kinh nghiệm tổ chức ngoại khóa môn văn ở trường thpt chuyên lê quý đôn

Qua thực tiễn tổ chức các hình thức ngoại khoá chohọc sinh trường chuyên, chúng tôi đã rút ra được những kinh nghiệm tổ chức ngoại khoá của Câu lạc bộ Văn học CLBVH, xin được trao đổivới

SỞ GIÁO DỤC – ĐÀO TẠO BÌNH ĐỊNH

TRƯỜNG THPT CHUYÊN LÊ QUÝ ĐÔN

oOo Đề tài:

KINH NGHIỆM TỔ CHỨC NGOẠI KHOÁ MÔN VĂN

Ở TRƯỜNG THPT CHUYÊN LÊ QUÝ ĐÔN

Giáo viên: TRẦN HÀ NAM

Tổ bộ môn: VĂN

Năm học: 2004 - 2005

KINH NGHIỆM TỔ CHỨC NGOẠI KHOÁ MÔN VĂN

Ở TRƯỜNG THPT CHUYÊN LÊ QUÝ ĐÔN

-I CƠ SỞ CỦA ĐỀ TÀI:

Trong những năm gần đây, khái niệm “dạy học tích hợp” đã trởnên quen thuộc với đội ngũ giáo viên Trong yêu cầu dạy tích hợp,ngoại khoá là một hoạt động bổ trợ có hiệu quả cao giúp các em hứngthú với môn học, phát huy tính tích cực của học sinh Nhận thức vềtầm quan trọng của hoạt động ngoại khoá đối với bộ môn Văn ở cấpTHPT, trong thời gian chúng tôi đã và đang tiến hành các hoạt độngngoại khoá phù hợp với đặc thù bộ môn ở trường THPT chuyên Lê QuýĐôn, Bình Định Qua thực tiễn tổ chức các hình thức ngoại khoá chohọc sinh trường chuyên, chúng tôi đã rút ra được những kinh nghiệm

tổ chức ngoại khoá của Câu lạc bộ Văn học (CLBVH), xin được trao đổivới đồng nghiệp cũng như đề xuất một số biện pháp khả thi đối với họcsinh THPT

1 Cơ sở lí luận:

Đối với bộ môn Văn trong nhà trường phổ thông, từ lâu hoạt động

ngoại khoá đã được xác định rõ vị trí, mục tiêu , nhiệm vụ Mục đích của hoạt động ngoại khoá văn học là góp phần tạo ra lối sống văn hoá

và khả năng hưởng thụ văn hoá nghệ thuật cho học sinh Qua hoạt động ngoại khoá văn học học sinh được phát triển cân đối về trí tuệ, đạo đức, thể dục và mỹ dục Hoạt động ngoại khoá văn học phát huy tính năng động chủ quan, tính tích cực xã hội, tinh thần sẵn sàng vì người khác, đồng thời tạo điều kiện phát hiện sở thích, thiên hướng cá nhân và phát triển năng lực hoạt động nghệ thuật sáng tạo, giúp cho

việc hướng nghiệp môn Văn (Phương pháp dạy học văn – GS Phan

Trọng Luận chủ biên, 1996, tr.381) Nói về nhiệm vụ, khả năng của

hoạt động ngoại khoá, tài liệu trên cũng nhấn mạnh: Hoạt động ngoại khoá có nhiệm vụ hướng dẫn thị hiếu nghệ thuật đúng đắn, rèn luyện

óc thẩm mỹ, lối sống năng động hài hoà cho học sinh.

… Hoạt động ngoại khoá văn học góp phần hình thành, nâng cao hoạt động lĩnh hội và sáng tạo thẩm mỹ của học sinh.(sđd, tr 382 - 383)

Với vai trò không thể phủ nhận của hoạt động ngoại khoá, bất cứmột giáo viên Văn nào cũng có thể phát huy những đặc thù bộ môn để

giúp học sinh đến với bộ môn bằng tất cả hứng thú, từ đó nâng caođược hiệu quả học tập môn Văn.

