng đạt thường có giọng nói này Giọngnói tràn đầy sinh lực có tác dụng thuyết phục người nghe, mang lại tâm lý cổ vũ thúcgiục mọi người Những người chí lớn, tính cách anh hùng, dũng cảm, không sợ khókhăn gian khổ thường có giọng nói này

Đây là giọng nói của người không có dũng khí, thiếu tự tin, sức chịu đựng kém,nhút nhát Họ là loại người vừa gặp khó đã chán nản, buồn bã Trong tác phẩm

"Khổng Tử gia ngữ" có câu chuyện như sau:

Khổng Tử trên đường đi qua nước Tề, bỗng nghe tiếng khóc rất bi ai liền nói vớicác học trò: "Tiếng khóc này tuy bi thương, nhưng không phải là đang khóc ngườichết" Đi một đoạn Khổng Tử gặp người khóc thảm thiết Người này tên là Khâu Ngô

Tử Khổng Tử hỏi: "Ở đây không phải là chỗ bi ai Vì sao ông lại khóc thê thảm như

vậy?" Khâu Ngô Tử trả lời sau khi thở dài: "Cuộc đời tôi có 3 tội lỗi lớn Nay tôi đãgià mới hiểu ra, nhưng không thay đổi được nữa nên mới khóc thảm thiết như vậy".Khổng Tử không hiểu ý bèn hỏi tiếp Khâu Ngô Tử trả lời: "Thời trẻ tôi rất thíchhọc, chu du khắp nơi Khi trở về thì cha mẹ đều mất cả Là người con trai lại khôngchăm sóc bố mẹ già, không lo chuyện tang ma cho bố mẹ, đó là tội lỗi lớn thứ nhất.Tôi làm tôi tớ của vua Tề bao năm, vua Tề nay sống xa hoa kiêu ngạo, hống hách Tôinhiều lần can gián nhưng không được Đây là tội lỗi lớn thứ hai Tôi vốn có nhiều bạn

bè không ngờ sau này đều tuyệt giao hết Đây là tội lỗi lớn thứ ba Cây muốn lặng, gióchẳng dừng Con muốn nuôi dưỡng cha mẹ, cha mẹ đều không còn Thời gian đã trôiqua không thể trở lại Tôi không thể gặp lại được cha mẹ Tôi là kẻ thất bại lớn Vậycòn mặt mũi nào sống trên đời này nữa" Nói xong, Khâu Ngô Tử nhảy xuống sông tựvẫn Con người đến bước đường cùng, bi thương mà tự sát, thật đáng thương

Khổng Tử chỉ nghe tiếng khóc mà phân biệt được không phải khóc người chết, mà

là vì một nguyên nhân khác Từ đó có thể thấy, chỉ cần nghe tiếng nói cũng có thểnhận ra ý nghĩa ẩn chứa

4 Nhận biết con người qua âm sắc

Tạp chí "Khoa học cơ thể con người" cho rằng: Tiếng nói của người là do khí quadây thanh, khiến dây thanh rung động tạo ra sóng âm thanh Cảm nhận tiếng nói củacon người không phải vô hạn Tai người chỉ cảm nhận được sóng âm từ tần số 2000

Hz đến 20 Hz Sóng âm dưới 20 Hz và trên 2000 Hz thì con người không nghe được Tiếng nói của con người có sắc thái tình cảm nồng hậu, có thể tạo ra hiệu ứng tâm lýphức tạp Tiếng nói mạnh yếu, nhanh chậm, cao thấp, trong đục đều biểu thị tình cảmphức tạp của con người Sách "Linh Sơn bí diệp" có câu: "Quan sát thanh khí có thểđoán được tính tình của con người, nghe chất giọng có thể phân biệt được bản chấtcủa con người, nghe thanh lực có thể biết được sức khỏe con người, nghe sắc điệugiọng nói có thể biết tình cảm của con người" Thanh khí gần giống với âm lượngtrong thanh học Qua tiếng nói biết được nội tâm thực sự của con người là một kỹ xảo

Những người tiếng nói âm sắc sâu trầm lắng đọng thường là tài cao, nhã nhặn, hiểu rõtình người, có trách nhiệm đối với người khác và đối với xã hội, có thể tin cậy được.Nhưng do tính phức tạp của quan hệ xã hội, những người này lại không được trọngdụng Ước mơ hoài bão của họ không có cách nào thực hiện được Đại biểu chonhững người này là Khuất Nguyên thời kỳ Tiên Tần

Những người âm sắc sắc bén, lời nói sắc sảo, thích tranh luận, khiến người đối thoạibối rối Những người này nhìn nhận vấn đề nhạy bén, nhưng do thấy rõ và công kíchnhược điểm của người khác nên dễ dẫn đến thù oán Những người này xử sự bỏ gốclấy ngọn, đắc tội với nhiều người, vì vậy thường rơi vào cảnh bị cô lập

4.3 Âm sắc cương cường

Những người âm sắc cương cường làm việc nguyên tắc, công bằng, vô tư, phải trái rõràng Nhưng do cứng nhắc, không linh hoạt nên khó thương lượng bàn bạc với ngườikhác Tuy được người khác tôn trọng vì tính quang minh chính trực, bênh vực kẻ yếu,tấn công kẻ ác, nhưng nhiều khi không đạt hiệu quả cao trong công tác

Những người tiếng nói âm sắc dịu dàng hiền hòa là người nhân từ, khoan hồng độlượng, thái độ công bằng bao dung Trong giao tiếp, họ tỏ ra đáng yêu, không thíchtranh luận, sợ tổn thương hòa khí Những người này giỏi giao tiếp, có thể làm những

Những người âm sắc ôn hòa, tốc độ nói chậm, giọng hòa nhã, người tính nhã nhặn,không thích tranh đấu, dễ hòa hợp với mọi người Song họ thường tỏ ra sợ sệt, nétránh Tuy vậy trong lịch sử có câu chuyện sau đây: Thời Tây Tấn, sau khi cha qua đời, Vương Trạm cư tang 3 năm Khi kỳ tang đã mãn,Vương Trạm làm nhà bên mộ cha Vương Tế là cháu gọi Vương Trạm bằng chú, mỗilần đi tảo mộ đều không vào thăm chú, Vương Trạm cũng không gặp cháu Nếu cógặp nhau hai chú cháu chỉ nói vài câu xã giao mà thôi Một hôm, Vương Tế vô tìnhhỏi một số chuyện, Vương Trạm khi trả lời, tiếng nói, âm điệu thích đáng, âm sắc ônhòa trôi chảy khiến Vương Tế ngạc nhiên, bất giác giật mình Vương Tế cảm thấy chúmình không còn là người nhút nhát, không có ý kiến riêng, ý chí bạc nhược nữa Càngnói chuyện, Vương Tế càng kính nể Từ đó, Vương Tế không dám coi thường VươngTrạm nữa Vương Tế tuy tài hoa xuất chúng, tính cách hào phóng, nhưng trước mặtVương Trạm cảm thấy xấu hổ thấp kém Có lần sau khi nói chuyện với Vương Trạm,Vương Tế bất giác than: "Trong nhà có danh sĩ mà 30 năm nay lại không biết" Tấn Vũ Đế mỗi lần gặp Vương Tế thường lấy Vương Trạm để trêu Vương Tế: "Ôngchú ngốc trong nhà ngươi đã chết chưa?" Vương Tế không biết trả lời ra sao Lần nàyVương Tế trả lời: "Chú thần không ngốc" và kể những ưu điểm của Vương Trạm Tấn

Vũ Đế hỏi: "Có thể so sánh với ai?” Vương Tế trả lời: "Ở dưới Sơn Đào, ở trên NgụyThư" Nhờ sự giới thiệu của Vương Tế, năm 28 tuổi, Vương Trạm bắt đầu tham gia

Những người tiếng nói nhẹ bổng là những người hấp tấp vội vàng Họ trước khi làmkhông hề chuẩn bị hoặc lên kế hoạch, thường làm việc một cách ngẫu hứng Họ khônglàm việc một cách tuần tự mà thường làm “cho xong” Kết quả công việc không tốt,

Những người tiếng nói vang ngân là những người có năng lực tư duy độc đáo, dámnói "không" với lãnh đạo, dám thách thức với truyền thống lạc hậu Họ có tinh thầnđổi mới, làm việc sáng tạo Khuyết điểm của họ là không giữ được bình tĩnh trước vấn

đề phức tạp Họ không được mọi người thông cảm, ủng hộ

5 Nhận biết con người qua tranh luận

Tranh luận là dùng lý lẽ thuyết phục đối phương Nếu bắt bẻ ngôn ngữ (lời nói) thìđối phương không phục Nếu dùng đạo lý công bằng, chính trực để phân biệt đúng sai,đạt tới mức thấu tình đạt lý thì đối phương sẽ tâm phục khẩu phục

Qua tranh luận, lãnh đạo sẽ biết được kẻ nào có hiểu biết thấu đáo, kẻ nào hiểu biếtnông cạn Người có tài khi tranh luận thì giảng giải có đầu có cuối, trình bày lý lẽ cósức thuyết phục, đưa ra các thí dụ độc đáo điển hình, có biện pháp giải quyết khả thi,được mọi người tán thành ủng hộ Đó là những người nhìn thấu bản chất của vấn đề,thái độ ung dung, "nói có sách", đưa ra chứng cứ cụ thể

