Nguyên nhân chất lượng học sinh chưa cao :... + Kiên quyết ngăn chặn tình trạng thiếu trung thực trong thi cử.
Trang 1I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Nâng cao chất lượng học tập của học sinh trong nhà trường là một trong những công tác trọng tâm mà Ngành giáo dục đã có nhiều văn bản chỉ đạo cho các trường học phấn đấu thực hiện để học sinh có đủ kiến thức, kỹ năng theo yêu cầu của mục tiêu đào tạo đối với từng cấp học, bậc học Qua hồ sơ lưu trữ của nhà trường, qua kết quả các lần khảo sát chất lượng học sinh, bản thân nhận thấy chất lượng học tâp của học sinh tại đơn vị nhìn chung còn thấp so với yêu cầu chung của Ngành
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến chất lượng học tập của học sinh chưa theo kịp với yêu cầu, nhưng tựu trung có mấy nguyên nhân chính sau:
- Một là chất lượng giảng dạy của giáo viên còn thấp
- Hai là năng lực tự học của học sinh còn nhiều hạn chế
- Ba là sự phối hợp các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường chưa chăt che, thiếu đồng bộ
- Bốn là các hình thức khuyến học trong nhà trường chưa được đẩy mạnh
- Năm là phong trào thi đua dạy tốt, học tốt trong nhà trường chưa được đấy lên mạnh mẽ
Nếu giải quyết được những mặt còn khiếm khuyết trên, chắc chắn chất lượng học tập của học sinh sẽ được nâng cao dần, theo kịp với yêu cầu phát triển của xã hội
Với thực trạng giáo dục ở đơn vị như trên, nếu không đổi mới phương pháp quản lí, không áp dụng những biện pháp khả thi thì khó có thể nâng cao chất lượng học tập của học sinh được
Với cương vị là người cán bộ quản lí trường học, tôi đã có nhiều trăn trở, suy nghĩ và đã đưa
ra áp dụng “ Một số biện pháp nâng cao chất lượng học tập của học sinh trung học cơ sở “ tại trường trung học cơ sở Tây Sơn, bước đầu đã thu được nhiều kết quả khả quan Đề tài này đã nêu lên một số biện pháp về quản lí chất lượng giảng dạy của giáo viên, biện pháp sử dụng hiệu quả trang thiết bị dạy học, biện pháp xây dựng tinh thần, thái độ học tập cho học sinh, xây dựng nề nếp học tập tốt, xây dựng phương pháp học tập phù hợp với đặc trưng bộ môn, biện pháp áp dụng các hình thức khuyến học, cách cải tiến việc tổ chức kiểm tra học sinh… Tất cả đều nhằm phục vụ cho việc nâng cao chất lượng học tập trong nhà trường
II CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN:
1 Cơ sở lý luận:
Dạy học là một quá trình tác động qua lại giữa thầy và trò Thầy không ngừng học tập nghiên cứu, rèn luyện tay nghề, nâng cao chất lượng giảng dạy thì sẽ tạo ra kết quả học tập của học sinh ngày một cao hơn trước Học sinh ngày càng học khá giỏi sẽ ngày càng yêu thích việc học, khiến cho giáo viên phải không ngừng nghiên cứu nâng cao kiến thức, nâng cao nghiệp vụ sư phạm để đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh Cứ như thế mà hai đối tượng dạy và học tác động lẫn nhau khiến cho chất lượng dạy và học ngày một được nâng lên Thế nhưng, không phải tự nhiên mà hai đối tượng dạy và học có sự tác động tích cực như vậy Để có sự tác động qua lại giữa hai đối tượng một cách tích cực đòi hỏi phải có sự phối hợp đồng bộ, chặt chẽ các lực lượng giáo dục, sự kết hợp các điều kiện giáo dục, các yếu tố giáo dục