Như vậy, theo xu hướng dạy học hiện đại, với sự chuyển đổitrung tâm của hoạt động từ giáo viên sang học sinh, ngoại khoá chính

là cách thức bổ trợ tích cực đối với bộ môn Văn

2 Cơ sở thực tiễn:

Không thể không thừa nhận một thực tế là hiện nay có nhiều họcsinh tỏ ra thờ ơ với bộ môn Văn Trong tất cả các trường THPT, dườngnhư hoạt động ngoại khoá đều được các đồng nghiệp quan tâm và đã

có nhiều hình thức ngoại khoá tạo được dư luận tốt và có sức hấp dẫnđối với học sinh Đó là những cố gắng để giúp học sinh không chỉ tiếpxúc với bài học trên lớp mà thấy được những giá trị văn chương, mốiquan hệ giữa văn học với đời sống

Việc tổ chức hoạt động ngoại khoá ở trường THPT chuyên Lê QuýĐôn, hướng đến đối tượng học sinh chuyên hiện nay, cũng là hình thứcgiúp các em tránh được tình trạng dạy chay học chay khi điều kiện vậtchất còn thiếu thốn Đồng thời, nếu tổ chức tốt những hoạt động ngoạikhoá theo chủ điểm thì học sinh sẽ có điều kiện tự thử sức mình xử lýcác vấn đề văn học, điều đó cũng có thể xem như cách thực hành bộmôn tốt nhất

Bên cạnh đó, ở địa bàn thành phố cũng như trong điều kiện thôngtin sách báo, mạng internet đang gia tăng thì nhu cầu đọc, thưởng thứcvăn chương của học sinh ngày càng tăng Trong luồng thông tin đó,không ít những luồng gió xấu độc hại cũng như chưa có một sự địnhchuẩn khiến cho học sinh nhiều lúc tỏ ra hoang mang về sự ‘lệch pha”giữa văn trong trường với văn chương ngoài đời

Đứng ở vị trí một trường mũi nhọn giáo dục chất lượng cao, việcsinh hoạt ngoại khoá đã trở thành vấn đề có sức hút đối với các bộmôn nói chung và bộ môn Văn nói riêng Trong những kỹ năng cầnthiết cho một học sinh chuyên Văn, không thể thiếu kỹ năng hoạt độngngoại khoá Đáp ứng mục tiêu giáo dục toàn diện, môn Văn trong nhàtrường cũng góp phần hỗ trợ cho các hoạt động đoàn thể Vì vậy, tổVăn từ khi thành lập trường năm 2000 đến nay luôn chú trọng thựchiện hoạt động ngoại khoá Với tư cách người tổ chức, lập kế hoạchhoạt động ngoại khoá cho tổ bộ môn, người viết đã có dịp kiểm chứng

từ một số hình thức ngoại khoá để rút kinh nghiệm nhằm nâng caochất lượng học tập bộ môn Văn

Thực tế cho thấy, nếu tổ chức Câu lạc bộ Văn học ngoại khoá cóhiệu quả, các em sẽ có sự quan tâm với bộ môn, trên cơ sở đó các emhào hứng hơn với bộ môn trong giờ chính khoá

II QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN NGOẠI KHOÁ TẠI TRƯỜNG THPT

CHUYÊN LÊ QUÝ ĐÔN, BÌNH ĐỊNH:

Ngay từ khi mới thành lập trường THPT chuyên Lê Quý Đôn, năm

2000, dù lực lượng còn mỏng, tổ Văn chỉ có ba giáo viên, nhưng trong

kế hoạch xây dựng nền tảng và tổ chức hoạt động cho lớp chuyên,chúng tôi đã chú trọng đưa nội dung ngoại khoá vào kế hoạch hoạtđộng của tổ

1 Giai đoạn đầu tiên (2000 – 2002):

a Những thuận lợi và khó khăn:

Những ngày mới thành lập trường, chỉ vẻn vẹn có 10 lớp thuộchai khối 10 và 11 ở các môn chuyên: Toán, Lý, Hoá, Văn, Anh Tỷ lệhọc sinh tự nhiên cao hơn khối xã hội, số lượng học sinh ít Cơ sở vậtchất hầu như không có gì vì phải học nhờ trường Quốc Học suốt hainăm liền Mọi sinh hoạt phải gói ghém trọn vẹn trong phạm vi hộitrường mượn của trường Quốc Học Vì vậy tổ chức ngoại khoá chỉ bóhẹp trong phạm vi lớp học và chủ yếu hướng vào mũi nhọn mônchuyên

Điểm thuận lợi là các em đều ham học và có không khí học tậptốt, sẵn sàng hào hứng tham gia các hoạt động của nhà trường BanGiám hiệu và các đoàn thể trong nhà trường luôn ủng hộ và khuyếnkhích các hình thức ngoại khoá của các tổ bộ môn, nhiều buổi ngoạikhoá có sự tham gia nhiệt tình và hỗ trợ tích cực của các giáo viêntrong nhà trường

b Định hướng hoạt động ngoại khoá:

Trong hoàn cảnh như vậy, không thể tổ chức những hoạt động cóquy mô lớn, chúng tôi định hướng hoạt động ngoại khoá quy mô nhỏtrong phạm vi lớp chuyên:

+ Tổ chức câu lạc bộ văn học, duy trì hoạt động thường xuyêntrong phạm vi các lớp chuyên văn

+Phối hợp hoạt động ngoại khoá với các tổ bộ môn và các đoànthể trong nhà trường

+ Kết hợp ngoại khoá môn Văn trong các dịp hoạt động lớn toàntrường như cắm trại, kỷ niệm các ngày lễ lớn

2 Giai đoạn từ năm học 2002 đến nay:

a Những thuận lợi và khó khăn:

Từ năm 2002, trường đã có cơ sở mới độc lập Nhà trường có hộitrường lớn với sức chứa khoảng 600 học sinh, hai phòng học lớn có sức

chứa khoảng 100 học sinh, phù hợp cho những hoạt động chung chocác lớp Học sinh đầy đủ 3 khối lớp 10, 11, 12 Các em cũng đã làmquen với đặc thù học tập của trường chuyên, đã có những nhân tốnòng cốt cho hoạt động phong trào Bên cạnh học sinh các lớp chuyên

có những thành viên thuộc các lớp không chuyên (hiện nay có 5 lớp vớihơn 200 học sinh), có thêm nhiều nhân tố tạo được sự ổn định của Câulạc bộ Văn học Trường được trang bị máy tính cấu hình mạnh, có nốikết internet và tài khoản truy cập thuộc hệ thống giáo dục từ năm2004

Tuy nhiên, những khó khăn của nhà trường là lực lượng quá mỏng

Tổ bộ môn nhiều giáo viên phải kiêm nhiệm các công tác khác

b Định hướng hoạt động ngoại khoá:

Trong điều kiện thuận lợi hơn, ngoài những hình thức đã tiến hành

có hiệu quả trong các lớp chuyên, chúng tôi đã mở rộng phạm vi vàhình thức hoạt động của câu lạc bộ văn học, tổ chức các hoạt độngngoại khoá với quy mô lớn hơn

Ngoài ra, chúng tôi phối hợp các tổ chức xã hội, cơ quan báo chítuyên truyền, hội VHNT tỉnh giới thiệu những sáng tác mới của học sinhtrong các kỳ sinh hoạt ngoại khoá

Bên cạnh đó, bước đầu chúng tôi thử nghiệm mô hình “sân chơi ảo”trên mạng internet, lập diễn đàn học sinh nhằm cung cấp tư liệu văncũng như cho các em có thể trực tiếp thảo luận những vấn đề văn họctrên sân chơi của riêng mình

III CÁC HÌNH THỨC NGOẠI KHOÁ ĐÃ ÁP DỤNG VÀ HIỆU QUẢ,

KINH NGHIỆM THỰC TIỄN

A Các hoạt động ngoại khoá chủ yếu:

Ngay từ khi học sinh vào lớp 10, chúng tôi đã tìm hiểu hứng thúcũng như khả năng của các em qua các phiếu thăm dò cũng như hồ

sơ Có nhiều học sinh ở lớp dưới là hạt nhân của các phong trào, hoạtđộng ở Cung văn hoá thiếu nhi Nhiều em đã đạt giải trong các cuộc thi

Kể chuyện sách, Tiếng hát hoa phượng đỏ… Đó là cơ sở để phát

huy năng lực của các em trong sinh hoạt ngoại khoá, xây dựng đội ngũnòng cốt cho Câu lạc bộ Văn học của trường

1 Trong những năm đầu mới thành lập trường,dù lực lượng còn

mỏng nhưng chúng tôi chủ động cũng lập kế hoạch, xây dựng Câu lạc

bộ văn học Lê Quý Đôn, không phân hoá giữa lớp chuyên Văn và các

lớp chuyên khác Vì vậy khi tổ chức sinh hoạt, tạo được sân chơi chungcho học sinh toàn trường Tổ Văn không chỉ đóng vai trò nòng cốttrong việc phát động phong trào sáng tác nhân các ngày lễ trong năm

mà còn huy động được lực lượng giáo viên các tổ khác cùng tham gia

Mô hình hoạt động Câu lạc bộ Văn học được duy trì đều đặn trong tất

cả các năm học và có sức cuốn hút đối với học sinh

2 Tổ chức sinh hoạt chuyên đề cho các lớp chuyên: Trong tổ

chức hoạt động ngoại khoá, điều quan trọng đối với người tổ chức làphải bảo đảm tuân thủ các nguyên tắc ngoại khoá,thật sự tạo được

