skkn xây dựng văn hóa ứng xử trong trường thpt nguyễn trãi

Việc thực hiện văn hóa công sở nhằm mục đích: bảođảm tính trang nghiêm và hiệu quả hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước;xây dựng phong cách ứng xử chuản mực của cán bộ, công chức, v

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI

Đơn vị Trường THPT Nguyễn Trãi

Mã số:

(Do HĐKH Sở GD&ĐT ghi)

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

XÂY DỰNG VĂN HÓA ỨNG XỬ TRONG TRƯỜNG THPT NGUYỄN TRÃI

Người thực hiện: TRẦN THỊ VƯƠNG NHI

Lĩnh vực nghiên cứu:

- Quản lý giáo dục 

- Phương pháp dạy học bộ môn: 

(Ghi rõ tên bộ môn)

- Lĩnh vực khác: 

(Ghi rõ tên lĩnh vực)

Có đính kèm: Các sản phẩm không thể hiện trong bản in SKKN

 Mô hình  Đĩa CD (DVD)  Phim ảnh  Hiện vật khác

(các phim, ảnh, sản phẩm phần mềm)

Năm học: 2013 - 2014

BM 01-Bia SKKN

SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC

1.Họ và tên: TRẦN THỊ VƯƠNG NHI

2.Ngày tháng năm sinh: 08 – 05 - 1982

II TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO

- Học vị (hoặc trình độ chuyên môn, nghiệp vụ) cao nhất: Cử nhân

- Năm nhận bằng: 2005

- Chuyên ngành đào tạo: ĐHSP TP Hồ Chí Minh ngành Giáo dục chính trị

III KINH NGHIỆM KHOA HỌC

- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: Giảng dạy môn GDCD

- Số năm có kinh nghiệm: 09

- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây:

5 Giáo dục tài nguyên, môi trường biển, đảo qua

môn Giáo dục công dân cấp Trung học phổ thông

PPDH

Bộ môn

2013 KháBM02-LLKHSKKN

XÂY DỰNG VĂN HÓA ỨNG XỬ TRONG TRƯỜNG THPT NGUYỄN TRÃI

1 Lí do chọn đề tài

1.1 Lý do pháp lý

Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X đã nhấn mạnh: “Tiếp tục phát triểnsâu rộng và nâng cao chất lượng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắcdân tộc, gắn kết chặt chẽ và đồng bộ hơn với phát triển kinh tế xã hội, làm chovăn hóa thấm sâu vào mọi lĩnh vực của đời sống xã hội”

Đảng ta đề ra nhiệm vụ xây dựng môi trường văn hóa để tạo ra các điềukiện cho các hoạt động văn hóa diễn ra thường xuyên, liên tục, đáp ứng được nhucầu tinh thần lành mạnh và ngày càng tăng lên của nhân dân Nhằm cụ thể hóa tinhthần Nghị quyết Đại hội Đảng, ngày 02 tháng 8 năm 2007, Thủ tướng Chính phủ raQuyết định số 129/2007/QĐ-TTg ban hành Quy chế văn hóa công sở Quy chế nêucác nguyên tắc thực hiện văn hóa công sở: phù hợp với truyền thống, bản sắc vănhóa dân tộc và điều kiện kinh tế - xã hội, phù hợp với định hướng xây dựng đội ngũcán bộ, công chức, viên chức chuyên nghiệp, hiện đại; phù hợp với các quy địnhcủa pháp luật và mục đích, yêu cầu cải cách hành chính, chủ trương hiện đại hóanền hành chính nhà nước Việc thực hiện văn hóa công sở nhằm mục đích: bảođảm tính trang nghiêm và hiệu quả hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước;xây dựng phong cách ứng xử chuản mực của cán bộ, công chức, viên chức tronghoạt động công vụ, hướng tới mục têu xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viênchức có phẩm chất đạo đức tốt, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao Quy chếnêu các hành vi bị cấm Đó là:

- Hút thuốc lá trong phòng làm việc;

- Sử dụng đồ uống có cồn tại công sở, trừ trường hợp được sự đồng ý củalãnh đạo cơ quan vào các dịp liên hoan, lễ tết, tiếp khách ngoại giao;

- Quảng cáo thương mại tại công sở

Quy chế văn hóa công sở còn quy định về trang phục, giao tiếp và ứng xửcủa cán bộ, công chức, viên chức khi thi hành nhiệm vụ cũng như cách bài trícông sở tại các cơ quan hành chính Nhà nước

Nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ, nhà giáo có năng lực chuyên môn, phẩmchất đạo đức tốt, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng ban hành các quyết định, thông

tư như Quyết định số 16/2008/QĐ-BGDĐT ngày 16 tháng 4 năm 2008 ban hànhquy định về đạo đức nhà giáo, các Thông tư số 29/2009/TT-BGDĐT ngày 22tháng 10 năm 2009 ban hành quy định về Chuẩn Hiệu trưởng, Thông tư số30/2009/TT-BGDĐT quy định về chuẩn giáo viên

Phong trào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” cũng đòihỏi cán bộ, giáo viên, công nhân viên và học sinh cần điều chỉnh hành vi ứng xửcủa mình, tạo nên môi trường sư phạm thân thiện theo tiêu chí “mỗi ngày đếntrường là một ngày vui”, hạn chế tối thiểu hiện tượng thất bại học đường