Song có kẻ tranh luận, dồn đối phương đến chỗ không trả lời được, khiến đốiphương bẽ mặt tức giận bỏ về Về hình thức, người này tuy là kẻ chiến thắng nhưngthực chất là kẻ thất bại

Có kẻ giỏi ăn nói, biết tìm chỗ sơ hở của đối phương để phản đối, nhờ 3 tấc lưỡibiến đen thành trắng Mặc dù biết kẻ giỏi khoa môi múa mép, song mọi người khôngtìm ra lý lẽ xác đáng để bác bỏ Những kẻ như vậy không được mọi người tin phục

Họ sẽ bị mọi người chê cười

Người giỏi ăn nói thực sự phải là người khi thấy đối phương không nghe ý kiến củamình thì chuyển đề tài nói chuyện sang chủ đề đối phương hứng thú, sau khi thấykhông khí trở lại bình thường mới quay lại vấn đề chính, dẫn dắt câu chuyện một cách

tự nhiên Trong khi tranh luận, nếu có thái độ khiêm tốn, tôn trọng đối phương thì đốiphương sẽ dễ tiếp nhận quan điểm của mình Tranh luận là cuộc nói chuyện, buổi thảoluận nhằm thuyết phục đối phương đồng ý với quan điểm của mình, chứ không phải

để bôi nhọ, mạt sát đối phương

6 10 kiểu người biết nói chuyện

Ngôn ngữ là công cụ của tư duy, cho nên ngôn ngữ là căn cứ quan trọng để nhậnbiết người khác Tư tưởng, tình cảm của con người được biểu đạt thông qua ngôn ngữ.Tính cách của một người biểu lộ qua lời nói Những người biết nói chuyện là nhữngngười nhiệt tình, có thể nhìn sự việc theo góc độ mới Người biết nói chuyện là ngườithành công trong cuộc sống và sự nghiệp, bởi tiếng nói của họ mang lại niềm vui, sứcsống, tình cảm cho người xung quanh Có 10 kiểu người biết nói chuyện Tục ngữ cócâu: "Người biết nói chuyện, chỉ một câu nói có thể khiến mọi người vui vẻ, ngườikhông biết nói chuyện, một câu nói có thể làm mọi người lo sợ

6.1 Người suy nghĩ độc đáo thì lời nói kỳ diệu

Kiểu người này thông minh nhanh trí, nói năng dí dỏm Bất kể ở đâu, họ đều mangđến tiếng cười cho mọi người, mang đến niềm vui cho người nghe

Kiểu người này tình cảm tinh tế, giữ được bình tĩnh trong mọi hoàn cảnh, năng lựcứng biến giỏi Một ưu điểm nổi bật khiến mọi người hâm mộ là họ không bao giờ làm

những việc không chắc chắn Làm việc gì trước tiên họ cũng tính đến sự an toàn(không được thất bại) sau đó mới tiến tới thành công Những người này còn gọi làkiểu người "chuyển từ phòng thủ sang tấn công"

Người biết lắng nghe người khác nói là người suy nghĩ toàn diện, khiêm tốn, tôn trọngmọi người Tuy họ không nổi bật trong tập thể song lại được mọi người quý mến tônkính Do biết lắng nghe nên họ được mọi người tín nhiệm

Đầu óc của kiểu người này phản ứng nhanh nhạy, chỉ trong một vài giây đã hiểu tìnhhình và đưa ra cách giải quyết Họ phát hiện nhanh thời cơ và tận dụng cơ hội kịp

Kiểu người này không chỉ biết nói mà còn biết nghe Họ thường nêu câu hỏi để bác bỏ

lý lẽ của đối tượng Đây là mẫu người trí tuệ, nói hay, nói giỏi, lý luận chặt chẽ

Đây là kiểu người giỏi ngoại giao, hiểu rõ tư tưởng tình cảm của đối phương Vì vậy

họ có tài dẫn dắt câu chuyện theo hướng tích cực Điển hình kiểu người này là Gia CátLượng

Kiểu người này đến đâu thường khiến không khí ở nơi đó tràn đầy sự vui vẻ Tư duycủa họ không theo lý lẽ thông thường nhưng lại đầy ý nghĩa Họ là những người thôngminh sắc sảo, tâm hồn tươi vui khoáng đạt Chính họ làm cho cuộc sống của mọi

Kiểu người này thường gây cười bằng những lời giải thích khác thường, mang tính hàihước vui vẻ Họ ghép hai sự vật, hiện tượng không hề liên quan tạo thành một hìnhảnh không hợp lý, không hài hòa nhưng rất hứng thú Nghệ thuật tạo ra tiếng cườinhiều lúc vô cùng cao siêu, gây ấn tượng mạnh bởi tính triết lý của sự việc

Kiểu người này trình bày vấn đề theo một khía cạnh xa xôi Người nghe phải liêntưởng, so sánh những hàm nghĩa sâu xa của lời nói Đây là người rất hiểu nhân tìnhthế thái, giỏi dùng câu nói có ẩn ý để thức tỉnh con người Tuy không đặt ra các câuhỏi để kích thích sự suy nghĩ của con người nhưng những lời ví von, so sánh tạo ramột hình ảnh sinh động, cụ thể, mới lạ mang lại hiệu quả nhận thức sâu sắc

Kiểu người này là những người tính cách ngoan cường, không đạt mục đích khôngchịu thôi Họ không sợ mất công mất sức, dùng cách nói đi nói lại một vấn đề khiếnngười nghe phải đồng ý chấp nhận ý kiến của họ

7 Chín kiểu người nói không đúng

Trong đời sống có rất nhiều hiện tượng giả Có nhiều sự vật hiện tượng như đúng

mà lại sai, như thật mà lại giả Lời nói của con người cũng vậy, mới nghe hình như rấthay, rất hợp lý, song thực tế lại là những ý kiến có hại Làm người lãnh đạo phảithông qua so sánh, phân tích mới phân biệt lời nói nào là đúng và hợp lý, khả thi, lời

Những người này do nhút nhát, sợ trách nhiệm, chỉ cầu bình an vô sự, vì vậy muốnnói cho xong chuyện Lời nói của họ không có tác dụng, phần lớn là có hại, bởi vì nólàm lạc hướng sự suy nghĩ của người khác, dẫn tới hỏng việc Tốt nhất ta nên lánh xa

Kiểu người nào cố ý bới móc khiếm khuyết, chuyện bé xé ra to, không có vấn đề gìcũng bới ra vấn đề làm rối tung rối mù Họ tự cho mình thông minh tột đỉnh, có lúc tỏ

ra ngạo mạn Họ luôn có suy nghĩ gây khó dễ cho người khác để thỏa mãn tâm lýghen ghét Họ không dựa vào nguyên tắc, bản chất của vấn đề để phân tích kết luận,

mà suy luận từ những điều vụn vặt Họ bắt bẻ từng lỗi nhỏ, phân tích từng câu từngchữ Những người này bụng dạ hẹp hòi, quan điểm lệch lạc, chỉ thấy cây không thấyrừng, chỉ thấy xấu không thấy tốt, nhìn đâu cũng thấy sai Đầu óc thiếu thực tế, tínhcách xấu xa, ý nghĩ sai lầm, ý đồ của họ không những gây khó chịu cho người khác

mà còn gây thù chuốc oán suốt đời Vì vậy ta phải đề phòng cảnh giác đối với loại

7.3 Người nói ngon nói ngọt (lời nói hoa mỹ)

Mọi người thường cho rằng: "Lời phù phiếm không thực, thiếu nhân đức" Ngạn ngữnước Anh cũng nói: "Lời nói thành thực thường không hoa mỹ gọt giũa Lời nói hoa

Lời nói hoa mỹ nghe có vẻ hay và êm tai Nếu tin vào những lời hoa mỹ, hậu quả sẽkhông thể lường được Người thích dùng lời nói hoa mỹ thường xuất phát từ lợi íchcủa mình để xu nịnh đối phương, làm cho đối phương lú lẫn, nhằm đạt được mục đích

cá nhân Lời nói đường mật thường có cạm bẫy, chỉ khi bị hại, người nghe mới biết

Những người không nói sự thật tuy tránh cho họ gặp phải rắc rối nhưng vô tình đã làmthiệt hại lợi ích của người khác Chúng ta khó biết họ đang nghĩ gì, định làm gì Họkhông xuất phát từ lợi ích của mọi người nên cố ý tránh không nói đến bản chất sựvật, khiến người nghe lầm lẫn, công việc không tiến triển, thậm chí đổ bể

