skkn một số biện pháp quản lý học sinh yếu tại trường thpt võ trường toản

Do HĐKH Sở GD&ĐT ghi SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HỌC SINH YẾU TẠI TRƯỜNG THPT VÕ TRƯỜNG TOẢN Người thực hiện: PHAN DUY KHÁNHLĩnh vực nghiên cứu: - Quản lý giáo dục  -

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAITRƯỜNG THPT VÕ TRƯỜNG TOẢN

Mã số: (Do HĐKH Sở GD&ĐT ghi)

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HỌC SINH YẾU TẠI TRƯỜNG THPT VÕ TRƯỜNG TOẢN

Người thực hiện: PHAN DUY KHÁNHLĩnh vực nghiên cứu:

- Quản lý giáo dục 

- Phương pháp dạy học bộ môn: 

(Ghi rõ tên bộ môn)

- Lĩnh vực khác: 

(Ghi rõ tên lĩnh vực)

Có đính kèm: Các sản phẩm không thể hiện trong bản in SKKN

 Mô hình  Đĩa CD (DVD)  Phim ảnh  Hiện vật khác

(các phim, ảnh, sản phẩm phần mềm)

Năm học: 2013-2014

BM 01-Bia SKKN

SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC

––––––––––––––––––

I THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN

1 Họ và tên: PHAN DUY KHÁNH

2 Ngày tháng năm sinh: 10/ 9/ 1967

8 Nhiệm vụ được giao: quản lý

9 Đơn vị công tác: trường THPT Võ Trường Toản

II TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO

- Học vị (hoặc trình độ chuyên môn, nghiệp vụ) cao nhất: Thạc sỹ

- Năm nhận bằng: 2013

- Chuyên ngành đào tạo: Tiếng Anh

III KINH NGHIỆM KHOA HỌC

- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: 25 năm

Số năm có kinh nghiệm: 09 năm

- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây:

+ Tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp trong trường THPT

+ Hiệu trưởng chỉ đạo hoạt động của các tổ chuyên môn

+ Hiệu trưởng quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở trường trung học phổ thông

BM02-LLKHSKKN

MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HỌC SINH YẾU TẠI TRƯỜNG THPT VÕ TRƯỜNG TOẢN

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp học sinh phát triển toàn diện về đạođức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân,tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủnghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân; chuẩn bị cho học sinh tiếp tụchọc lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.Giáo dục trung học phổ thông nhằm giúp học sinh củng cố và phát triểnnhững kết quả của giáo dục trung học cơ sở, hoàn thiện học vấn phổ thông và cónhững hiểu biết thông thường về kỹ thuật và hướng nghiệp, có điều kiện phát huynăng lực cá nhân để lựa chọn hướng phát triển, tiếp tục học đại học, cao đẳng,trung cấp, học nghề hoặc đi vào cuộc sống lao động

Trong thời gian qua Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có nhiều chủ trương, biệnpháp tích cực để nâng cao chất lượng dạy và học Đặc biệt là thực hiện các cuộc

vận động lớn như: "Hai không”; "Mỗi thầy cô giáo là một tấm gương tự học và

sáng tạo"; "Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực" Qua thực hiện các

cuộc vận động này đã làm thay đổi khá nhiều về chất lượng giáo dục Tuy có nhiềutiến bộ nhưng chất lượng thật sự của giáo dục hiện nay ở bậc THPT còn khá nhiềuyếu kém Yêu cầu đặt ra cho chúng ta là phải tìm những những nguyên nhân yếukém một cách chính xác, phải nhìn thẳng vào sự thật một cách khách quan Từ đóbình tĩnh đưa ra những giải pháp tích cực sát với thực tế để từng bước nâng caochất lượng Vấn đề này cần phải có thời gian công sức của mọi người trong toàn xãhội Không nôn nóng nhưng cũng không để kéo dài làm trì trệ sự phát triển củaGD

Nói đến chất lượng giáo dục là nói đến chất lượng sản phẩm của giáo dục làm

ra, để đánh giá sản phẩm của giáo dục thì phải đánh giá một cách toàn diện: gồm

cả chất lượng chính trị, tư tưởng, đạo đức, văn hóa, khoa học - kỹ thuật, thể lực