1.2 Lý do lý luận

Qua học tập và nghiên cứu chuyên đề Xây dựng và phát triển văn hóa nhàtrường, tôi nhận thấy rằng văn hóa nhà trường được biểu hiện thông qua nhậnthức, hành vi và thái độ của các thành viên trong nhà trường đối với học sinh,đồng nghiệp, với các bên liên quan (cấp trên, chính quyền địa phương, cha mẹhọc sinh, các trường bạn,…) và các vấn đề liên quan đến chức năng, nhiệm vụcủa nhà trường như quan niệm về chất lượng giáo dục, quan niệm về hợp tác vàcạnh tranh giáo dục… Văn hóa nhà trường còn thể hiện ở sự ứng xử với môitrường tự nhiên, xã hội

Về mặt khái niệm, “văn hóa” là một khái niệm đa nghĩa, đến nay đã cóhàng trăm định nghĩa khác nhau về văn hóa Theo UNESCO, Văn hóa là mộtphức thể, tổng thể các đặc trưng diện mạo về tinh thần, vật chất, tri thức, tìnhcảm khắc họa lên bản sắc của một cộng đồng gia đình, xóm làng, xã hội,…

Văn hóa công sở là một loạt hành vi và quy ước mà con người dựa vào đó

để điều khiển các mối quan hệ tương tác của mình đối với những người kháctrong công sở Văn hóa công sở còn là một hệ thống được hình thành trong quátrình hoạt động của công sở, tạo nên niềm tin, giá trị về thái độ của cán bộ làmviệc trong công sở, ảnh hưởng đến cách làm việc trong công sở và hiệu quả hoạtđộng của nó

Văn hóa nhà trường là tập hợp những giá trị cơ bản, chuẩn mực đạo đức,phương tiện và các mẫu hành vi quy định cách thức mà cán bộ, giáo viên, nhânviên và học sinh trong nhà trường tương tác với nhau và đầu tư năng lực vàocông việc của mình và vào việc thực hiện nhiệm vụ của nhà trường nói chung.Như vậy, văn hóa nhà trường liên quan đến toàn bộ đời sống vật chất, tinh thầncủa một nhà trường Nó biểu hiện trước hết trong tầm nhìn, sứ mạng, triết lý,mục tiêu, các giá trị, phong cách lãnh đạo, quản lý,… bầu không khí tâm lý Vănhóa nhà trường thể hiện thành hệ thống các chuẩn mực, các giá trị, niềm tin, quytắc ứng xử… được xem là tốt đẹp và được mỗi người trong nhà trường chấpnhận Từ đó, tạo nên bản sắc riêng cho mỗi tổ chức sư phạm, thông qua đó màcác thành viên của nhà trường được kết nối với nhau để phấn đấu cho mục tiêuchung, trách nhiệm chung

Căn cứ vào các hoạt động, các mối quan hệ bên trong nội bộ, các mốiquan hệ với môi trường bên ngoài, các tính chất, các trạng thái của nhà trường

mà phân tra thành 4 kiểu văn hóa nhà trường: hỗ trợ, đổi mới, hướng về mụctiêu và quy tắc Mỗi kiểu văn hóa sẽ ứng với các đặc điểm khác nhau của tổchức về: mô hình; tiêu chí đánh giá hiệu quả; giá trị; hình ảnh con người; cơ cấu

tổ chức; phong cách lãnh đạo; xung đột; động cơ; truyền thông; sử dụng thờigian; tiêu chí và phương pháp tuyển chọn đội ngũ; huấn luyện bồi dưỡng độingũ; đánh giá, khen thưởng; đề bạt, thuyên chuyển; mối nguy của tổ chức

Văn hóa nhà trường được ví như mô hình tảng băng có phần nổi và phầnchìm Phần nổi của tảng băng văn hóa là những thành tố dễ nhìn thấy, dễ quan sátđược và dễ thay đổi Phần chìm của tảng băng khó quan sát được hoặc khó thay

đổi Phần nổi có thể nhìn thấy như khung cảnh trường học, cảnh quan sư phạm,cách bài trí lớp học, logo, khẩu hiệu, biểu tượng, trang phục của thầy và trò, nghi lễ,tập quán, thói quen, những giai thoại, nhân vật anh hùng, thần tượng… của nhàtrường Còn phần chìm gồm các giá trị, nhu cầu, cảm xúc mong muốn cá nhân,thương hiệu, quyền lực và cách thức ảnh hưởng, các giả định ngầm Giá trị trong tổchức nhà trường được phân chia thành 2 loại: Loại thứ nhất là các giá trị mà nhàtrường đã hình thành và vun đắp trong cả quá trình xây dựng và trưởng thành; Loạithứ hai là những giá trị mới mà cán bộ quản lý hoặc tập thể giáo viên, học sinhmong muốn nhà trường mình có và tạo lập từng bước nhằm đem đến sự phát triểnmới phù hợp với nhu cầu xã hội

Văn hóa nhà trường có tác động đến mọi khía cạnh sư phạm của nhàtrường Văn hóa nhà trường có ảnh hưởng vô cùng to lớn đối với chất lượngcuộc sống và hiệu quả hoạt động của nhà trường Phát triển văn hóa nhà trường

có ý nghĩa tích cực đối với học sinh, giáo viên và cả lãnh đạo nhà trường Việcnghiên cứu chuyên đề xây dựng và phát triển văn hóa nhà trường cho thấy, xâydựng hoặc thay đổi văn hóa nhà trường là vấn đề phức tạp, lâu dài Điều đó đòihỏi các nhà quản lý cần xác định các phương pháp cụ thể, dự báo những khókhăn có thể nảy sinh trong việc xây dựng hoặc thay đổi văn hóa nhà trường