Trang 2Trong các lực lượng giáo dục thì giáo viên bộ môn là người đóng vai trò nòng cốt, bởi hơn ai hết, họ chính là người chịu trách nhiệm về chất lượng bộ môn mình giảng dạy Nhà trường phải tạo ra ở họ một lòng say mê nghề nghiệp, một tấm lòng yêu thương học trò, một tinh thần tận tuỵ vơí công việc, một ý thức phấn đấu vươn lên trong nghề nghiệp Muốn vậy, đòi hỏi phải có những biện pháp cụ thể, hữu hiệu kèm theo Bên cạnh việc động viên thuyết phục, nhà trường cần có cách quản lí chuyên môn chặt chẽ, tìm ra được những mặt tốt, mặt tích cực của từng người để phát huy; thấy được những thiếu sót, yếu kém của từng người để giúp đỡ họ khắc phục Phải có sự đánh giá chất lượng giảng dạy của từng giáo viên một cách chính xác, có chế độ khen thưởng, phê bình, khiển trách một cách công minh, rạch ròi Bên cạnh đó, nhà trường phải làm cho cha mẹ học sinh thấy hết trách nhiệm của mình trong việc giáo dục con em, hướng dẫn họ cách phối hợp với giáo viên bộ môn, giáo viên chủ nhiệm để cùng tạo điều kiện chăm lo, giúp đỡ cho các em học tốt Nhà trường phải xác định cho giáo viên thấy được vai trò của mình là người chủ động, chủ đạo trong việc kết hợp với gia đình học sinh trong công tác giáo dục
Về phía học sinh, nhà trường cần giáo dục cho các em có ý thức đúng về mục đích, về động cơ học tập Phải làm cho các em hiểu được học là để chiếm lĩnh tri thức, để rèn luyện nhân cách, để lập thân, lập nghiệp, tạo lập cuộc sống mai sau, giúp đỡ gia đình, phục vụ đất nước chứ không phải học chỉ để kiếm điểm Cho học sinh thấy được điểm số là cơ sở để đánh giá năng lực học tập của từng em, nhưng điều đó chỉ đúng khi điểm số thật sự là của mình, do chính kiến thức của mình mang lại Từ đó giáo dục học sinh ý thức trung thực, tự giác tích cực trong học tập, kiên quyết chống lại thói quen gian lận trong kiểm tra, thi cử
Nhà trường phải làm cho học sinh thấy được muốn học giỏi không có cách nào khác ngoài việc nổ lực học tập Học ở trường, mới chỉ hiểu được những kiến thức cơ bản Còn muốn hiểu sâu, nhớ kĩ, vận dụng nhuần nhuyễn những điều đã học thì phải trải qua một quá trình tự học, tự nghiên cứu ở nhà Thông thường một học sinh THCS phải tự học mỗi ngày ít nhất bốn giờ đồng hồ Nhà trường cần kết hợp với tổ chức đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh đề ra những qui định chặt chẽ về nề nếp học tập ở lớp cũng như ở nhà Để việc học tập của các em dần đi vào nề nếp, nhà trường cần phối hợp với phụ huynh học sinh giám sát kiểm tra thường xuyên để nắm tình hình, có biện pháp khen thưởng động viên kịp thời Nếu tổ chức tốt các hình thức vui học, hình thức khuyến học sẽ có tác dụng động viên học sinh đi vào học tập có nề nếp, ngày càng hiệu quả
2 Các giải pháp đã sử dụng khi chưa có đề tài:
- Đề ra chỉ tiêu duy trì sĩ số học sinh nhưng chưa có giải pháp kèm theo
- Giao chỉ tiêu về chất lượng cho GVCN lớp và GV bộ môn chỉ một lần trong hội nghị CCVC nhưng chưa kiểm tra và chưa có biện pháp cụ thể để nâng cao chất lượng
- Khoán trắng hoạt động đoàn thể cho người phụ trách, chưa có sự giúp đỡ của nhà trường, chưa có sự phối hợp đồng bộ với các bộ phận hữu quan trong trường
- Có phê bình, khiển trách học sinh khi chưa hoàn thành nhiệm vụ học tập, nhưng chưa chú ý đến các hình thức khuyến khích, động viên học sinh phấn đấu học tập
3 Nguyên nhân chất lượng học sinh chưa cao :
Trang 3Có nhiều nguyên nhân dẫn đến chất lượng học tập của học sinh chưa theo kịp với yêu cầu, nhưng tựu trung có mấy nguyên nhân chính sau:
- Một là chất lượng giảng dạy của giáo viên còn thấp
- Hai là năng lực tự học của học sinh còn nhiều hạn chế
- Ba là sự phối hợp các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường chưa chăt chẽ, thiếu đồng bộ
- Bốn là các hình thức khuyến học trong nhà trường chưa được đẩy mạnh
- Năm là phong trào thi đua dạy tốt, học tốt trong nhà trường chưa được đấy lên mạnh mẽ
Xuất phát từ mục tiêu giáo dục, nguyên lí giáo dục, xuất phát từ lí luận của tâm lí học, giáo dục học, phương pháp giảng dạy bộ môn, xuất phát từ thực tiễn của trường sở tại, bản thân đã hoàn thành bản dự thảo đề tài sáng kiến Thông qua hội nghị hội đồng giáo dục nhà trường Sau khi được hội đồng giáo dục góp ý, bản thân đã bổ sung, điều chỉnh và hoàn chỉnh văn bản của đề tài Như vậy, các giải pháp trong đề tài chính thức đi vào thực nghiệm là các giải pháp thay thế một phần giải pháp đã có
III TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP:
1 Giải pháp thứ nhất: Quản lí tốt chất lượng giảng dạy của giáo viên:
- Đầu tiên nhà trường tổ chức quán triệt các văn bản chỉ đạo chuyên môn của các cấp cho tâp thể giáo viên, đặc biệt làm cho giáo viên nắm vững các tiêu chuẩn đánh giá một tiết dạy, sau mỗi giờ dạy mỗi giáo viên phải tự đánh giá, rút kinh nghiệm theo tiêu chuẩn đó
- Đề ra các tiêu chuẩn đánh giá xếp loại thi đua giáo viên một cách cụ thể, trong
đo, đặc biệt chú ý đến tiêu chuẩn chất lượng giảng dạy
- Bàn giao chất lượng từng môn, từng lớp cho GVBM và GVCN, sau mỗi học kì có đối chiếu chất lượng hiện tại với chất lượng trước đó và với chỉ tiêu chất lượng đã giao
- Tăng cường kiểm tra đột xuất, đặc biệt chú ý kiểm tra chất lượng học tập của học sinh để thẩm định chất lượng qua thống kê
- Tổ chức thao giảng, sinh hoạt chuyên đề để rút kinh nghiệm về việc đổi mới phương pháp, rút kinh nghiệm việc dạy học theo chương trình sách giáo khoa mới
- Tổ chức tốt mạng lưới thông tin trong trường để nắm thông tin một cách kịp thời, chính xác về tình hình thực hiện chương trình, về chất lượng giảng dạy của từng giáo viên, từng lớp để có biện pháp chỉ đạo, uốn nắn kịp thời
- Xây dựng tốt phong trào thi đua dạy tốt trong đội ngũ giáo viên Có chế độ khen thưởng, động viên kịp thời đối với những giáo viên có thành tích trong việc phụ đạo học sinh yếu – kém, bồi dưỡng học sinh giỏi, nâng cao chất lượng đại trà
2 Giải pháp thứ 2: Sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học:
- Sử dụng tốt trang thiết bị dạy học cũng là một trong những điều kiện góp phần nâng cao chất lượng dạy và học Ý thức được điều này, ngay từ đầu năm học nhà trường đã tách thư viện, thiết bị thành 2 phòng riêng Phân công GV phụ trách 2 phòng này Nhà trường đã trích kinh phí mua sắm thêm các thiết bị nghe nhìn và nhiều thiết bị dạy học khác, đặc biệt chú trọng đầu tư thiết bị phục vụ dạy học có ứng dụng công nghệ thông tin Đề ra các qui định cụ thể về lề lối làm việc cho người phụ trách Đầu năm học nhà trường đã xây dựng hoàn
Trang 4chỉnh các phòng thư viện, thiết bị với trang thiết bị đáp ứng yêu cầu tối thiểu, đề ra nội qui hoạt động và tổ chức hoạt động một cách nề nếp, hiệu quả