Ai cũng biết là có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục Đó là độingũ cán bộ - giáo viên làm công tác giáo dục, chương trình, sách giáo khoa, thiết bịdạy học, cơ sở vật chất, ý thức học tập của học sinh, sự quan tâm của cha mẹ họcsinh, của các cấp uỷ Đảng chính quyền, của các tổ chức xã hội, chính sách củaĐảng và Nhà nước đối với giáo dục

Vậy yếu tố nào là quyết định đến chất lượng giáo dục? Mỗi chúng ta phải cótrách nhiệm trả lời câu hỏi này một cách khách quan và chính xác Chúng ta sẽ vàphải làm gì để xây dựng một thương hiệu chất lượng giáo dục cho nhà trường? Từthực tế tại trường, trong những năm qua tỷ lệ học sinh yếu kém rất cao Vì vậy, tôixin được trình bày một số nguyên nhân ảnh hưởng đến chất lượng dạy học các

môn văn hoá và một số biện pháp quản lý học sinh yếu tại trường THPT VõTrường Toản hiện nay

II CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

1 Cơ sở lý luận

Mạnh Tử nói: "Nhân chi sơ tính bổn thiện, tính tương cận tập tương viễn",

nghĩa là con người sinh ra ban đầu vốn dĩ lương thiện, tính tình khá đồng nhất,nhưng do môi trường và sự tiếp cận học hỏi khác nhau mà tính tình đâm ra khácbiệt nhau

Tuân Tử nói: "Nhân chi sơ tính bổn ác, lý tính hậu lai tập đắc", nghĩa là con

người sinh ra ban đầu vốn dĩ là ác, nhưng sau này do học tập mà có lý trí, biết cáiđúng cái sai

Mạnh Tử và Tuân Tử đều là bậc thầy của Nho giáo thời Chiến quốc, dù cónhững đánh giá khác nhau về tính con người nhưng đều thống nhất rằng môitrường và sự giáo dục sẽ làm con người thay đổi, nghĩa là giáo dục đóng vai tròquyết định cho bản tính của con người trong tương lai

Thật ra, đánh giá khác nhau về bản chất con người của hai ông không có gìmâu thuẫn Tuân Tử nhìn theo hướng tiến hóa của vạn vật, cho rằng con người làmột loài động vật trong thế giới sinh học nên theo nguồn gốc ban đầu vốn dữ tính,muốn thành người có lý trí thì phải được giáo dục

Ở bất kỳ một chế độ nào, một thời đại nào thì giáo dục cũng có vai trò quantrọng Sản phẩm của giáo dục chi phối mọi hoạt động đi lên của xã hội, quyết định

sự phát triển của mỗi một quốc gia

Thực tế hiện nay - Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, nâng caochất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trongđiều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế đượcxem là nhiệm vụ trọng tâm của ngành trong giai đoạn 2013-2015 Chính vì thế,bên cạnh những giải pháp cấp thiết được đưa ra: đổi mới công tác quản lý giáo dục,phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục, đổi mới nội dung, phương phápdạy học, thi, kiểm tra và đánh giá chất lượng giáo dục; đưa ra các giải pháp hữuhiệu nhằm nâng cao chất lượng dạy và học là một vấn đề hết sức qua trọng, đượctoàn xã hội quan tâm

Chất lượng thực của học sinh ngày càng thể hiện rõ nét; số lượng học sinhkhá, giỏi chiếm tỷ lệ chưa cao, học sinh yếu kém cao Trong thời kỳ đổi mới, thời

kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, thời kỳ hội nhập đòi hỏi việc nhận thức của họcsinh không ngừng tăng Vấn đề đưa ra các biện pháp nâng cao chất lượng dạy vàhọc là một việc làm không thể thiếu ở tất cả các trường học, cấp học Biện phápmang lại hiệu quả, ứng dụng được vào thực tế mà tôi đã và đang thực hiện đã phầnnào nâng cao từng bước chất lượng dạy và học trong trường ở những năm gần đây