1.3 Lý do thực tiễn

Trong 30 năm qua, bên cạnh nhiều mặt đã đạt được về cơ sở vật chất, vềchất lượng chuyên môn thì công tác xây dựng văn hóa nhà trường nói chung và vănhóa ứng xử nói riêng chưa được lãnh đạo nhà trường quan tâm đúng mức Cán bộquản lý nhà trường chưa có chủ trương và kế hoạch xây dựng ứng xử trong nhàtrường Trong nhà trường vẫn còn những hiện tượng tiêu cực, chưa lành mạnh, chothấy trong đội ngũ cán bộ, giáo viên, và học sinh đang có những biểu hiện thiếu kỹnăng trong văn hóa ứng xử hoặc việc ứng xử giữa các thành viên trong nhà trườngthiếu giá trị gây ảnh hưởng tiêu cực đến đoàn kết nội bộ, hình ảnh, uy tín, thươnghiệu và chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường, như: giáo viên sử dụng rượubia trong giờ hành chính, giáo viên hút thuốc khi lên lớp, học sinh đi trễ, chưa lễphép, xưng hô không phù hợp môi trường học đường, chửi thề, nói tục, phá hoại cơ

sở vật chất,… cần phải có các biện pháp phòng chống và loại trừ Tuy nhiên, việclãnh đạo nhà trường điều chỉnh các biểu hiện tiêu cực trong văn hóa ứng xử chỉmang tính tự phát, theo tình huống phát sinh chứ chưa tự giác, chủ động xây dựngquy chế văn hóa ứng xử phù hợp với đặc trưng của nhà trường và nhu cầu của xãhội Bên cạnh đó, việc xây dựng văn hóa ứng xử cho cán bộ, giáo viên, học sinhchỉ dừng lại ở các quy chế văn hóa ứng xử cơ quan, nội quy nhà trường vắn tắt chứchưa chú trọng thay đổi hành vi, chưa có biện pháp theo dõi và chế tài thống nhất

xử lý các trường hợp vi phạm Vì vậy, tôi chọn đề tài “Xây dựng văn hóa ứng xửtrong trường THPT Nguyễn Trãi” để nuôi dưỡng, vun trồng và phát triển văn hóaứng xử trong nhà trường, nhằm tạo môi trường văn hoá, văn minh, hiện đại; pháthuy tinh thần đoàn kết gắn bó, trách nhiệm cao của mỗi một thành viên nhà trườngtrong các mối quan hệ góp phần xây dựng trường THPT Nguyễn Trãi xứng đángđược Nhà nước trao tặng danh hiệu cao quý – Anh hùng lao động thời kỳ đổi mới

Các giải pháp mà tôi đưa ra là giải pháp thay thế phần lớn giải pháp đã có tạitrường THPT Nguyễn Trãi, đã được tổ chức thực hiện và bước đầu có hiệu quả.

2 Tình hình văn hóa ứng xử trong trường THPT Nguyễn Trãi

2.1 Giới thiệu khái quát về trường THPT Nguyễn Trãi

Trường THPT Nguyễn Trãi – có một cơ sở riêng biệt đặt tại khu phố 9,phường Tân Biên, TP Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai Ngày 30/8/1983 Chủ tịchUBND tỉnh Đồng Nai ra quyết định số: 1219/UBT về thành lập trường THPTNguyễn Trãi Ngày 09/4/1987 Bộ trưởng Bộ Giáo dục quyết định số 189/QĐ-BGD công nhận trường THPT Nguyễn Trãi Năm 1983, trường là một phân hiệucủa trường THPT Thống Nhất A, cơ sở đầu tiên đóng tại xã Hố Nai 3, huyệnTrảng Bom, được tách ra thành lập trường THPT Nguyễn Trãi và chuyển về địađiểm mới (khu phố 9, phường Tân Biên), tiếp nhận cơ sở cũ của trường Trunghọc Y tế Đồng Nai Trong 30 năm qua, nhà trường được Chủ tịch nước trao tặngHuân chương lao động Hạng ba, Huân chương lao động Hạng nhì, Huân chươnglao động Hạng nhất, nhiều bằng khen cao quý của Thủ tướng Chính phủ, BộGiáo dục và Đào tạo, Ủy ban nhân dân Tỉnh Đồng Nai

Về cơ sở vật chất: trường được xây dựng mới dãy nhà A và cải tạo hoànthiện các dãy B (xây năm 2001), C (xây năm 1973), D (xây năm 1997) năm

2006 Diện tích khuôn viên trường 8234,2 m2, diện tích xây dựng 4526,45 m2.Trường có 19 phòng học, 1 hội trường 400 chỗ, 6 phòng chức năng, gồm: 2phòng nghe nhìn và thực hành vi tính, 1 phòng ứng dung CNTT, 1 phòng bộmôn Lý, 1 phòng bộ môn Hóa, 1 phòng bộ môn Sinh Khu Hiệu bộ gồm: phòngHiệu trưởng, 2 phòng Phó Hiệu trưởng, văn phòng, phòng thủ quỹ, phòng y tế,phòng quản sinh, phòng kế toán Trường được công nhận đơn vị có cảnh quan

sư phạm “Xanh, Sạch, Đẹp, An toàn”, có sân chơi, nhà để xe cho CB – GV CNV, khu vệ sinh giáo viên và học sinh nam nữ đầy đủ, sạch sẽ, riêng biệt Tuynhiên, trường còn thiếu một số phòng chức năng (dành cho các bộ môn xã hội)

-và không đủ phòng để thực hiện dạy - học một buổi

Về tổ chức: Trường THPT Nguyễn Trãi có 01 Hiệu trưởng, 02 phó Hiệutrưởng, các hội đồng như (Hội đồng trường, Hội Chữ thập đỏ, Hội đồng thi đua

và khen thưởng…) Nhà trường có tổ chức Đảng Cộng sản Việt Nam gồm 01chi bộ với 32 đảng viên Công đoàn cơ sở gồm 80 đoàn viên, Đoàn thanh niênCộng sản Hồ Chí Minh gồm 32 chi đoàn, Ban chấp hành Đoàn trường gồm 15