Kiểu người này nói những lý luận tưởng như cao siêu nhưng vô bổ Họ là nhữngngười nói khoác Lời nói của họ không thể thực hiện được Những người này nói rấthay nhưng không thiết thực, không nói đến vấn đề cụ thể, quan trọng, cấp thiết NgườiTrung Quốc có câu thành ngữ "bàn việc binh trên giấy" Triệu Quát thời trẻ học binhpháp rất nhanh, bàn binh pháp đâu ra đấy Sau này Triệu Quát thay Liêm Pha cầm

quân, chỉ biết chỉ huy chiến trận theo sách, thiếu kinh nghiệm tác chiến và năng lực xửtrí linh hoạt Trong trận Tường Bình, hơn 40 vạn quân Triệu do Triệu Quát chỉ huy đã

bị quân Tần bắt làm tù binh và chôn sống

Kiểu người này thường bắt chước lời nói của người khác, không sáng tạo khi vậndụng, nói đi nói lại một câu Mặc dù có tài bắt chước, song không hiểu tình hình thực

tế dẫn đến việc áp dụng y nguyên kinh nghiệm, lý luận của người khác Kiểu ngườinày đầu óc đơn giản, máy móc, cố chấp, vì vậy thường làm hỏng mọi việc

Kiểu người này suốt ngày cằn nhằn, mặt mày nhăn nhó, gây khó chịu cho mọi người.Thường khi gặp khó khăn, họ dùng cách nói càu nhàu để giải tỏa tâm lý bực bội, bứcxúc Nếu biết kiềm chế thì lời nói của họ có thể được chấp nhận Nhưng cách nói của

họ gây bực bội cho người nghe nên bị tác dụng ngược lại Họ thiếu năng lực thích ứng

xã hội Họ chỉ nghĩ đến lợi ích cá nhân Trong gia đình, người vợ hay càu nhàu

Những người này tuy nói thao thao bất tuyệt, nhưng toàn chuyện vu vơ Họ khôngnắm chắc vấn đề, nói lan man, lạc đề Bất kể người nghe có tiếp thu hay không, họ cứnói tràng giang đại hải Gặp người như vậy, biện pháp tốt nhất là chuyển chủ đề hoặctìm cách nhắc nhở để họ nói vào vấn đề chính

Kiểu người này nói thao thao bất tuyệt, tuy nói hay nhưng không thực Họ giống nhưcây ra hoa rất đẹp song không kết quả Tuy giọng lưỡi sắc sảo, nói năng lưu loát,nhưng người nghe đánh giá lời nói chẳng có nội dung sâu sắc gì

7 Chín kiểu người nói không đúng

Vượng An Thạch đời Bắc Tống, khi thực hiện cải cách thể chế, đã sử dụng một sốngười mới làm quan Thiệu Ung viết thư cho Vương An Thạch nói: "Ngài nay đangcầm quyền, đối với cải cách của ngài, một số người đều có ý kiến riêng Một số người

có đạo đức, tuy lời nói của họ khó nghe, thường khiến cho ngài bực tức căm ghét,nhưng sau này ngài sẽ được họ giúp đỡ Ngược lại, có một số kẻ nịnh bợ, lời nói của

họ hiện nay nghe rất êm tai, khiến ngài vui vẻ Nhưng một khi ngài thất thế, họ nhấtđịnh sẽ bán rẻ ngài Ngài nên cảnh giác đối với những kẻ xiểm nịnh"

Sau này đúng như lời Thiệu Ung đã nói, Lữ Huệ Khanh - kẻ được Vương AnThạch cất nhắc đã phản bội lại Vương An Thạch

Những kẻ vâng vâng dạ dạ, bợ đỡ nịnh nọt cấp trên chủ yếu là để dựa dẫm, lênchức, mưu cầu danh lợi cá nhân Người lãnh đạo cần phân biệt người trung kẻ nịnh.Người lãnh đạo phải lánh xa những kẻ trước mặt nịnh nọt, không dám có chính kiến,luôn vâng vâng dạ dạ, nói xấu người hiền, lòng dạ nham hiểm, hẹp hòi Những kẻ nàykhông nghĩ đến lợi ích của tập thể, chỉ bàn đến chuyện vơ vét, thu vén cá nhân, kéo bè

kéo cánh, tham ô hối lộ, trắng nói thành đen Phần lớn bọn này ăn chơi bừa bãi, lốisống xa hoa, đục khoét công quỹ Chúng luôn tìm cách chiều chuộng để lừa dối cấptrên Những kẻ hành vi đê tiện, lời nói nịnh bợ, thái độ khúm núm là những kẻ khôngđáng tin cậy Chúng sẵn sàng bán rẻ cấp trên Bạn không thể thay đổi được những kẻnày Bạn chỉ có thể đề bạt những người trung thực, thẳng thắn, có thực tài thì mới đẩylùi tính tham lam nịnh bợ của họ.

III Đánh giá đạo đức tư cách

1 Cá tính của con người

Cá tính của con người là đặc điểm tính cách mang đậm nét cá nhân Là người lãnhđạo, bạn phải biết cá tính của từng nhân viên để phân công công việc Cá tính là tínhnết nổi bật, chủ yếu của một con người Xét từ góc độ tâm lý, cá tính còn sinh động,

Con người nếu không có cá tính thì không thể tồn tại Nếu cá tính con người bị đè nénthì tâm hồn sẽ khô héo, nhân cách sẽ bị tổn thương Con người không có cá tính sẽmất năng lực sáng tạo và vươn lên Vì vậy, con người cần có cá tính để khẳng định

Cá tính của con người rất đa dạng và phong phú Có người thâm trầm, có người hoạtbát, có người bộc trực thẳng thắn Người thâm trầm có nét đẹp của sự nghiêm trang.Người hoạt bát có nét đẹp của sự nhiệt tình Người thẳng thắn có nét đẹp của sự caothượng, trong sáng Một người có thể có nhiều cá tính, cá tính càng nhiều thì tâm hồn

Những người khiêm tốn luôn được mọi người quý mến Sự khiêm tốn của họ bắt

nguồn từ nhận thức khách quan về tài trí và năng lực của con người Họ hiểu rằng mỗingười đều có mặt mạnh mặt yếu Nếu họ đạt được thành tựu nào đó thì chủ yếu do

Quan tâm đến lợi ích của người khác là một đặc điểm tính cách của người có văn hóa.Quan tâm giúp đỡ người khác là trách nhiệm nghĩa vụ của mỗi con người sống trongcộng đồng Trong gia đình, cá tính này là chất keo gắn bó mọi thành viên với nhau Ýnghĩa của cuộc đời con người là giúp đỡ người khác Cổ nhân đã nói, giúp người

Những kẻ hay nghi kỵ ghen ghét người khác thường là những kẻ nhận thức lệch lạc,tâm hồn méo mó Họ sợ người khác hơn mình, chiếm mất địa vị quyền lợi của họ Vềthể chất, họ có một khiếm khuyết lớn nào đó, vì vậy luôn cảm thấy thiệt thòi, thấp

Loại người này bị tổn thương về tâm lý tình cảm, vì vậy luôn nhìn nhận sự việc theohướng tiêu cực Về sức khỏe có thể bình thường, song thiếu ý chí, nghị lực vươn lêntrong cuộc sống

2 Tính cách con người

Tính cách là đặc điểm tâm lý biểu hiện bằng thái độ hành vi đối với con người và

sự vật như dũng cảm, kiên cường, yếu đuối, hèn nhát, tế nhị, thô lỗ Tính cách liênquan đến gen di truyền Tính cách một khi đã hình thành rất khó thay đổi Thông quagiáo dục, tính cách tốt được phát huy, tính cách xấu được hạn chế Thông qua lời nói, hành động, thái độ, tính cách của người nào đó sẽ được bộc lộ.Người tính tình nóng nảy thường nói năng bộp chộp, hành động vội vàng, tâm trạngcăng thẳng Người tính tình cởi mở, lời nói thường sôi nổi, thái độ nhiệt tình, hànhđộng nhanh nhẹn Người tính tình bình tĩnh thường nói năng chậm rãi, hành động xácđáng, thái độ đúng mực Người tính tình tự cao tự đại thường nói quá sự thật, tự chomình là đúng, hành vi ngạo mạn, thái độ dương dương tự đắc Những người khiêm tốnthận trọng thường biểu hiện lễ phép, giữ chữ tín, hòa nhã, thân thiết với mọi người

Người có tính cách hướng ngoại giống như ngọn lửa, luôn luôn nhiệt tình sôi nổi,thích biểu hiện mình Họ là những người giỏi ăn nói, có lúc do quá nhiệt tình mà lờinói, hành vi thiếu thận trọng, dễ làm mất lòng người khác, nhưng do không phải cốtình nên dễ được thông cảm tha thứ Họ hầu như không thể ngồi một chỗ suy tính màthích hoạt động Họ bận rộn, đi khắp nơi, làm nhiều việc Những người này có tácdụng động viên, lôi kéo mọi người làm những việc có ích Họ ham tìm hiểu thế giớibên ngoài với hy vọng làm cho cuộc sống ngày càng tốt đẹp Ưu điểm nổi bật của họ

là tính năng động, vui vẻ, lạc quan, tự tin Họ là những người sáng tạo, góp phần cốnghiến sức lực cho hạnh phúc loài người Nhân vật đại diện cho tính cách hướng ngoạiđiển hình là Tôn Ngộ Không trong "Tây Du ký"

2.3 Tính cách tổng hợp (vừa hướng nội vừa hướng ngoại)

Trong thực tế, không có ai là người có tính cách hoàn toàn hướng nội hoặc hoàn toànhướng ngoại Người bình thường đều có cả hai tính cách này, song mức độ khác nhau