- Tổ chức cho giáo viên tiếp xúc với các thiết bị được cấp để nghiên cứu và lập kế hoạch sử dụng Ngoài ra, nhà trường cũng đã tổ chức cho giáo viên làm thêm đồ dùng dạy học bằng việc tận dụng những phế phẩm hiện có Cuối học kì một hằng năm đều có tổ chức tổng hợp việc sử dụng đồ dùng dạy học tại trường Phó hiệu trưởng chuyên môn kiểm tra chỉ đạo thường xuyên việc sử dụng thiết bị dạy học trong quá trình giảng dạy
- Thư viện trường đạt theo tiêu chuẩn Quyết định 01 của Bộ Giáo dục Đưa thư viện đi vào hoạt động nền nếp, thường xuyên, nhằm phục vụ tốt cho việc học tập, nghiên cứu của giáo viên và học sinh
3 Giải pháp thứ 3: Giáo dục tinh thần, thái độ, động cơ học tập đúng cho học sinh:
Thực hiện tốt biện pháp này sẽ tạo ra động lực thúc đẩy quá trình nâng cao chất lượng học tập đạt kết quả Theo đề tài, nhà trường đã tiến hành những công việc sau:
- Giao trách nhiệm cho từng giáo viên, trong quá trình giảng dạy phải chú ý giáo dục học sinh về mục đích, động cơ học tập Đặc biệt giáo viên phải chú ý xây dựng cho
HS phương pháp học tập phù hợp với đặc trưng bộ môn mình giảng dạy, chú ý nâng cao năng lực tự học cho HS
- Tổ chức cho HS học tập các tài liệu liên quan đến nhiệm vụ học tập của HS, mục đích của việc học, phương pháp học tập để đạt kết quả cao
- Giới thiệu những học sinh cũ của trường, nay đã thành đạt, trao đổi với các em học sinh về những suy nghĩ và quá trình phấn đấu học tập của mình khi còn học ở mái trường này
- Tổ chức cho học sinh viết thu hoạch sau đợt sinh hoạt tư tưởng ấy, chấm điểm và khen thưởng những em có bài viết tốt
- Tổ chức cho học sinh viết đăng kí thi đua để lưu vào hồ sơ chi đội, trong đó có ghi rõ các nội dung về tinh thần, thái đô, động cơ và phương pháp học tập, phấn đấu đến cuối học kì I và cuối năm học đạt loại gì
Sau hơn một năm áp dụng, số học sinh chăm học đã tăng hơn trước khá nhiều Số học sinh lười học đã giảm xuống còn dưới 8% Tỉ lệ học sinh bỏ học qua các năm học được hạ thấp
4 Giải pháp thứ 4: Xây dựng và thực hiện tốt nề nếp học tập:
Đây là biện pháp nhằm tạo cho học sinh thói quen chủ động, tích cực, chuyên cần vượt khó trong học tập Thực hiện tốt biện pháp này sẽ khắc phục được tình trạng chây lười, đối phó, chủ quan, ỷ lại trong học tập Để thực hiện tốt vấn đề này cần:
- Tổ chức cho hội đồng sư phạm thảo luận để đề ra những qui định cụ thể về nề nếp, học tập của học sinh, đề ra kế hoạch và các biện pháp triển khai thực hiện
- Có thể có những qui định cụ thể như sau:
+ Học sinh có mặt trước giờ học 15 phút để thực hiện truy bài: Mỗi bàn cử
1 học sinh khá nhất làm nhóm trưởng chịu trách nhiệm truy bài, lớp phó học tập có trách nhiệm tổng hợp tình hình ở các nhóm để báo cáo với giáo viên bộ môn và giáo viên chủ nhiệm lớp
Trang 5+ Học sinh phải tích cực tập trung theo dõi bài giảng, hăng hái phát biểu xây dựng bài ít nhất 1 học sinh 1 lần/1 tiết
+ Phải thuộc bài, làm bài đầy đủ các bài tập ở nhà, nghiên cứu chuẩn bị bài mới theo yêu cầu của giáo viên bộ môn
+ Lớp phó học tập có trách nhiệm ghi đầy đủ những trường hợp cần tuyên dương, phê bình sau mỗi tiết học, cuối tuần trình cho GVCN để ghi vào sổ tổng hợp
+ Tuyệt đối không được gian lận, quay cóp trong giờ kiểm tra
+ Mỗi học sinh phải có sổ tích luỹ kiến thức về văn học, toán học, vật lý, hoá học và ngoại ngữ
+ Những học sinh nào đạt điểm giỏi trong học tập sẽ được khen ngợi, học sinh nào bị điểm kém sẽ bị nhắc nhở, tái phạm lần 2 sẽ bị phê bình trước lớp, lần