ủy viên Trường có cơ cấu tổ chuyên môn gồm 07 tổ: Toán - Tin, Lý, Hóa, Sinh– CN – TD - GDQP, Văn, Sử - Địa - GDCD, Tiếng Anh và 01 tổ văn phòng.Mỗi tổ có 01 tổ trưởng, các tổ có từ 10 giáo viên trở lên, tổ ghép môn có 01 tổphó, các nhóm chuyên môn có 01 nhóm trưởng Số lớp hiện nay 31, mỗi lớpkhông quá 45 học sinh, các lớp đều có giáo viên chủ nhiệm, có ban cán sự lớp

2.2 Thực trạng văn hóa ứng xử trong trường THPT Nguyễn Trãi

Trường THPT Nguyễn Trãi có bề dày thành tích giáo dục hơn 30 năm vìvậy nề nếp, văn hóa nhà trường, văn hóa ứng xử cũng đã xây dựng được những

giá trị tương đối ổn định Từ năm học 2012 – 2013, một số tiêu chí ứng xử củacán bộ, giáo viên, công nhân viên, học sinh đã được thể chế hóa trong quy chếthi đua nội bộ, nội quy nhà trường được đa số thành viên nhà trường dều đồngthuận, nhất trí, thực hiện Bên cạnh đó, hơn 60% giáo viên trong nhà trường có

độ tuổi từ 40 trở lên, đa số đều yêu nghề, cư xử mẫu mực, có kinh nghiệm trongviệc giáo dục, uốn nắn thái độ, hành vi cho học sinh Giáo viên trẻ thì nhiệt tình,gần 20% tập thể sư phạm là cựu học sinh của trường, sinh sống tại địa phươnggắn bó, thân thiện, gần gũi, hòa nhập với học sinh, thuận lợi trong việc theo dõi,đồng hành với học sinh trong việc học tập, rèn luyện

Trường đóng trên địa bàn Công giáo, hơn 95% học sinh là người theo đạoThiên Chúa, thường xuyên tham gia sinh hoạt ở các giáo xứ, được giáo dục tốt, cóđạo đức, có kỹ năng sống, kỹ năng ứng xử có văn hóa Hơn nữa, nhà trường cómối quan hệ gắn bó với địa phương, các giáo xứ lân cận nên công tác phối hợpcùng giáo dục học sinh rất hiệu quả Những trường hợp thường xuyên vi phạmnội quy nhà trường được báo cáo về địa phương, giáo xứ nơi học sinh cư trú đểtìm biện pháp giáo dục

Trường THPT Nguyễn Trãi luôn đứng trong top 5 của tỉnh về chất lượnggiáo dục, chưa vươn lên vị trí hàng đầu về chất lượng chuyên môn Trong 5 nămgần đây, tỷ lệ tốt nghiệp THPT luôn đạt từ 99% đến 100%, tỷ lệ đậu đại học, caođẳng giữ vững trên 70% (top 200 trường THPT diểm thi đại học cao trong cảnước) Song, trường luôn được đánh giá rất cao về chất lượng giáo dục toàn diệnhọc sinh, thực hiện nghiêm túc và rất hiệu quả các phong trào của công tác họcsinh sinh viên Đội ngũ các đoàn thể giàu kinh nghiệm, sáng tạo trong việc tổchức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, tạo điều kiện, môi trường cho họcsinh trải nghiệm, thực hành những nội dung đã được tuyên truyền, giáo dục….Một số hoạt động định kỳ tạo sân chơi bổ ích, thiết thực mang tính giáo dục, trảinghiệm cao cho học sinh như: Lễ đón Tân học sinh Nguyễn Trãi; hoạt độngGDNGLL chủ đề “Thanh niên với tình bạn, tình yêu và gia đình”, Hội thi “Nétbút tri ân” và các hoạt động thi đua Chào mừng Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11,Hội thi “Thanh lịch học đường”, Văn nghệ “Mừng Đảng, mừng Xuân”, Hội trại

“Nối vòng tay lớn”, hoạt động “về nguồn” tham quan và học tập tại Di tích lịch sửđịa đạo Củ Chi, Giao lưu Lữ đoàn Tăng thiết giáp 22, Lễ trưởng thành học sinhKhối 12; tập huấn cán bộ Đoàn, Hội trường THPT Nguyễn Trãi, Giáo dục giá trịsống và kỹ năng sống cho học sinh; tham dự các hoạt động cấp trên: hội thi “Vănhóa giao thông”, “Ngày hội Học sinh sinh viên”, “Ngày hội Bí thư Chi đoàn”…Ban giám hiệu nhà trường phối hợp cùng Ban chấp hành Công đoàn tổ chức cáchoạt động cho cán bộ, giáo viên và công nhân viên, như: hội thi nấu ăn chàomừng 8/3, tham quan du lịch hàng năm, thăm hỏi, động viên khi gia đình côngđoàn viên gặp khó khăn, rủi ro, bệnh tật,…

Ban giám hiệu nhà trường tuy còn khá trẻ và chưa có nhiều kinh nghiệmquản lý nhưng đã xây dựng được phong cách lãnh đạo dân chủ, tạo được bầukhông khí thân thiện, nhân văn Về chuyên môn, nghiệp vụ, Ban giám hiệu đều