hứng thú cho học sinh Bởi lẽ “hoạt động ngoại khoá văn học không phải là giảng dạy và học tập lại bộ môn văn, nhưng nó luôn luôn gắn liền với nội dung giảng dạy (cơ sở vật chất) của bộ môn, trình độ giáo viên và gắn với trình độ tri thức và năng lực vận dụng của học sinh về

văn học”(Phương pháp dạy học Văn), cho nên không thể tách rời nội

dung ngoại khoá với chương trình Văn ở cấp THPT Việc định hướngsinh hoạt bám sát chương trình chính khoá còn giúp học sinh lớpchuyên Văn có điều kiện tìm hiểu tư liệu, kiến thức liên quan đến bàihọc để hiểu chắc, hiểu sâu những nội dung đã học

Trong hình thức này, chúng tôi hướng đến việc hình thành chocác em văn hoá tranh luận cũng như bước đầu làm quen hoạt độngnghiên cứu khoa học ở cấp phổ thông Một định hướng nữa trong hìnhthức sinh hoạt này là bảo đảm tính thực tiễn, hướng văn chương đếnđời sống Các em có thể chủ động hơn trong việc tiếp cận các vấn đềvăn học, có thể nêu chính kiến trên cơ sở một thị hiếu thẩm mỹ lànhmạnh

3 Tổ chức dã ngoại - giao lưu sáng tác :Một trong những hình thức có sức cuốn hút với học sinh là tham quan dã ngoại và giao lưu

văn học Nguồn kinh phí tổ chức hoạt động dã ngoại chủ yếu từ quỹ

hoạt động của lớp và tổ bộ môn, sự hỗ trợ của nhà trường cũng như sựtài trợ của các đơn vị giao lưu Những hoạt động này luôn có sự hướngdẫn định hướng của giáo viên Các em có dịp tiếp xúc, trao đổi nhữngvấn đề văn học với các nhà văn,nhà thơ là Hội viên Hội Nhà Văn, HộiVHNT tỉnh, có những dịp hiểu hơn về các giá trị văn chương, có nhữnghiểu biết về văn học địa phương, thời sự văn học… Đối với những họcsinh có năng khiếu, chúng tôi tìm cách cho các em thể hiện năng lựcbằng cách vận động tham gia các cuộc thi phê bình sáng tác của trungương và địa phương cũng như giới thiệu sáng tác trên các phương tiệnthông tin đại chúng

4 Xây dựng diễn đàn học sinh: Đáp ứng nguyên tắc ngoại khoá

“phải tham gia vào cuộc đấu tranh tư tưởng văn hoá trong việc ngăn ngừa và phản công vào thị hiếu và lối sống văn hoá đồi trụy, phản động…”, chúng tôi cũng mạnh dạn cho các em bình luận, đánh giá,

tranh cãi xung quanh một số “hiện tượng văn học”, thời sự văn học quahoạt động giao lưu qua đó cũng có thể uốn nắn cho các em nhữngđánh giá lệch lạc.Không những thế, chúng tôi kết hợp với các Ngày lễ

kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam, Ngày học sinh – sinh viên, Ngàythành lập Đoàn để mở rộng diễn đàn, tổ chức các em tranh luận cácnội dung liên quan đến chính các em Đó là dịp nâng cao năng lực nhậnthức các vấn đề xã hội và tự nhận thức bản thân của các em

B Mô hình sinh hoạt ngoại khoá:

1 Tổ chức của CLB Văn học:

Ngay từ năm học đầu tiên, chúng tôi đã tiến hành xây dựng Câulạc bộ Văn học Lê Quý Đôn để điều hành các sinh hoạt ngoại khoá Bộkhung của CLB gồm Tổ trưởng chịu trách nhiệm chính, đề xuất và triểnkhai kế hoạch hoạt động cho các thành viên Các ủy viên CLB gồm cácgiáo viên trong tổ và lớp trưởng các lớp chuyên Văn làm nhóm trưởngcác khối Hiện nay, chúng tôi đã tiến hành thử nghiệm mô hình cử trợ

