Khi giữa nhận thức về bản thân của cấp dưới và nhận định của lãnh đạo đối với anh ta có sự sai khác một cách rõ rệt về nhận thức, đồng thời vì thế mà phát sinh ra các hành vi sai khác, n
Trang 1Lời nói đầu
Những doanh nghiệp hiện đại lấy sức cạnh tranh để giành thắng lợi, sức cạnh tranh mạnh hay yếu dựa vào rất nhiều yếu tố đánh giá khá sâu sắc và phức tạp, mà yếu tố đầu tiên để công nhận lại là tác dụng của người lãnh đạo doanh nghiệp
Người lãnh đạo doanh nghiệp ngày nay có làm cho doanh nghiệp phát triển lớn mạnh hay không, yếu tố nội tại quyết định bởi tố chất bản thân anh ta, khả năng quyết sách và trình độ học thức Những điều kiện cơ bản này nếu khó phân cao thấp, vấn đề then chốt là phải phát huy được hiệu lực, điều này phải xem ai có thể “ giao tiếp với người thông minh hơn anh ta” Những ai thường xuyên giao tiếp với người thông minh hơn mình mà vẫn cao hơn họ một đẳng cấp tức là người đó có sức lãnh đạo nhất, doanh nghiệp của người đó sẽ ngày càng lớn mạnh
Cuốn sách này muốn thông qua những chủ đề nhẹ nhàng, cùng thảo luận với các nhà lãnh đạo về “Đạo lãnh đạo” Cái gọi là “Đạo lãnh đạo”, một là nguyên tắc lãnh đạo, hai là trí tuệ lãnh đạo, ba là tài biện luận lãnh đạo, bốn là quan hệ lãnh đạo, năm
là nghệ thuật lãnh đạo, sáu là uy tín lãnh đạo, bảy là quyết sách lãnh đạo, tám là phương pháp lãnh đạo, chín là quyền mưu lãnh đạo
Những nhà lãnh đạo muốn nghiên cứu về lãnh đạo học, thông qua cuốn sách này, trình độ lãnh đạo chắc chắn sẽ được nâng cao lên một tầng cao mới
Chương I: Nguyên tắc lãnh đạo
Ai là người có thể phủ định một điều rằng hiệu suất làm việc của công ty càng cao càng tốt? Để đạt được điều đó, phải làm cho công việc tương ứng với sở trường của cấp dưới, có thể phát huy sở trường của anh ta
Để phát huy được sở trường, cái khó là ở chỗ xác định được sở trường Khi xác định sở trường của cấp dưới, phương pháp dùng người theo truyền thống luôn là do người lãnh đạo tự tiến hành Đạo dùng người hiện nay là đối tượng được sử dụng đưa
ra nhiều hơn những cơ hội tự lựa chọn, cố gắng để cấp dưới tự tiến hành xác định Cũng có nghĩa là người lãnh đạo trước khi đưa ra quyết định cuối cùng về việc dùng người, trước tiên nên lắng nghe những lời nhận xét của cấp dưới về chính bản thân họ,
để họ xác định sở trường của bản thân Khi giữa nhận thức về bản thân của cấp dưới
và nhận định của lãnh đạo đối với anh ta có sự sai khác một cách rõ rệt về nhận thức, đồng thời vì thế mà phát sinh ra các hành vi sai khác, người lãnh đạo nên trong trường hợp mà điều kiện cho phép, tích cực đưa ra những cơ hội tự lựa chọn những công tác
có thể phát huy được sở trường nhất
Trang 2Trong khá nhiều tình huống, sở trường và sở đoản của đối tượng được sử dụng không phải luôn luôn duy trì không thay đổi, mà dưới ảnh hưởng của những nhân tố bên trong và bên ngoài vô cùng phức tạp, mỗi người sẽ xuất hiện một xu hướng phát triển khác nhau một cách rõ ràng Đôi khi, sở trường của anh có thể tiếp tục duy trì vị trí dẫn đầu, nhưng cũng có lúc, sở trường của anh ta phát triển chậm chạp, trong khi
đó sở đoản của anh ta lại được bổ sung, vượt lên chiếm vị trí phía trước rồi nhanh chóng trở thành một sở trường mới Bởi vậy, một người lãnh đạo có con mắt nhìn xa trông rộng, phải biết lấy quan điểm về phát triển thay đổi để phân tích một cách có khoa học từng yếu tố cơ bản của cấp dưới, sau đó dựa vào xu thế phát triển của từng yếu tố, lựa chọn trước những yếu tố cơ bản nào đó mà có khả năng nhất trở thành sở trường mới của cấp dưới, lấy đó làm căn cứ cho quyết sách trong vấn đề sử dụng cấp dưới
Dám lựa chọn sử dụng những sở trường còn đang được tranh cãi của cấp dưới là một trong những tố chất cơ bản cần phải có trong quá trình dùng người của một nhà lãnh đạo sáng suốt Do những nhận thức khác nhau của con người về lập trường, quan điểm, phương pháp của những sự vật khách quan nên trình độ nhận thức và lợi ích thiết thân cũng có những điểm khác nhau, khi đưa ra đánh giá đối với sở trường của một người được sử dụng nào đó, nhất định sẽ xuất hiện một số những sai lệch rõ rệt trong nhận thức Đối với những cấp dưới có tài năng, phủ định sở trường của anh ta tức là phủ định giá trị nhân sinh của anh ta Bởi vậy, một nhà lãnh đạo thận trọng sẽ không vội vàng phủ định sở trường của cấp dưới, cũng giống như không vội vàng phủ định bản thân thuộc hạ Về một mặt ý nghĩa nào đó, dám bỏ qua ý kiến của số đông, quyết đoán sử dụng sở trường còn đang được tranh cãi của cấp dưới chính là một mặt quan trọng thể hiện rõ sự hơn người giữa những người lãnh đạo sáng suốt và những người lãnh đạo bình thường
Biểu dương sở trường là thể hiện sự quan tâm, tín nhiệm, yêu mến và giúp đỡ của người lãnh đạo đối với cấp dưới, nhưng tuyệt đối không phải là sự ban ơn Đối với những cấp dưới có chí hướng cao xa, khi anh ta nhận định rằng một sở trường nào đó của bản thân có tiềm năng phát triển lớn thì cho dù có yếu tố bên ngoài cản trở thì anh
ta vẫn sẽ khắc phục mọi khó khăn, kiên cường phát huy sở trường đó của mình Trong tình huống đó, không cho anh ta phát huy sở trường cũng không được Làm trái tâm nguyện của cấp dưới, để anh ta phát triển theo đường cong, thành tài trong nghịch cảnh thì chẳng thà để anh ta phát triển điểm mạnh của mình, đi theo tâm nguyện của anh ta, để anh ta phát triển theo một đường thẳng, thành tài trong hoàn cảnh thuận lợi
Về điểm này, chỉ cần người lãnh đạo thể hiện được sự phóng khoáng, sự trông mong
và sự yêu mến thì sở trường của cấp dưới có thể giải phóng ra một nguồn năng lượng khiến người ta phải kinh ngạc
Khi cấp dưới chưa nhận thức ra được một sở trường nào đó mà bản thân mình có, nhưng những người xung quanh đều đã công nhận anh ta có sở trường đó, người lãnh đạo có trách nhiệm kịp thời nhắc nhở cấp dưới, đồng thời kịp thời áp dụng biện pháp,
Trang 3lấy cương vị là lãnh đạo “ bắt” anh ta phải phát huy sở trường của mình, dùng sở trường của anh ta để hoàn thành những nhiệm vụ đặc biệt.
Những doanh nghiệp đầu não chỉ tồn tại khi vận động, sự vận động của nó không chỉ tiếp thêm chất bôi trơn cho sự phát triển kinh tế mà còn cung cấp nhiều cơ hội cho những người có tài năng được dịp thể hiện Đối với nhiều người tốt nghiệp với bằng MBA hiện nay, những doanh nghiệp đầu não cần tri thức cao, trí lực cao là những lựa chọn hàng đầu của họ khi tìm việc, lấy ví dụ như một cuộc điều tra trong số những sinh viên tốt nghiệp bằng MBA tại một trường đại học nổi tiếng, những ngành mà họ hứng thú nhất xếp theo thứ tự là: tư vấn, vi tính, ngân hàng, tiền tệ và kế toán…
Là doanh nghiệp với hình thức tập trung tri thức cao điển hình, những doanh nghiệp đầu não có những yêu cầu khá cao đối với cách vận dụng thông tin kỹ thuật và quản lí có hiệu quả cao, tố chất nhân viên Họ cũng vô cùng coi trọng việc bồi dưỡng năng lực nhân viên Những doanh nghiệp đầu não ít nhất cũng có những yêu cầu như sau đối với khả năng của nhân tài:
Đây nên trở thành một khả năng cơ bản của những nhân tài Sự phát triển mạnh mẽ của xã hội ngày nay khiến cho tốc độ đổi mới tri thức ngày càng nhanh Quan niệm “ học một lần có thể dùng cả đời” đã trở nên lỗi thời và được thay thế bằng một quan niệm mới “ luôn luôn học tập, luôn luôn giáo dục” Nếu không có một năng lực về tri thức và hành vi như vậy, thì tác dụng của nhân tài cũng sẽ đến điểm cuối Đương nhiên, đối với các doanh nghiệp đầu não, muốn duy trì sức sống cho doanh nghiệp thì nhất thiết phải thiết lập được một cơ chế bồi dưỡng thường xuyên, để những nhân tài trong doanh nghiệp có thể trực tiếp có được những cơ hội để tiếp tục học tập
Sáng tạo trong quản lí là vấn đề then chốt trong việc thể hiện trí tuệ của nhân tài Khoa học kỹ thuật phát triển ngày nay đã mang lại những vũ khí hoàn toàn mới cho các doanh nghiệp đầu não, mạng lưới gần như trở thành sinh mệnh của họ Việc quản
lí của các doanh nghiệp đầu não liên quan chặt chẽ, không thể tách rời với kỹ thuật thông tin.Tuy nhiên, các doanh nghiệp này đều ý thức được một cách rõ ràng rằng, những người nhân viên không thể chỉ là những người lãnh đạo kỹ thuật mới mà còn phải trở thành những nhà nghiên cứu phát minh không ngừng tìm kiếm một hệ thống quản lí có hiệu quả cao theo một mô hình mới, để đáp ứng yêu cầu về sinh tồn, phát triển của doanh nghiệp trong thị trường mà sự cạnh tranh ngày càng trở nên khốc liệt Các doanh nghiệp đầu não nhất thiết phải có một hệ thống quản lí thông tin toàn diện
để phòng tránh xuất hiện vấn đề “ thông tin cô lập” trong quản lí Việc thực hiện hệ thống quản lí thông tin toàn diện phải là một quá trình phát triển dần dần có tuần tự, trong quá trình thực hiện, ở mỗi một tầng bậc khác nhau, cần phải có một kho số liệu quy phạm, nó có thể quy nạp tất cả các số liệu thông tin về nghiệp vụ của doanh nghiệp, được tập hợp bởi thông tin của tầng thao tác nghiệp vụ, tầng hộ trợ nghiệp vụ cùng với tầng quyết sách doanh nghiệp, để tiến hành quản lí các quyết sách Đối với doanh nghiệp, thứ mà nó cần không phải chỉ là một kho số liệu về kỹ thuật thông tin
Trang 4đơn giản, mà là một kho thông tin hàm chứa những kỹ năng về nghiệp vụ của doanh nghiệp Những nhân tài của các doanh nghiệp đầu não so với các nhân tài của bất cứ một hình thái kinh tế nào đều càng cần có khả năng về trí tuệ sáng tạo và cơ hội sáng tạo.
Hợp tác đồng đội là một yếu tố không nên xem nhẹ trong quá trình thành công sự nghiệp Việc đối đầu trí lực giữa các nhân tài là một sự lãng phí vừa vô hình, vừa cực
kỳ to lớn, sự phối hợp trí lực lại giúp cho khả năng của các nhân tài được phát huy tối
đa Đối mặt với một thị trường to lớn đầy biến động, năng lực của một người luôn là hữu hạn, nhưng việc liệu có được tinh thần hợp tác và năng lực hợp tác đồng đội hay không cũng chính là một trong những tố chất cần thiết mà một nhân tài phải có Việc giao tiếp và hợp tác với người khác sẽ làm cho một năng lực hữu hạn trở thành một động lực vô hạn của doanh nghiệp, điều này hoàn toàn không mâu thuẫn với yêu cầu khích lệ sự phấn đấu và dám đối đầu với khó khăn đối với bản thân nhân tài Nói cho cùng, khả năng hợp tác đồng đội trên thực tế chính là một sản phẩm được kết hợp bởi
tố chất cá nhân và tinh thần doanh nghiệp, bất cứ lúc nào cũng không được coi nhẹ, đặc biệt là trong giai đoạn thế giới đang phát triển với tốc độ nhanh chóng như ngày nay, bất luận là đối với bản thân doanh nghiệp hay một cá nhân, muốn giành được thành công trong cạnh tranh thị trường thì năng lực này lại càng thể hiện được tầm quan trọng của nó
Việc lựa chọn những cấp dưới có năng lực tốt, nhất là những người có năng lực vượt qua cả bản thân để phục vụ cho doanh nghiệp, là yêu cầu của phát triển xã hội hiện đại Nhìn từ góc độ nhân tài quản lí học, người lãnh đạo ít nhất phải có thể giành được 5 điểm lợi thế sau:
Việc lựa chọn những cấp dưới có năng lực phi thường sẽ làm phát sinh hiệu ứng cộng hưởng hai bên cùng có lợi giữa họ và người lãnh đạo, sản sinh ra sự bổ sung về
tư tưởng, tri thức, năng lực, cá tính, kiến thức… từ đó nâng cao và tăng cường thực lực của người lãnh đạo, khiến cho một người lãnh đạo vốn không hoàn thiện trở thành một người thần thông quảng đại
Dám lựa chọn những cấp dưới có năng lực vượt qua cả bản thân, bản thân hành động đó đã có sức cảm hóa và thuyết phục, nó vừa biểu hiện được sự tự tin, sự mạnh
mẽ và độ lượng của người lãnh đạo, vừa thể hiện người lãnh đạo có đức tính yêu mến nhân tài, tìm kiếm nhân tài, nó còn thể hiện rằng dưới quyền lãnh đạo của những người lãnh đạo sáng suốt như thế, sự nghiệp nhất định sẽ hưng thịnh phát đạt, nhân tài
ở đó nhất định sẽ có tiền đồ sáng lạn Bởi vậy người lãnh đạo chỉ cần cất nhắc đề bạt một người có năng lực hơn mình ở một phương diện nào đó thì xung quanh anh ta, chẳng mấy chốc sẽ có một đám những nhân tài bao quanh,
Từ xưa đến nay, điều mà tất cả những người thống trị ở các triều đại dù to hay nhỏ mong muốn đều là “ thần dân” trung thành với mình Để đạt được mục đích đó, có những người lãnh đạo đã sẵn sàng sử dụng những kẻ nịnh thần chứ không chịu trọng
Trang 5dụng những nhân tài Dù sự thực đi ngược lại với sự mong mỏi, những người lãnh đạo này dù đã phải trả giá cao nhưng vẫn không thực sự có được sự trung thành của mọi người Họ đã quên một điều đơn giản là: giữa người lãnh đạo và người bị lãnh đạo, chỉ bằng cách truyền tải những tình cảm chân thành thì mới có thể có được sự tin tưởng và tôn trọng của những người dưới quyền, thứ tình cảm được thiết lập trên cơ
sở đó mới thực sự là sợi dây ràng buộc chắc chắn Đối với cấp dưới, điều khiến họ cảm động nhất chính là những hành động thực tế( chứ không phải là lời nói) được người lãnh đạo dùng để biểu hiện sự tín nhiệm và sự trọng dụng của mình đối với cấp dưới, đặc biệt là khi năng lực của mình về một phương diện nào đó lại vượt qua cả người lãnh đạo Bởi vậy, khi người lãnh đạo làm được điều này, thì họ có thể giành được sự trung thành và ủng hộ quý báu của cấp dưới đối với mình
Trong tình hình bình thường, tố chất tổng hợp của người lãnh đạo phải tốt hơn tố chất của người bị lãnh đạo Tại một số nơi, một số đơn vị, những cấp dưới có năng lực tốt hơn người lãnh đạo chỉ là số ít Nhưng họ lại nắm giữ một vị trí vô cùng quan trọng trong cả bộ máy quản lí, năng lượng mà họ giải phóng ra, công việc mà họ làm thường nhiều gấp mấy lần, thậm chí là mười mấy lần người bình thường Bởi vậy, việc duy trì tốt mối quan hệ với những người cấp dưới này không chỉ là một việc nhỏ
về cá nhân giữa người lãnh đạo và họ mà còn liên quan đến những việc lớn như những
“ linh kiện”này có thể phát huy được tác dụng quan trọng hay không, cả bộ máy quản
lí có thể vận hành bình thường hay không… Việc cất nhắc những cấp dưới có năng lực hơn mình để phục vụ cho người lãnh đạo, vừa có thể khai thác được những tiềm lực của những “ linh kiện” này, khiến họ có thể phát huy được tác dụng quan trọng là trục tâm tại các vị trí then chốt, từ đó mà có thể đảm bảo được sự vận hành bình thường của cả bộ máy quản lí một cách có hiệu quả nhất
Có những người lãnh đạo lo lắng rằng, đề bạt những người có năng lực hơn mình thì sẽ đe dọa đến địa vị lãnh đạo của mình Thực ra, sự lo lắng này là hết sức thừa Họ nên thấy được rằng: Những người có năng lực tốt hơn bản thân, họ đều là những người có bản lĩnh thực sự, họ không cần và cũng không phải dựa vào những thủ đoạn không chính đáng để kiếm cơm Dựa vào bản lĩnh của mình, họ không những có thể làm tốt một cách xuất sắc những công việc có mức độ khó cao mà vào những lúc cần thiết, họ còn có thể áp dụng các biện pháp hợp pháp để đối đầu với những người lãnh đạo mù quáng Vì thế, muốn củng cố địa vị của bản thân, phương pháp đúng đắn duy nhất chính là hãy sử dụng những người cấp dưới có bản lĩnh thực sự, dùng những hành động thiết thực để đoàn kết họ, khiến họ vui vẻ, thành tâm phục vụ bản thân Tại một số những nước tư bản chủ nghĩa phát triển, rất nhiều nhà doanh nghiệp lớn chấp nhận giao nhiệm vụ kinh doanh cho các cấp dưới có năng lực, chứ không trao cho đứa con trai bất tài của mình Nghiên cứu nguyên nhân, rõ ràng cũng là xuất phát từ những vấn đề trên, tức là, củng cố hơn nữa địa vị lãnh đạo của mình, để đảm bảo sự nghiệp
do mình một tay gây dựng nên từ nay về sau sẽ luôn được tiếp tục phát triển
Trang 6Từ xưa đến nay, câu nói “ Nghi nhân bất dụng, dụng nhân bất nghi” ( có nghĩa là người mình nghi ngờ thì không dùng, người mình đã dùng thì không nghi ngờ) vẫn là một câu nói nổi tiếng mang tính triết lí, tuy nhiên cũng rất dễ phát sinh nghĩa khác, trong đó vấn đề then chốt nằm ở từ “ nghi” Nói về chữ “nghi” trong dùng người, có hai hàm nghĩa: nghĩa thứ nhất là không hiểu, từ đó nghi ngờ không biết cấp dưới có làm được việc hay không, bao gồm cả việc nghi ngờ năng lực của anh ta, vấn đề ở đây
là thích hợp hay không thích hợp; nghĩa thứ hai là nghi ngờ cấp dưới liệu có vấn đề gì hay không, chủ yếu là vấn đề phẩm đức của cấp dưới, vấn đề ở đây là bản chất của cấp dưới
Nói về ý nghĩa của từ “ nghi” trong triết học, chúng ta đều biết, nghi là thứ phổ biến, tuyệt đối, vô cùng, không nghi là thứ cá biệt, tương đối, hữu hạn và tạm thời ; nghi là động lực của quá trình tiến bộ trong nhận thức, không nghi là mục đích của nhận thức Có nghi thì mới có không nghi