Có người ở lĩnh vực này thì mang tính cách hướng nội, ở lĩnh vực khác lại mang tínhcách hướng ngoại Ngay cả những người vốn mang tính cách hướng nội nhưng khihoàn cảnh thay đổi lại trở thành người mang tính cách hướng ngoại Xưa nay mọingười đều cho rằng, người mang tính cách hướng ngoại ưu việt hơn người mang tínhcách hướng nội nhưng thực ra mỗi tính cách này đều có ưu nhược điểm riêng Tổng thống Mỹ thứ 37 Richard Nixon viết trong cuốn "Những nhân vật vĩ đại": "Tất

cả những nhân vật vĩ đại mà tôi biết, họ đều có tình cảm phong phú Hay nói cáchkhác, họ là nhân vật rất có tình người Có một số người như Churchill công khai biểu

lộ tình cảm của mình, có một số người như Nikita Khruschov không hề e ngại lợidụng tình cảm Do Gaulle, Mac Arthur, Cát Điền đều là người biết khống chế tình

cảm, nghiêm khắc với mình Họ có dáng vẻ bề ngoài khá kín đáo về tình cảm nhưngnhững người hiểu họ đều phát hiện trong lòng họ đang ẩn chứa những tình cảm mãnhliệt Họ coi điều này là việc cá nhân, không muốn để người khác biết!" Norodon Sihanouk - nguyên Hoàng đế Campuchia, trong cuốn hồi ký "Các lãnh tụ thếgiới mà tôi quen biết" khi nói tới Sukarno, De Gaulle, Tito đã viết: "Những vĩ nhânchính trị này luôn luôn tỏ ra vô cùng lạnh lùng đối với những người cản trở sự nghiệpcủa mình, nhưng trong quan hệ cá nhân, bạn sẽ phát hiện những vĩ nhân này là nhữngngười lương thiện, hòa nhã và rất có tác phong dân chủ", "Mỗi người trong những vĩnhân này đều đã từng kêu gọi hàng triệu người phấn đấu cho sự nghiệp Sự trungthành của họ chưa hề dao động, nhân dân cũng chân thành giúp đỡ họ Vì vậy, sự báođáp của họ đối với nhân dân là sự trung thành vô hạn và không thể nghi ngờ Có lúc

họ đóng vai "đức cha", nghiêm khắc cứng rắn và không hề dao động"

Từ đó ta có thể thấy những vĩ nhân là những người có tính cách vừa hướng nội vừahướng ngoại Đó là những người có hoài bão lớn lao, có nội tâm phong phú, có tìnhcảm sâu sắc, có tinh thần phấn đấu vừa sôi nổi vừa kiên cường bền bỉ Đó là nhữngcon người có tính cách vĩ đại, cao thượng

3 Khí chất phản ánh trạng thái tâm linh

Cử chỉ thanh nhã còn quan trọng hơn dáng vẻ thanh nhã Khí chất thanh nhã lànghệ thuật sống hay nhất bởi nó khiến con người thanh thản, tinh thần phấn chấn, tâmhồn rộng mở hơn so với bất kỳ tác phẩm nghệ thuật nào

Trương Tái - nhà Nho học lớn thời Tống trong cuốn "Trương Tử toàn thư" (chương

“Ngữ Lục sao”) viết: "Lợi ích to lớn của việc học là mong thay đổi khí chất" Khí chất

là khí tiết và phong cách của một người Nhà sử học Tư Mã Thiên, nhà du lịch Từ HàKhánh, nhà thơ Lý Bạch, Đỗ Phủ, Lục Du, Kê Khang đều là những người có khí chấtphóng khoáng, chững chạc, sôi nổi

Thế giới nội tâm của một người thường thể hiện bằng khí chất Nét đẹp tâm hồnthường thể hiện ở khí chất Ví dụ, người đôn hậu lương thiện thường có khí chất chấtphát thành thực Người kiên cường dũng cảm phần lớn có khí chất bình tĩnh, kiênđịnh Người giỏi suy nghĩ, sáng tạo, phần lớn là người có khí chất tích cực vươn lên.Khí chất phản ánh tâm linh của con người, đồng thời cũng thể hiện trình độ văn hóa.Khí chất là biểu hiện của hành vi con người, có liên quan đến sức khỏe Một người cókhí chất hoàn mỹ thường bình tĩnh, mạnh mẽ, sôi nổi, nhiệt tình, phục tùng cấp trênnhưng không bợ đỡ nịnh hót, thắng không kiêu, bại không nản, tự trọng không tựkiêu, phóng khoáng không vô kỷ luật; linh hoạt không cố chấp, khiêm tốn, trung thực.Tâm lý học truyền thống chia khí chất con người thành

4 loại sau đây:

1 - Loại người mang khí chất gan dạ

Đó là người nhiệt tình, thẳng thắn, tinh lực dồi dào, ngôn ngữ rõ ràng, nghị lực kiêncường Song họ cũng có khuyết điểm như vội vàng hấp tấp, nôn nóng, dễ mất bìnhtĩnh Tuy họ phản ứng nhanh, linh hoạt, thích hợp với những công việc khó khăn,nguy hiểm, song họ lại không thích hợp làm những công việc đòi hỏi sự tỉ mỉ, ổnđịnh Nghề nghiệp thích hợp với loại người mang khí chất này là hướng dẫn viên dulịch, nhà địa chất, người dẫn chương trình truyền hình, nhà ngoại giao

2 - Loại người mang khí chất nhiệt huyết

Những người này hoạt bát, nhiệt tình, ngôn ngữ có sức truyền cảm và biểu hiện,giỏi giao tiếp, dễ thích ứng Song họ không tập trung chú ý vào công việc, làm việcqua loa, hứng thú nhiều nhưng không ổn định, thiếu kiên trì nhẫn nại Họ thích hợplàm công việc xã giao, nghệ thuật hoặc công việc đòi hỏi phản ứng nhanh, cân bằng,không hợp với công tác nghiên cứu Họ nên làm bác sỹ, luật sư, vận động viên, nhàbáo, nhà quản lý, lái xe, người phục vụ, cảnh sát, diễn viên

3 - Loại người mang khí chất bình ổn

Họ là những người tính tình ổn định, kiên trì nhẫn nại, bình tĩnh, song họ ít nói,sống nội tâm, ít thể hiện ra ngoài, hành động chậm chạp, thận trọng, không linh hoạt

Họ thích hợp làm những công việc lặng lẽ, có thứ tự, tỉ mỉ, không thích hợp làmnhững công việc cơ động, căng thẳng Họ thích hợp làm bác sỹ ngoại khoa, nhà quản

lý, phát thanh viên, quan tòa, kế toán, thủ kho

4 - Loại người mang khí chất trầm tư

Ưu điểm của loại người này là thận trọng, chu đáo, thể nghiệm sâu sắc, suy nghĩthấu đáo, tưởng tượng phong phú, giỏi nhận ra những chi tiết mà người khác khôngnhận ra, song họ có những biểu hiện tiêu cực như cô độc, đa sầu đa cảm, hoạt độngchậm chạp, nhút nhát, võ đoán Họ có thể làm việc chăm chỉ, thích hợp làm nhữngcông việc đòi hỏi sự kiên nhẫn, tỉ mỉ Họ có thể làm nhân viên kỹ thuật, nhân viênđánh máy, công nhân xếp chữ, nhân viên kiểm tra, nhân viên hóa nghiệm, nhân viênhành chính, thợ thêu, thợ điêu khắc, thư ký, nhân viên bảo quản Họ không thích hợpvới công việc đòi hỏi phản ứng nhanh nhạy, xử lý dứt khoát

Sau đây là 4 ví dụ điển hình đại diện cho 4 loại khí chất

1) Loại người mang khí chất gan dạ:

Alexander Pushkin (1799 - 1837) nhà thơ, nhà viết tiểu thuyết, nhà soạn kịch Nga.2) Loại người mang khí chất nhiệt huyết:

Maksim Gorky (1868 - 1936) nhà văn Xô viết - người đặt nền móng cho văn học

xã hội chủ nghĩa Liên Xô

3) Loại người mang khí chất bình ổn:

Ivan Andreyevich Krylov (1769 - 1844) nhà thơ ngụ ngôn Nga.