đạ chuẩn, thường xuyên tham dự tập huấn, bồi dưỡng, tâm huyết việc xây dựng

hình ảnh, thương hiệu của nhà trường trong thời kỳ đổi mới giáo dục Vì vậy,mạnh dạn, quyết tâm xây dựng văn hóa nhà trường trước hết qua việc xây dựng

và phát triển văn hóa ứng xử trong tập thể nhà trường Bước đầu, Ban giám hiệuđang đầu tư hệ thống bảng, khẩu ngữ cổ vũ xây dựng văn hóa ứng xử họcđường, bảng Quy tắc ứng xử của công chức, viên chức, bảng nội quy học sinh…

ở các hành lang với nội dung dễ hiểu, dễ thực hiện Kết quả đánh giá xếp loạigiáo viên hằng năm 87% đạt loại tốt, 10% loại khá, 3 % không xếp loại (nghỉ hộsản quá thời hạn hoặc vi phạm quy chế); 92% học sinh xếp loại hạnh kiểm khátốt, 7% xếp loại trung bình, 1% xếp loại yếu (bị hạ hạnh kiểm vì vi phạm quychế thi hoặc nội quy)

Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn một bộ phận giáo viên thiếu thân thiện,cởi mở, giao tiếp thiếu mềm mỏng với đồng nghiệp và học sinh, vẫn còn 1 đến 2trường hợp giáo viên bị học sinh các lớp yêu cầu đổi giáo viên vì hay mất bìnhtĩnh với học sinh, quát tháo, nặng lời, trừng phạt học sinh trong lớp Vẫn còn vàigiáo viên chưa gương mẫu, nói chưa đi đôi với làm hoặc cho rằng học sinh thìphải thực hiện những quy tắc ứng xử còn bản thân giáo viên thì không cần làm,gây mất niềm tin của học sinh vào bản thân cá nhân giáo viên và nhà trường nóichung Một bộ phận giáo viên lớn tuổi bảo thủ, giữ khoảng cách thế hệ với giáoviên trẻ và học sinh Để điều chỉnh vấn đề này, Ban giám hiệu nhà trường đãnhắc nhở nhiều lần trong các phiên họp hội đồng nhưng sự chuyển biến chưanhiều và cũng chưa có chế tài để xử lý triệt để

Một bộ phận học sinh có ý thức học tập và rèn luyện đạo đức còn yếu, chưachuyên cần, đặc biệt là khối lớp 10 (có 10 học sinh học lực yếu) Đây cũng là sự trăntrở của Hội đồng giáo dục nhà trường Trong năm học qua nhà trường đã xử lýnghiêm các trường hợp học sinh vi phạm nội quy nhà trường, nhưng vẫn còn hiệntượng học sinh chửi thề, nói tục, nói xấu, biểu lộ tình cảm, âu yếm nhau trong khuônviên trường vào những lúc ngoài giờ, thiếu lễ phép, không chào hỏi cán bộ, giáoviên, công nhân viên và khách đến trường, gian lận trong thi cử, bàng quan thờ ơ vớinhững bạn có hoàn cảnh khó khăn, thể hiện quan điểm, lối sống thực dụng, bao chenhau khi bị phát hiện có hành vi tiêu cực, xả rác bừa bãi, viết vẽ bậy lên tường vàmặt bàn… Nguyên nhân các hiện tượng tiêu cực này chủ yếu là do sự thiếu ý thứcrèn luyện của học sinh, sự tác động của lối sống thực dụng từ xã hội, cũng có nhữnghọc sinh có đạo đức nhưng thiếu kỹ năng ứng xử… Bên cạnh đó, số lượng học sinhnhiều (1300 học sinh, 31 lớp) mà chỉ có 2 quản sinh hợp đồng (do không có biênchế) nên việc phát hiện, uốn nắn các hiện tượng trên còn khó khăn, chưa triệt để, xử

lý chưa hiệu quả - vẫn có những trường hợp học sinh tái phạm nhiều lần; giáo viênchủ nhiệm, giáo viên bộ môn thực hiện chưa đều tay, coi nhiệm vụ chuyên môn lànhiệm vụ chủ yếu, việc giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh là việc của nhà trường,gia đình hay xã hội; chưa có giáo viên chuyên trách các tiết hoạt động GDNGLL nênnhiều tiết chưa đảm bảo chất lượng, chưa đạt mục tiêu giáo dục, chưa tác động thayđổi hành vi của học sinh Nội dung giáo dục văn hóa ứng xử cho học sinh chủ yếuđược thực hiện lồng ghép trong các buổi sinh hoạt dưới cờ, thời gian ít, phương phápkém hiệu quả do không có đủ điều kiện vật chất và nhân lực,…

2.3 Những điểm mạnh, điểm yếu, thuận lợi, khó khăn để xây dựng văn hóa ứng xử trong trường THPT Nguyễn Trãi

- Điểm mạnh

Tập thể nhà trường, nhất là cán bộ quản lý đã nhận thức rõ tầm quan trọng,tình cấp thiết của việc xây dựng văn hóa ứng xử trong nhà trường Ý thức đượcnhiệm vụ và quyền lợi của mình trong công tác này Đây là công tác hợp xu thế,hợp quy luật, hợp với tình hình nhà trường nên tạo được sự đồng thuận trong tậpthể sư phạm và học sinh

Công tác xây dựng và phát triển văn hóa ứng xử trong nhà trường tận dụngđược những ưu thế của một ngôi trường có bề dày thành tích, tính tích cực của vănhóa ứng xử là cơ bản, phổ biến, các hiện tượng tiêu cực trong văn hóa ứng xử chỉ lànhất thời, không phổ biến