Nghi ngờ một người là hoàn toàn bình thường, trong công ty nếu như ai cũng tốt thì chẳng cần phải nghi ngờ gì, phòng nhân sự của công ty cũng sẽ không có lí do gì để tồn tại, giám đốc có thể kê cao gối mà nghỉ ngơi Nhưng chúng ta nên có một quan niệm như thế này: người ta đã sử dụng không thể là một người toàn năng, cùng với sự thay đổi của môi trường, tình hình công việc và độ khó của công việc cũng sẽ phát sinh những thay đổi, con người cũng ở trong quá trình thay đổi không ngừng Bởi vậy, dùng người không thể không nghi ngờ, nghi ngờ chính là vì để không nghi ngờ, nhưng luôn luôn phải giữ ở một mức độ nhất định Nghi ngờ phải xuất phát từ sự quan tâm đến người khác, mong muốn bồi dưỡng người khác, đồng thời, từ đó nhắc nhở cấp dưới chú ý đến sự ràng buộc của kỷ luật và sự giám sát của pháp luật, chú trọng tạo quan hệ tốt với mọi người Nghi ngờ có thể thúc đẩy giám đốc quản lí cấp dưới hơn nữa, giảm thiểu cơ hội mắc sai lầm, cho dù có vấn đề gì xảy ra thì cũng có thể kịp thời giải quyết Nếu không, rất nhiều những người có tài cũng có thể mắc sai lầm, từ người có thể trông cậy trở thành người đáng nghi ngờ
Thông thường, khi nghi ngờ một người nào đó, thì sẽ ở vào hai tình huống sau:Một là, người này đã có đủ điều kiện để được sử dụng, có thể có khả năng được sử dụng
Hai là, người này đang được sử dụng, có thể sử dụng ở một nhiệm vụ khác Bởi vì nếu người này trong con mắt người lãnh đạo không đáng để đề bạt thì chẳng có lí do
Trang 7Nếu đồng ý nghi ngờ là một việc tốt thì cách xử lí vấn đề sẽ theo một hướng tư duy khác so với trước Trước tiên phải làm rõ nguyên nhân của sự nghi ngờ và nội hàm của nó, sau đó nhanh chóng điều tra, chú ý lắng nghe ý kiến của nhân viên, trên cơ sở
đó để tìm hiểu về sự nghi ngờ, tùy trường hợp mà đưa ra những cách giải quyết khác nhau, những người khi đã xác định rằng không có vấn đề gì thì nên mạnh dạn sử dụng, giao cho họ những nhiệm vụ quan trọng; những người vẫn tồn tại những vấn đề nhất định, nếu chỉ là vấn đề nhỏ thì nên tăng cường giám sát trong vấn đề giáo dục, tùy theo khả năng mà sử dụng; những người có vấn đề lớn thì phải xử lí nghiêm khắc, những người mà bản thân họ nhận thức được ra vấn đề và sửa chữa, nên giao cho những công việc không mang tính quan trọng, qua một thời gian quan sát và cân nhắc, những người không có vấn đề gì thì nên cho họ cơ hội để phát huy sở trường của mình
Trong hành vi dùng người, nếu hoàn toàn tin tưởng cấp dưới thì phải làm được việc
“ Dùng người không nghi ngờ” Sự tin tưởng hoàn toàn vào cấp dưới thường được thể hiện thông qua sự truyền tải tình cảm giữa cấp trên và cấp dưới và việc đáp ứng tâm
lí Để làm được như vậy, người lãnh đạo phải phân tích một cách nghiêm túc hoạt động tâm lí của cấp dưới, cố gắng đáp ứng những như cầu lành mạnh về tâm lí của cấp dưới
Thông thường, đa số cấp dưới khi tiếp xúc với cấp trên đều có những đặc điểm giống nhau về tâm lí, ví dụ như: Khi nghiên cứu vấn đề luôn cố gắng duy trì sự nhất trí với cấp trên; Trong công tác, hi vọng cấp trên có thể nhìn thấy thành tích của mình; Khi ngẫu nhiên xuất hiện một sự sai sót nào đó trong công tác thì tự nguyện một mình
áp dụng các biện pháp khắc phục chứ không muốn để cấp trên biết; theo đuổi một cách mãnh liệt sự bình đẳng hoàn toàn về nhân cách giữa cấp trên và cấp dưới; Mong muốn có được sự tôn trọng và tin tưởng của cấp trên; mong muốn cùng cấp trên tham gia vào công tác quản lí để những ý tưởng tốt đẹp của mình có thể được thể hiện trong quá trình quyết sách của cấp trên; cầu mong cấp trên có thể hiểu được tâm nguyện tốt đẹp và động cơ tốt của bản thân, ủng hộ công việc của mình; Khi chẳng may mắc phải sai sót hoặc thất bại, hi vọng người lãnh đạo đưa ra quyết sách có thể thay mình đảm đương trách nhiệm một cách tự nhiên; trong quá trình hoàn thành nhiệm vụ công tác,
hi vọng sự ràng buộc và quản lí của cấp trên không quá chặt chẽ, cho bản thân có được một sự tự do thích hợp… Đối với những đặc điểm tâm lí chung của cấp dưới, người lãnh đạo nên trên cơ sở nắm bắt một cách chính xác, không ngừng thay đổi phương pháp làm việc, cố gắng làm sao để cho cấp dưới cảm thấy được thỏa mãn ở một mức độ nào đó về mặt tình cảm và tâm lí Chỉ có như thế, giữa cấp trên và cấp dưới mới có thể duy trì một mối tình cảm hữu ích, cấp dưới mới có thể ở vào trạng thái hoạt động lành mạnh về tâm lí, đồng thời tin tưởng vào sự tôn trọng và tin tưởng của lãnh đạo đối với mình
Nên nhớ rằng: Nếu yêu cầu tâm lí tích cực, lành mạnh của cấp dưới không được đáp ứng hoàn toàn hoặc một phần, từ đó mà lần nào cũng rơi vào tình trạng thất vọng,
Trang 8thì cho dù người lãnh đạo có biểu thị sự tin tưởng một cách chân thành đến mấy, sự nghi hoặc của cấp dưới đối với cấp trên cũng khó có thể xóa được.
Về cách vận dụng cụ thể, cách biểu hiện sự tin tưởng của người lãnh đạo đối với cấp dưới cũng phải tinh tế linh hoạt, muôn màu muôn vẻ
- Trong hội trường lớn, trước sự chứng kiến của đông đảo mọi người, cố ý tạo ra không khí long trọng, giao cho một người cấp dưới nào đó một nhiệm vụ quan trọng khó khăn nhất, vinh quang nhất, làm cho anh ta cảm thấy đây là sự tín nhiệm lớn nhất
mà cấp trên giành cho mình
- Khi cấp dưới có sai sót trong một công việc nào đó và tìm đến cấp trên để giải thích, cố ý làm ra vẻ không quan tâm đến việc đó, cắt ngang lời báo cáo của anh ta, để anh ta nghỉ ngơi, thậmchí còn an ủi và chăm sóc anh ta một cách đặc biệt, để anh ta hiểu rằng anh ta cứ tiếp tục mạnh dạn làm, đừng vì việc đó mà cảm thấy hối lỗi
- Khi nghe được những lời nhận xét không công bằng của người khác về cấp dưới, phải phản bác lại họ ngay tại chỗ, đồng thời vẫn tiếp tục sử dụng cấp dưới như trước đây
- Không đánh giá cấp dưới thông qua những thắng thua nhất thời Khi công việc của cấp dưới không có tiến triển, không được vì thế mà rũ bỏ hết những thành tích trước đây của anh ta, nghi ngờ tài năng vốn có của anh ta, thay người khác một cách vội vàng, mà phải kịp thời đưa ra những sự ủng hộ và giúp đỡ đối với cấp dưới, làm tiêu tan hết những u ám và nghi ngờ trong lòng anh ta, nhanh chóng khôi phục lại lòng
tự tin và sự dũng cảm chiến thắng khó khăn của anh ta
Đối với những nhân tài đến từ phía đối phương, thông qua cân nhắc và tìm hiểu, chỉ cần xác định rõ đức tài của anh ta thì cho dù trước đây anh ta từng có thù riêng với bản thân thì cũng không nên để bụng, nên cư xử với anh ta như với cấp dưới của mình, mạnh dạn để anh ta đảm đương những nhiệm vụ quan trọng Khi cùng nghiên cứu công tác với cấp dưới, nếu điều kiện cho phép, trước tiên nên lắng nghe ý kiến và cách nhìn của cấp dưới khi cấp dưới do ý kiến và cách nhìn của mình không giống với cấp trên mà thể hiện sự hồ đồ hoặc cố gắng tán đồng quan điểm của cấp trên, là cấp trên, nên kịp thời khuyến khích cấp dưới thẳng thắn đưa ra những ý kiến khác Khi cấp dưới được sự khuyến khích của cấp trên, mạnh dạn phát biểu ý kiến khác, mà những ý kiến đó quả thực sáng suốt hơn những ý kiến mà cấp trên đưa ra, người lãnh đạo nên chấp nhận những ý kiến đó; Nếu ý kiến mà cấp dưới đưa ra không thể áp dụng được thì người lãnh đạo cũng không nên phủ định hoàn toàn một cách lạnh lùng,
mà trước tiên nên khẳng định rằng về một phương diện nào đó nó có giá trị tham khảo
Chương II: Trí tuệ lãnh đạo
Trang 9Quản lí vừa là khoa học, vừa là nghệ thuật, có quy luật tuần hoàn, bởi vậy, phải tiến hành quản lí một cách khoa học để phát triển công ty tốt hơn nữa.
Vì nhu cầu phát triển của công ty, cần phải xây dựng một kho số liệu về nguồn nhân lực, bao gồm các số liệu về mỗi nhân viên trong công ty, như thế mới có thể nắm được tình hình của nhân viên trong công ty như trong lòng bàn tay
Việc xây dựng kho số liệu được tiến hành với mục đích nhằm vào yêu cầu về quản
lí sau này, bởi vậy khi thiết kế kết cấu số liệu và tài liệu phải cố gắng cân nhắc đến yêu cầu về quản lí khoa học và sự thuận tiện trong thực tế xử lí vấn đề, tổ chức lại với nhau những số liệu mà một tầng quản lí nào đó cần phải xử lí, để đơn giản hóa quá trình xử lí vấn đề thực tế
Lưu trữ số liệu cũng là để quản lí được tốt hơn, nếu nội dung ghi chép không đầy
đủ để có thể phản ánh được nhu cầu về quản lí, thì những ghi chép đó chưa được hoàn thiện, bởi vậy, khi thiết kế ghi chép tài liệu không những phải làm cho cả kho số liệu được lưu trữ những thông tin về các mặt một cách đầy đủ, mà còn phải cố gắng tổ chức lại với nhau, tập trung một cách tương đối những nội dung ở cùng một phương diện, những yêu cầu của cùng một tầng quản lí, để vừa phản ánh toàn diện sự vật khách quan, lại vừa tập trung phản ánh được mặt trái của mỗi vấn đề
Nói một cách đơn giản, độ dư thừa của số liệu chính là mức độ lặp lại giữa các số liệu Khi xây dựng kho số liệu, nhất định phải làm cho độ dư thưa của thông tin phải nhỏ, như vậy vừa có thể tìm kiếm một cách nhanh chóng, lại vừa tiết kiệm được nhiều không gian lưu trữ
Ở đây bao gồm cả thu thập số liệu, phân tích số liệu và phân tích chức năng số liệu… Thu thập số liệu chủ yếu là xác định các kênh thu thập số liệu, nguồn lựa chọn
số liệu, chú ý phương pháp thu thập số liệu… Trong phân tích số liệu phải chú ý tiến hành phân tích xoay quanh mục tiêu của công ty: phân tích xem độ chính xác của thông tin như thế nào, liệu có đáp ứng được nhu cầu quản lí hay không; tính kịp thời của thông tin như thế nào, có đáp ứng được yêu cầu kịp thời xử lí hay không… Phân tích chức năng số liệu chủ yếu là xem chức năng của thông tin thu thập được đối với quản lí thông thường, như điều tra, thống kê…
Mối quan hệ giữa người với người có ảnh hưởng rất lớn đối với hiệu suất công việc, nó là một trong những nhân tố quan trọng quyết định sự thành bại của doanh nghiệp Các nhà quản lí trong thời đại ngày nay đều đặc biệt coi trọng mối quan hệ giữa người với người, nỗ lực tìm kiếm phương pháp đúng đắn để thúc đẩy tính tích cực của toàn thể nhân viên, đạt được mục tiêu của doanh nghiệp, đồng thời, khiến cho nhân viên được đáp ứng hơn nữa
Để thiết lập được mối quan hệ giữa người với người có hiệu quả, khiến cho nhân viên có được những dự đáp ứng theo nhu cầu, người quản lí phải tôn trọng nhân viên, thiết lập được kênh giao tiếp ý kiến tốt Căn cứ vào từng cơ chế tổ chức khác nhau mà
Trang 10có thể thiết lập nên các kênh giao tiếp có kết cấu khác nhau Hiện nay, mạng lưới giao tiếp được sử dụng nhiều nhất bao gồm 2 loại: Kiểu mắt xích và kiểu đường thông Mạng lưới giao tiếp kiểu mắt xích giống như một mạng lưới giao tiếp ngang dọc Trong mạng lưới này, thông tin có thể được truyền tải từ trên xuống dưới hoặc từ dưới lên trên, nhưng sau khi đi qua nhiều tầng như thế tính chân thực của thông tin sẽ rất dễ mất đi Nếu một hệ thống tổ chức nào đó quá đồ sộ, cần thực hiện việc quản lí chia quyền và trao quyền, thì kiểu mắt xích là một lựa chọn phù hợp Mạng lưới giao tiếp kiểu đường thông là một hệ thống mạng lưới kiểu mở cửa, tất cả các thành viên đều
có thể liên hệ với nhau Do kênh giao tiếp nhiều, tinh thần của thành viên tổ chức cao, không khí hợp tác nồng hậu, kiểu mạng lưới này có tác dụng rất lớn đối với việc giải quyết các vấn đề phức tạp, tăng cường tinh thần hợp tác, nâng cao tinh thần… Tuy nhiên, nhiều kênh giao tiếp cũng dễ gây ra sự hỗn loạn, từ đó ảnh hưởng đến hiệu quả công việc
Kết quả của kế hoạch phụ thuộc vào người chấp hành nó Ví dụ, đối với một cơ chế giáo dục có chất lượng giáo dục kém không thể kiểm soát nó bằng phương pháp phê bình sản phẩm của nó ( học sinh tốt nghiệp); Đối với một nhà máy sản xuất ra những sản phẩm chất lượng kém cũng không thể tiến hành kiểm soát bằng phương pháp vứt sản phẩm của nó vào đống hàng phế phẩm; Một công ty bị khách hàng tố cáo nhiều không thể kiểm soát nó bằng phương pháp không quan tâm đến khác hàng Trách nhiệm này phải do người đưa ra quyết sách không đúng đắn chịu trách nhiệm Muốn loại bỏ được những kết quả không mong muốn kiểu như vậy, cần phải áp dụng các phương pháp như luyện tập hơn nữa, thay đổi trình tự hoặc áp dụng các phương châm mới…, để thay đổi những hành động mà những người chịu trách nhiệm liên quan sẽ
áp dụng Đây chính là vấn đề then chốt trong vấn để kiểm soát chất lượng công tác quản lí
Ưu điểm trong việc thiết lập mạng lưới quan hệ giữa người với người chính là ở chỗ, trong quá trình quản lí có thể kiểm soát được trực tiếp “ Kiểm soát trực tiếp” chính là bồi dưỡng những nhân viên chủ quản tốt hơn để họ có thể vận dụng một cách thành thục các khái niệm, kỹ thuật và quản lí, để họ có thể xem xét các vấn đề về công tác quản lí và các vấn đề trong quản lí từ góc độ hệ thống, từ đó giảm thiểu những kết quả không tốt do việc quản lí không đúng đắn gây ra
Kỹ thuật mới có mối quan hệ mật thiết với hệ thống nguồn nhân lực, người quản lí phải biết cách nắm bắt và tận dụng kỹ thuật mới, để nó phục vụ cho xây dựng và phát triển doanh nghiệp Cuộc cách mạng trong lĩnh vực thông tin có tác dụng thúc đẩy sự thay đổi của hệ thống thông tin ngành thương nghiệp Kỹ thuật mạng nội bộ, mạng liên hỗ thành thục khiến cho mỗi một người nhân viên hoặc thậm chí là mỗi một người tìm việc đều có thể tham gia vào trong hệ thống nguồn nhân lực của doanh nghiệp đó Về mặt tuyển người, doanh nghiệp có thể công bố thông tin tuyển dụng ra bên ngoài thông qua mạng internet, những người muốn dự tuyển có thể dựa vào ý mình để lựa chọn những vị trí làm việc phù hợp, điền vào những thông tin cần thiết để
Trang 11tham gia tuyển dụng Sau khi đăng ký, người tham gia tuyển dụng sẽ nhận được một
số hiệu và mật mã cá nhân, có thể theo dõi tình hình tuyển dụng, quá trình xử lí việc tuyển dụng
Về mặt quản lí nội bộ, mạng internet càng thuận tiện hơn cho những nhân viên trong việc giao tiếp, người quản lí có thể tìm thấy số điện thoại, số fax, số phòng, ảnh… của những nhân viên khác Các nhân viên có thể thông qua mạng, tìm hiểu về những ghi chép về quá trình làm việc của bản thân, tình hình lương, giấy đi công tác
và chi phí công tác… Thông qua loại hình phục vụ tự động này, người nhân viên thâm chí có thể sửa đổi những số liệu của bản thân, điều này có nghĩa là phòng quản lí nhân sự sẽ được giải phóng khỏi những công việc lặp đi lặp lại, tiêu tốn thời gian, để tập trung tinh thần vào công tác mang tính chính sách ở tầng cao hơn
Hệ thống mạng nội bộ tiết kiệm được khá nhiều thời gian cho bên chủ quản hành chính, trong hệ thống cũ, hệ thống thống kê kiểm tra chuyên cần và hệ thống lương không nối với nhau Mỗi tháng, bên chủ quản phải bỏ ra rất nhiều thời gian lao động chân tay vào việc nhập thông tin về thời gian làm việc của nhân viên trong hệ thống lương Hiện nay, các thông tin về thời gian của nhân viên đều được hiện thị rõ ràng trong hệ thống, đồng thời, hiển thị luôn trong tính lương Ngoài ra, hiệu suất làm việc của dịch vụ y tế, kế hoạch bồi dưỡng… trong hệ thống nguồn nhân lực cũng được nâng cao lên rõ rệt
Thông tin hóa doanh nghiệp có tác dụng trực tiếp và gián tiếp đối với doanh nghiệp Về mặt gián tiếp, nó nâng cao được hàm lượng tri thức về hình tượng và tài sản vô hình của doanh nghiệp; Về mặt trực tiếp, thông qua những tác dụng của nó đối với quan niệm của người quản lí, hoạt động quản lí thông thường và hoạt động quản lí chuyên môn, nâng cao sức cạnh tranh và mức lợi nhuận của doanh nghiệp
Thông tin hóa doanh nghiệp đối với người quản lí có hai tác dụng: một là có tác dụng đối với cá nhân người quản lí, hai là có tác dụng đối với doanh nghiệp.Tác dụng đối với cá nhân người quản lí là chỉ hiệu suất làm việc của người quản lí cấp cao, tác dụng đối với doanh nghiệp là chỉ thông tin hóa chắc chắn giúp nâng cao hiệu suất về kinh tế cho doanh nghiệp Hai tác dụng này sẽ giúp làm thay đổi cách nhìn của người quản lí đối với thông tin hóa doanh nghiệp, đồng thời, có thái độ tích cực khẳng định
và kiên quyết ủng hộ Tiến thêm bước nữa, nó còn gợi mở về mặt tư duy cho người quản lí, khiến người quản lí đem kỹ thuật thông tin đến từng mặt trong hoạt động quản lí
Thông tin hóa doanh nghiệp có thể tăng cường năng lực quản lí, điều này được thể hiện ở:
- Thông qua mạng lưới máy tính, việc trao đổi giữa các ban, giữa các nhân viên với nhau càng trở nên dễ dàng, thông tin giữa cấp trên và cấp dưới được truyền đi với tốc
độ nhanh hơn
Trang 12- Tổng công ty có thể dễ dàng kiểm soát được hoạt động nghiệp vụ của chi nhánh, giảm thiểu được những nhân tố không rõ ràng của chi nhánh, giảm thiểu sai lầm trong quyết sách.