4) Loại người mang khí chất trầm tư: NikolaiVasilievich Gogol (1809 - 1852) nhàvăn Nga

4 Anh tài và hùng tài

Anh tài là người thông minh, ưu tú, trí tuệ hơn người, có tài năng về khoa học tựnhiên và xã hội Hùng tài là anh hùng, có khí phách, có chí khí, có tài về mặt quân sự,chính trị

Tài năng của một người có thể được những người ở xa nghe danh tìm tới; nếu mọingười có thể tập hợp xung quanh họ, nếu kiến thức của họ có thể phân biệt được điềuđúng sai của người xưa thì được gọi là "anh tài" (tức "nhân trung chi anh") Nếu lýluận của một người có thể trở thành cơ sở lý luận để giảng dạy giáo dục; nếu hành vicủa họ được coi là chuẩn mực đạo đức; nếu lòng nhân ái của họ được mọi người kínhtrọng; nếu mọi người đều tin tưởng vào sự sáng suốt của họ thì người đó được gọi là

"tuấn kiệt" (tức "nhân trung chi tuấn") Nếu một người đứng trước nguy nan vẫn kiêncường bất khuất; nếu hành vi nghĩa cử của họ dù bị chê bai, sỉ nhục mà họ vẫn khôngtức giận, nếu thấy lợi cũng không tùy tiện lấy, trí tuệ của họ có thể hóa giải mâuthuẫn, hành vi của họ có thể trấn áp được bọn tham quan ô lại, tín nghĩa của họ có thểlàm người khác vui lòng thì được gọi là "hào kiệt" (tức "nhân trung hào kiệt")

* Anh tài được chia làm 3 cấp:

- Cấp I: Chỉ dừng lại ở mức bàn luận sâu sắc, nhưng không dự kiến được tai họacủa sự việc, không xử lý được những việc lớn phức tạp

- Cấp II: Có thể bàn luận sâu sắc, có thể biết trước được phúc họa của sự việc,nhưng không có dũng khí thực hiện Chỉ có thể xử lý việc thông thường, không thểđối phó được tình hình nguy cấp

- III: Vừa biết bàn luận sâu sắc, vừa biết xu thế của sự việc và tránh được tai họa,vừa có đủ dũng khí để thực hiện Có thể biến nguy thành an, thay đổi được tình hình

* Hùng tài được chia làm 3 cấp:

- Cấp I: Dũng khí hơn người, nhưng còn do dự vì thiếu quyết đoán, không có mưulược

- Cấp II: Dũng khí hơn người, dám quyết, dám làm, dám chịu trách nhiệm Mưulược chưa đủ, chỉ có thể làm tiên phong ra trận

- Cấp III: Dũng khí hơn người, xử trí ổn thỏa những việc lớn Mưu cao kế sâu, điềukhiển tướng sỹ thực hiện thành công các chiến dịch

Anh tài có thể làm Tể tướng, hùng tài có thể làm Nguyên soái Người có cả anh tài

và hùng tài phải kể đến Tào Tháo Sau khi làm Ngụy Vương, có lần Tào Tháo chuẩn

bị tiếp sứ giả Hung Nô, nhưng Tào Tháo lo rằng mình không được đẹp, không thểhiện được khí phách anh hùng khiến Hung Nô thán phục, bèn nhờ Thôi Viêm đónggiả làm mình, còn bản thân thì vác đao đứng bên cạnh Thôi Viêm Sau khi sứ giảHung Nô yết kiến xong lui ra, Tào Tháo cho người ra hỏi sứ giả ấn tượng đối vớiNgụy Vương ra sao? Sứ giả Hung Nô nói, Nguỵ Vương rất tốt, song người vệ sỹ vácđao bên cạnh Ngụy Vương khí phách anh hùng hơn nhiều.

Câu chuyện này chứng tỏ, dung mạo của một người có thể bắt chước, nhưng khíphách anh hùng thì không bắt chước được

5 12 loại người có tài

Sở thích dục vọng của con người nói chung giống nhau nhưng do môi trường, sựgiáo dục, tu dưỡng khác nhau nên tính cách tài năng có khác nhau Những người chămchỉ học tập, tu dưỡng thì chí hướng rộng lớn, tài năng phát triển, còn kẻ ham chơi đànđúm, thích hưởng thụ vật chất thì ý chí bạc nhược, tính tình hấp tấp bộp chộp Do đó,các vị thánh nhân khi giáo dục cải tạo tính tình của con người rất chú ý đến việc kiềmchế hành vi tự do, càn rỡ Trong "Tả Truyện" có một nhận định rất có ý nghĩa: "Xétthiện ác của con người, rèn luyện tính cách của con người, nghệ thuật lãnh đạo, toàn

bộ là ở chỗ này"

Biện pháp bồi dưỡng tính tình chủ yếu là ở chỗ nhìn rõ sở trường, khắc phụckhuyết điểm của mình Nguyên tắc chung là tính cách thông minh, ngay thẳng, cảnhgiác với việc, coi sự việc gì cũng hiểu rõ; còn nếu chưa hiểu rõ, phải cảnh giác vớiviệc coi vô tri là thông minh; dũng cảm kiên cường, đề phòng thô bạo nóng vội; lươngthiện hòa nhã, đề phòng nhu nhược, võ đoán; ung dung tự tại, đề phòng bỏ lỡ thời cơtấm lòng khoan dung độ lượng, cảnh giác với việc quan sát không kỹ các hiện tượng,làm việc học tập qua loa đại khái Sau đây là 12 loại người có tài

1 - Những người nghiêm khắc chính trực, không a dua: Tài năng của họ thích hợpvới công việc sửa chữa lỗi sai, chấn chỉnh lộn xộn, quản lý con người, nhưng rất dễquá khích nóng giận, công kích sở đoản và sai lầm riêng tư của người khác

2 - Những người ôn hòa khoan dung:

Ưu điểm của họ là khoan hồng đại lượng, khuyết điểm của họ là hay do dự

3 - Những người dũng cảm gan dạ, tinh lực dồi dào:

Ưu điểm của họ là can trường cương quyết, khuyết điểm là không nể mặt ngườikhác hoặc không chú ý đến hậu quả của việc làm

4 - Những người thông minh tài trí nhưng nhút nhát: Giỏi hoàn thành sứ mệnhđược giao, nhưng hay đắn đo

tính toán thiệt hơn

5 - Những người kiên cường, mạnh dạn:

Là người cốt cán trong tập thể nhưng hay cố chấp, thành kiến

6 - Những người học rộng, giỏi biện luận:

Họ có thể giải đáp nghi ngờ, hóa giải mâu thuẫn, song dễ nói dông dài

7 - Những người tốt bụng, giúp đỡ người khác:

Họ luôn giúp đỡ người khác, không ngại tốn công tốn của, nhưng dễ mắc lừa vìkhông phân biệt được người ngay, kẻ gian

8 - Những người thanh cao, cương trực, liêm khiết, chí công vô tư: Họ là người cầnkiệm, chịu khó, vị tha, nhưng câu nệ tiểu tiết, cố chấp

9 - Những người hành động, có năng lực, tài hoa: Họ là những người dám nghĩdám làm, tài hơn đồng nghiệp song tham vọng viển vông

10 - Những người bình thản, có kinh nghiệm, nhanh nhẹn, chu đáo: Họ là ngườitinh thông về các sự việc trên đời, song hay lo ngại chùn bước

11 - Những người chất phác thẳng thắn: Họ là người trung thực thật thà, dễ lộ bímật vì quá tin người và không cảnh giác

12 - Những người túc trí đa mưu, giỏi quyền biến thao lược: Họ là người tính toánsâu xa, nhiều mưu lắm kế, song dễ trở thành kẻ gian hùng

12 loại người trên là những người có tài nhưng có khiếm khuyết Tuy nhiên, họkhông phải là nhân tài xuất chúng, khi sử dụng họ, người lãnh đạo phải biết hạn chếnhược điểm, phát huy ưu điểm sở trường của họ, tạo điều kiện tốt để họ hoàn thànhnhiệm vụ

5 12 loại người có tài

Giang Trung Nguyên lần đầu tới nhà bái kiến Tăng Quốc Phiên Sau buổi nóichuyện, Tăng Quốc Phiên nói với thuộc hạ: "Người này sau này nhất định nổi tiếngthiên hạ, nhưng vì khí tiết quá mãnh liệt nên không được thiện chung*" 10 năm sau,Giang Trung Nguyên quả nhiên chiến công lẫy lừng thiên hạ, song khi giao chiến vớiquân Thái Bình Thiên Quốc ở Lư Châu, đã hy sinh vì đạn dược, lương thực cạn kiệt.Điều này diễn ra đúng với lời dự đoán của Tăng Quốc Phiên

* Thiện chung: Chết bình thường, không đau đớn, “chết tốt đẹp” theo cách nói củangười đời xưa, đó là cái chết nhẹ nhàng, yên lành hay “khẻo chung mệnh”

Khi quân Hoài * vừa thành lập, Lý Hồng Chương dẫn 3 người đến bái kiến TăngQuốc Phiên Đúng lúc Tăng Quốc Phiên sau khi ăn cơm đi bộ về, Lý Hồng Chươngkhẩn cầu Tăng Quốc Phiên gặp 3 người này, nhưng Tăng Quốc Phiên xua tay khôngtiếp Lý Hồng Chương ngạc nhiên hỏi duyên cớ vì sao, Tăng Quốc Phiên nói: "Người

đi cửa sau, đầu cứ luôn cúi xuống kia là kẻ tính tình thận trọng, nhân hậu bình tĩnh,sau này có thể làm quan Bộ Lễ được Người ngoài mặt cung cung kính kính, ngónghiêng kia là kẻ tiểu nhân, ngoài thì ra vẻ cung kính trong thì phản trắc, không thểtrọng dụng được Còn người mắt luôn nhìn gườm gườm, tinh thần có thừa kia là nghĩa

sỹ, có thể trọng dụng, sau này còn lập công không kém gì chúng ta đâu" Người mắtgườm gườm, tinh thần có thừa ấy sau này trở thành danh tướng Hoài quân Lưu MinhTuyền