- Điểm yếu

Văn hóa, văn hóa ứng xử là thói quen ăn sâu, bám rễ trong mỗi người, nênviệc tác động, thay đổi nó theo một chiều hướng khác là việc rất phức tạp, lâudài Trong khi đó, cán bộ quản lý nhà trường chưa có kế hoạch cụ thể về việcthực hiện công tác xây dựng văn hóa ứng xử, chưa có sự đầu tư thích đáng chocông tác này mà chỉ mới dừng lại ở việc lồng ghép, tích hợp trong các giờ sinhhoạt dưới cờ, các hoạt động ngoài giờ lên lớp…

- Thuận lợi

Công tác xây dựng văn hóa nhà trường, văn hóa ứng xử là có cơ sở pháp

lý, lý luận, được xã hội và các cấp chính quyền quan tâm Hiện nay, hệ thốngthông tin, tài liệu tham khảo mang tính tuyên truyền giáo dục văn hóa ứng xử rấtnhiều, trên nhiều phương tiện, phù hợp với mọi đối tượng

- Khó khăn

Văn bản pháp lý quy định việc thực hiện văn hóa nhà trường và văn hóaứng xử nói riêng nhiều nhưng rất chung chung, chưa thực sự áp dụng phù hợpvới học đường, nhiều tiêu chí ứng xử trong các văn bản pháp lý mang tính khẩuhiệu, tuyên truyền, chưa cụ thể hóa cách thực hiện, chưa có tiêu chí đánh giáđịnh lượng

Nhiệm vụ dạy học nặng nề, áp lực thi cử cao, giáo viên và học sinh đềucăng thẳng, mệt mỏi chạy theo các chỉ tiêu, thành tích giáo dục

Sự tác động của xã hội, có lối sống thực dụng, mạng thông tin trái chiềukhó chọn lọc vào một số dối tượng học sinh chưa có quan điểm sống rõ ràng,chưa có kỹ năng sống dẫn đến thái độ thờ ơ, vô cảm, lối cư xử thiếu văn hóa,…

2.4 Kinh nghiệm xây dựng văn hóa ứng xử trong trường THPT Nguyễn Trãi

Tôi là một giáo viên trẻ, một cựu học sinh của trường, sinh sống tại địabàn Trong 8 năm công tác tại trường, ngoài nhiệm vụ chuyên môn, tôi còn được

phân công là Thư ký hội đồng, Bí thư Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh,phụ trách hoạt động ngoài giờ lên lớp nên tôi có điều kiện quan sát, nắm bắt tìnhhình văn hóa ứng xử trong tâp thể sư phạm cũng như trong học sinh Về phíagiáo viên, tôi thấy văn hóa ứng xử khá ổn nhưng không có nghĩa là không cầnđiều chỉnh và tác động, ví dụ như hiện tượng giáo viên nói chuyện không hay vềgiáo viên vắng mặt (nói xấu), tạo tin đồn hành lang về các chủ trương của nhàtrường, thông tin chủ quan, thiếu chính xác đến phụ huynh học sinh, gắt gỏng,nóng giận, mất bình tĩnh với học sinh Về phía học sinh, đa số học sinh ngoan,nhưng vẫn còn một số học sinh thường xuyên vi phạm nội quy nhà trường, cóbiểu hiện hành vi trái đạo đức, môi trường học đường, một số học sinh thì lúngtúng trong việc ứng xử giữa các mối quan hệ,…

Với vai trò là Thư ký Hội đồng, Bí thư Đoàn trường, tôi đã tham gia việcxây dựng quy chế ứng xử trong nhà trường, nội quy học sinh, góp phần xâydựng các mối quan hệ tốt đẹp, thân thiện giữa thầy và thầy, thầy và trò, trò vàtrò,… Mỗi buổi chào cờ vào thứ 2, tôi đều tích hợp giáo dục kỹ năng ứng xử chohọc sinh, tuyên dương những học sinh có hành vi ứng xử có văn hóa đẹp, nhắcnhở, uốn nắn những hành vi chưa chuẩn mực cho học sinh Ngay khi chứng kiếnhoặc nghe phản ánh về tình trạng học sinh vi phạm nội quy hoặc cư xử sai trái,tôi đều cho mời học sinh để nói chuyện tìm hiểu nguyên nhân, tư vấn, động viênhọc sinh thay đổi hành vi của mình Nếu học sinh cố tình vi phạm, tôi phối hợpcùng giáo viên chủ nhiệm, quản sinh và phụ huynh học sinh để sử dụng các biệnpháp kỷ luật mang tính răn đe, giáo dục kịp thời Để cho học sinh có môi trườngtrải nghiệm, rèn luyện kỹ năng ứng xử có giá trị, tôi cùng với Ban chấp hànhĐoàn trường thường xuyên tổ chức các hoạt động ngoại khóa, các hoạt động vănhóa, thể, mỹ cho học sinh (đảm bảo tối thiểu 1 hoạt động chủ điểm/ tháng,nhưng không quá 2 hoạt động chủ điểm/ tháng), các hoạt động này đều lấy họcsinh là trung tâm về tổ chức, thực hiện và hưởng thụ các giá trị do hoạt độngmang lại Tôi đã đưa quy tắc ứng xử trong nhà trường vào tiêu chí rèn luyệnđoàn viên, họp và phân công BCH Đoàn trường phối hợp cùng nhà trường theodõi, kiểm tra các trường hợp vi phạm quy tắc ứng xử trong nhà trường, cùng bànbạc thống nhất biện pháp xử lý

Với vai trò là giáo viên, nhóm trưởng Nhóm GDCD, tôi đã bàn bạc, thống nhấtvới giáo viên bộ môn GDCD về việc tích hợp giáo dục kỹ năng sống trong mônGDCD theo chương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo và chủ trương xây dựng vănhóa ứng xử trong trường THPT Nguyễn Trãi trong tiết dạy GDCD, nhất là trong cáctiết thực hành ngoại khóa