3 sẽ bị phê bình dưới cờ, lần 4 sẽ mời phụ huynh đến để làm việc
+ Phải có góc học tập, thời gian biểu và thời khoá biểu ở nhà
+ Tự học ở nhà ít nhất là 4 giờ/ngày
- Hiệu trưởng phân công giáo viên chủ nhiệm tổ chức cho học sinh học tập và thực hiện những điều quy định về nền nếp học tập, kiểm tra nắm tình hình của lớp, báo cáo với hiệu trưởng trong cuộc sinh hoạt chủ nhiệm hàng tháng
- Giao trách nhiệm cho TPT đội tổ chức, điều hành đội sao, kiểm tra, theo dõi, tổng hợp tình hình thực hiện hằng tuần để tuyên dương, phê bình, uốn nắn kịp thời
5 Giải pháp thứ 5: Giáo dục học sinh thực hiện tốt phương pháp học tập bộ môn:
Biện pháp này nhằm khắc phục tình trạng học vẹt, học qua loa đại khái, kém hiệu quả đang là hiện trạng phổ biến trong học sinh Đây cũng chính là biện pháp hữu hiệu trong việc nâng cao chất lượng học tập của học sinh Để thực hiện biện pháp này cần:
- Tổ chức hội thảo về chuyên đề “Giúp học sinh học tập đúng phương pháp bộ môn” cho tất cả giáo viên
- Yêu cầu GV lập kế hoạch về việc giúp đỡ học sinh thực hiện tốt phương pháp học tập bộ môn của mình, tự tổ chức triển khai thực hiện trong học sinh, phản ánh những khó khăn, khúc mắc với nhà trường để tìm biện pháp tháo gỡ
- GVCN tổ chức cuộc họp các lớp trưởng, lớp phó học tập mỗi tháng 1 lần để nắm tình hình, đề ra những biện pháp chỉ đạo sát hợp
6 Giải pháp thứ 6: Ap dụng các hình thức động viên tinh thần học tập của học sinh:
Thiếu niên là lứa tuổi có nhu cầu được tôn trọng, được thừa nhận trước tập thể, là lứa tuổi muốn tự khẳng định mình, muốn mọi người thán phục mình Vì vậy, áp dụng biện pháp này thích hợp sẽ kích thích tinh thần ham học, làm tăng ý chí vươn lên trong học tập của các
em Hiệu trưởng cần huy động các lực lượng giáo dục để thực hiện tốt các hình thức sau đây:
6.1).Hình thức họp mặt học sinh xuất sắc:
Cuối học kì I, tổ chức họp mặt các học sinh xuất sắc(học sinh có học lực giỏi , hạnh kiểm tốt) để trao quà lưu niệm và giao đề tài cho từng em chuẩn bị báo cáo về kinh nghiệm phấn đấu trở thành học sinh xuất sắc vào buổi họp mặt cuối năm Phân công GV giúp đỡ cho từng em chuẩn bị nội dung báo cáo
Tổ chức cho các học sinh xuất sắc đi thăm quan
6.2)Hình thức “Đón quan trạng về làng”:
Trang 6-Trước khi kết thúc năm học, mỗi lớp chọn một học sinh xuất sắc theo những tiêu chuẩn đã thống nhất từ trước (Học giỏi nhất lớp, phải đạt loại giỏi, hạnh kiểm tốt, tham gia tốt công tác đoàn, đội và các hoạt động ngoài giờ) để phong danh hiệu “ Trạng nguyên”
-Tổ chức đón “ trạng nguyên ”(học sinh xuất sắc ) ra mắt “ dân làng”( toàn thể học sinh)
( yêu cầu của buổi ra mắt : trang trọng, đông đủ, vui tươi, hào hứng)
Sau lễ đón là phần báo cáo quá trình phấn đấu để trở thành “trạng” và phần phỏng vấn của học sinh với các “trạng nguyên”
7 Giải pháp thứ 7: Phối hợp tốt các lực lượng giáo dục để tổ chức tốt các hoạt động
học tập của học sinh:
Tuổi thiếu niên là tuổi bồng bột hăng hái nhưng cũng dễ chán nản Vì vậy, ở mọi lúc mọi nơi, cần có sự giám sát, giúp đỡ, uốn nắn các em thường xuyên Việc phối hợp với các lực lượng giáo dục sẽ tạo ra một quá trình liên tục, đồng bộ trong việc giúp đỡ các em thực hiện tốt hoạt động học tập của mình Chính vì thế mà đây cũng là biện pháp hữu hiệu để nâng cao chất lượng học tập của học sinh Để thực hiện tốt biện pháp này, nhà trường đã:
Tổ chức các cuộc họp với hội đồng giáo dục xã, với hội phụ huynh học sinh, với hội đồng sư phạm nhà trường… để xác định rõ trách nhiệm của từng thành viên và thống nhất kế hoạch tiến hành hoạt động phối hợp
Trách nhiệm của từng bộ phận được qui định cụ thể như sau:
GVCN là trung tâm sự phối hợp giữa nhà trường với các lực lượng giáo dục khác GVCN phải nắm chắc tình hình học tập của từng học sinh trong lớp mình, chủ động phối hợp với giáo viên bộ môn, đội thiếu niên tiền phong và gia đình để giải quyết các trường hợp vi phạm về nề nếp học tập
Giáo viên bộ môn:
Chịu trách nhiệm hướng dẫn, tổ chức cho học sinh thực hiện phương pháp học tập bộ môn, giao công việc cụ thể cho từng em theo yêu cầu học tập của bộ môn mình, tổ chức kiểm tra, đánh giá khách quan, chính xác; xử lí những học sinh không hoàn thành nhiệm vụ học tập và phối hợp với GVCN xử lí những trường hợp tái phạm
Đội Thiếu niên tiền phong, mà chủ chốt là tổng phụ trách đội:
- Chịu trách nhiệm tổ chức phong trào thi đua giữa các chi đội
- Xây dựng nền nếp hoạt động của lớp trực trường để theo dõi thi đua hàng buổi, sơ kết, tổng kết kết quả thi đua hằng tuần, hằng tháng, hằng học kỳ chính xác
- Tổ chức thực hiện các phong trào thi đua học tập trong liên đội như: “Hoa điểm 10”, “Đôi bạn cùng tiến”, “Gíup bạn nghèo vượt khó học tốt”
- Tổ chức cho các chi đội đăng ký và thực hiện tiết học tốt
- Công bố kết quả thi đua hàng tuần của từng lớp trên bảng tổng hợp, công bố danh sách những HS có thành tích học tập tốt trên bảng tin của trường
Cha mẹ học sinh:
- Phải trang bị đầy đủ sách vở và các dụng cụ học tập khác
- Xây dựng góc học tập cho HS, bố trí thời gian để học sinh tự học ở nhà ít nhất là 3 giờ đối với khối 6, 7 và 4 giờ đối với khối 8, 9 trong ngày
Trang 7- Giúp HS xây dựng thời gian biểu hàng ngày hợp lý; nhắc nhở, động viên và kiểm tra việc thực hiện yêu cầu học tập của HS ở nhà
- Góp phần cùng nhà trường ngăn chặn việc học thêm tràn lan của học sinh
- Kiểm tra thường xuyên tình hình học tập của HS thông qua sổ liên lạc, vở học, các bài kiểm tra qua các nguồn thông tin khác
- Nhận được giấy mời phải đến ngay để cùng với nhà trường giải quyết những trường hợp không hoàn thành nhiệm vụ học tập
8 Giải pháp thứ 8: Tổ chức phụ đạo học sinh yếu kém:
Nâng cao trình độ của HS yếu – kém lên mức trung bình- khá- giỏi là một trong những mục tiêu chủ yếu của việc nâng cao chất lượng học tập Do vậy tổ chức phụ đạo HS yếu kém chính là một trong những biện pháp thiết thực, hữu ích cần phải thực thi trong nhà trường Cần tổ chức triển khai thực hiện biện pháp này như sau:
- Nắm chắc đối tượng học sinh yếu – kém về học tập ngay từ đầu năm học
- Tổ chức điều tra hoàn cảnh gia đình và nguyên nhân học yếu của từng em bằng hình thức trắc nghệm qua phiếu điều tra
- Tổng hợp và phân tích tình hình học sinh yếu trên cơ sở phiếu điều tra và các nguồn tin khác để phân loại nguyên nhân học yếu, từ đó có những biện pháp chỉ đạo thích hợp
- Tổ chức mỗi khối 1 lớp HS yếu kém, phân công GV nhiều kinh nghiệm tiến hành phụ đạo, hiệu phó chuyên môn kiểm tra chỉ đạo về phương pháp và nội dung giảng dạy những lớp này
- Phân công GVCN cử học sinh giỏi trong lớp giúp đỡ HS yếu kém học tập ở nhà
- Sau một kỳ học tổ chức khen thưởng những em tiến bộ
9 Giải pháp thứ 9: Bồi dưỡng học sinh giỏi:
Bồi dưỡng HS giỏi là để phát triển năng khiếu, góp phần bồi dưỡng nhân tài cho đất nước Đây cũng chính là việc làm nhằm góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục, góp phần nâng cao chất lượng học tập Cần tổ chức triển khai thực hiện biện pháp này như sau:
- Tổ chức tuyển chọn chính xác, đúng đối tượng đội tuyển học sinh giỏi của trường ngay từ khối 6( qua kết quả học tập của năm trước, qua giới thiệu của GVBM kết hợp với kết quả thi tuyển)
- Tổ chức họp HS giỏi, xem xét nguyện vọng, sở trường của học sinh để biên chế lớp theo môn học
- Họp phụ huynh để xác định yêu cầu, bàn biện pháp giải quyết theo chế độ cho GV và chuẩn bị đầy đủ điều kiện học tập cho học sinh
- Phân công GV giỏi, có năng lực chuyên môn cao, tiến hành bồi dưỡng theo chương trình đã được thống nhất trước trong nhóm bồi dưỡng
- Kiểm tra chất lượng học tập 1 lần / học kỳ Sau mỗi học kỳ tổ chức thi tuyển lại để loại dần những em chưa đạt tiêu chuẩn và bổ sung thêm những em xuất sắc mới vào đội tuyển
- Duy trì các lớp bồi dưỡng HS giỏi mãi cho đến khi thi tuyển, học sinh giỏi cấp huyện, bàn giao cho huyện tiếp tục bồi dưỡng
- Sau mỗi năm học, tổ chức phát thưởng cho những HS có thành tích xuất sắc trong học tập để động viên, khích lệ
10 Giải pháp thứ 10: Tổ chức kiểm tra, thi học kỳ nghiêm túc, đánh giá đứng thực
chất:
Trang 8Thực hiện biện pháp này sẽ giúp HS đánh giá đúng thực chất khả năng học tập của mình, ngăn chặn được những hiện tượng tiêu cực trong học tập như: Chủ quan, ỷ lại, thiếu cố gắng, thiếu trung thực trong học tập Thực hiện biện pháp này, người quản lý sẽ có những thông tin chính xác về chất lượng học tập của HS, từ đó đề ra những biện pháp quản lý sư phạm sát hợp, hiệu quả hơn nhằm mục đích nâng cao chất lượng học tập trong nhà trường Chỉ đạo thực hiện biện pháp này cần:
- Tổ chức cuộc họp hội đồng GV bàn về chuyên đề kiểm tra và thi học kỳ.Qua đó, làm cho
GV nắm được mục đích, yêu cầu cách tổ chức thi và kiểm tra
- Phân công các thành viên trong hội đồng cùng phối hợp tổ chức thi nghiêm túc như kế hoạch đã thống nhất
Cụ thể:
+ Trước ngày thi 15 ngày bộ phận văn phòng lên danh sách thí sinh ở phòng thi theo trật tự A, B,C …(Xáo trộn học sinh trong khối lớp)
+ Phân công GV ra đề thi và đáp án, triệu tập các tổ trưởng, nhóm trưởng bộ môn duyệt đề thi, đáp án Sau đó, BGH chọn đề và in ấn
+ Toàn bộ giấy thi, đề thi đều phát đến tận tay HS trước giờ làm bài thi
+ Trước ngày thi một tuần niêm yết danh sách phòng thi, lịch thi cho HS biết
+ Phân công coi thi, thực hiện việc coi thi như quy chế thi tốt nghiệp
+ Bài thi chấm chung tai trường sau khi đã đánh mã, cắt phách
+ Tất cả bài kiểm tra 1 tiết trở lên giao cho tổ CM tự ra đề trình phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn duyệt, tổ chức kiểm tra chung, giáo viên tự chấm điểm nhưng có sự kiểm tra, giám sát của các tổ trưởng bộ môn
+ Kiên quyết ngăn chặn tình trạng thiếu trung thực trong thi cử
IV HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI
Đề tài này được áp dụng cho toàn trường từ đầu năm học Tham gia thực hiện đề tài này gồm tập thể hội đồng sư phạm nhà trường, các đoàn thể trong trường, các bậc phụ huynh học sinh, các lực lượng giáo dục ngoài nhà trường và tập thể học sinh trong trường Sau thời gian thực nghiệm, có bổ sung, điều chỉnh, tính đến cuối năm học 2012-2013, kết quả đạt được cụ thể như sau:
Thời điểm
T.số
HS
Loại giỏi Loại khá Loại TB Loại
yếu-kém
Cuối năm học
2011-2012
Cuối năm học
2012-2013
Số học sinh giỏi cấp huyện so với trước cũng tăng gấp nhiều lần:
- Năm học 2011-2012 : 02 em
Trang 9- Năm học 2012-2013 : 05 em
Số học sinh giỏi cấp tỉnh :
- Năm học 2011-2012 : không có;
- Năm học 2012-2013 : 01 em
Số học sinh lớp không được công nhận tốt nghiệp THCS cũng giảm dần:
- Năm học 2011-2012 : hỏng 6 em
- Năm học 2012-2013 : hỏng 01 em
Kết quả hoạt động của liên đội nhà trường cũng được nâng cao dần:
- Năm học 2011-2012 : Đạt liên đội mạnh cấp huyện
- Năm học 2012-2013 : Đạt liên đội mạnh cấp tỉnh
Số học sinh bỏ học hằng năm cũng giảm dần:
- Năm học 2011-2012: 2,7%
- Năm học 2012-2013 : 2,2%
Ngoài ra, trong quá trình áp dụng các biện pháp nâng cao chất lượng học tập, đồng thời cũng tạo ra động lực để nâng cao chất lượng các hoạt động khác trong nhà trường
V ĐỀ XUẤT, KHUYẾN NGHỊ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG:
Đề tài này được áp dụng liên tục trong nhiều năm, trong quá trình thực hiện sẽ có điều chỉnh, bổ sung dần cho phù hợp với từng thời điểm Khi nội dung đề tài được đem ra bàn bạc, thảo luận, thống nhất từ lãnh đạo nhà trường đến tâp thể giáo viên, đến phụ huynh học sinh, quán triệt đầy đủ cho tập thể học sinh, có phân công giao việc cụ thể, có sự phối hợp tốt giữa các lực lượng giáo dục thì chắn chắn đề tài sẽ được áp dụng ngày càng hiệu quả
Đề tài này chỉ đề cập đến một số biện pháp nâng cao chất lượng học tập Điều đó có nghĩa là để nâng cao chất lượng học tập của học sinh, không chỉ có bấy nhiêu biện pháp Đối với nơi khác, có thể một số biện pháp trên đây đã áp dụng quen thuộc và hiệu quả lâu rồi, nhưng đối với đơn vị tôi thì đây là những biện pháp chưa được áp dụng hoặc đã áp dụng nhưng chưa có hiệu quả Qua những nội dung trình bày trên, đề tài khẳng định mấy vấn đề cơ bản sau:
- Muốn học sinh học tốt, trước hết cần phải dạy tốt, nghĩa là thầy phải tạo ra những xúc cảm thẩm mĩ, xúc cảm đạo đức, xúc cảm trí tuệ qua từng tiết dạy; phải thu hút, hấp dẫn học sinh cho được vào trong việc học, phải làm cho học sinh thấy mình như lớn thêm lên qua mỗi bài dạy của thầy
- Muốn nâng cao chất lượng học tập thì trò phải học tốt Muốn vậy thì phải có động
cơ, thái độ học tập đúng, có phương pháp học tập phù hợp, có quyết tâm học tập cao và có các điều kiện học tập thuận lợi
- Muốn nâng cao chất lượng học tập, các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường phải phối hợp nhịp nhàng, đồng bộ, hiệu quả, hỗ trợ tốt cho hoạt động học tập của các em
Để nâng cao hiệu quả áp dụng của đề tài này, các cấp quản lí cần:
Trang 10- Khắc phục ngay tình trạng giáo viên thừa thiếu cục bộ ở từng trường( thừa GV môn này, thiếu GV môn khác), tránh tình trạng GV phải dạy những môn trái với ngành đào tạo của mình
- Tổ chức các kì thi nghiêm túc, đánh giá đúng thực chất hơn, tạo thuận lợi cho nhà trường xây dựng động cơ học tập đúng cho các em
- Quản lí tốt chất lượng ở trường tiểu học, chấm dứt ngay tình trạng nhiều trường vì muốn đạt tiêu chuẩn phổ cập giáo dục đúng độ tuổi mà cho tất cả học sinh được lên lớp, khiến nhiều em lên lớp 6 rồi mà vẫn chưa đọc thông viết thạo
Định Quán , ngày 25 tháng 5 năm 2014
Người viết
Nguyễn Ngọc Toản