Hai ví dụ trên chứng tỏ con mắt đánh giá con người của

Tăng Quốc Phiên vô cùng sâu sắc Cổ ngữ có câu: "Tà chính xem mắt mũi,

Thật giả nhìn miệng môi, Công danh trông dáng vẻ, Sự nghiệp xét tinh thần, Chíkhí coi thần thái,

Cuộc đời thấy chân gót, Nếu muốn biết toàn diện, Cần chú ý ngôn từ"

Tăng Quốc Phiên đánh giá con người chủ yếu để chọn nhân tài Để phát hiện, trọngdụng nhân tài, Tăng Quốc Phiên đã loại bỏ cách đánh giá "coi trọng hình dáng coi nhẹtinh thần" (trọng hình khinh thần), "coi trọng dáng vẻ kỳ lạ, coi nhẹ dáng vẻ bìnhthường", "coi trọng thủ thuật, coi nhẹ lý luận" trong giang hồ Nguyên tắc đánh giánhân tài của Tăng Quốc Phiên là vừa trọng tinh thần vừa trọng dáng vẻ, trọng dáng vẻbình thường, ghi nhận dáng kỳ lạ, trọng lý luận để chỉ đạo thủ thuật, xuất phát từ tổngthể để đánh giá, dựa vào thần thái để đánh giá, từ trạng thái tĩnh để nắm bản chất conngười, từ trạng thái động để quan sát tài năng, năng lực xử trí của con người, coi trọng

sự cân bằng và đối xứng, tương xứng và tương hợp, trung hòa và trung bình, hài hòa

và hòa hợp

* Hoài: Chỉ vùng An Huy - Giang Tô Trung Quốc Quân Hoài: Chỉ lực lượng quân

sự địa phương An Huy - Giang Tô

Những nhà y học cổ, nhà dưỡng sinh, khi quan sát cái "thần" của con người đềuchia "thần" thành hai loại hình trong và đục, đại biểu hai khái niệm trung trực và gian

tà Nhìn người để phân biệt gian trung phải xem biểu hiện của 2 trạng thái tâm lý tĩnh

Đạo gia có khái niệm "Thu thập nhập môn" (tức gạt bỏ tạp niệm, lấy tĩnh chế động)

để quan sát thần thái con người Bí quyết quan sát thần thái như sau:

- Nếu chưa gạt bỏ tà niệm, lấy tĩnh chế động, thì phải chú trọng quan sát sự cẩu thảkhinh thường của con người.

- Nếu đã gạt bỏ tà niệm, lấy tĩnh chế động, thì phải chú trọng quan sát sự tinh tế,cẩn thận của con người

Đối với người cẩn thận, thận trọng thì phải quan sát khi họ chưa gạt bỏ tà niệm.Như vậy có thể nhận rõ biểu hiện của họ để đánh giá chính xác, bởi vì càng cẩn thậnthận trọng thì cử động của họ càng không tinh tế, không chu đáo, hình như đang lơ là

Đó chính là "cẩu thả khinh thường"

Đối với những người thẳng thắn phóng khoáng thì phải quan sát khi họ đã gạt bỏ tàniệm Như vậy có thể nhận rõ biểu hiện của họ để đánh giá chính xác, bởi vì càngthẳng thắn phóng khoáng thì cử động của họ càng tinh tế, cẩn thận, làm gì cũng khôngcẩu thả

5 12 loại người có tài

Trời đất sở dĩ trở thành trời đất, chính là vì có con người Con người có tâm hồn.Tâm hồn trong sáng, cuộc đời sẽ trong sáng; tâm hồn độc ác, cuộc đời sẽ độc ác

Nhận biết con người là một việc khó, ngay cả Khổng Tử cũng than rằng: "Nhận xétcon người qua hình dáng sẽ đánh giá sai Tử Vũ*, nhận xét con người qua lời nói sẽđánh giá sai Tể Dư**"

Vậy muốn đánh giá đầy đủ và chính xác về con người thì phải khảo sát từ nhiềumặt

* Tử Vũ: Học trò Khổng Tử

** Tể Dư: Học trò Khổng Tử, còn gọi là Tể Ngã, tên chữ là Tử Ngã, giỏi ăn nóisong hay ngủ ngày nên Khổng Tử đánh giá thấp

1 Ba cách đánh giá con người

* Muốn biết năng lực biểu đạt ngôn ngữ của một người nào đó, bạn có thể đưa ramột số câu hỏi khó, rồi truy hỏi liên tục đến lúc đối phương không trả lời được đểquan sát năng lực ứng phó của họ ra sao

* Hỏi một người nào đó một việc bí mật có thể phát hiện được họ có thành thực haykhông

Sau đây là 3 cách để biết rõ con người

* Đưa họ vào nơi khó khăn gian khổ, xem ý chí của họ ra sao?

* Khi họ thuận lợi xem họ kính trọng ai?

* Khi họ vinh hiển xem mục tiêu của họ là gì?

* Khi họ giàu có, xem họ nuôi dưỡng ai?

* Nghe lời nói, xét hành động "có thể biết họ có nhân nghĩa không?

* Xem họ thường làm gì có thể biết sở thích của họ

* Khi họ nghèo khổ, xem họ ghét gì, xem họ không thích làm việc gì thì có thể biết

* Người được trọng dụng, phải xem họ có kiêu ngạo không? * Người bị lãnh đạo thờ

ơ hoặc mất chức, xem họ có phản bội hoặc có hành vi quá đáng không?

* Khi hiển đạt, xem họ có khoe khoang không?

* Kẻ im hơi lặng tiếng, xem họ đang sợ điều gì?

* Thanh thiếu niên, xem có thái độ cung kính và hiếu học không?

* Người trưởng thành, xem họ có làm việc chăm chỉ, liêm khiết, chí công vô tưkhông?

* Phái một người đi ra ngoài xử lý việc có liên quan đến tiền bạc, có thể biết được khí

* Muốn biết người nào đó có dũng cảm hay không, phân họ làm một việc nguy hiểm

* Cho một người uống rượu say có thể biết được tính nết của người đó

* Người già xem họ có suy nghĩ thận trọng, bảo thủ không?

* Cha và con, xem cha có hiền từ, con có hiếu thuận không?

* Anh và em, xem anh có đại lượng, em có kính trọng không?

* Nhân viên, xem họ có trung thành không? Phương pháp quan sát thái độ phản ứng trước một sự kiện tình huống để biết người làmột trong 4 căn cứ nhận xét đánh giá chính xác con người về đạo đức, tài năng, kiến

1.2 Khảo sát chí hướng - suy đoán tính nết

Khảo sát chí hướng đối tượng là thông qua nói chuyện với đối tượng để khảo sát chí

* Nếu giọng nói của đối tượng ôn hòa, khoan dung, thần sắc không xu nịnh, thái độcung kính, không che dấu khiếm khuyết là người có thể mang điều tốt đẹp cho ngườikhác

* Nếu lời nói thô bạo đe dọa, giọng điệu muốn chiếm thế thượng phong, tìm mọi cáchche giấu khiếm khuyết hoặc ngu dốt của mình là người chỉ biết hại người khác

* Nếu thần thái của đối tượng thẳng thắn, không kiêu ngạo, lời nói chính trực không

thiên vị, không che giấu tật xấu của mình, không e sợ sự yếu kém của mình khiến họ

* Nếu đối tượng hay vui mừng tức giận do ngoại giới thay đổi, tâm trí rối loạn vìnhững việc vụn vặt, bị cám dỗ trước tiền bạc, sắc đẹp, khuất phục khi bị đe dọa, thì đó

* Nếu một người xử lý công việc dứt khoát ở những hoàn cảnh khác nhau, có nănglực ưu tú khi ứng phó với hoàn cảnh bất ngờ, thì đó là người có trí tuệ, có tài năng

* Nếu một người không biết đối phó trước tình huống bất ngờ, không nghe lời khuyênkhôn ngoan, giữ ý kiến lạc hậu, cố chấp không chịu đổi mới, thì đó là kẻ ngu si ngangbướng

* Nếu đối tượng nói thế nào cũng không nghe, tự tư tự lợi, cãi chày cãi cối, đổi trắngthay đen thì đó là kẻ hay ghen ghét, hãm hại người khác Đây là cách căn cứ vào hànhđộng để phát hiện tính nết, bản chất con người

* Nếu thấy đối tượng muốn chiếm phần hơn, bỏ lợi nhỏ để lấy lợi lớn, lời nói cungkính ra vẻ thật thà, nhân ái để giả trung thành, mưu làm việc để lấy danh thì đó là kẻ

* Nếu đối tượng bị hỏi không trả lời, bị truy thì trả lời hàm hồ, bề ngoài ra vẻ có kiếnthức, khi gặp khó khăn chỉ kêu ca phàn nàn thì đó là kẻ giả dối

* Nếu đối tượng khoe khoang liêm khiết, dùng mọi cách thể hiện tài ba, trong lòngnhút nhát lại tỏ ra hung hăng, ngạo mạn, lên mặt nạt người thì đó là kẻ kiêu căng tự

*Người thực sự dũng cảm sẽ biểu hiện nét mặt không sợ uy hiếp

* Người thực sự trung thành sẽ biểu hiện nét mặt nghiêm trang

* Người thực sự có khí tiết sẽ thể hiện nét mặt hào hùng Qua thái độ cũng có thể biết được tính nết, tâm trạng:

* Nếu đối tượng có lời nói trung thực thẳng thắn, cử chỉ trang trọng, ý chí kiên định,chí công vô tư, làm việc tốt không cần báo đáp, tấm lòng trung hậu, dáng vẻ khônghung hăng, tính tình ổn định bình tĩnh thì đó là người nhân hậu (nhân ái trung hậu)

* Nếu đối tượng xử lý biến cố khôn khéo, gặp khó không lùi thì là người có trí tuệ

* Nếu đối tượng sau khi phú quý vinh hoa vẫn cung kính cần kiệm, nghiêm trang, lịch

Lòng người thường kín đáo khó phát hiện, chỉ qua thử thách mới biết kẻ hay người

dở Hán Quang Vũ Đế Lưu Tú giỏi nghe lời nói biết lòng người, song lại bị BàngMinh bưng bít Tào Tháo cũng giỏi hiểu bụng dạ tướng sỹ song lại bị Trương Mạo lừadối Đó là vì sao?