lý học sinh (lớp trưởng lớp 11 Văn) để triển khai kế hoạch và đôn đốcthực hiện xuống cho các trưởng khối 10, 11, 12 (chọn từ lớp trưởngcác lớp chuyên Văn) Mọi kế hoạch hoạt động trong năm và hàng thángtriển khai xuống các thành viên đều được thông qua tổ chuyên môn vànhóm trưởng Các giáo viên phổ biến cho học sinh các lớp, nòng cốt làthành viên các lớp chuyên Văn Các lớp còn lại trong trường thông quakhối trưởng tập hợp bài vở gửi lên Ban chủ nhiệm để tham gia chươngtrình Ban chủ nhiệm CLB tổ chức sân chơi cho các em trên tinh thầnphát huy tính tích cực, chủ động của học sinh, hướng dẫn các em tựđảm nhiệm vai trò trong sinh hoạt Mỗi kỳ sinh hoạt Câu lạc bộ do mộttrưởng khối chịu trách nhiệm chuẩn bị các khâu tổ chức dưới sự dẫn

dắt của giáo viên bộ môn cũng như có sự kiểm tra của chủ nhiệm CLB,sau khi đã thống nhất các phương án tiến hành mới đưa ra sinh hoạtchung.

SƠ ĐỒ TỔ CHỨC CLB NGOẠI KHOÁ

Trên cơ sở của tổ chức Câu lạc bộ như vậy, chúng tôi đáp ứngđược những nhiệm vụ mà Ban Giám hiệu yêu cầu cũng như phối hợpchặt chẽ với các tổ chức trong nhà trường và học sinh để tổ chứcnhững hình thức sinh hoạt ngoại khoá đa dạng và phong phú

2 Tổ chức hoạt động:

Tùy theo từng tính chất hoạt động mà có thể xây dựng chươngtrình cho phù hợp Thời điểm thích hợp để tổ chức các hoạt động ngoạikhoá là vào các dịp lễ lớn trong năm, kết hợp với hoạt động của đoàntrường Có như vậy mới khỏi bị chồng chéo lên kế hoạch các tổ kháccũng như kế hoạch chung của nhà trường Sinh hoạt ngoại khoá theo

mô hình Câu lạc bộ, trong điều kiện của nhà trường có thể phân theotừng học kỳ, mỗi học kỳ sinh hoạt thành 2 đợt Tuỳ thời điểm có thể tổchức các hình thức phù hợp, không ảnh hưởng đến chương trình chínhkhoá cũng như bị chi phối bởi các kỳ thi học sinh giỏi, thi học kỳ

CHỦ NHIỆM CLB (Tổ trưởng)

+ Học kỳ 1: Tổ chức hoạt động vào dịp kỷ niệm Ngày Nhà giáoViệt Nam 20 tháng 11 và Ngày thành lập Quân đội Nhân dân Việt Nam

22 tháng 12

+ Học kỳ 2: Tổ chức vào tháng 3, nhân dịp kỷ niệm Ngày Quốc tếPhụ nữ và Ngày thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh.Tháng 5, tổ chức tổng kết hoạt động trong năm học của Câu lạc bộ Vănhọc

3 Cách thức hoạt động

a Sinh hoạt chuyên đề cho lớp chuyên:

Trong định hướng cho học sinh chuyên Văn, chúng tôi tổ chứchình thức sinh hoạt chuyên đề nhằm phát huy những phẩm chất cũngnhư khả năng vận dụng kiến thức chuyên để giải quyết các vấn đề vănhọc theo các chủ điểm được định hướng qua từng kỳ sinh hoạt như:

Hình tượng người phụ nữ trong ca dao –dân ca, Đất Nước trong Thơ, Văn học lãng mạn và Văn học hiện thực 30 – 45… Hoạt động

dành cho học sinh chuyên Văn có những đặc thù riêng, bảo đảm

nguyên tắc “giúp học sinh phát triển khả năng ứng biến, khả năng huy động tri thức, kinh nghiệm, phương tiện tập trung để hoàn thành công việc nhanh chóng có hiệu quả” Nội dung này nếu ở các trường khác

phải đến cuối học kỳ 2 lớp 11 mới được học trong chính khoá, bài “Hộithảo Khoa học xã hội”, nhưng thời lượng quá ít và thực tế không mấyhọc sinh quan tâm đến bài học này Nhưng ở trường chuyên, chúng tôitiến hành ngay từ lớp 10, vào thời điểm giữa học kỳ II, lúc này họcsinh đã được trang bị một khối lượng kiến thức để chuẩn bị thi học sinh

giỏi, giúp kiến thức của các em được củng cố chuyên sâu

Sinh hoạt chuyên đề đòi hỏi phải định hướng đề cương cũng nhưgợi ý của giáo viên cho học sinh và có quá trình chuẩn bị ít nhất haituần Học sinh trong lớp được chia thành từng nhóm nhỏ cùng thựchiện đề tài Vấn đề thảo luận trong sinh hoạt chuyên đề không ôm đồmquá nhiều cũng như tránh tình trạng lần lượt từng nhóm cử người lênthuyết trình mà không có phản hồi Để tập làm quen hình thức này,giáo viên tổ chức cho học sinh tập thảo luận những vấn đề nhỏ tại lớp.Theo kinh nghiệm tổ chức hình thức này ở các lớp chuyên Văn do tôichủ nhiệm, lớp học được chia thành 3 nhóm: 2 nhóm thuyết trình vàmột nhóm phản biện Vai trò từng nhóm được phân công cụ thể:

+ Nhóm thuyết trình: thu thập, xử lí tư liệu, hình thành đề cương,

cử người thuyết trình, cùng bảo vệ những luận điểm của nhóm mình

+ Nhóm phản biện: Đọc tóm tắt đề cương của các nhóm thuyếttrình, lường trước tình huống đặt câu hỏi, cử đại diện tranh luận

Các thành viên tham gia ở các nhĩm cùng viết bài bổ sung ý kiến,hồn chỉnh nội dung thuyết trình của nhĩm theo gợi ý của giáo viên.Sau đĩ, giáo viên tuyển chọn những bài tốt nhất để thuyết trình, thảoluận Tuy nhiên, với những hoạt động lớn quy mơ tồn trường, chúngtơi giao cho mỗi lớp đảm trách một phần việc, như mơ hình làm việctheo nhĩm ở lớp Nhằm tránh sinh hoạt chuyên đề trở nên khơ khan,chúng tơi chủ động định hướng nội dung sinh hoạt chuyên đề cho tồnnăm học Trên cơ sở đĩ, lập kế hoạch, phân cơng giáo viên chịu tráchnhiệm cụ thể từng mảng nội dung để hướng dẫn học sinh thực hiện.Mỗi kỳ hoạt động ngoại khố, Chủ nhiệm Câu lạc bộ phân cơng chomột lớp chịu trách nhiệm chính, cĩ hướng dẫn gửi xuống cho từng lớp.Lớp đăng cai chịu trách nhiệm trang trí, gửi giấy mời, chuẩn bị bài vở.Các lớp cịn lại tham gia theo nội dung được phân cơng.

Chẳng hạn, phân cơng chuẩn bị sinh hoạt chuyên đề về Hìnhtượng phụ nữ, chúng tơi dự kiến như sau:

HƯỚNG DẪN NỘI DUNG

CÂU LẠC BỘ VĂN HỌC ( KHỐI 10 TỔ CHỨC)

CHÀO MỪNG NGÀY 8 THÁNG 3 năm 2003

1 Hình tượng người phụ nữ trong ca dao: (hình tượng cụ thể: người mẹ, người chị, người vợ…)

2 Hình tượng người phụ nữ trong văn học trung đại (bình theo tác phẩm): Chinh phụ ngâm, Cung oán ngâm, thơ Hồ Xuân Hương, thơ Nguyễn Du, thơ Cao Bá Quát… Có thể phản bác quan niệm của Nguyễn Công Trứ, Tản Đà xung quanh hình tượng Thúy Kiều.

3 Người phụ nữ trong văn học 30 – 45: chọn lọc phân tích một đoạn trích tiêu biểu.

4 Thi sáng tác : Cảm nhận về một vài hình tượng phụ nữ trong các tác phẩm được học: dành cho cả ba khối 10 – 11 – 12 Đọc sáng tác về chị em phụ nữ (Có thể ưu tiên cho nam giới, bình chọn danh hiệu “người đàn ông lịch lãm”)

5 Hùng biện về vai trò của phụ nữ (dành cho “anh em”, chị em làm giám khảo)

6 Tổ chức trò chơi: ô chữ, đố vui về chủ đề 8 – 3

Trong đĩ, nội dung 1 và 2 giao cho lớp 10 chuyên Văn chuẩn bị bàithuyết trình, nội dung 3 giao cho học sinh 11 chuyên Văn chuẩn bị họcsinh lớp 12 chuyên Văn được giao nhiệm vụ phản biện những nội dungthuyết trình của các lớp dưới Giao cụ thể trách nhiệm như vậy cho nên

từ nhĩm thuyết trình đến nhĩm phản biện đều làm việc tích cực,cĩhiệu quả và phát huy được những kiến thức chính khố để phản biện

và bảo vệ các luận điểm được nêu ra trong buổi sinh hoạt Các nộidung 4, 5, 6 trong hướng dẫn là kết hợp giữa sinh hoạt chuyên đề với ýnghĩa kỷ niệm Ngày Phụ nữ Việt Nam, tạo khơng khí vui vẻ hồ đồnggiữa các lớp chuyên với nhau Cuối buổi sinh hoạt, giáo viên phụ tráchtổng kết, chốt lại các vấn đề thảo luận