3 Tổ chức xây dựng văn hóa ứng xử trong trường THPT Nguyễn Trãi (năm học 2013 – 2014)

STT TÊN CÔNG

VIỆC

MỤC TIÊU CẦN ĐẠT

ĐƠN VỊ THỰC HIỆN

ĐƠN VỊ PHỐI HỢP THỰC HIỆN

ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN

CÁCH THỨC, BIỆN PHÁP THỰC HIỆN

KHÓ KHĂN, RỦI RO KHI THỰC HIỆN

BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC KHÓ KHĂN

động thời kỳđổi mới” thểhiện đượctầm nhìn, sứmạng, giá trị

- Ban chỉđạo xâydựng kếhoạchchiếnlược

Hội đồng

sư phạmnhà trường

-Tháng8/2013

- Dự báo

hướng, dữliệu và giảđịnh cạnhtranh trongtương lai

- Có ý tưởng

- Thành lập Banchỉ đạo xây dựng

kế hoạch chiếnlược

- Phân tích môitrường, dự báotình hình

- Xác định địnhhướng chiến lược

- Xác định mụctiêu chiến lược

- Xác định cácgiải pháp chiếnlược

- Xây dựng kếhoạch hành động

- Hoàn thành bản

kế hoạch và phêduyệt kế hoạch

- Khó xácđịnh giá trịriêng của nhàtrường

- Chiến lượcchưa thể hiệnđược tầm

- Phân tíchchính xác môitrường bêntrong và môitrường bênngoài để có căn

cứ xác định cácgiá trị văn hóađặc thù của nhàtrường

- Phân tích cácnguồn lực sẵn

có, có thể có đểchuẩn bị chođiều kiện thựchiện chiến lược

- Không tác rờiquan điểm,chính sách giáo

dựng và pháttriển văn hóaứng xử trongnhà trường

- Thành lậpđược Ban chỉđạo xây dựng

và phát triểnvăn hóa ứng

xử trườngTHPT NguyễnTrãi

- Hiệutrưởng

-Côngđoàn

- Đoàntrường

- Tuần 3, 4tháng 8/2013

- Phân tích tìnhhình thực hiệnvăn hóa ứng xửcủa nhà trường

- Xác định cácmục tiêu, chỉ tiêucần đạt khi thựchiện văn hóa ứng

xử

- Phân tích cácnguồn lực cầnhuy động

- Dự thảo các tiêuchí đánh giá việcthực hiện văn hóaứng xử

- Hoàn thành kếhoạch và phê

- Kế hoạchkhông khả thi

- Không xácđịnh được chỉ

lượng (vấn đềvăn hóa khóxác định địnhlượng)

- Khó xâydựng tiêu chíđánh giá

- Không huyđộng được cácnguồn lựctham gia

- Lập kế hạchbám sát tìnhhình thực tếcủa nhà trường,đặc trưng vắnhóa ứng xử củacác thành viên

trường

- Tham khảocác chỉ tiêu,tiêu chí từ cácvăn bản, tàiliệu tham khảo

- Vận động cácnguồn lực tham

dự trên sự tínhtoàn hợp lý

- Hiệutrưởng

- Ban chỉđạo xâydựng vàphát triểnvăn hóaứng xửtrườngTHPTNguyễnTrãi

Thư viện - Văn bản

pháp lý

- Tài liệu về

lý luận vănhóa, văn hóaứng xử

- Một số mô

dựng ứng xửvăn hóa củacác đơn vịbạn

- Tìm hiểu cácvăn bản pháp luậtliên quan đến xâydựng văn hóacông sở, văn hóanhà trường

- Nghiên cứu lýluận về văn hóa,văn hóa ứng xử

- Khảo sát một số

mô hình xâydựng văn hóa ứng

xử thành công đểrút kinh nghiệm

Quá nhiều tàiliệu lý luận dễ

sa đà, khóchọn lọc

- Nghiên cứucác văn hóapháp lý liênquan đến xâydựng văn hóacông sở, vănhóa nhà trường,văn hóa ứng xử

trường

- Nghiên cứu lýluận về vănhóa, văn hóaứng xử, các bộquy tắc ứng xửcủa các cơquan, đơn vị

- BGH(Hiệutrưởng chủtrì)

- Văn thư

- Giáoviên, côngnhân viên,

- Các báo cáođịnh kỳ, báocáo kiểm địnhchất lượng

- Thống kê sốliệu liên quan đếnxây dựng văn hóanhà trường

- Bỏ sót thôngtin

- Thông tinkhông điển

- Phân côngnhân sự hợp lý,

trường…

nhà trường hóa ứng xử

trong trường

- Ban chỉđạo xâydựng vàphát triểnvăn hóaứng xửtrường

học sinh giáo dục

- Tư liệutrưng bày tạiphòng truyềnthống

- Bảng hỏi

- Khảo sát cácquy tắc ứng xửđang tồn tại trongnhà trường

hình

- Bảng hỏikhông đápứng được yêucầu cần khảosát

- Người trả lời

không nghiêmtúc

- Nhờ tư vấnbảng hỏi

- Tuyên truyền,vận động ngườitrả lời bảng hỏicoi đó là quyền

và nghĩa vụ củabản thân trongviệc phát triểnnhà trường

truyền, vận

động

Cán bộ, giáoviên, côngnhân viênnhận thức rõvai trò, tầmquan trọngcủa việc xâydựng văn hóaứng xử trongnhà trường