Hiện tượng biểu hiện bên ngoài của sự vật giống nhau, nhưng bản chất khác nhau,

dễ mê hoặc con người Cho nên, kẻ coi trời bằng vung nhìn dáng vẻ rất thông minhsong thực ra rất ngu dốt; kẻ ngu si khả ái nhìn giống như quân tử, song lại là tiểunhân; kẻ thô lỗ hình như dũng cảm, song lại nhát gan

Những yếu tố phán đoán lòng người:

1) Hình dáng, lời nói, phong thái

2) Tâm trạng, mối quan hệ với mọi người

3) Quan điểm lập trường của người phán đoán

Lời nói, hành động của con người chỉ là hiện tượng bề ngoài, còn suy nghĩ của họmới là bản chất Vì vậy, muốn đánh giá chính xác con người ngoài việc căn cứ vào lờinói, thái độ còn cần chú ý đến hành động của đối tượng Trong cuộc sống hiện đại,chúng ta không thể quan sát lâu dài đối tượng được, vì vậy phải nhanh chóng xác địnhchính xác bản chất con người bằng cách tìm hiểu suy nghĩ, tư tưởng, tâm lý của đốitượng Tâm lý và cách biểu hiện tâm lý của con người rất phức tạp Có người phật ý,song lại dùng nụ cười để che giấu, có người vui mừng song lại dùng sự im lặng để cheđậy Có người tài giỏi, thông thái, nhưng mọi người lại khinh thường họ, song các bậcthánh nhân lại vô cùng tôn trọng người ấy Những người như vậy đều có vẻ bề ngoàikhông thống nhất với nội tâm Hàn Tín thời trẻ bị coi là kẻ bất tài hèn nhát, khi theoHạng Vương chỉ là kẻ tầm thường dưới trướng Hạng Vương, nhưng về với Lưu Banglại được đánh giá là người có tài kinh bang tế thế Chỉ có Tiêu Hà là người duy nhấtbiết rõ tài năng cầm quân của Hàn Tín, còn mọi người đều đánh giá sai về Hàn Tín

2 Lòng người khó dò

Đạo gia cho rằng "Khí * là gốc của Thần (tinh thần), Thần nhờ có Khí mà biểu hiệnra" Từ trong "khí" có thể thấy tinh thần, từ trong "Thần" có thể thấy "Khí", cho nên

"quan sát người không bằng quan sát tinh thần, quan sát tinh thần không bằng quan sátkhí".

Người phóng khoáng: Sinh khí mênh mông Kẻ phóng đãng: Sinh khí tản mát.Người tiết kiệm: Sinh khí cố kết

Kẻ hà tiện: Sinh khí co ngắn Người thận trọng: Sinh khí trấn tĩnh Kẻ gò bó: Sinhkhí ngưng trệ Người giản dị: Sinh khí thuận hòa Kẻ thâm hiểm: Sinh khí lắng đọng.Người rộng rãi: Sinh khí tự nhiên

Kẻ lông bông: Sinh khí yếu ớt Người khảng khái: Sinh khí mạnh mẽ Kẻ phùphiếm: Sinh khí tàn lụi Người thẳng thắn: Sinh khí cương trực Kẻ cuồng ngông: Sinhkhí bỉ lậu Người trấn tĩnh: Sinh khí kiên cường Kẻ trống rỗng: Sinh khí thiếu hụt.Người trung hậu: Sinh khí dồi dào

Kẻ cẩu thả: Sinh khí trì độn Người khôn ngoan: Sinh khí trong sáng Kẻ khắc bạc:Sinh khí gấp gáp

* Khí là một khái niệm trong triết học và y học cổ đại,

nghĩa cụ thể là chất khí, luồng khí, nghĩa trừu tượng là sinh khí, sức sống

Nếu dùng phương pháp trên thì có thể biết chính xác lòng dạ con người

4 Hiểu người thì phải biết tính người

Tính nết của con người khó biết Một người sinh ra vốn đôn hậu, vẫn cần phảithường xuyên tu dưỡng lòng nhân hậu Tính tình ngay thẳng thì mọi việc cũng phảingay thẳng Người lãnh đạo cần phải dùng người chính trực, đôn hậu, giản dị Đây lànguyên tắc chủ đạo trong dùng người

Việc lớn, việc khó giao cho người tài giỏi, đức độ Nghịch cảnh mà vẫn vượt lên làngười ngoan cường Thấy lợi bất chính không ham là người trung thực Biết tiến biếtlui là người thông minh khôn khéo Giúp đỡ kẻ khó, thương xót người đau, đối xửkhoan dung là người cao thượng, chính nhân quân tử

Đức tốt đẹp của nhân tài có sáu đặc trưng sau:

1) "Tâm tiểu"

Tính cách thận trọng, chu đáo, khi họa chưa xảy ra đã tìm cách đề phòng, khi xuấthiện điềm gở phải cảnh giác và có biện pháp ngăn chặn bằng cách loại bỏ dục vọng cánhân

2) "Chí đại"

Phải có chí hướng cao cả, hoài bão lớn lao: có lý tưởng vì dân, vì nước, thực hiệnnguyên tắc công bằng, chí công vô tư

Trong sách "Tả Truyện" có nêu:

"1) Không vì mình vinh hoa phú quý mà sỉ nhục người khác 2) Không vì mìnhquyền cao chức trọng mà làm việc thất đức 3) Không phản bội lại lời cam kết đạonghĩa (mọi người đều cho là đúng đắn) 4) Không ngạo mạn vô lễ, coi thường ngườikhác 5) Không tự kiêu 6) Không hà hiếp người 7) Không báo thù những kẻ làmmình tức giận 8) Vật không đạo nghĩa không lấy 9) Người bất nhân bất nghĩa khôngkết giao"

Đó là 9 quy định làm người của cổ nhân

5 Giá trị của nhân cách

Có đạo đức mới có nhân cách, có nhân cách mới được cao quý vinh hoa Có người

ví nhân cách cao thượng như hương hoa, "hương bay theo gió, làm vui lòng người,

"hương hoa không vì gió nghịch mà bay mất" Có câu "hương thơm của đạo đức sẽtỏa khắp nơi" Đạo đức là cái gốc của nhân cách Thành thực tín nghĩa là biểu hiệncủa nhân cách đúng đắn Sống thủ đoạn như hương thơm giả sẽ gặp bất nhân

Không có đạo đức thì không giữ tín nghĩa, không giữ tín nghĩa thì không có nhâncách, không có nhân cách thì cuộc sống vô nghĩa

Có những người không nói nhưng khiến mọi người tự nhiên kính trọng, đó là ngườiđạo đức cao cả, nhân cách lớn lao Họ xuất hiện ở đâu thì lòng người ở đấy ấm áp, đầytình người Ở gần họ, ta sẽ thấy vui vẻ, thư thái, tin tưởng

Paul là Tổng giám đốc, Chủ tịch Hội đồng quản trị ngân hàng Moorgan nổi tiếngnhất New York Mỹ, với tiền lương là 1 triệu USD/năm, nhưng thời trẻ chỉ là viên thư

ký của tòa án nhỏ Kể từ khi gặp nhà tài phiệt Moorgan, được Moorgan tin cậy, Paultrở thành nhà kinh doanh nổi tiếng trên toàn nước Mỹ Nghe nói, Moorgan quyết địnhchọn Paul làm người giữ chức vụ quan trọng nhất của tập đoàn tài chính lớn nàykhông chỉ vì tài năng và tiếng tăm của Paul trong giới kinh doanh, mà vì Paul là người

có nhân cách cao thượng

Vandery khi làm Thống đốc Ngân hàng thành phố New York khi chọn những trợ lýquan trọng, đều đặt tiêu chuẩn số một là nhân cách cao thượng