Phát huy cách sinh hoạt này, các lớp chuyên đã tích cực tham gia

và tổ chức tốt các sinh hoạt chuyên đề ngoại khoá tiếp theo như:Chuyên đề Văn xuôi lãng mạn và Văn xuôi hiện thực, Đất Nước trongthơ…

Một trong những yếu tố có thể kích thích sự sáng tạo cũng nhưhấp dẫn được học sinh là phải có sự khen thưởng kịp thời Chẳng hạn:thưởng bài thuyết trình hay nhất, phần phản biện sắc sảo nhất, phầnthưởng cho đội thắng chung cuộc… Phần thưởng được trích từ kinh phícủa tổ, chủ yếu mang ý nghĩa tượng trưng như : sổ, bút, bánh kẹonhưng cũng giúp các em hào hứng hơn Các kỳ sinh hoạt chuyên đềgần đây, chúngtôi kết hợp với phươngtiện máy vi tính, máy chiếu đểcác em thuyết trình kết hợp với công nghệ đa phương tiện(multimedia) nên tạo được hiệu quả trực quan hơn Bên cạnh đó, đã

mở rộng mời học sinh các lớp chuyên Anh cùng tham gia

Qua thực tế hoạt động,chúng tôi đã hình thành được mô hình sinhhoạt chuyên đề môn Văn (xem sơ đồ):

CHỦ ĐIỀM TRONG THÁNG SINH HOẠT

CÁC NHÓM THUYẾT TRÌNH

NHÓM PHẢN BIỆN

GIÁO VIÊN PHỤ TRÁCH

KẾT LUẬN

BAN CHỦ NHIỆM CLBVH

THÀNH VIÊN

THAM GIA

b Hình thức dã ngoại – giao lưu sáng tác:

Trong các năm qua, chúng tôi đã tổ chức cho các em tham giahoạt động văn hoá văn nghệ của tỉnh cũng như của thành phố QuyNhơn: Giao lưu các nhà thơ nữ Bình Định năm 2002 tại Thư viện tỉnh;Giao lưu Văn nghệ sĩ của CLBVH Xuân Diệu năm 2003, Giao lưu chươngtrình “Nhà giáo làm thơ” năm 2004 tại Hội trường trường chuyên, Giaolưu “Thơ tuổi xanh” tại Đài PTTH Bình Định đầu năm 2005 Các em đãđược tổ chức thăm khu lưu niệm nhà thơ Hàn Mặc Tử Đặc biệt, tronghai năm qua, học sinh Lê Quý Đôn đã đại diện học sinh THPT tham gia

“Ngày Thơ Việt Nam” tổ chức tại đồi Thi Nhân (Quy Nhơn) vào dịp TếtNguyên Tiêu

Đóng vai trò nòng cốt trong hoạt động này là học sinh các lớpchuyên Văn và những em có năng khiếu văn nghệ, yêu thích vănchương ở các lớp chuyên và không chuyên khác trong toàn trường.Hoạt động này tạo được hứng thú cho học sinh vì là dịp các em tiếpxúc với thực tế, học hỏi được nhiều điều bổ ích từ các chuyến dã ngoạicũng như tiếp xúc văn nghệ sĩ Trong hình thức này, giáo viên đóng vaitrò người hướng đạo, khuyến khích các em đặt câu hỏi giao lưu Đồngthời, giáo viên còn đóng vai trò người tổ chức, nhắc nhở các em thểhiện đúng thái độ ứng xử, tự tin và có ý thức tổ chức kỷ luật khi đạidiện cho nhà trường tham gia vào các sinh hoạt văn học nghệ thuậtcủa cộng đồng, địa phương

Trên thực tế, qua những buổi giao lưu đầu tiên còn ít nhiều bỡngỡ rụt rè, đến nay các em đã mạnh dạn và rất chủ động trong nhữngbuổi giao lưu Theo đánh giá của Câu lạc bộ sáng tác trẻ của Hội Vănhọc Nghệ thuật tỉnh Bình Định cũng như đánh giá của Ban chủ nhiệmCLBVH Xuân Diệu thuộc Trung tâm Văn hóa tỉnh, học sinh trường LêQuý Đôn thật sự là những nhân tố mới góp phần tạo nên sinh khí chocác hoạt động văn học nghệ thuật của lớp trẻ và học sinh sinh viên