BGH,BCHCôngđoàn,BCHĐoàntrường

Tổ trưởngchuyênmôn,GVCN,Ban cán

sự lớp,BCH Chiđoàn

- Người tuyêntruyền có uytín, có kiếnthức, kỹ năng

- Kinh phí: hỗtrợ tài liệu,tuyên truyềntheo quy chếchi tiêu nộibộ

- Thời gian:

12/8/2013 –

- Lồng ghéptuyên truyềntrong sinh hoạtHội đồng sưphạm, sinh hoạtCông đoàn, sinhhoạt tổ chuyênmôn, sinh hoạtdưới cờ, sinh hoạtchủ nhiệm, sinhhoạt chi đoàn,…

- Tích hợp trong

- Công táctuyên truyềnhời hợt, khôngmang tínhgiáo dục, hìnhthức tuyêntruyền nhàmchán khôngmang tính vậnđộng

- Thông tintuyên truyền

- Phân côngngười phụ tráchtuyên truyềnphù hợp, cónăng lực, tráchnhiệm, sáng tạo

- Đầu tư cơ sởvật chất, thiết

bị, chế độ chongười tuyêntruyền

20/8/2013 các giờ dạy chính

khóa của các mônhọc, nhất là tíchhợp trong môngiáo dục côngdân,

HĐGDNGLL,…

thiếu chínhxác

và ngoài nhàtrường

- Học sinh

- Côngđoàn

- Ban chấphành Đoàntrường

- Khoatâm lý Đạihọc Sưphạmthành phố

Hồ ChíMinh

- 15/8/2013 –5/9/2013

- Kinh phí:

nhà trường(Mời chuyênviên, in băngrôn, trang trí,nước uống,hoa, quà tặngtrả lời câuhỏi )

- Phươngtiện: Hộitrường, sântrường, âm

Lập kế hoạch tổchức sinh hoạtchuyên đề Văn hóaứng xử trong tuần

lễ sinh hoạt đầunăm, họp liên tịchvới BCH Côngđoàn và BCHĐoàn trường triểnkhai thực hiện tổchức:

- Khoa tâm lý Đạihọc Sư phạmtp.HCM báo cáochuyên đề Tâm lý

- Thời tiết khithực hiện tậphuấn kỹ nănggiao tiếp chohọc sinh dướisân cờ: quánăng hoặcmưa cuối mùa

- Lịch củakhách mời vànhà trườngkhông thốngnhất

- Nhận thứccủa giáo viên,

- Nhóm phụtrách cơ sở vậtchất lắp ráp sânkhấu, căng 4 dùtròn, 1 dù bánnguyệt để chenắng, mưa,…

- Lập kế hoạchsớm, liên hệvới đơn vị phốihợp sớm để chủđộng sắp xếplịch

- Nội dung báocáo cần thiết

biết cách ứng

xử chuẩn mựcvới Bộ quychuẩn ứng xử

và ứng xửphù hợp trongcác mối quan

hệ

thanh, máychiếu, mànchiếu, sânkhấu, dù chenắng, bàn đạibiểu, bảng tênlớp…

học đường, Vănhóa giao tiếp họcđường cho cán

bộ, giáo viên,công nhân viên(Hội trường)

- Khoa tâm lý Đạihọc Sư phạmtp.HCM, PhòngCông tác HSSVtập huấn kỹ nănggiao tiếp cho họcsinh (Sân cờ)

công nhânviên cho rằng

không cầnthiết, thái độthờ ơ,…

- Học sinhđông (1300học sinh),ngoài trời nênkhó tập trung,nói chuyệnnhiều, giáo

nhiệm khônghợp tác

thực, cho thấy

rõ sự cần thiết,cấp bách củaviệc xây dựngvăn hóa ứng xử

trường

- Phân cônggiáo viên chủnhiệm, quảnsinh, thanh niêntình nguyện ổnđịnh tổ chức,nhắc nhở họcsinh

- Tổ chứcchương trìnhsinh dộng, thiếtthực, hấp dẫn,phù hợp tâmsinh lý lứa tuổi

7 Xây dựng bộ Quy tắc phù BCH Tổ trưởng - Bản sao dự - Xây dựng dự - Quy tắc - Quy tắc

cụ thể,…

Công đoànBCHĐoàntrường

Tổ Côngđoàn,GVCN

thảo và phiếugóp ý gửi vềcác Tổ Côngđoàn và cáclớp

- Kinh phí: in

ấn (sử dụngthiết bị củanhà trường)

- Thời gian:

15/8/2013 –30/8/2013

thảo Quy tắc ứng

xử trong trườngTHPT NguyễnTrãi dành cho cán

bộ, giáo viên,công nhân viên

và học sinh

- Lấy ý kiến đónggóp của côngđoàn viên trongsinh hoạt tổ Côngđoàn

- Lấy ý kiến đónggóp của học sinhtrong sinh hoạtchủ nhiệm

nhiều, khónhớ, khó thựchiện

- Ý kiến đónggóp dàn trảikhó tổng hợp

- Một số tổcông đoàn

không nghiêmtúc đóng góp

ý kiến xâydựng

hướng vàohành vi, kỹnăng

- Quy tắc chiatheo chủ đềhoặc nhóm mốiquan hệ

khích, tuyêndương, khenthưởng nhữngđóng góp hay,thiết thực

- Phê bìnhnhững cá nhân,tập thể khôngnghiêm túc thựchiện

đồng thuận

-Hiệutrưởng

- Chủ tịchCông đoàn

- PHHS-UBNDphườngnơi trường

Tuần 1 tháng9/2013

- Hiệu trưởng vàChủ tịch Côngđoàn ký cam kếttrong Hội nghị

- Bản cam kếtchỉ là hìnhthức, chưa đếnđược với công

- Tuyên truyền,kêu gọi tinhthần tự giácthực hiện ứng