- Dễ dàng hơn trong việc thu thập những thông tin về nhu cầu sản phẩm của khách hàng, thông tin của đối thủ cạnh tranh, thông tin về các thị trường khác, có lợi cho việc đề ra kế hoạch sản xuất và kế hoạch tiêu thụ
- Thúc đẩy tính tích cực trong công việc của nhân viên, khích lệ tính năng động chủ quan của nhân viên
- Các số liệu tham khảo có thể tìm thấy bất cứ lúc nào, nâng cao trình độ quyết sách của lãnh đạo
Khi chưa có mạng lưới máy tính, khó có thể tiến hành việc quản lí đa quốc gia hoặc
đa khu vực Nhưng ngày nay, thông qua hệ thống máy tính và hệ thống ứng dụng của
nó, công việc này đã có thể được tiến hành một cách có hiệu quả, thuận tiện và kinh
tế Tổng giám đốc chỉ việc ngồi trước máy tính là có thể nhanh chóng đưa ra mệnh lệnh đến các công ty con ở nước ngoài, kịp thời tìm hiểu được tình hình kinh doanh của công ty con trong ngày, thậmchí còn có thể tìm hiểu được tình hình làm việc cụ thể của từng nhân viên trong công ty
Chủ trương của nhà tư tưởng Lão Tử của Trung Quốc chính là vô vi nhi trị( có nghĩa là thuận theo tự nhiên, không làm gì cả).Ông cho rằng, loài người nếu loại bỏ được tà niệm quay về với bản tính thì có thể thực hiện chính sách vô vi nhi trị, những điều tốt đẹp sẽ được tuần tự thực hiện một cách tự nhiên, có thể có được sự hòa hảo ở khắp nơi trên đất nước
Tư tưởng vô vi nhi trị của Lão tử không chỉ đơn giản là không có việc gì, không làm gì, không nói gì, cứ để mọi thứ tự trôi đi Vô vi nhi trị một cách thực sự tức là trong cái vô hình có cái hữu hình, trong cái vô vi có cái hữu vi, nhìn thì có vẻ như không làm gì nhưng thực ra lại là có làm Đây là phép biện chứng trong làm việc
Vô vi nhi trị là một nước cờ cao siêu, là một phương pháp hoàn toàn bao dung con người, mà lại không khiến cho cấp dưới ý thức được rằng mình bị lãnh đạo, bị dẫn dắt Phương pháp này yêu cầu người lãnh đạo phải nắm được đại cục, hướng dẫn hướng đi đúng cho cấp dưới từ xa
Trạng thái cao nhất của quản lí là kiểm soát được sự tự do về ý chí của cấp dưới nhưng lại cấp dưới lại không hề cảm nhận được điều đó, như vậy, sẽ có thể hình thành nên sự hòa hợp giữa cấp trên và cấp dưới, khiến mọi người có thể cùng nỗ lực làm việc chung sức đồng lòng cùng phấn đấu vì mục tiêu chung trong không khí hòa hợp.Phải học cách đối phó với một vài người đồng cấp nào đó, quả là một việc khiến người ta đau lòng bởi vì giữa những người đồng cấp nên duy trì sự hòa hảo, sống mà
Trang 13không phải đề phòng ai thì vẫn thoải mái hơn Tuy nhiên, mỗi người một kiểu, chẳng
ai giống ai, nếu bạn không cẩn thận đối phó thì sẽ có ngày phải chịu thiệt thòi
Thông thường, những người đồng cấp thuộc vào những nhóm người dưới đây thì nên đề phòng:
Người thuộc nhóm này mở miệng ra là anh anh em em, nghe có vẻ vừa tự nhiên, vừa thân thiện, chẳng cần quan tâm xem mối quan hệ giữa bạn và anh ta sâu sắc đến mức nào Ngoài ra, anh ta còn rất giỏi trong việc nịnh nọt người khác, toàn nói những lời dễ nghe, khiến bạn cảm thấy thoải mái Loại người này không phải là loại “người xấu” nhất thiết phải đề phòng mà là vì loại người này giỏi mồm mép, dễ làm cho mọi người chủ quan không đề phòng, nếu anh ta có ý đồ đối với bạn, nếu không đề phòng thì bạn sẽ rất dễ mắc lừa anh ta
Những người thuộc dạng này dường như chẳng biết giận là gì, người khác trách mắng anh ta, hạ nhục anh ta vẫn cười tươi, dù có không vui đến thế nào, anh ta cũng
sẽ giấu kín trong lòng, khiến bạn không nhìn thấy được Loại người này cũng không thể cho rằng đó là người xấu bởi vì bản chất anh ta là như vậy Tuy nhiên bạn cũng không biết được anh ta đang suy nghĩ gì, cũng không biết được anh ta ác đến mức nào
và sự thay đổi tình cảm của anh ta ra sao, và cũng chính vì thế, nếu anh ta có ý đồ gì với bạn thì bạn không thể phòng ngừa được Bởi vậy, đối với loại người này, bạn nên tránh để lộ những bí mật nội tâm, càng không nên bàn luận chuyện riêng tư với họ, họ không nhất thiết sẽ làm hại bạn tuy nhiên nhưng cũng khó có thể nói anh ta sẽ làm những gì Bởi vậy, tốt hơn hết là nên giữa một mối quan hệ xã giao lịch sự với loại người này
Loại người này thường che dấu bản thân, không muốn người khác biết về quá khứ, gia đình của anh ta, cũng không muốn cho bạn biết cách nhìn của anh ta về một sự viêc nào đó, nói cách khác, là một người nông sâu khó lường Kiểu tính cách này có thể được tạo thành do ảnh hưởng của môi trường xấu Cũng không thể coi họ là người xấu nhưng ở cùng với những người này quả là thật khủng khiếp, cách tốt nhất là hãy giữ một khoảng cách nhất định, đợi sau khi đã có cơ hội để tìm hiểu sâu hơn thì hãy tiến thêm bước nữa trong mối quan hệ
Loại người này gió chiều nào xoay chiều ấy, mục đích trong các mối quan hệ giao tiếp của anh ta là phải có lợi, cũng có thể vì lợi mà làm trái với lương tâm, làm hại đồng nghiệp, lãnh đạo, có thể hôm nay anh ta tốt với bạn nhưng ngày mai anh ta có thể làm hại bạn Bởi vậy, đối với loại người này, không cần phải quan hệ sâu, thậm chí đôi khi phải thể hiện cho anh ta thấy ở bạn chẳng có lợi lộc gì để tránh việc anh ta làm hại bản thân
Tóm lại, phải tìm hiểu tính cách của từng người đồng nghiệp, biết người biết ta, tránh làm bản thân bị tổn thương
Trang 14Trong cuộc sống hiện thực, chúng ta thường xuyên nghe thấy có người bình luận về người khác là có tài, nhưng lại tự cho mình là hơn người, cậy tài khinh người Những người cậy tài khinh người thực ra là một kiểu đối tượng mà những người lãnh đạo thường xuyên gặp phải trong quá trình công tác Người lãnh đạo nếu xử lí không hợp
lí sẽ rất dễ tạo ra ấn tượng mình là người tâm địa hẹp hòi, không biết cách khoan dung người khác, nghiêm trọng hơn có thể bị người khác bài xích, công việc của đơn vị không thể tiến triển tốt đẹp được Vậy người lãnh đạo nên đối xử với những người cậy tài khinh người như thế nào?
Cái gọi là người cậy tài khinh người thường là những người có tài, có ý kiến chủ quan, nhưng không dễ tiếp xúc, thường có hai loại như sau:
- Thường làm tướng của quân lãnh đạo
- Làm việc dựa vào năng lực và tri thức, không dựa vào việc bợ đỡ xu nịnh Họ cho rằng, nhân cách của mình là bình đẳng với bất cứ một vị lãnh đạo nào, không thích lôi kéo mối quan hệ, đút lót, tìm người nâng đỡ… những người thuộc loại người này chủ yếu là những người làm trong ngành nghiên cứu khoa học, nghiên cứu học thuật
Còn có một số người do tính chất công việc mà ít khi liên hệ với quần chúng, cũng
dễ bị người khác coi là tự cao tự đại, cậy tài khinh người Nếu không phân tích tìm hiểu mà đã đánh giá họ là cậy tài khinh người thì những ý kiến đó là hoàn toàn phiến diện
Đối với những người cấp dưới thuộc loại người cậy tài khinh người, người lãnh đạo phải nắm được 3 điểm dưới đây:
Một là phải biết cách phân biệt, nhận biết tài năng Thế nào mới thực sự là “ cậy tài khinh người”, thế nào là tự cao tự đại một cách cực đoan, thế nào là cố chấp… Đầu tiên phải phân định rõ sự khác biệt giữa nhân tài và người bất tài Thông thường, những người thực sự có tài khi phát biểu ý kiến thường xuất phát từ thực tế, phát biểu một cách công tâm, dám chịu trách nhiệm, dám kiên quyết bảo vệ ý kiến đúng đắn Còn những người tự cao tự đại một cách mù quáng, thì lại luôn luôn chỉ vì lợi ích cá nhân của bản thân, phát biểu xuất phát từ mong muốn chủ quan, kiên quyết giữ ý kiến sai lầm một cách bảo thủ
Hai là phải phóng khoáng cởi mở, dung nạp nhân tài Một người lãnh đạo sáng suốt phải hiểu được rằng biết dung nạp nhân tài, biết sử dụng nhân tài chính là tiêu chí để
có thể phát triển hưng thịnh của một đơn vị, một doanh nghiệp Người lãnh đạo phải biết lấy niềm vinh quang của nhân viên cấp dưới làm niềm vinh quang của bản thân,
tự hào với niềm tự hào của cấp dưới, coi sự thành công của cấp dưới là sự thành công của chính bản thân mình
Ba là phải yêu cầu nghiêm khắc rèn dũa nhân tài Là nhân tài, không phải đã là một con người hoàn thiện, đặc biệt là đối với những người cậy tài khinh người thì những
Trang 15khuyết điểm lại càng rõ nét Làm người lãnh đạo, phải thực hiện một cách nghiêm túc chức trách của mình, vừa phải quan tâm, yêu mến cấp dưới, lại vừa phải yêu cầu nghiêm khắc đối với họ, đặc biệt là đối với những người có khiếm khuyết về tính cách, càng phải yêu cầu nghiêm khắc hơn, giúp đỡ họ hoàn thiện việc tu dưỡng nhân cách.
Người lãnh đạo phải đối mặt với rất nhiều loại người, cùng làm việc chung với họ, biết phát huy sở trường của họ, biết lấy ưu điểm bù khuyết điểm, đó là một trong những nghệ thuật lãnh đạo mà một nhà lãnh đạo sáng suốt Dưới đây là một số phương pháp để đối xử với những người có khiếm khuyết về mặt tính cách
Ai cũng có thể nổi nóng nhưng phải tùy từng đối tượng thích hợp, đúng mức, vào thời điểm thích hợp, với mục đích đúng đắn, sử dụng phương thức phù hợp Nhưng không phải ai cũng làm được như vậy, đó không phải là một việc dễ dàng Ngày nay, trong các đơn vị công tác, trong gia đình, ở những nơi công cộng, đâu đâu cũng có Nổi giận có nghĩa là dọa dẫm, bắt ép người khác phải khuất phục, nhượng bộ, nghe lời, chấp nhận thua, cảm xúc của người khác chỉ là thứ yếu, đây là một hành vi không lành mạnh, không văn minh Cơn giận cũng giống như một ngọn núi lửa bất chợt tuôn trào, cũng có thể giống như những đợt thủy triều dần dần dâng cao, dù là ở hình thức nào, dụng ý của việc nổi giận đều là uy hiếp và dọa dẫm, bí quyết để đối phó với nó là đừng nên sợ hãi
Nếu nguyên nhân nổi giận là do một tình huống cụ thể nào đó trong công việc gây
ra, không có liên quan gì đến bạn, khi đó bạn có thể tạm thời tìm một cái cớ nào đó để tránh đi Có thể nói những câu như “ Có thể là anh đúng… Tôi không trách anh…”…Những người đang nóng giận rất cần có đồng minh, bạn có thể đóng vai đó, để đối phương có thể dần dần bình tĩnh trở lại, nhưng sau đó phải nghiêm túc chỉ ra chỗ không đúng của anh ta, cảnh cáo anh ta lần sau không được tùy tiện muốn làm gì thì làm như thế
Những người đa nghi luôn nghĩ rằng mọi người có thể tấn công, làm tổn thương anh ta bất cứ lúc nào Để bảo vệ bản thân, họ luôn cảnh giác cao độ, trong lòng họ, người khác đều là những kẻ hai mặt Đương nhiên, để bảo vệ không cho lợi ích của một tập thể hay một cá nhân bị xâm phạm, trong các mối quan hệ giữa người với người cũng rất cần có một chút nghi ngờ, nhưng nếu không tin người khác, đặc biệt là những người đồng nghiệp của mình thì sẽ rất có hại Nghiên cứu đã chứng minh, những người đa nghi, không tin tưởng và thích châm chích người khác, cho dù không nghiện rượu hay thuốc lá thì họ cũng không sống thọ bằng những người khác cùng tuổi Các bác sỹ cho rằng những người mắc bệnh đa nghi, tỉ lệ mắc bệnh tim cao hơn nhiều so với người bình thường, các nhà tâm lí học nói rằng đa nghi là biểu hiện của
sự không khỏe mạnh
Trong công tác quản lí, người lãnh đạo phải nắm được những đặc điểm của những người đa nghi: Họ không bao giờ cảm thấy hài lòng, luôn đề phòng người khác mà
Trang 16chẳng có lí do gì, khi phân tích vấn đề luôn cân nhắc từ mặt xấu của vấn đề Đối với những người này, không nên vội vàng bày tỏ bản thân, mà phải đưa ra những thông tin đáng tin cậy và những bằng chứng có sức thuyết phục, như vậy mới có thể nâng cao được uy tín của bạn, xóa đi sự nghi ngờ trong lòng anh ta.