Không chỉ đóng vai trò quần chúng, thành viên Câu lạc bộ Vănhọc trường Lê Quý Đôn đã đóng góp những sáng tác và tham gia với tưcách thành viên của các Câu lạc bộ Văn học của tỉnh Chúng tôi đã phốihợp với Hội VHNT tỉnh, Đài Phát thanh và Truyền hình Bình Định, Trungtâm Văn hoá tỉnh tổ chức những buổi giới thiệu sáng tác của học sinh

Lê Quý Đôn, chương trình “Giao lưu thơ Tuổi xanh” nhân kỷ niệm ngàyhọc sinh sinh viên 9 – 1 có sự tham gia của giáo viên và học sinh LêQuý Đôn để lại những ấn tượng tốt trong lòng khán giả xem truyềnhình Bình Định Các em đã có thể trực tiếp trả lời phỏng vấn một cáchkhá chững chạc Từ những sáng tác đầu tiên của học sinh còn phải qua

sự biên tập của giáo viên để được đăng, các em đã tự mình khẳng định

năng khiếu bằng hàng loạt những sáng tác giàu cảm xúc, trong sáng,được Tạp chí Văn nghệ Bình Định, báo Bình Định đăng tải

Tham gia vào các hoạt động này, chúng tôi khuyến khích các em

tự hình dung các tình huống giao tiếp để ứng xử kịp thời, có văn hoá,đồng thời cũng đóng vai trò cố vấn định hướng cho sáng tác, đỡ đầucho những em có năng lực phát huy được khả năng của chính mình Sựhợp tác giữa Câu lạc bộ Văn học Lê Quý Đôn với các cơ quan Văn nghệ,báo chí tiếp tục được duy trì thường xuyên có hiệu quả Em Duyên Mớilớp 12V (khoá 2000 – 2003) có bài dự thi được đăng trên báo Giáo dục

- Thời đại Em Nguyễn Thị Ngọc Diễm (lớp 11V) hiện nay là trưởngnhóm học sinh của CLB Sáng tác trẻ (Hội VHNT Bình Định), em BùiĐình Vinh (lớp 11V) được kết nạp vào CLBVH Xuân Diệu, là thành viêntrẻ nhất của CLB có bề dày 15 năm này Hàng chục học sinh chuyênVăn, chuyên Anh, chuyên Hoá, lớp không chuyên được chọn sáng tácgiới thiệu trên các báo Trung ương và địa phương…

Nhằm hỗ trợ hoạt động sáng tác của các em, hàng năm chúngtôiđều phát động phong trào sáng tác tập san và duy trì đều đặn, qua đótuyển chọn được nhiều sáng tác của học sinh qua các năm Các em viết

về thầy cô, bạn bè, mái trường, quê hương với tất cả sự chân thành vàtrong sáng của tuổi học trò Trong năm học vừa qua, các em lớp 10chuyên Văn còn tự đứng ra tập hợp sáng tác của học sinh toàn trườngtrong cuộc thi, thông qua sự đồng ý của chủ nhiệm, đóng thành tậpsách lưu hành nội bộ, mở Gian hàng sách trong đợt kỷ niệm 26 – 3,được nhiều học sinh “ủng hộ”, trong đó có rất nhiều học sinh lớp 12 ratrường mong có một tập thơ văn lưu niệm về trường Đây là hình thứcsáng tạo đã được Đoàn trường hoan nghênh và báo cáo tại kỳ kiểm tracông tác Đoàn của năm học 2003 – 2004, được tính thành nội dungsáng tạo được cộng điểm thi đua của Đoàn trường Trong năm học

2004 – 2005, chúng tôi đã hoàn thành cuộc vận động sáng tác Viết về

mái trường và đang gấp rút tuyển chọn những sáng tác của học sinh

trong 5 năm qua để in một tuyển tập kỷ niệm 5 năm thành lập trường

c Thử nghiệm diễn đàn học sinh:

Theo định hướng xây dựng diễn đàn học sinh, chúng tôi đã tổchức cho các em thảo luận về quan hệ thầy trò – bè bạn qua một kỳsinh hoạt tại trường Các em được toàn quyền chủ trì diễn đàn, tổ chứcthảo luận những câu hỏi do chính các em đặt ra Đây là buổi sinh hoạtkhá thú vị, có sự trợ giúp của hệ thống AVNet trong phòng Vi tính củanhà trường Các em được sử dụng công nghệ tiên tiến, ngoài trao đổichung qua tai nghe, có thể trao đổi riêng nhờ hệ thống ngắt tín hiệucủa bộ điều khiển ComWeb Theo chúng tôi, những dịp sinh hoạt như