Jafeyti - một viên kế toán bình thường trở thành Tổng giám đốc Công ty Điện thoạiđiện báo Mỹ thường nói với mọi người: "Nhân cách là một trong những yếu tố quantrọng nhất đảm bảo sự nghiệp thành công Không ai có thể định nghĩa chính xác nhâncách là gì Nhưng nếu một người không có đặc tính hoàn thiện thì không có nhâncách, nhân cách có vai trò vô cùng quan trọng trong sự thành công"

Giám đốc Bách hóa nổi tiếng Nhật Bản Lâm Giang Kiện

Hùng đã từng nói: "Có một số người đã có tài bẩm sinh giao tiếp với người khác.Bất luận là xử sự, đi đứng, nói năng đều rất tự nhiên, đúng mực, chẳng mất công sức

gì mà vẫn được mọi người chú ý và ưa thích, kính trọng Nhưng cũng có một số ngườikhông có năng khiếu bẩm sinh này Họ phải hết sức cố gắng mới giành được sự chú ý

và yêu mến của mọi người Nhưng bất kể là bẩm sinh hay được rèn luyện, kết quả làđược mọi người ưa chuộng Con đường và phương pháp được mọi người ưa chuộng là

sự phát triển đúng đắn của nhân cách" Chỉ có sự hấp dẫn của nhân cách hoàn thiệnmới được mọi người yêu quý và hợp tác Vì vậy, các bậc trí giả đều ra sức biểu hiệnđặc trưng nhân cách của mình

Có một số người, ngẫu nhiên gặp chúng ta chỉ một lần đã gây ấn tượng tốt đẹp, làmchúng ta vui thích Vì sao vậy? Họ sở dĩ có thể làm ta xúc động, khiến chúng ta quýmến là vì lẽ gì? Howader nói: "Đó là sự quý mến lẫn nhau không thể diễn tả bằng lời.Cái mà họ mang đến cho chúng ta giống như mùi hương thơm mát dịu" Điều này cóthể bắt nguồn từ nhân cách, từ ánh mắt của họ mà ta nhìn thấy hoặc nụ cười, cử chỉ,lời nói của họ mà ta cảm nhận được Nếu kết hợp tất cả những biểu hiện nhân cáchcủa họ, chúng ta sẽ có một ấn tượng tốt đẹp Tiếp xúc với họ, nhân cách của chúng tacũng được phát triển

6 6 loại trục trặc về nhân cách

Nhân cách của con người được hình thành ngay từ thuở ấu thơ Nếu từ khi còn nhỏ,con người sống trong hoàn cảnh bất lợi cho việc phát triển nhân cách tốt đẹp thì nhâncách dễ phát triển theo hướng cực đoan Đó là sự trục trặc về nhân cách Ví dụ, mộtđứa trẻ ngay từ nhỏ đã tiêm nhiễm thói xấu uống rượu, hút thuốc, trộm cắp, lại thườngxuyên bị bố mẹ đánh mắng thì nó sẽ phải giải tỏa sự ức chế tâm lý ra ngoài xã hội

Trong sự phát triển nhân cách, gia đình và xã hội đều có tác dụng quan trọng nhưnhau Những kẻ nhân cách bị trục trặc rất khó hòa nhập với xã hội Họ biết rõ xã hộikhông thích và sẵn sàng trừng phạt nhưng vẫn cứ làm Họ có sự trục trặc về nhâncách.

Sau đây là 6 loại trục trặc nhân cách thường gặp:

1) Loại công kích

Những người này thích công kích người khác Tính nết công kích này là do bẩmsinh Tuy bề ngoài họ tỏ ra mạnh mẽ nhưng trong lòng bực bội và thù hận Họ có lúcthể hiện sự bị động, phục tùng, nhưng lại tỏ ra ngang ngược Nhân cách của họ thuộcloại dị thường Ví dụ, họ cố tình đi muộn, cố tình không trả lời, cố tình không làm, cố

ý kéo dài thời gian để cản trở công việc Bề ngoài ra vẻ chấp hành, song bên trong lạicản trở Ngoài mặt thì khen, trong lòng lại chê Thói quen của họ là phá hoại Gặp loạingười này chúng ta không được phê phán quá mức những biểu hiện của họ, bởi vìthực chất họ không có tâm địa ác độc Đó chỉ là kết quả của căn bệnh trục trặc tâm lýtính cách và họ không thể khống chế hành vi của mình Người lãnh đạo cần thông cảmvới nỗi đau tâm lý của họ, hướng họ thay đổi suy nghĩ và giúp họ hành động có lợicho xã hội và bản thân

2) Loại cố chấp - cực đoan

Loại trục trặc tâm lý nhân cách này không phải là biểu hiện của sự ngang ngược mà

là cá tính hoang tưởng Loại người này thích làm theo ý mình, bất chấp hậu quả Họ làloại người có suy nghĩ hết sức phiến diện chủ quan, cho mình là trung tâm, khôngchịu đựng được sự phê bình của người khác, không có bạn thân, không tin người Họrất sợ người khác lợi dụng để làm hại mình; họ chỉ tin vào bản thân, hoài nghi bạn bè.Tính vô lý trong suy nghĩ của họ là do trục trặc tâm lý gây ra Họ nhìn vấn đề mộtcách cố chấp cực đoan, đánh giá con người hoặc là quá tốt hoặc là quá xấu mà khôngtheo một tiêu chuẩn khách quan nào Đối với loại người này nếu người lãnh đạo gầngũi, tôn trọng, đề bạt và giao cho họ những công việc quan trọng thì họ sẽ thay đổitính cách Họ là những người tuyệt đối trung thành với cấp trên Họ không bị muachuộc quyến rũ trước tiền bạc Khuyết điểm của họ là tính máy móc, cứng nhắc, nên

có lúc làm cho công việc không tiến triển được

3) Loại phân liệt

Đó là những kẻ ăn mặc kỳ dị, luộm thuộm, thậm chí nhếch nhác Biểu hiện tâm lýnổi bật nhất của họ là rất lo lắng trước đám đông Đối với người thân, nhiều lúc họ tỏ

ra lạnh lùng Những biểu hiện kỳ lạ của họ là do tâm lý căng thẳng gây ra Họ luôncho rằng có người sắp hại họ Họ có những suy nghĩ quái gở, cử chỉ và hành động kỳ

lạ Có người có lúc quyết liệt căm phẫn đi khắp nơi tố cáo đối tượng mà họ tự gán tội

Họ thờ ơ với mọi chuyện, có khi lại phản ứng tâm lý trái ngược: Vui thì khóc, buồn lạicười Họ đã mất một phần năng lực tự nhận biết

Đối với loại người nếu có một số biểu hiện trên, nhà lãnh đạo cần bố trí nhữngcông việc nhẹ nhàng Bình thường họ vẫn làm việc, nhưng khi bị kích thích mạnh như

bị oan ức, uống rượu quá nhiều sẽ có những biểu hiện theo hai thái cực: tự sát hoặcgiết người

Nguyên nhân gây ra sự trục trặc nhân cách này có thể là gia đình tan vỡ, bị bố mẹ

bỏ rơi từ nhỏ, thiếu tình thương của bố mẹ, bị đánh đập vùi dập, bị chấn thương tâm lýnặng nề Họ mất hết lòng tin vào xã hội Hiện nay, một số nhà xã hội học kêu gọi:

"Toàn xã hội phải chịu trách nhiệm tương ứng đối với người bị trục trặc nhân cáchthuộc loại hình chống xã hội"

Đối với loại người này, người lãnh đạo chỉ có thể dùng tình thương để cảm hóa họ

Họ là mối nguy hiểm của xã hội

5) Loại né tránh

Loại người này mang tâm lý tự ty, đứng trước thách thức thường lựa chọn thái độ

né tránh Bề ngoài họ thường tỏ ra nhút nhát, dễ bị tổn thương tâm lý Chỉ một lời phêbình không đúng cũng làm cho họ đau khổ suốt cuộc đời Họ rất nhạy cảm trướcnhững lời chỉ trích, chê bai Họ sợ tỏ ra hèn kém trước đông người Họ không có dũngkhí đảm nhận những công việc nguy hiểm

Đối với loại người này, người lãnh đạo cần thường xuyên khen ngợi, giúp họ tự tin,tạo điều kiện cho họ tiếp xúc với mọi người

6) Loại tự yêu mình

Loại người này luôn tự cho mình là đúng, người khác bao giờ cũng sai, luôn tự chomình là người tài năng, mong mọi người chú ý đến mình Họ luôn cho rằng mìnhkhông có đất dụng võ, ảo tưởng về thành công, quyền lực, vinh quang, tình yêu caothượng Họ cho rằng mình có quyền được hưởng đặc quyền Những người này khôngmuốn bị phê bình Bất kỳ sự phê bình nào cũng làm cho họ cảm thấy bị sỉ nhục và tứcgiận Những người này bị nhiễm tư tưởng "kiêu căng" Đây là một loại trục trặc nhâncách đặc biệt Họ là người lý tưởng hóa cuộc sống, điển hình hóa tính cách con người,sống chủ yếu dựa vào mơ tưởng Họ không coi trọng lợi ích vật chất, xa rời cuộc sốnghiện thực, không quan tâm đến lợi ích của người khác nên ít được người khác ủng hộ.Song họ cũng không làm hại ai