Những ngôn ngữ, cử chỉ của người theo chủ nghĩa bi quan đôi khi khiến người khác phải buồn cười nhưng đôi khi lại khiến người khác cảm thấy thương cảm Những người theo chủ nghĩa bi quan có thể chiếm dụng thời gian quý báu của bạn, làm hao tổn tinh lực của bạn, làm mơ hồ những quyết định quan trọng của bạn, nhưng bạn phải nhớ rằng, những người theo chủ nghĩa bi quan dù họ có tìm mọi cách để tìm kiếm những mặt tối của sự việc thì thông thường họ chẳng hề có ác ý gì, họ chỉ yếu đuối, đáng được đồng cảm Quan điểm cho rằng họ tự làm tự chịu là không đúng đắn
Đối với những người bi quan, không được coi sự ảnh hưởng của nhân sinh quan của họ đối với thần kinh của bạn mà lơi lỏng cảnh giác Trong một tập thể, nếu một người nào đó có tư tưởng bi quan thì có thể làm cản trở đến sự tiến lên của cả một tập thể, phải chú ý đến 2 kiểu kết quả: Một là thành tích của cả tập thể liệu sẽ tốt hay xấu, hai là sự nhiệt tình trong công việc của bạn liệu có bị giảm sút
Đối với những người bi quan, ngoài việc giúp đỡ về tinh thần, việc cho anh ta một
vị trí công tác phù hợp cũng là một việc nên làm Nếu xếp cho anh ta làm việc ở bộ phận cuối của dây truyền sản xuất, anh ta có thể trở thành một người giám sát tốt, dù không có vấn đề gì thì anh ta cũng sẽ bới lông tìm vết, nếu đúng là có vấn đề sai sót thì anh ta sẽ tìm ra được chỗ sai sót nhanh hơn những người khác
Những người này cũng có mặt tích cực của họ, tức là không muốn đứng sau người khác, nhưng họ cũng có mặt tiêu cực, đó chính là dễ dẫn đến cực đoan, đem lại ảnh hưởng tiêu cực đối với công ty, công tác không được hiệu quả
Đối với loại người này, nên một mặt trực diện hướng dẫn họ, phát huy mặt tích cực của họ, thúc đẩy việc sử dụng một cách có hiệu quả nguồn nhân lực của doanh nghiệp mặt khác, tìm đúng cơ hội, chỉ ra ảnh hưởng tiêu cực của anh ta, để anh ta khắc phục khiếm khuyết của bản thân
Những người xu nịnh nếu một ngày nào đó được nắm quyền hành thì sẽ tạo ra rất nhiều kẻ tiểu nhân, công ty sẽ rơi vào cảnh hiệu suất làm việc thấp, nghiệp vụ kém, bởi vậy, người lãnh đạo nhất thiết phải ngăn chặn không để xuất hiện những kẻ bợ đỡ nịnh hót, tăng cường tu dưỡng bản thân, nâng cao tố chất
Trong giao tiếp với lãnh đạo và đồng nghiệp, việc nói ngay từ đầu là vô cùng quan trọng, đó là một việc làm cần thiết để giảm thiểu sự hiểu lầm, giành được sự tín nhiệm của đồng nghiệp
Trong cuộc sống, có một số vị lãnh đạo, họ chỉ nghĩ đến lợi ích bản thân hoặc của một phòng ban nào đó, mà không có quan niệm về đại cục, bởi vậy, có việc gì có lợi
Trang 17thì đều không muốn nói cho người khác biết, sợ người khác cướp mất; Họ quen đơn độc chiến đấu, không cần viện binh bên ngoài, như vậy công việc sẽ chẳng có được kết quả tốt Dù có người thực lòng muốn giúp đỡ, nhưng do anh ta không muốn tiết lộ thông tin nên họ cũng không biết lúc nào thì nên giúp; Mặt khác dù có biết thì cũng có thể làm được gì? Có việc không nói, tức là không tin tưởng người khác Một người không tin tưởng người khác thì người khác cũng sẽ không tin tưởng anh ta, sẽ không coi anh ta là bạn và là đối tác hợp tác lí tưởng trong sự nghiệp, kết quả là anh ta chỉ đơn độc một mình, tự chịu thất bại.
Đương nhiên, có một số lãnh đạo chỉ đơn giản là do bản tính vốn vậy, hoặc do cách làm việc Nếu vậy thì nên sửa đổi ngay Ngoài ra, khi cấp trên đưa ra một quyết định, muốn xử lí một người lãnh đạo đồng cấp với bạn, đồng thời lại chỉ đạo bạn đi điều tra việc này Bạn và người này vốn có mối quan hệ tốt, bây giờ bắt bạn đi tìm tài liệu về anh ta, quả là một việc khó xử Nhưng lệnh trên khó cưỡng, tốt nhất bạn nên nói chuyện trước với anh ta, nói rõ rằng bạn không thể không làm việc này, chẳng phải xuất phát từ thù hằn cá nhân gì, chỉ là do chỉ đạo của cấp trên, khi bắt đầu điều tra thì
sẽ làm theo việc công, để anh ta có sự chuẩn bị về tư tưởng Bạn đừng coi thường chiêu này, bạn làm như vậy, nếu sau này có xảy ra việc gì thì anh ta cũng sẽ không trách bạn bởi vì bạn cũng có nỗi khổ của mình, anh ta có thể hiểu được; Nếu bạn không làm như vậy, khi cấp trên có lệnh bạn đã tiến hành làm ngay thì dù bạn có công tâm đến đâu, anh ta cũng sẽ nghi ngờ bạn nhân việc công để báo thù riêgn Như vậy,
dù có hay không có chuyện gì xảy ra, anh ta cũng sẽ thù ghét bạn, mối quan hệ vốn tốt đẹp sẽ vì thế mà bị cắt đứt
Nói rõ trước khi sự việc xảy ra, một mặt thể hiện sự tôn trọng của bản thân đối với đồng nghiệp, mặt khác bạn nói trước để anh ta hiểu về một sự việc, một quyết định hay một quyết sách nào đó, thì anh ta có thể giúp bạn đưa ra những ý kiến để giải quyết vấn đề Nếu bạn đồng cấp với anh ta trong cùng một phòng ban, thì càng nên làm như vậy, nếu công việc làm không tốt, bạn có thể kéo anh ta vào cùng chịu trách nhiệm, như vậy còn tốt hơn là một mình chịu trách nhiệm
Biểu hiện của lãnh đạo trong quá trình xử lí mâu thuẫn giữa các cấp dưới thể hiện được rõ nhất trình độ xử lí và mối quan hệ với cấp dưới
Khi giữa các cấp dưới có va chạm, người lãnh đạo phải giữ được bình tĩnh, không được nổi giận nếu không sẽ chẳng khác gì thêm dầu vào lửa trong mối mâu thuẫn giữa các cấp dưới Lúc này, bạn nên thử xử lí theo phương pháp lạnh, phải thật từ tốn và bình tĩnh, như vậy mọi người mới tin tưởng bạn sẽ công tâm xử lí vấn đề
Khi các cấp dưới mâu thuẫn với nhau vì việc công, và bạn phải là người phân xử, lúc này bạn không nên hỏi cả hai người cùng một lúc bởi vì tình hình đang căng thẳng, hai bên sẽ có thể lại cãi nhau to trước mặt bạn, khiến bạn bị cuốn vào cuộc chiến một cách không tự chủ
Trang 18Rốt cuộc thì gà có trước trứng hay trứng có trước gà, đây vẫn là một vấn đề rất khó tranh luận Bạn nên rót hai chén trà, mời họ uống trà xong rồi đề nghị cả hai đi về, rồi gọi từng người đến sau Khi gặp mặt từng người, phải để cấp dưới tường trình lại sự việc một cách thật bình tĩnh, bạn không nên nói xen vào, không nên bình luận hay phê bình Dù rằng việc đúng hay sai là do bạn quyết định, nhưng khi đưa ra quyết định, dù
là trắng đen đã rõ ràng thì cũng không nên công khai nói ra ai đúng ai sai, để tránh ảnh hưởng thêm đến mối quan hệ của hai người Bạn có thể nói, mọi việc tôi đã rõ rồi,
cả hai không cần phải cãi nhau gay gắt như vậy Sự việc đã qua thì không nên nhắc lại nữa, mọi người phải lấy đại cục làm trọng, không nên thù hằn lẫn nhau mà nên hợp tác với nhau”
Nếu là vì việc riêng thì chẳng cần phải hỏi rõ ngọn ngành, xem ai đúng ai sai Có rất nhiều việc vô cùng nhỏ nhặt, nhìn thì có vẻ đơn giản nhưng thực tế khi xử lí lại vô cùng phức tạp, đôi khi còn dính đến nhiều người khác, như vậy sẽ làm ảnh hưởng đến công việc tập thể của công ty
Bạn có thể nói: “ Tôi không muốn biết chuyện riêng giữa hai người, nhưng tôi hi vọng hai người biết hợp tác với nhau, không được để việc riêng làm ảnh hưởng đến công việc, hi vọng các anh rõ điều đó.”
Khi giữa cấp dưới xảy ra xung đột, người lãnh đạo phải kịp thời giải quyết, bằng không nó sẽ có ảnh hưởng xấu đến mối quan hệ trong công ty
Nếu mối xung đột giữa hai bên có thể do hai bên tự điều chỉnh, tự giải quyết được thì là điều tốt nhất Nhưng khả năng xảy ra tình huống này là rất nhỏ, bởi vì khi nổi giận con người rất khó có được những sự phân tích khách quan
Lúc này cần có sự xuất hiện của cấp trên người lãnh đạo phải giải quyết triệt để sự xung đột, không được để lại “ di chứng” gì Để giải quyểt tốt được xung đột, nên chú
ý đến một số vấn đề sau:
Dù giải quyết bất cứ xung đột gì, nguyên tắc này luôn phải được giữ làm chuẩn mực Đối với hai bên xung đột, phải thật công bằng, không được thiên vị bên nào Thiên vị một bên chỉ làm cho xung đột thêm phần căng thẳng, làm phức tạp hóa tình hình
Khi xử lí xung đột, điều kỵ nhất là người lãnh đạo lấy ra một quyển sách, đọc một thôi một hồi, giảng giải về những đạo lí to tát, để tỏ ra mình công tâm và hợp lí Thực
ra, giải quyết xung đột trên cương vị một quan tòa chỉ gây ra sự phản tác dụng
Xung đột có rất nhiều kiểu, cách giải quyết xung đột cũng có nhiều cách khác nhau, không thể áp dụng cùng một sách lược được phải căn cứ vào nội dung xung đột để lựa chọn sách lược phù hợp để giải quyết xung đột giữa các cấp dưới: Sách lược hợp tác - khuyến khích hai bên xung đột chấp nhận những điểm khác biệt của nhau; Sách lược chia sẻ - mỗi người nhường một bước, tìm một phương án ở giữa để hai bên đều
Trang 19hài lòng; sách lược điều hòa – áp dụng phương pháp tình cảm và an ủi để một bên đưa
ra sự nhượng bộ, đáp ứng yêu cầu của bên kia; Sách lược cạnh tranh – cho phép hai bên áp dụng phương thức cạnh tranh để tìm ra người thắng; sách lược né tránh - khuyến khích hai bên tự giải quyết mâu thuẫn; Sách lược người thứ ba - nếu có tồn tại một người thứ ba được hai bên xung đột chấp nhận thì có thể thông qua người đó để giải quyết xung đột
Những con người đến từ khắp mọi nơi trong một tập thể hay trong một công ty, làm người lãnh đạo, đã bao giờ bạn tự hỏi, tại sao những con người có tính cách khác nhau lại tập trung lại xung quanh bạn, nghe bạn chỉ huy, lao động vì bạn không?
Có câu: muốn tưới cây thì phải tưới gốc, muốn mang được người thì phải mang được cái tâm Người lãnh đạo phải nắm được những tâm nguyện và nhu cầu của cấp dưới, đồng thời cố gắng đáp ứng những tâm nguyện và nhu cầu đó, có như thế mới có thể khiến mọi người đi theo bạn
Những nguyện vọng và nhu cầu của cấp dưới chủ yếu gồm:
Đa phần mọi người đều mong muốn công việc của họ được đền bù xứng đáng Cấp dưới không bằng lòng với việc người khác cùng làm một công việc như họ hoặc giống như vậy mà lại được nhiều tiền hơn Họ mong muốn thu nhập của mình phù hợp với mức bình thường
Cấp dưới mong muốn mình trở nên quan trọng trong mắt của cấp trên hoặc đồng nghiệp Họ hi vọng những công việc họ làm tốt sẽ được thừa nhận Chỉ cần cấp trên khuyến khích vài câu, vỗ vai thân mật hoặc tăng lương cho họ là có thể thỏa mãn được nhu cầu này
Cấp dưới hi vọng trong công việc có được cơ hội thăng tiến Việc phát triển tiến lên
là một việc rất quan trọng, một công việc không có tiền đồ sẽ khiến cấp dưới nảy sinh
sự bất mãn và có thể xin nghỉ việc
Đây là một điều mà cấp dưới sẽ xếp lên trước rất nhiều yếu tố Cấp dưới luôn hi vọng có một môi trường làm việc an toàn, sạch sẽ, và thoải mái Tuy nhiên, nếu bản thân họ không có hứng thú đối với công việc thì dù môi trường làm việc có thoải mái đến đâu thì cũng chẳng có tác dụng gì Đương nhiên, mỗi công việc có sức hấp dẫn khác nhau đối với từng người, có thể công việc này đem đến hứng thú cho người này nhưng lại gây phản cảm cho người kia Bởi vậy, người lãnh đạo phải lựa chọn và sắp xếp công việc cho cấp dưới một cách nghiêm túc và có trách nhiệm
Cấp dưới luôn mong muốn được cấp trên và đồng nghiệp chấp nhận Nếu không được thì tinh thần của họ sẽ giảm sút và hiệu suất làm việc sẽ không cao, làm ảnh hưởng đến công việc của cả công ty hoặc một bộ phận trong công ty Cấp dưới cũng mong được cùng lãnh đạo bàn bạc công việc Như vậy họ thấy mình là một bộ phận của công ty, được lãnh đạo tín nhiệm
Trang 20Cấp dưới cần người lãnh đạo tin tưởng ở họ, họ muốn làm việc cho những người hiểu được chức trách của họ, có thể đưa ra những quyết sách đúng đắn và cư xử một cách công bằng Là người lãnh đạo, bạn nên ý thức được những nhu cầu của cấp dưới,
ý thức được sự khác nhau giữa các nhu cầu của từng người Đối với một số người, cơ hội thăng tiến có thể là quan trọng nhất, nhưng đối với một số người khác môi trường làm việc và điều kiện làm việc mới là quan trọng nhất
Việc nhận biết nhu cầu của người khác không phải là một chuyện dễ, bởi vậy người lãnh đạo phải tìm hiểu thật kỹ, việc người ta nói họ muốn gì và điều họ thực sự muốn
có thể lại không giống nhau Ví dụ họ có thể có ý kiến không hài lòng về mức lương, nhưng cái mà họ thực sự muốn lại là có được sự thừa nhận của những người đồng nghiệp khác
Nếu bạn là một người lãnh đạo của một công ty lớn, bạn có quan tâm hỏi han đến vấn đề no đói, ấm lạnh của từng nhân viên không? Trên thực tế, điều này là không thể, bởi vì bản thân bạn không có nhiều tinh lực đến thế
Tuy nhiên, nói như vậy không có nghĩa là vấn đề no đói ấm lạnh của nhân viên là một việc chẳng đáng gì Ngược lại, nên làm một số việc nhỏ nhặt vào những thời điểm thích hợp, ở một mức độ thích hợp, khiến cấp dưới có thể cảm nhận được sự quan tâm của bạn giành cho họ, nó sẽ chẳng chiếm của bạn nhiều thời gian, mà hiệu quả đạt được thì thường ngoài dự tính
Khi xử lí những việc nhỏ nhặt, nếu bạn xử lí không hợp lí không thỏa đáng, cấp dưới cũng sẽ coi thường bạn, bởi vậy đừng coi nhẹ việc xử lí những vấn đề nhỏ nhặt
Là một người lãnh đạo, nếu một việc nhỏ còn xử lí không tốt thì còn nói gì đến việc lớn?
Có một vị phó tổng giám đốc hay quát mắng nhân viên nên nhân viên rất coi thường Một ngày nọ, ông tổng giám đốc mặt hầm hầm bước vào văn phòng, coi như không có sự tồn tại của vị phó tổng giám đốc nọ, ông chỉ thẳng vào người trường phòng kế hoạch nói : “ Viết cái kế hoạch gì thế này?” Lúc này, vị phó tổng giám đốc thường ngày hay quát mắng nhân viên liền đứng ra nói : “ Là tôi yêu cầu anh ấy viết, tôi sẽ chịu trách nhiệm !”
Từ đó về sau, mọi thứ đã hoàn toàn thay đổi, vị phó tổng giám đốc nọ vẫn quát mắng nhân viên như trước đây nhưng thái độ của nhân viên cấp dưới đối với ông đã hoàn toàn khác trước Bởi vì họ ý thức được: Phó tổng giám đốc thực sự nghĩ cho họ.Điều khiến mọi người kinh ngạc là, sau sự việc này, Tổng giám đốc lại càng tín nhiệm phó tổng giám đốc hơn đồng thời nói với ông rằng “ Anh nên làm việc này từ lâu rồi”
Trang 21Chỉ với một việc đơn giản như vậy mà vị phó tổng giám đốc không những lấy được lòng của đồng nghiệp cấp dưới mà còn lấy được lòng của lãnh đạo cấp trên, đúng là một công đôi việc.
Chương III: Tài biện luận lãnh đạo
Chân lí càng biện luận càng rõ ràng Tuy nhiên, đối mặt với những con người và những sự việc phức tạp trong hoạt động nghiệp vụ và hoạt động lãnh đạo, rất nhiều người lãnh đạo đều trải qua kinh nghiệm này: Khi kiên trì ý kiến đúng đắn của mình
mà có quá nhiều người có ý kiến khác, khó có thể thuyết phục đối phương, khi phải đối mặt với nhiều kiểu áp lực, không thể không bỏ qua nguyên tắc, giữ sự im lặng.Theo đuổi chân lí, nhận thức chân thức, cuộc sống mới thực sự là cuộc sống có ý nghĩa; Những người nhân viên và lãnh đạo biết nắm bắt chân lí, kiên trì nguyên tắc mới là những người nhân viên và lãnh đạo đạt tiêu chuẩn Biện luận không chỉ là một phương pháp để theo đuổi chân lí mà còn là một nghệ thuật biểu đạt ngôn ngữ trong quá trình thực hiện mục tiêu công việc của người nhân viên và lãnh đạo Không biện luận thì sự việc sẽ không rõ ràng, lí lẽ cũng sẽ không rõ ràng
Khi biện luận, đôi khi có thể hỏi đối phương một số câu hỏi mang tính giả tưởng, trong tình huống đối phương không đề phòng, dẫn dắt đối phương vào tròng
Có một câu chuyện cười như thế này:
Harry: “ Thưa thầy, thầy có trách mắng một đứa trẻ vì nó không làm một việc gì đó không ạ?”
Thấy giáo: “Đương nhiên là không rồi”
Harry: “ Thế thì tốt, em không làm bài tập về nhà”
Câu “ không làm một việc gì đó” trong câu nói của cậu bé có nghĩa khác, nó có thể chỉ rằng không làm một việc xấu, cũng có thể chỉ rằng không làm một việc mà lẽ ra phải làm Harry đã lợi dụng cách hỏi ẩn ý để hỏi thầy giáo, thầy giáo do không nhận
ra được cái vòng mà Harry đã tạo ra nên kết quả là đã rơi vào tròng, chẳng thể nói được câu gì
Một ví dụ khác
Có một người ngư dân, không may bị chết đuối ở biển Người con trai tiếp tục đội mưa đội gió ra biển đánh cá Có một “người thông minh” hỏi : “ Bố của cậu có phải bị chết đuối ngoài biển không?”
“Đúng vậy”
“Thế tại sao cậu lại còn đến cái nơi nguy hiểm này để đánh cá?”
Con trai người đánh cá nghe thế liền hỏi lại: “ Bố của ông chết ở đâu?”
Trang 22“Ông ấy à, ông ấy chết ở trên giường.”
“ Thế tại sao ông còn ngủ trên chiếc giường nguy hiểm đó?”
“… ”
“Người thông minh” chẳng nói được câu nào nữa
Hài hước là sự kết tinh của trí tuệ con người Trong biện luận, biết vận dụng những
từ ngữ hài hước, hóm hỉnh, có ngụ ý sâu sắc thì có thể biểu đạt quan điểm của mình trong một không khí thoải mái, dễ chịu, tạo lợi thế cho bản thân, tạo sức ép cho đối phương, từ đó mà giành được phần thắng
Có một câu chuyện như thế này:
Có một cửa hàng bách hóa ở Mỹ, để một tấm biển to trước cửa, bên trên viết một dòng quảng cáo: Hàng gì cũng có, nếu không có sẽ chịu phạt 100.000 Có một người khách người Pháp rất muốn có số tiền 100.000 đó, liền đi gặp giám đốc và nói: “ Tàu ngầm để ở chỗ nào?” vị giám đốc đưa ông ta đến tầng 22, quả nhiên có một chiếc tàu ngầm ở đó Ông ta lại nói: “ Tôi còn muốn xem phi thuyền” Vị giám đốc lại dẫn ông
ta đến tầng 9, quả nhiên có một chiếc phi thuyền ở đó Vị khách người Pháp vẫn không từ bỏ ý định, lại hỏi: “ Có người rốn mọc ở chân không?” Ông ta tưởng hỏi câu hỏi này sẽ làm khó được vị giám đốc, nhưng không ngờ vị giám đốc chẳng hề bối rối, quay sang nói với một nhân viên đứng bên cạnh: “ Cậu chồng cây chuối cho vị khách hàng này xem đi!”
Vị giám đốc biết ông người Pháp này muốn đến quấy rối, với sự lanh lợi của mình, chỉ với một câu nói hài hước, ông đã khiến cho đối thủ phải chịu thua, ngượng ngùng rút lui
Cái gọi là đón lời chuyển ý tức là phương pháp đón câu nói của đối phương và thay đổi ý nghĩa vốn có của nó một cách khéo léo, thêm vào những từ ngữ mang tính bổ sung hoặc giải thích, từ đó phủ định biện luận của đối phương
Ví dụ, bạn có một người bạn rất thích bắn súng, nhưng dù tập luyện thế nào thì kỹ thuật bắn súng của anh ta cũng không đạt yêu cầu, thậm chí là rất tồi, tham gia không biết bao nhiêu cuộc thi bắn súng nhưng chẳng bao giờ giành được giải gì, bạn biết rõ điều đó Thế nhưng một hôm anh ta lại bốc phét với bạn rằng: “ Cậu đừng có coi thường mình, mình là á quân trong giải bắn súng xx đấy.” Bạn chỉ cần nói với anh ta rằng: “À, cậu là á quân thì mình tin, nhưng mà là trong giải đấu chỉ có hai người thôi.”Điểm then chốt trong phương pháp này là ở chỗ chuyển ý và đón lời Chuyển ý tức
là thông qua những từ ngữ mang tính bổ sung , giải thích làm thay đổi ý nghĩa trong câu nói của đối phương, từ đó tạo ra sự đối kháng, đồng thời đạt được mục đích phủ định biện luận của đối phương Đón lời tức là đón theo câu nói của đối phương mà thay đổi một cách khéo léo
Trang 23Khi áp dụng phương pháp này, phản ứng phải thật mẫn cảm, tư duy phải nhanh nhạy, tổ chức ngôn ngữ phải kịp thời, đồng thời phải chú ý ngôn từ dùng để đón lời phải có khả năng làm thay đổi ý nghĩa vốn có trong câu nói của đối phương, thay đổi
từ khẳng định sang phủ định hoặc từ phủ định sang khẳng định
Ví dụ, có một người mà xét về mọi mặt anh ta chẳng có mặt nào có thể làm được lãnh đạo trong tương lai, thế nhưng anh ta lại nói với bạn: “ Tôi nghĩ, dựa vào năng lực của tôi, sau này giữ chức tổng giám đốc cũng chẳng có vấn đề gì.” Lúc này, bạn chẳng cần phải phản bác lại anh ta, bạn chỉ cần tiếp lời anh ta nói: “ Tôi nghĩ anh có thể làm tổng giám đốc, hơn nữa cũng chẳng cần phải đợi lâu, ngay tối hôm nay, khi anh ngủ mơ là có thể làm được rồi.”
Trên công trường, những người công nhân đều tỏ ra mệt mỏi, đang tranh thủ nghỉ ngơi, người thì hút thuốc, người thì tán gẫu, có một người thanh niên, đọc được vài quyển sách đã tự cho rằng mình là bác học, nói chuyện với người bên cạnh anh ta về quan điểm mới : mọi thứ đều là ảo giác Còn lấy vài ví dụ để chứng minh
Những người xung quanh nghe được, người thì lắc đầu, kẻ thì bán tín bán nghi Ngồi bên cạnh anh ta có hai người, sau khi nghe xong, một người đứng dậy chạy đi, một lúc sau quay lại, nói với người thanh niên nọ: “ Nhanh lên, có điện thoại của anh!
Vợ anh bị ô tô đâm, được đưa vào bệnh viện rồi !”
Người thanh niên nọ nghe thấy thế mặt trắng bệch, vội vàng chạy đi, người kia liền kéo anh ta lại, nói: “ Vội cái gì? Vợ anh bị ô tô đâm, đó chẳng qua chỉ là ảo giác thôi
mà !” Người thanh niên nọ cuống quýt : “ Chuyện lớn như vậy mà anh còn đùa được !”
Người nọ cười và nói: “ Anh đừng lo, đúng là nói đùa anh đấy Nhưng anh bị ảo giác dọa cho sợ phải không?” mọi người xung quanh nghe thấy vậy thì đều cười ồ lên, người thanh niên nọ chẳng còn lời nào để nói, tức mà không làm gì được
Một trong những yếu tố cơ bản để thuyết phục đối phương là dẫn dụ một cách khéo léo tâm lí và tình cảm của đối phương Nếu một bên cứ nhấn mạnh vào những ưu điểm của mình để nhằm chiếm ưu thế thì đối phương sẽ càng có tâm lí đề phòng Bởi vậy, nên chú ý đưa ra những khuyết điểm và lỗi sai của bản thân trước để đối phương
có cảm giác mình tốt hơn
Khi một người cho rằng mình có thể sẽ bị người khác chỉ trích, tốt nhất nên kể lể
về bản thân một lượt, khi đối phương cảm thấy bạn đã nhận lỗi sai thì sẽ không tiện chỉ trích bạn nữa Khi có việc cần nhờ vả đối phương, nếu khi bắt đầu bạn nói những câu đại loại như “ Yêu cầu này của tôi có thể rất vô lí”, “ Lời tôi nói ra có thể hơi quá mức…” thì dù những lời lẽ của bạn quả có làm cho đối phương cảm thấy khó chịu thì
họ cũng sẽ không vì thế mà chỉ trích bạn Nếu sử dụng lặp đi lặp lại, có thể còn có thể làm tăng hiệu quả, làm cho đối phương vui vẻ nghe theo và đáp ứng lời thỉnh cầu của bạn
Trang 24Thông thường, khi tiến hành thuyết phục, khuyên giải người khác cần phải nó lí lẽ đúng và phải nghiêm túc, tuy nhiên xét về góc độ tâm lí, với những người cố chấp, họ
sẽ khó chấp nhận những lời khuyên giải, tranh luận với họ chỉ làm cho hai bên thêm căng thẳng, không đạt được kết quả gì
Ví dụ, ở một công ty nước ngoài, chính sách đãi ngộ của công ty rất kém, nhân viên của công ty gặp rất nhiều khó khăn Lãnh đạo công ty sở dĩ không muốn thay đổi chế độ đãi ngộ đối với nhân viên bởi vì ông ta cho rằng nhân viên cấp dưới chỉ là những kẻ bất tài, không tận tâm với công ty, làm việc không chăm chỉ, hơn nữa lại có rất nhiều người kiêm nhiều chức Khi có người so sánh công ty ông với công ty khác,
vị lãnh đạo này nói, nhân viên của công ty đó đều chuyên nghiệp chứ không như nhân viên công ty ông
Một hôm, một nhân viên cấp cao của công ty nói với ông về vấn đề đi muộn của nhân viên dần dần tăng lên: “ Nhân viên công ty không thể nào đến công ty để làm việc được.” lãnh đạo hỏi: “ Nguyên nhân là do đâu?” người này nói: “ Ngồi xe kéo thì tiền xe đắt, đi xe điện thì không chen lên được, hơn nữa tiền đi xe điện hàng ngày cũng không trả nổi Vấn đề này giải quyết thế nào bây giờ?”
Vị lãnh đạo liền nói: “ Thế thì đi bộ, một đồng cũng không mất, lại còn có thể rèn luyện được sức khỏe, chẳng phải là cách tốt hay sao?”
Người nhân viên nọ lắc đầu: “ Không được, giày với tất đi rách rồi, họ không có tiền mua đồ mới Tôi có một cách, mong lãnh đạo đưa ra thông báo, khuyến khích đi
bộ chân trần, kêu gọi mọi người chân đất đi bộ đi làm, vấn đề chẳng phải đã được giải quyết rồi ư? Ai bảo số của họ không tốt, sinh không đúng giờ, ai bảo họ không nghĩ ra cách mà phát tài, lại đi làm nhân viên ! họ không thể đi bằng xe điện, xe kéo, cũng không thể giày tất nghiêm chỉnh đi làm, đúng là đáng đời ! Ông ta vừa nói vừa cười,
vị lãnh đạo bắt đầu bối rối, đành phải đồng ý cải thiện một số chính sách đãi ngộ
Thường thì thái độ khi mọi người nói “ không” đều không được tự nhiên, ngược lại nếu trả lời người khác nói “được” thì không những làm cho đối phương cảm thấy vui
vẻ mà bản thân cũng cảm thấy thoải mái
Ví dụ: hỏi “ Thỏ chạy nhanh hơn rùa, có đúng không?” đối phương trả lời: “Đúng” lại hỏi: “ Có lúc trong cuộc chạy đua thỏ cũng ngủ, có đúng không?” đáp “Đúng” “ Thế thì lúc đó rùa sẽ đến đích trước thỏ, vậy thì rùa chạy nhanh hơn thỏ, có đúng không?” đối phương đáp: “Đúng”
Thế là mục đích thuyết phục đã đạt được
Phụ nữ đặt biệt dễ chấp nhận phương pháp thuyết phục này, bởi vậy, đối với những phụ nữ khó thuyết phục, sử dụng phương pháp này đôi khi sẽ rất hiệu quả
Trang 25Đứng trên lập trường của người khác để phân tích vấn đề, có thể đem lại cho người khác cảm giác mình đang nghĩ cho họ, đây là cách có sức thuyết phục vô cùng lớn lao
Để làm được điều đó, việc “ biết người biết ta” là vô cùng quan trọng
Một nhà máy cơ khí chính xác đang sản xuất một sản phẩm mới, họ ủy thác cho một nhà máy nhỏ chế tạo một bộ phận của sản phẩm Khi nhận được hàng, thì toàn bộ
số hàng họ ủy thác sản xuất đều không phù hợp với yêu cầu Do đang cần gấp nên người phụ trách chỉ còn cách yêu cầu họ nhanh chóng làm lại, tuy nhiên người phụ trách của nhà máy nhỏ cho rằng họ đã sản xuất theo đúng quy cách mà bên ủy thác yêu cầu, không muốn sản xuất lại Hai bên cùng căng thẳng một thời gian dài Giám đốc nhà máy bên ủy thác thấy cục diện như vậy, sau khi hỏi rõ đầu đuôi, bèn nói với người phụ trách nhà máy nhỏ: “ Tôi nghĩ sự việc này hoàn toàn là do lỗi của bên tôi thiết kế chưa được chuẩn, lại còn khiến cho anh phải chịu thiệt thòi, thật là không phải Hôm nay, may mà có sự giúp đỡ của các anh, chúng tôi mới phát hiện ra khuyết điểm này Sự việc đã đến nước này, nhiệm vụ thì vẫn phải hoàn thành, các anh hãy hoàn thiện sản phẩm sao cho tốt hơn, như vậy, đối với cả hai bên đều có lợi.” Người phụ trách nhà máy nhỏ sau khi nghe xong, vui vẻ đồng ý
Những người có thói quen cố chấp, không chịu nghe người khác thuyết phục, tâm lí lúc nào cũng ở trong tình trạng “ không”, bởi vậy sẽ có những biểu hiện và thái độ ương ngạnh Đối với những người này, nếu ngay từ đầu đã đưa ra vấn đề thì sẽ rất khó phá vỡ được tâm lí “ không” của họ Phải nỗ lực tìm kiếm những vấn đề có cùng ý kiến với đối phương, trước tiên hãy làm cho đối phương đồng ý với những ý kiến không liên quan gì đến vấn đề, cảm thấy hứng thú với chủ đề của bạn, sau đó tìm cách
đi vào vấn đề chính, cuối cùng giành được sự đồng ý của đối phương
Có một chàng trai yêu một cô gái làm kinh doanh, nhưng cô gái thì lại chẳng bao giờ thèm nhòm ngó đến anh ta.vì anh ta bị gù
Một hôm, anh ta đến tìm cô gái, lấy hết can đảm hỏi cô gái: “ Em có tin rằng hôn nhân là do trời định không?” Cô gái mắt nhìn chăm chăm xuống sàn nhà trả lời “ Tin” Sau đó cô hỏi lại “ Thế anh có tin không?” chàng trai trả lời: “ Anh nghe người ta nói, mỗi người đàn ông trước khi ra đời, thượng đế đã nói cho họ biết sau này sẽ lấy một người con gái như thế nào Khi anh ra đời, cô dâu trong tương lai của anh đã được chọn sẵn rồi Thượng đế nói với anh rằng, vợ anh sẽ là một người gù Khi đó anh đã khẩn cầu với thượng đế rằng: Thưa thượng đế, bị gù đối với một cô gái là một bi kịch, cầu xin người hãy để cho con bị gù, để vẻ đẹp cho người vợ của con.” Lúc này, cô gái ngẩng đầu lên nhìn chàng trai, trong sâu thẳm tâm hồn cô dường như có những ký ức nào đó trỗi dậy làm cô bối rối Cô đưa tay về phía chàng trai, sau này, cô trở thành người vợ mà chàng trai hết lòng yêu thương
Trong một lần hoạt động tập thể, khi mọi người mệt mỏi đến được khách sạn đã đặt trước thì được thông báo là trong các phòng đã đặt trước không có nước nóng Đội trưởng liền hẹn gặp với giám đốc khách sạn
Trang 26Đội trưởng: Xin lỗi, muộn thế này còn mời ông đến đây Nhưng mọi người trong đoàn ai cũng người đầy mồ hôi, làm sao mà không tắm được? hơn nữa khi chúng tôi đặt phòng cũng đã nói đến vấn đề cấp nước nóng rồi Việc này chỉ còn biết mời ông đến giải quyết thôi.
Giám đốc: Việc này tôi cũng không có cách nào giải quyết Người phụ trách việc này đã nghỉ việc, anh ta quên không mở nước Tôi đã gọi người đến mở phòng tắm tập thể, các anh có thể đến đó tắm
Đội trường: Đúng vậy, chúng tôi có thể đến phòng tắm tập thể để tắm, nhưng phải nói rõ rằng, tiền phòng có bao gồm phòng tắm riêng Bây giờ tắm tập thể thế này, chúng tôi sẽ trả tiền theo giá thấp
Giám đốc: Như thế không được, như thế không được !
Đội trưởng: Thế thì ông phải cung cấp nước nóng trong phòng cho chúng tôi
Giám đốc: Tôi chẳng có cách nào giải quyết được
Đội trưởng: Ông có cách
Giám đốc: Anh nói có cách nào ?
Đội trưởng: Ông có hai cách: Một là gọi người phụ trách trở lại làm việc, hai là ông đưa lên mỗi phòng hai thùng nước nóng Chúng tôi sẽ phối hợp với ông khuyên mọi người chịu khó chờ đợi
Kết quả là vị giám đốc cho người đi tìm người phụ trách, 40 phút sau trong phòng tắm ở mỗi phòng đã có nước nóng
Uy hiếp có thể tăng sức thuyết phục tuy nhiên, khi vận dụng vào từng trường hợp
cụ thể phải chú ý đến mấy điểm sau: Thứ nhất, thái độ phải thân thiện; Thứ hai, nói rõ hậu quả, nói lí; Thứ ba, mức độ uy hiếp không được quá đáng, nếu không sẽ phản tác dụng
Thuyết phục là một hoạt động dùng lời nói để có được sự tán đồng và lí giải của đối phương đối với một mục đích hành động Bởi vậy, đặc điểm lớn nhất của thuyết phục chính là ở chỗ thu hút được sự chú ý của đối phương Nếu chỉ nói đến suy nghĩ của mình hoặc áp đặt cách nghĩ của mình lên người khác thì không thể có được thành công
Nói như vậy có nghĩa là, vấn đề then chốt trong thuyết phục nằm ở chỗ giúp đối phương nảy sinh ra ý chí tự phát Bởi vậy, thuyết phục không phải là sự giải thích về mặt lí luận để có được sự lí giải của đối phương, cũng không phải làm cho đối phương tuân theo trong tình trạng không biết phải làm thế nào
Mọi người thường nói: “ Cuộc đời chính là một sự thuyết phục không ngừng” Nhất là trong lĩnh vực kinh doanh, ở đây tập trung đủ kiểu người, để đạt được cùng
Trang 27một mục tiêu, mọi người đều phải đồng tâm hiệp lực, bởi vậy, nó luôn được vận dụng Nếu nói rằng công việc chính là sự thuyết phục không ngừng thì cũng không phải là quá đáng.
Ở công ty, nếu không tiến hành khuyên bảo, hướng dẫn hoặc thuyết phục lãnh đạo, đồng nghiệp hoặc cấp dưới thì công việc sẽ không thể nào tiến triển được Nếu là nhân viên nghiệp vụ, công việc của họ cũng thuộc vào công tác thuyết phục Trong nội bộ công ty, tiến hành kết hợp giữa các ban ngành với nhau, khả năng thuyết phục
là một trong những khả năng không thể thiếu Có rất nhiều việc, dù có cố gắng phấn đấu đến đâu, nếu chỉ dựa vào năng lực của một người thì công việc không thể thành được
Tuy nhiên, nếu không chủ động tấn công, không tích cực giao lưu với mọi người, không tiến hành hướng dẫn đối phương, thì sẽ không thể có được sự hợp tác của người khác
Vậy yếu tố nào cấu thành nên khả năng thuyết phục?
Để trả lời câu hỏi này, phương pháp đơn giản nhất là hãy nhìn lại cuộc sống thường nhật của chúng ta, suy nghĩ theo hướng ngược lại, khi bản thân mình không muốn chấp nhận sự thuyết phục của người khác thì như thế nào: Thứ nhất, khi không thể tin tưởng đối phương; Thứ hai, khi sự việc đối phương tường thuật lại có sự mâu thuẫn; Thứ ba, khi lí lẽ có thể đúng, nhưng lí lẽ của đối phương tỏ ra không hợp lí dẫn đến sự phản cảm… Trong những trường hợp đó, chúng ta thường không chấp nhận sự thuyết phục của người khác
Từ đó có thể thấy, không chấp nhận sự thuyết phục của người khác, nguyên nhân của nó có liên quan đến các mặt như cách thuyết phục không phù hợp với đối tượng cần thuyết phục, nội dung thuyết phục hoặc điều kịên khi thuyết phục…
Suy nghĩ kỹ một chút chúng ta có thể thấy, vấn đề là ở nhân cách của người thuýêt phục, tức là người thuyết phục là người như thế nào, nội dung thuyết phục, tức là nói như thế nào Hai vấn đề này liên quan trực tiếp đến khả năng thuyết phục, cấu thành nên yếu tố không thể thiếu của thuyết phục
Năng lực thuyết phục cũng giống như các năng lực khác như năng lực giải thích, năng lực khuyến cáo…, là một trong những năng lực đàm thoại, chỉ khác là mục đích của từng loại không giống nhau
Nhân cách trong năng lực thuyết phục nằm ở nhân cách của người thuyết phục, tức
là nhân phẩm của người thuyết phục đủ để khiến cho đối phương tâm phục khẩu phục,
tự nguyện làm theo cách họ
Về nội dung thuyết phục, cũng giống như vậy Nếu nội dung thuyết phục tự mâu thuẫn với nó, thì khả năng thúc đẩy đối phương sẽ rất thấp Hơn nữa chỉ cần là người
Trang 28thiên về tình cảm, nếu không phù hợp với cách lí giải của đối phương, đối phương sẽ không tán đồng sự thuyết phục đó và sẽ phản đối lại.
Nói tóm lại, khả năng thuyết phục chính là sự tổng hợp của “ người như thế nào”, “ nói cái gì”, “ nói như thế nào” Nó được sản sinh từ sự kết hợp của 3 yếu tố “ nhân phẩm của người thuyết phục”, “ phân lượng nội dung thuyết phục”, “ năng lực ứng biến của người thuyết phục” Cái gọi là “ Thuyết pháp” cũng bao gồm những yếu tố này
Từ đó có thể thấy, bồi dưỡng năng lực thuyết phục người khác chính là bồi dưỡng khả năng đàm thoại tổng hợp
Trong các giai đoạn tiếp xúc hai bên, nắm bắt ý định đối phương trong đàm phán, đối với người đàm phán, nhất là đối với những người mà từ trước đến nay chưa tiếp xúc bao giờ, ngoài việc chú ý để tạo được một không khí đàm phán tốt, còn một nhiệm vụ vô cùng quan trọng khác đó là thông qua việc giới thiệu về tình hình bản thân để truyền đạt một số thông tin có giá trị đến cho đối phương, thể hiện thực lực của mình Điều này rất có ý nghĩa trong quá trình đi sâu đàm phán thậm chí còn có ý nghĩa đối với việc hai bên đi được đến thỏa thuận
Công ty A là một công ty bất động sản có thực lực hùng hậu, trong quá trình đầu tư,
họ nhắm trúng vào một mảnh đất có khả năng tăng giá cao mà công ty B đang sở hữu Công ty B cũng đang muốn bán mảnh đất đó để lấy tiền, phát triển phạm vi kinh doanh của công ty ra nước ngoài Thế là hai bên đã lựa chọn ra những người có tài đàm phán trong công ty để tiến hành thương lượng xung quanh vấn đề chuyển nhượng đất
Đại diện công ty A: Tình hình của công ty chúng tôi chắc các anh cũng đã nắm được Công ty chúng tôi là công ty x x (thường là các công ty lớn có tiếng trong nước), thực lực về kinh tế rất hùng hậu, những năm gần đây đã có nhiều tiếng tăm trong lĩnh vực phát triển bất động sản Năm ngoái ở khu vực x x ở thành phố các anh, chúng tôi cũng đã thu được thành công lớn, nghe nói Tổng giám đốc Chu bên các anh cũng là khách hàng của chúng tôi Một số công ty ở thành phố các anh cũng đang có ý định hợp tác với công ty chúng tôi, muốn chuyển nhượng một số mảnh đất của họ cho chúng tôi, nhưng chúng tôi chưa tỏ thái độ gì Công ty chúng tôi rất quan tâm đến mảnh đất của công ty các anh, chúng tôi dự tính phá bỏ toàn bộ khu nhà ở cũ, xây dựng một khu dân cư mới Mấy hôm trước, nhân viên nghiệp vụ của công ty chúng tôi
đã tiến hành điều tra rộng rãi các doanh nghiệp và các hộ dân nằm trong khu vực này,
về cơ bản không có trở ngại gì Thời gian là tiền bạc, chúng tôi hi vọng có thể đạt được thỏa thuận về vấn đề này trong thời gian sớm nhất Không biết các anh nghĩ thế nào?
Đại diện bên B: Chúng tôi rất vui khi có cơ hội hợp tác với các anh Dù từ trước đến nay giữa chúng ta chưa có cơ hội làm quen với nhau, nhưng chúng tôi cũng nắm
Trang 29được tình hình bên phía các anh Rất nhiều văn phòng đại diện của chúng tôi trên cả nước nằm trong các tòa nhà do bên các anh xây dựng, đây có thể coi là cái duyên Quả
là chúng tôi cũng định bán mảnh đất đó, nhưng chúng tôi cũng không vì cần gấp mà phải bán vội, chúng tôi cũng cần phải cân nhắc thật kỹ bởi vì ngoài công ty của các anh, công ty xx, xx, và một số công ty cũng đang muốn mua, họ cũng đang tích cực đàm phán với phía chúng tôi Đương nhiên, nếu điều kiện bên phía các anh hợp lí, giá
cả ưu đãi, thì chúng tôi cũng sẽ ưu tiên hợp tác với các anh Chúng tôi có thể giúp các anh đơn giản hóa các thủ tục cần thiết để công trình của các anh có thể sớm bắt đầu thực hiện
Đại diện của hai công ty không hổ danh là những người có tài đàm phán, chỉ bằng những lời giới thiệu đã thể hiện được thực lực của phía mình Những lời nói của người đại diện bên A chính là lời tuyên ngôn thực lực của công ty A “ công ty xx, công ty
xx cùng góp vốn đầu tư” khiến người khác không khỏi chú ý, “ khu chung cư xx phát triển năm ngoái”, thêm một bước nữa cụ thể hóa thực lực của công ty A, “ có một số công ty đang muốn cùng hợp tác với chúng tôi, muốn chuyển nhượng lại một số mảnh đất của họ cho chúng tôi” càng khiến cho đối phương cảm thấy áp lực, cuối cùng còn đưa ra kết quả điều tra của nhân viên nghiệp vụ khiến cho người khác không khỏi khen ngợi công ty này làm việc có hiệu suất cao và chu đáo
Đối mặt với đối thủ mạnh như vậy, đại diện công ty B tỏ ra khá điềm tĩnh, cùng với việc đáp lại mong muốn hợp tác của đối phương, thông qua việc giới thiệu về công ty, cũng tỏ rõ được thực lực của công ty “ các văn phòng đại diện trên toàn quốc” có nghĩa rằng công ty mình không phải là một công ty nhỏ chỉ giới hạn ở một thành phố nào đó, mà là một công ty lớn mang tính toàn quốc, có độ ảnh hưởng rộng và thực thực hùng hậu “ Chúng tôi không vì cần gấp mà phải bán vội… công ty xx, công ty
xx cũng đang muốn mua” cũng là đưa ra sức ép đối với đối phương, vừa tăng lợi thế cho phía mình, vừa tăng áp lực cho đối phương, khiến đối phương mất đi thế thượng phong trong giai đoạn mặc cả giá
Ví dụ đơn giản ở trên, người đàm phán thông qua việc giới thiệu về bên mình để
ám chỉ về thực lực của phía mình Hai bên đàm phán vì muốn đáp ứng được nhu cầu nào đó của mỗi bên nên mới cùng ngồi lại với nhau Bởi vậy, muốn có được sự hợp tác của đối phương thì phải có khả năng đáp ứng được nhu cầu của đối phương, hơn nữa còn phải xác định rõ liệu đối phương có khả năng để đáp ứng được nhu cầu của phía mình hay không thực lực của đối thủ đàm phán là vấn đề đáng quan tâm nhất đối với người đàm phán
Bởi vậy, thông qua việc trao đổi thông tin, giới thiệu thực lực của phía mình, giành được sự tín của đối phương là một trong những tiền đề và cơ sở quan trọng để đàm phán sâu hơn và giành được thành công Một nhà đàm phán giỏi đều vô cùng chú trọng đến giai đoạn đầu của đàm phán, thông qua phương thức phù hợp để giới thiệu
về thực lực của phía mình
Trang 30Binh pháp viết “ Biết người biết ta, trăm trận trăm thắng” điều này cũng đúng khi
áp dụng trong đàm phán thời nay.Trong đàm phán thương mại, mức độ nắm bắt tình hình đối phương sẽ trực tiếp quyết định xu hướng phát triển của cả quá trình đàm phán và vị trí của người đàm phán trong quá trình đàm phán Mỗi một nhà đàm phán thành công đều rất coi trọng những chi tiết của đối phương dò xét được trong quá trình đàm phán
Nhưng đó lại không phải là chuyện dễ dàng, bởi vì để giành được vị trí có lợi trong quá trình đàm phán thường, người đàm phán thường áp dụng các biện pháp bảo mật thông tin., nhằm không cho đối phương nắm được bất cứ manh mối nào có liên quan đến con át chủ bài của mình Trong tình huống này, tấn công mạnh sẽ chẳng có tác dụng gì, chỉ có thể áp dụng chiến thuật lui binh, áp dụng một số kỹ xảo may ra mới có được thành công
Một nhà cung cấp hàng, trong quá trình đàm phán với đơn vị mua hàng, muốn nâng cao giá của sản phẩm, nhưng ông không trực tiếp thăm dò phản ứng của đối phương
mà lại bàn đến những việc dường như chẳng liên quan gì
“Chúng tôi muốn nâng cao chất lượng sản phẩm, bởi vậy tôi muốn biết nhà máy các anh có ý kiến gì về sản phẩm của chúng tôi hay không, tốt nhất là anh có thể cung cấp cho chúng tôi một ít số liệu để chúng tôi có thể kịp thời cải tiến.”
“Ồ, chất lượng sản phẩm của các anh cũng không tồi, về số liệu, sau khi đàm phán xong tôi có thể tập hợp cho anh Có điều, theo phản ánh của nhân viên thực nghiệm, các chỉ tiêu kiểm nghiệm của sản phẩm đều tốt hơn các sản phẩm khác mà chúng tôi
Nhà cung cấp nghe đến đây liền mỉm cười
Trong đoạn đối thoại gần như chẳng liên quan gì đến mục đích chính này, nhà cung cấp hàng đã thăm dò được hai thông tin rất có lợi cho phía mình: Một là, sản phẩm mình cung cấp cho phía nhà máy đã có được uy tín rất tốt, Hai là, nguyên liệu trong kho của đối phương đang ở trong tình trạng cung không đủ cầu, nhà máy đang phải đối mặt với một sức ép khá lớn, hi vọng sớm kết thúc đàm phán để việc sản xuất không bị vấn đề thiếu nguyên liệu làm ảnh hưởng Ngẫu nhiên, đối phương đã để lộ con át chủ bài
Nhà cung cấp hàng muốn nâng giá thì bắt buộc phải nắm được điểm yếu của đối phương, đồng thời trên cơ sở đó gia tăng sức ép lên đối phương, ép đối phương phải nhượng bộ Tuy nhiên, nếu hỏi trực tiếp người nhập hàng rằng sản phẩm của mình có
Trang 31phải là tốt nhất trong số các sản phẩm mà họ đã sử dụng hay không, người nhập hàng
sẽ không dễ dàng đưa ra đáp án khẳng định như vậy để đối phương giành được vị trí
có lợi trong cuộc đàm phán Ở đây, nhà cung cấp hàng đã khôn khéo ở một góc độ khác, với một thái độ có trách nhiệm với khách hàng, hỏi ý kiến của khách hàng về vấn đề cải tiến chất lượng sản phẩm, khiến cho người nhập hàng lơ là cảnh giác, để lộ
ra đánh giá của nhà máy mình về sản phẩm
Trong cuộc đàm phán này, muốn để cho người nhập hàng đồng ý tăng giá sản phẩm, ít nhất phải có được hai tiền đề sau: Thứ nhất, chất lượng sản phẩm tốt nhất, thứ hai, đối phương đang rất cần Nếu không có được hai tiền đề trên, người nhập hàng có thể dừng đàm phán, chuyển sang tìm nhà cung cấp hàng khác
Vậy rốt cuộc thì nhà máy có thực sự đang cần hàng gấp hay không? Để có được thông tin này, nhà cung cấp hàng đã hết lời khen ngợi tình hình kinh doanh của nhà máy Người nhập hàng đương nhiên sẽ không bỏ qua cơ hội tốt thể thể hiện thực lực của mình, thế là anh ta đã nói buột ra tình hình “ sản phẩm và nguyên liệu cung không
đủ cầu”
Người nhập hàng dựa vào thông tin nắm được, đưa ra yêu cầu tăng giá Người nhập hàng không đồng ý, thậm chí mấy lần còn đưa ra yêu cầu lập tức hủy bỏ đàm phán Người cung cấp hàng không vì thế mà lung lay, bình tĩnh mặc cả giá với đối phương Cuối cùng, do nhà máy đang cần nguyên liệu gấp, nếu không kết thúc được đàm phán
sẽ ảnh hưởng đến tình hình sản xuất, người nhập hàng chỉ còn cách chấp nhận yêu cầu của người cung cấp hàng
Báo giá là một trong những vấn đề mang tính trọng tâm trong đàm phán, nó ảnh hưởng trực tiếp đến việc liệu có đạt được thỏa thuận trong đàm phán hay không, liệu
có giành được món lợi sau thỏa thuận hay không, được lợi là bao nhiêu
Nhà đàm phán rất coi trọng vấn đề báo giá, họ đều phải cân nhắc thật kỹ đến những vấn đề như đối phương xác định giá như thế nào, áp dụng phương thức nào để báo giá, báo giá trước hay báo giá sau…
Trong quá trình đàm phán, có đôi khi mặc dù đã áp dụng tất cả các kỹ xảo, kỹ năng nhưng vẫn không thể phá vỡ được thế phòng thủ của đối phương, có thể là do trước khi đàm phán chưa chuẩn bị tốt công tác chuẩn bị, sẽ càng khó khăn hơn trong việc tìm hiểu tình hình về mọi mặt của đối phương Lúc này nếu báo giá ngay, sẽ đặt phía mình vào một vị trí vô cùng bất lợi Bởi vậy hãy thử để đối phương đưa ra giá trước, như ví dụ dưới đây:
Giám đốc bên A: “ Phía chúng tôi ra giá là 800.000 cho bản quyền kỹ thuật này”Giám đốc bên B: (Trên thực tế, bên B cho rằng giá hợp lí phải là 1.200.000): “ Thưa ông, ông thật biết nói đùa, giá mà ông đưa ra bên tôi không thể chấp nhận được, bản quyền kỹ thuật này ít ra cũng đáng giá 1.200.000”
Trang 32Thông qua mặc cả giá trong quá trình đàm phán để dò xét giá thực Vì đối phương báo giá trước nên giám đốc bên B có quyền chủ động bác bỏ cái giá vô lí mà đối phương đưa ra, thăm dò hư thực đối phương.
Nếu lần ra giá đầu tiên của đối phương không sát giá, ngoài cách như đã kể trên, còn có thể biểu hiện thái độ không hài lòng đối với đối phương Giám đốc bên B có thể nói: “ Thưa ông, trong quá trình chuẩn bị đàm phán, chúng ta nên giữ nguyên tắc hợp tác hai bên cùng có lợi, thế nhưng ông lại đưa ra một con số mà chúng tôi khó có thể chấp nhận được Vậy thì chúng ta hãy bàn về con số mà ông đưa ra trước khi tranh cãi.” Như vậy hai bên có thể lập tức tập trung tiêu điểm vào con số “ 800.000” mà giám đốc bên A đã đưa ra
Nếu đối phương đưa ra giá có thể chấp nhận được, khi bạn mặc cả giá thì khoảng cách giữa hai bên sẽ thu ngắn lại, khả năng thành công của cuộc đàm phán sẽ gần hơn nếu giám đốc bên A nói: “ Phía chúng tôi ra giá là 1.100.000 cho bản quyền kỹ thuật này” thì giám đốc bên B có thể nói: “ Có thể thấy rằng phía các ông cũng có những hiểu biết nhất định về giá trị của bản quyền kỹ thuật này Nếu các ông trả 1.350.000 thì chúng ta coi như đạt được thoả thuận.”
Trước tiên, do khoảng cách về giá mà đối phương đưa ra không lớn, hơn nữa khi mặc cả giá bên B lại đưa ra không gian để bên A có thể mặc cả, bởi vậy khả năng đạt được thỏa thuận là khá lớn
Một ví dụ khác, một khu thương mại muốn mua một lô xe đạp của một nhà máy
nọ, hai bên ngồi lại với nhau cùng đàm phán:
Đại diện khu thương mại: “ xin hỏi giá ưu đãi phía các ông áp dụng cho lô xe này
là bao nhiêu?”
Đại diện nhà máy: “ 250 đồng/chiếc”
Đại diện khu thương mại: “ 250 đồng? giá bán lẻ trên thị trường bây giờ mới có
250 đồng Ông có thể cho tôi biết các giá mà ông đưa ra được xác định như thế nào không? Ông không nên tỏ ra không có thành ý như vậy”
Do báo giá sau nên đại diện khu thương mại có thể tập trung tấn công vào giá mà đại diện nhà máy đưa ra, ép đối phương hạ giá, còn bản thân thì đã nắm chắc con bài
về giá trong tay Trong tình huống này, người đưa ra giá trước không có nhiều lựa chọn, cũng chẳng có cơ hội để thăm dò con bài của đối phương, rơi vào vị trí bất lợi trong cuộc đàm phán
Việc đối phương đưa ra giá trước sẽ đem lại nhiều điều có lợi cho phía mình, vậy thì phải làm thế nào để khiến đối phương đưa ra giá trước? Phương pháp tốt nhất là hỏi luôn giá đối phương ngay khi mở đầu đàm phán, đồng thời đưa ra những gợi ý về phương hướng đàm phán để đối phương cảm thấy mình tiến hành đàm phán với đối phương trên cơ sở hợp tình hợp lí
Trang 33Ví dụ có thể nói: “ Lần đàm phán này, vì lợi ích của hai bên, chúng tôi hi vọng sớm đạt được thỏa thuận, vậy thì tại sao phía các anh không trực tiếp đưa ra một báo giá đem lại niềm vui cho chúng ta nhỉ? Tại sao chúng ta lại phải phung phí thời gian vào việc mặc cả giá vô nghĩa cơ chứ?”
Tuy nhiên, đừng cho rằng cứ để đối phương báo giá trước thì nhất định sẽ có lợi cho phía mình Cũng không được vì muốn để đối phương báo giá trước mà để đối phương giành được cơ hội tốt
Trong đàm phán thương mại, bạn sẽ phải gặp rất nhiều kiểu người, có những nhà đàm phán vì muốn thể hiện thực lực và khí chất của mình mà ngay từ khi bắt đầu đàm phán đã bộc lộ khí thế dũng mãnh, muốn bắt đối phương ngay từ đầu ở vào vị trí bị động, ép buộc đối phương phải chấp nhận những điều kiện bất hợp lí của mình Đồng thời trong ngôn ngữ sử dụng cũng luôn tỏ ra là thông minh hơn người Lúc này, đối thủ nếu cũng áp dụng chiến thuật cứng rắn thì cuộc đàm phán sẽ bị rơi vào bế tắc Lúc này phải áp dụng sách lược bình tĩnh quan sát sự thay đổi của đối phương, khiến cho đối phương phải xuống nước, lấy thái độ bình đẳng tiếp tục đàm phán với bạn
Một công ty ngoại thương của Trung Quốc khi tiến hành đàm phán với một tập đoàn công nghiệp của Mỹ về một hợp đồng buôn bán, phía bên Mỹ cố ý yêu cầu địa điểm đàm phán phải ở bên Mỹ, phía Trung Quốc biết được phía Mỹ có ý đồ, liền tương kế tựu kế, đồng ý theo yêu cầu của phía Mỹ, xem phía Mỹ định áp dụng thủ đoạn gì Quả nhiên, khi bắt đầu đàm phán, người đàm phán của phía Mỹ chẳng coi người đàm phán của phía Trung Quốc ra gì Họ là chủ bán nên chủ động báo giá, thông báo tình hình, khí thế xem ra có phần áp đảo Bắt đầu từ 8h sáng đến tận 12h, phía Mỹ nói liền 4 tiếng đồng hồ, còn đưa ra các biểu đồ, con số, máy tính, máy chiếu…thỉnh thoảng lại đưa ra những biểu đồ, số liệu khó hiểu để nhằm chứng minh rằng cái giá mà họ đưa ra là hợp lí Sau khi báo giá xong, đại diện phía Mỹ nở nụ cười đắc ý, đầy tự tin nhìn đại diện bên phía Trung Quốc và hỏi : “ Chúng tôi xin giới thiệu đến đây, các ông thấy thế nào?”
Trong quá trình phía Mỹ phát biểu, người đại dịên bên Trung Quốc không hề nói một tiếng nào, chỉ im lặng ngồi nghe Nghe câu hỏi, người đại diện phía Trung Quốc bình thản trả lời: “ Rất lấy làm tiếc nhưng chúng tôi không hiểu phần giới thiệu của ông” Đại diện phía Mỹ nghe vậy liền hỏi: “Ông không hiểu ở chỗ nào? Tôi có thể giải thích cho ông” Đại diện phía Trung Quốc mỉm cười nói: “ Về nội dung phần giới thiệu của ông, đa phần tôi không hiểu” Đại diện phía Mỹ như quả bóng bị xì hơi, mặt mày thiểu não, hỏi lại: “ Như vậy nghĩa là thế nào?” Đại diện phía Trung Quốc chỉ cười không đáp, im lặng nhìn người đại diện phía Mỹ Đã sắp đến 1h, đại diện phía
Mỹ đành nói: “ Thôi được, tôi cũng không nói lại lần nữa, như vậy cũng chẳng có tác dụng gì Buổi chiều chúng ta sẽ bàn bạc lại.”
Trang 34Tình hình buổi chiều, không nói ra chắc các bạn cũng đoán được, phía Mỹ không còn uy phong như buổi sáng, đại diện phía Trung Quốc với thái độ bình tĩnh tự tin đã giành được vị trí lợi thế trong cuộc đàm phán.
“ Tiết lộ bí mật” tức là chỉ biện pháp vì nhu cầu của đàm phán, một phía đàm phán
cố ý tiết lộ cho đối phương một số thông tin được gọi là cơ mật để dẫn dắt đối phương vào mê hồn trận, đưa ra những phán đoán sai lầm, từ đó giành được lợi thế
Có rất nhiều cách để tiết lộ bí mật, ví dụ như cố ý bỏ quên các ghi chép, các giấy tờ liên quan ở phòng đàm phán, ngoài hành lang…cố ý vứt mảnh giấy ghi những điểm quan trọng trong đàm phán vào sọt giấy hoặc cố ý bỏ quên trong ngăn bàn, khi nói chuyện điện thoại với cấp trên cố ý để đối phương nghe thấy nội dung cuộc đàm thoại
có những thông tin mà đối phương đang cần biết, cố ý để bên thứ ba có liên quan đến đối phương biết được một số những thông tin được coi là “ cơ mật…
Các phương pháp để tiết lộ bí mật có thể được áp dụng một cách linh hoạt tùy vào tình hình cụ thể, tuy nhiên nhất định phải chú ý không được để đối phương có được những thông tin “ cơ mật “ một cách quá dễ dàng Phương pháp tiết lộ bí mật quá rõ ràng, nếu không sẽ dễ gây ra sự nghi ngờ từ phía đối phương
Phương pháp này, khi chưa đến lúc thực sự cần thiết thì không nên áp dụng, bởi vì sách lược này dù sao cũng làm tổn hại đến uy tín của người áp dụng, khi bị đối phương phát hiện, sẽ làm ảnh hưởng đến không khí của buổi đàm phán, khiến đối phương có thái độ cứng rắn hơn, thậm chí có thể vì giận giữ mà chấm dứt đàm phán.Tuy nhiên, là nhà đàm phán thì phải nắm được sách lược này, bởi vì dù bạn là người quân tử, không muốn sử dụng phương pháp này thì đối phương rất có khả năng lại áp dụng phương pháp này Bởi vậy, không được coi nhẹ các tin tức “ tình báo” mà mình dễ dàng có được Đối thủ không phải là những tên ngốc, họ sẽ không để bạn dễ dàng có được những thứ có giá trị
Trong cuộc đàm phán, khi đối phương từ chối yêu cầu của bạn, đừng vội nổi giận Bạn phải ý thức được rằng, có thể là do đối phương không thể một lúc mà quyết định được ngay Một lần đàm phán chưa đạt được thỏa thuận không có nghĩa là mọi nỗ lực đều công cốc Nếu có thể để lần đàm phán này kết thúc trong không khí hữu hảo, vui
vẻ, thì cũng có nghĩa là đặt được nền móng tốt đẹp cho lần đám phán sau giữa hai bên Khi xác định được rằng sự thất bại của lần đàm phán này là không thể tránh khỏi thì nên tìm cách để lấy lòng đối phương
Trong ngôn từ phải thể hiện được sự phóng khoáng, khoan dung, nhiệt tình, từ đó khiến đối phương nảy sinh sự thiện cảm, mở ra cơ hội để có thể đàm phán lại Ví dụ, trong một cuộc đàm phán về xuất khẩu thép, dù phía xuất khẩu đã đưa ra báo giá hợp
lí và đã mặc cả nhiều lần nhưng vẫn không đạt được thỏa thuận với phía nhập khẩu Mặc dù thấy được rằng cuộc đàm phán sẽ không đi được đến thỏa thuận nhưng đại diện phía xuất khẩu vẫn tỏ ra bình tĩnh, không trách cứ đối phương mà còn dùng
Trang 35những lời lẽ khiêm tốn đáp lại đối phương: “ Các ông lần này đến Trung Quốc, chúng tôi đón tiếp không được chu đáo, xin các ông bỏ quá cho Tuy lần đàm phán này không đạt được thành công nhưng trong mười mấy ngày qua, chúng ta đã tạo được một mối quan hệ sâu sắc Không đạt được thỏa thuận, cũng không thể trách các ông, quyền hạn của các ông dù sao cũng có hạn, hi vọng các ông sau khi quay về có thể kịp thời phản ánh lại tình hình với ông tổng giám đốc, chúng tôi luôn hoan nghênh các ông quay lại bàn đàm phán.”
Đại diện phía nhập khẩu vốn tưởng rằng đàm phán thất bại, phía xuất khẩu sẽ cư xử lạnh nhạt hơn, không ngờ khi đàm phán chưa kết thúc, họ vẫn đối xử rất nhiệt tình, khiến cho họ rất cảm động Sau khi về, thông qua hạch toán kỹ lưỡng, tìm hiểu nhiều mặt, họ nhận thấy giá mà phía xuất khẩu báo là hợp lí Sau đó, họ chủ động đánh tiếng với phía xuất khẩu, dưới sự nỗ lực của hai bên, lần đàm phán thứ hai đã kết thúc một cách tốt đẹp
Dưới sự nỗ lực của hai phía, đàm phán đã đạt được kết quả tốt đẹp Nhân dịp ăn mừng thành công, đừng quên khen ngợi đối phương vài câu, đây là một mẹo hay để củng cố quan hệ hợp tác giữa hai bên, lấy lòng đối phương Khen ngợi đối phương như thế nào, lấy lòng đối phương như thế nào? Dưới đây là một số điểm cần chú ý:Đồng thời, tốt nhất là có thể phát hiện ra những ưu điểm của đối phương mà ít người biết đến Ai cũng đều hi vọng người khác phát hiện ra những ưu điểm mới của mình, bởi vậy, những lời khen ngợi phải hợp tình hợp lí và đem lại sự ngạc nhiên
Chương IV: Quan hệ lãnh đạo
Bất cứ người nào được điều đến vị trí công tác mới, việc đầu tiên mà họ đều sẽ làm
là tìm hiểu về cấp trên của mình Khi bạn đang mang tâm trạng bất an mà lại phải đi gặp một người ở một mức độ nào đó sắp có ảnh hưởng đến số phận của bạn, ảnh hưởng đến con đường tiến thân của bạn, có thể kiểm soát hành vi của bạn, bạn sẽ có những suy nghĩ gì?
Lần đầu tiên gặp mặt, thường sẽ để lại một ấn tượng đầu tiên khá sâu sắc trong mắt đối phương, thậm chí sau này muốn thay đổi được ấn tượng đó thường không phải là một chuyện dễ dàng Do vẻ bề ngoài kích thích trực tiếpnhất và mạnh mẽ nhất đến các giác quan, thêm vào đó lần đầu tiên gặp mặt luôn đem lại một cảm giác hiếu kỳ nhất định, việc hình thành nên ấn tượng đầu tiên sẽ sản sinh ra một hiệu ứng kéo dài, ảnh hưởng đến mối quan hệ sau này
Khi cấp trên của bạn xuất hiện trước mắt bạn với một phong thái thời thượng: complet, giọng điệu nhã nhặn, quan niệm theo trào lưu mới, liệu bạn có cảm thấy rằng ông ta đang đứng ở vị trí đầu của trào lưu mới không? Nếu cấp trên của bạn là một người lãnh đạo theo kiểu truyền thống: Ăn mặc giản dị, điềm tĩnh, dễ gần, tư tưởng tư duy theo kiểu chính thống, có thể bạn sẽ tỏ thái độ kính trọng, tin tưởng ông ta
Trang 36Hoặc có thể bạn sẽ phát hiện ra rằng cấp trên của mình khác rất nhiều so với những
gì mà bạn tưởng tượng Dù sao đi nữa thì khả năng bạn được tùy ý lựa chọn cấp trên
là không lớn Trong đa số các trường hợp, bất luận bản thân bạn tốt xấu như thế nào, bạn đều phải chấp nhận sự thực này Nhưng cũng phải nói một cách khách quan rằng:
ấn tượng đầu tiên không phải hoàn toàn khách quan, bởi vậy, khi chúng ta làm quen với một ai đó, không thể chỉ thông qua 1, 2 lần gặp mặt là có thể quen thân với họ, không nên để ấn tượng đầu tiên khống chế chúng ta tìm hiểu sâu hơn về người khác.Cùng với sự tiến triển trong công việc, hình tượng về cấp trên sẽ dần dần phong phú lên, hoàn thiện lên, mối quan hệ giữa bạn và cấp trên sẽ ngày càng cụ thể hơn Các nhà sử học cho rằng, phương pháp hiệu quả nhất để làm quen và tìm hiểu về một người là tìm hiểu về quá khứ của người đó Thông thường, bạn nên nắm được những thông tin như: gia thế xuất thân của cấp trên, trình độ văn hóa như thế nào, học chuyên ngành gì, tốt nghiệp trường nào, đã từng công tác ở những đâu, có những khả năng gì, đã đạt được những thành tích gì, mối quan hệ của ông ta với đồng nghiệp có tốt không, ông ta thích cấp dưới như thế nào, trong việc dùng người ông ta có điểm nào khác với mọi người, ông ta có tôn trọng nghề nghiệp không, phong cách sống có nghiêm túc không, …… Đây đều là những điều mà làm một người cấp dưới nên biết.Vậy thì phải tìm hiểu những điều đó như thế nào? Một là tìm hiểu thông qua những người đồng nghiệp, tuy nhiên chỉ có thể giới hạn ở những thông tin có thể tìm hiểu công khai, như tuổi tác, học vấn, tài năng… Hai là thông tin đến từ những người ngoài công ty Đương nhiên, bạn nên nhớ một điều rằng không nên tìm hiểu cả những
bí mật về đời tư của cấp trên
Giám đốc Lưu ở phòng phát triển nghiệp vụ do thành tích công tác xuất sắc, tỏ rõ năng lực đàm phán mạnh, được tổng giám đốc gọi lên cùng ông đi đàm phán một hạng mục quan trọng ở thành phố A, cách đấy khoảng 200km.Họ cùng đi trên chiếc ô
tô con của công ty, trên đường đi, giám đốc Lưu phát hiện ra rằng, tổng giám đốc dường như đã biến thành một con người khác, trở nên vui vẻ, hòa đồng, hài hước, khác hẳn với con người thường ngày ở công ty nghiêm nghị, không nói không cười, khó gần Ông nói chuyện với giám đốc Lưu về văn học, nghệ thuật, về nhân sinh, về những thay đổi trong lịch sử… Giám đốc Lư phát hiện ra, tầm hiểu biết của hai người khá giống nhau, có nhiều điểm chung, có thể đạt được sự thống nhất trong nhiều vấn
đề Giám đốc Lưu phát hiện ra ông tổng giám đốc vốn là một người đầy nhiệt huyết, bình dị dễ gần, tri thức uyên bác, nhiều sở thích Lần công tác này, giám đốc Lưu đã hiểu thêm được rất nhiều về tổng giám đốc của mình, khiến cho ông cảm thấy càng kính trọng cấp trên của mình Còn ông tổng giám đốc trong cuộc trò chuyện với giám đốc Lưu cũng hiểu thêm về cấp dưới của mình, có thêm ấn tượng tốt và cảm tình với giám đốc Lưu
Bất luận một người có sự khác biệt lớn như thế nào về xuất thân, học thức, địa vị
xã hội, giàu nghèo thì đầu tiên anh ta vẫn là một con người, mà con người thì đều luôn
Trang 37hướng đến những giá trị về chân thiện mỹ Con người đều dần dần trưởng thành từ những em bé trong sáng ngây thơ Trong bản chất của con người cũng có khuynh hướng mưu cầu sự lãng mạn Những sở thích về văn hóa văn nghệ, thể thao có thể làm phong phú hơn cuộc sống của con người, điều tiết tâm trạng cũng như sức khỏe con người, làm trong sạch tâm hồn con người Có rất nhiều vị lãnh đạo, ngoài sự xuất sắc trong công việc, họ cũng có những sở thích rất nho nhã, như chơi tennis, câu cá… từ những sở thích và sở trường của họ cso thể thấy được sự phong phú về thế giới tình cảm và tình yêu cuộc sống mãnh liệt của họ.
Tuy nhiên, các sở thích trong vui chơi giải trí ko phải đều nho nhã cả Một số những thú vui dung tục thấp kém cũng xuất hiện trong cuộc sống của một số vị lãnh đạo, làm bại hoại xã hội, ảnh hưởng xấu đến cấp dưới và mọi người xung quanh
Với những vị lãnh đạo có sở thích nho nhã, nếu bạn cũng có cùng sở thích với họ thì có thể kết thành tri âm, cùng học hỏi để tăng thêm tình hữu nghị, tăng thêm hiểu biết, đồng thời tạo được những điều kiện thuận lợi cho công việc của mình sau này Tuy nhiên, nếu bạn không may gặp phải những vị lãnh đạo có những sở thích thấp kém, thì nên tránh xa, có thể bàn công việc những thứ khác tránh đề cập đến, bằng không, một khi đã dính vào, thì sẽ hạ thấp nhân cách của mình, thậm chí còn bị kéo cùng xuống nước bẩn Những tấm gương trong cuộc sống chẳng phải là ít, bạn nên đề phòng cảnh giác
Bất cứ một ai, trong quá trình trưởng thành, làm việc, không thể thiếu được sự quan tâm giúp đỡ của bạn bè đồng nghiệp Nhìn lướt qua quá trình phấn đấu của những người thành đạt, chúng ta có thể nhận thấy không có ai là không dựa vào sự quan tâm giúp đỡ của bạn bè để giành lấy từng cơ hội, vượt qua từng khó khăn, bước dần lên từng nấc thang cao hơn, đồng thời họ cũng nhận được từ bạn bè sự ủng hộ về tinh thần và sự dũng cảm để tiến lên phía trước
Nếu bạn bè của cấp trên của bạn đều là những người có trình độ, có văn hóa thì cấp trên của bạn nhất định là người có trình độ, có văn hóa, là một người đáng tin cậy đối với cấp dưới
Từ thái độ cấp trên cư xử với những người bạn khi họ gặp hoạn nạn, bạn có thể có căn cứ để xem xem mình có nên kết giao với cấp trên hay không Một người nhân viên ở một công ty nọ, sau khi bị người chủ cho nghỉ việc đã viết một cuốn hồi ký, trong đó ông viết: “Sau khi bị nghỉ việc, tôi cảm thấy rất buồn, tôi mong có người gọi điện thoại cho tôi, nói với tôi: chúng mình cùng đi uống cà phê nhé! Tôi cảm thấy rất tiếc về việc đã xảy ra Nhưng hầu hết bạn bè của tôi ở công ty đều bỏ rơi tôi Đây là sự
đả kích lớn nhất trong suốt cuộc đời tôi.” Con người khi gặp điều không may, luôn nảy sinh tình cảm buồn đau Những lúc như thế, thứ mà họ cần nhất là chính là sự thấu hiểu, sự thông cảm và sự yêu thương từ người thân, bạn bè Nếu một người trong những lúc hoạn nạn như vậy mà từ bỏ bạn bè, mà vấn đề người bạn này gặp phải chỉ
là do hiểu nhầm, hay bị người khác hãm hại, hoặc chỉ là những vấn đề nhỏ nhặt không
Trang 38mang tính nguyên tắc, thì người đó không đáng để mình kết giao Nhất là cấp trên, vốn có thể tận dụng năng lực của mình để làm rõ vấn đề, khôi phục danh dự, đưa ra những quyết định chính xác, nhưng lại có thái độ trốn tránh, quả khiến người ta buồn lòng.
Tuy nhiên, cũng có những người mang danh là bạn nhưng họ chỉ lợi dụng lẫn nhau, mưu cầu lợi ích cá nhân Trong số đó cũng có không ít người làm lãnh đạo Với những cấp trên thuộc loại người này thì càng không nên kết giao
Mọi người thường hay hiếu kỳ về cuộc sống gia đình của cấp trên, chức vụ càng cao, thì càng bị mọi người tò mò về cuộc sống gia đình, đồng thời, còn đưa ra một số
sự nghi vấn, ví dụ như tố chất của các thành viên trong gia đình cấp trên như thế nào?
Có hạnh phúc hơn những gia đình khác không?
Điều này phản ánh một kiểu thái độ của xã hội mang tính phổ biến, đó chính là: người lãnh đạo được đứng trên cương vị lãnh đạo là nhờ vào tố chất hơn người của bản thân, tố chất này bao gồm năng lực, tài đức của bản thân và năng lực của cả gia đình, bất cứ một sự khiếm khuyết ở mặt nào sẽ đều ảnh hưởng đến hình tượng về một
vị lãnh đạo hoàn hảo như mọi người mong đợi Bạn phải nhận ra một điều rằng, mọi hoạt động của lãnh đạo là một quá trình giao tiếp khá phức tạp Việc cấp dưới có vui
vẻ chấp nhân sự lãnh đạo của cấp trên hay không, chấp nhận ở mức độ nào, không những có liên quan đến địa vị quyền lực của cấp trên mà còn liên quan cả đến việc liệu tố chất tổng hợp của cấp trên có thể làm sản sinh ra hiệu ứng tốt hay không Nếu hành vi của các thành viên trong gia đình cấp trên và mức độ ổn định của gia đình cấp trên không được như xã hội kỳ vọng, thì mọi người sẽ cho rằng đó chủ yếu là do trách nhiệm của cấp trên; ngay đến gia đình của mình còn không quản lí tốt thì làm sao lãnh đạo được người khác?
Người phương tây thường không quan tâm đến cuộc sống riêng của người khác, tuy nhiên, họ cũng chẳng khách khí gì khi tiết lộ tình hình gia đình cấp trên Họ cho rằng, tất cả mọi điều ở cấp trên đều phải rõ ràng, có như vậy mới có thể giao quyền lực cho người đó
Xét từ một góc khác, cuộc sống gia đình có ổn định hay không cũng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, tâm lí, tinh thần làm việc của con người Buổi sáng đi làm, bạn phát hiện ra cấp trên có bộ mặt nặng nề, đa phần là ở nhà đã xảy ra chuyện gì; hoặc là
vợ chồng có trục trặc, hoặc là con cái không ngoan Những vị lãnh đạo không biết kiểm soát tình cảm thường mang cả những lo âu phiền muộn của gia đình đến nơi làm việc, ảnh hưởng đến hiệu suất làm việc của bản thân, đồng thời cũng làm ảnh hưởng đến tâm lí làm việc của người khác
Có thể làm ba việc sau để bảo vệ hình tượng lãnh đạo
(1) Giữ bí mật cho lãnh đạo
Trang 39Có một câu chuyện như thế này: một vị lãnh đạo A đánh mất quyển sổ ghi chép, nhân viên B nhặt được Trong quyển sổ đó có ghi chép các mối quan hệ công tác với cấp trên của lãnh đạo A, mối quan hệ bạn bè riêng tư với khoảng 80 cái tên, bao gồm
cả tên tuổi, địa chỉ, ngày giờ đến thăm, số lượng quà tặng, giá trị… A thừa nhận, anh
ta có ý định nắm lấy những bí mật của cấp trên để làm con át chủ bài, đợi đến khi cần dùng đến sẽ mang ra để mặc cả
Giữ bí mật cho cấp trên là trách nhiệm, là nghĩa vụ của cấp dưới, là yêu cầu về kỷ luật công tác và quan niệm đạo đức, cũng là sự thể hiện lòng trung thành với cấp trên.Đối với những bí mật của cấp trên, bất luận là những bí mật về công việc hay những bí mật cá nhân, cái gì nên biết thì có thể biết, cái gì không nên biết thì đừng cố tìm hiểu Cấp dưới cần kiểm soát tính tò mò tìm hiểu bí mật của bản thân, không nên
có ý tìm hiểu, chủ động tìm hiểu Đôi khi còn nên chủ động tránh né Có một số ngườ
tỏ ra tự hào vì mình biết được nhiều bí mật của cấp trên, thích được người khác dò la
bí mật từ phía mình, để tỏ rõ thân phận của mình Thực ra, đây là một phương pháp cực kỳ nông cạn và có hại
Vị lãnh đạo A thám thính những bí mật riêng tư của cấp trên nhằm đạt được mục đích sau này dùng chúng để lợi dụng cấp trên hoặc khống chế cấp trên, đây là biểu hiện của sự suy đồi về đạo đức Người như vậy, một khi bị phát hiện thì sẽ bị loại ngay Bất kỳ vị lãnh đạo nào cũng đều không muốn có những cấp dưới có khả năng gây hại cho mình
Là cấp dưới, đừng tự hào khi bàn tán về bí mật của cấp trên, đừng coi việc tìm hiểu
bí mật của cấp trên rồi phỏng đoán, tuyên truyền khắp nơi là biểu hiện của sự “thông minh hơn người” của bản thân; coi việc tiết lộ những thông tin mới về bí mật của cấp trên làm niềm vui của bản thân
Nếu làm việc trong công ty hoặc doanh nghiệp, thì càng phải giữ bí mật về những
bí mật của cấp trên, bởi vì một khi tiết lộ bí mật, không những làm hại đến hình tượng của cấp trên mà còn vô tình để lộ bí mật của công ty mình, gây ra những thiệt hại về kinh tế Thậm chí, khi lãnh đạo phát hiện ra hành vi của bạn, nhẹ thì sẽ nảy sinh tâm lí ghét bỏ bạn, từ đó xa lánh, lạnh nhạt với bạn, nặng thì sẽ đuổi việc bạn, thậm chí còn phạt tiền bạn vì những tổn thất bạn gây ra cho công ty hoặc bắt bạn phải chịu trách nhiệm nhất định về mặt pháp luật
(2) Không đưa chuyện
Đây là một vấn đề có ý nghĩa quan trọng đối với việc duy trì hình tượng của người lãnh đạo Những lời nói mang tính chất không nên coi nhẹ những cũng đừng nhìn nhận một cách quá nhiêm túc Đó là một kiểu dư luận sau lưng, nó có thể làm hỏng mọi việc, cũng có thể làm cho mọi việc thành công; có thể giúp được người khác, cũng có thể hủy hoại danh dự của người khác
Trang 40Đối mặt với những lời đưa chuyện, cấp dưới nên biết cách duy trì hình tượng của cấp trên, nghe được những lời bàn tán thì không nên đưa chuyện Trong quá trình tiếp xúc và giao tiếp với mọi người, thường hay liên quan đến tình hình của một số lãnh đạo cấp trên Dù bản thân có mối quan hệ như thế nào với cấp trên, có hài lòng với cấp trên hay không, thì đều không nên vạch áo cho người xem lưng, không nên kể khổ, tỏ thái độ không hài lòng với cấp trên Đương nhiên cũng không nên khen ngợi cấp trên của mình với mọi người, khuyếch trương một cách quá đáng làm cho mọi người nảy sinh tình cảm ngược lại, dẫn đến sự xuất hiện của những lời đưa chuyện Phương pháp đúng đắn là: thứ nhất, không vạch áo cho người xem lưng Dù bản thân
có ý kiến và cách nhìn như thế nào về cấp trên thì cũng không nên bàn tán ra bên ngoài, có thể giải quyết bằng cách thảo luận nội bộ, phê bình và tự phê bình… Làm ảnh hưởng đến uy tín của cấp trên cũng có nghĩa là làm ảnh hưởng đến danh tiếng của bản thân, là một việc làm không lấy gì là sáng suốt Thứ hai, việc cấp dưới tôn trọng cấp trên là việc nên làm, nhưng không nên ca ngợi một cách quá mức, những thông tin
về cấp trên mà mình đưa ra phải thiết thực, một là một, hai là hai, không tô vẽ, không phóng đại, phải xuất phát từ nhu cầu cần thiết chứ không phải cứ thích thì làm
Cấp dưới cũng nên biết cách nghe những lời đưa chuyện, việc này cũng có nhiều lợi ích: một là có thể tìm hiểu được xu hướng tư tưởng, biết được mọi người đang nghĩ gì, đang bàn luận về cái gì; hai là có thể biết được về cách nhìn chân thực của mọi người đối với cấp trên, giúp cấp trên có thể kiểm chứng lại bản thân; ba là có thể phát hiện ra những thiếu sót trong công việc; bốn là hiểu thêm một chút về “ vấn đề nhạy cảm”, những lời đưa chuyện đôi khi cũng có tác dụng giống như sự “ dự báo thời tiết”
Muốn nghe được những lời đưa chuyện thì phải hòa đồng với quần chúng Khi nghe, phải bình tĩnh, không truy hỏi, không bình luận, không tranh cãi, không giải thích, cũng không họa theo Nội dung nếu có đề cập đến bản thân, nhất thiết không được nổi giận, mất bình tĩnh Nếu nội dung đề cập đến cấp trên của mình, không được biện minh, giải thích, không phủ nhận, cũng không được khẳng định, bạn có thể trả lời
là tôi không biết hoặc mỉm cười đáp lại
Bạn phải biết chắt lọc những thông tin mà mình nghe được, đa số những lời đưa chuyện chẳng thể dùng vào việc gì, chỉ là nghe cho vui, không cần phải thật sự để tâm Đối với những vấn đề liên quan đến danh tiếng của cấp trên hoặc công việc của cấp trên, bạn nên tìm hiểu rõ thực hư, tiến hành phân tích để tìm ra sự thật của vấn đề, những nội dung mang tính tích cực có thể dùng làm thông tin cho công việc hoặc làm những đề nghị, gợi ý cho công việc đề xuất lên để cấp trên tham khảo
(3) Ủng hộ sự liêm khiết của cấp trên
Trong mắt quần chúng, một trong những tiêu chuẩn để đánh giá về hình tượng của người lãnh đạo là người đó có liêm khiết hay không Từ xưa đến nay, phàm là xung quanh những tên quan tham thì đều có một đám bậu xậu xấu xa giúp bọn chúng đưa ra