2.Cơ sở thực tiễn

Trong những năm qua chúng tôi đã thực hiện nhiều biện pháp quản lý nhằmnâng cao chất lượng giáo dục như phụ đạo học sinh yếu, giáo viên chủ nhiệmthường xuyên nhắc nhở học sinh cố gắng học tập, trao đổi về tình hình học tập củahọc sinh với cha mẹ học sinh, còn nặng về giáo dục mang hình thức, lý thuyết,thiếu tính thực tế

- Những kết quả đạt được trong năm học 2011- 2012:

Tỷ lệ học sinh khá giỏi không tăng, đây là một diễn biến bình thường, biểuhiện của việc thực hiện từng bước hiệu quả cuộc vận động “hai không” Đang từngbước khắc phục các hoạt động chạy theo thành tích, chỉ tiêu mà không có biệnpháp cụ thể, nặng về điều chỉnh điểm số để nâng cao chỉ tiêu bộ môn; khắc phụcnhững biểu hiện tiêu cực từ phía giáo viên, phụ huynh học sinh Đồng thời từngbước khắc phục những hạn chế trong công tác quản lý, điều hành chưa kịp thời củalãnh đạo nhà trường

- Kết quả đạt được trong năm học 2012-2013:

III TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC BIỆN PHÁP

1 Nguyên nhân chất lượng học tập của học sinh còn yếu kém nhiều

a Đối với học sinh và cha mẹ học sinh

Học sinh chưa nhận thức đúng động cơ và mục đích học tập, chưa có quyếttâm và nhiệt tình học tập; không chuẩn bị bài kĩ ở nhà, không ham học vì học cựckhổ đi làm dễ có tiền hơn Môi trường học tập chưa tốt, văn hoá phẩm sách báophim ảnh làm cho các em bắt chước hay trốn học chơi Gameonline, đua đòi vớicác bạn cùng trang lứa Hàng quán xung quanh trường phức tạp, dễ đẩy các emnhiễm những tệ nạn xã hội

Do mất căn bản ở lớp dưới, nhiều học sinh đuối sức trong học tập, không

theo kịp các bạn (thiếu kiến thức, kỹ năng, khả năng để học tập lớp đang học: ngồi

nhầm lớp) sinh ra chán học, sợ học.

Học sinh chưa có phương pháp học tập khoa học, hầu hết là học thụ động; lệthuộc vào các loại sách bài giải, học thêm; trong thi cử thì quay cóp; chưa cóphong trào học nhóm, học tổ do đó không có thời gian nghiên cứu để biến kiếnthức của sách giáo khoa thành kiến thức cho mình, nên khi bị trật bài mẫu, bài tủthì điểm yếu kém

Một bộ phận lớn cha mẹ học sinh xác định mục đích cho con đi học còn lơ

mơ, thiếu quan tâm hoặc quan tâm không đúng mức đến học tập của con cái, cònkhoán trắng cho nhà trường, sự phối hợp giữa nhà trường và phụ huynh không tốt(phụ huynh ở vùng sâu vùng xa trình độ còn hạn chế, lo làm ăn không quan tâmđến việc học của con cái )

Phụ huynh học sinh do lao động hoặc làm ăn, buôn bán… không nắm đượcgiờ giấc đi học của các em cũng như thời khóa biểu và học trái buổi Một số đi làm

ăn xa gởi con lại cho người thân nên quan tâm chưa chặt chẽ

Do trong gia đình có sự thay đổi lớn như: bố mẹ li dị, hay cãi vã đánh nhau,

b Đối với chương trình và sách giáo khoa

Chương trình học còn nặng nề, thiếu thực hành, cung cấp kiến thức sự kiện

là chính, một số nội dung chưa phù hợp với lứa tuổi học sinh, nhiều học sinhkhông theo kịp chương trình vì nặng kiến thức và nhiều môn, nội dung nhiều trongmột tiết học nên giáo viên khó thực hiện đổi mới phương pháp dạy học theo hướngphát huy tính tích cực của HS vì sợ cháy giáo án

c Đối với nhà trường

Cơ sở vật chất: Còn nhiều thiếu thốn, chưa có điều kiện để tổ chức tốt cáchoạt động để nâng cao chất lượng dạy và học Số học sinh trong một lớp còn quánhiều nên làm cho giáo viên khó khăn trong việc quan tâm đầy đủ đến các đốitượng học sinh

Đội ngũ CBGV-NV: Một số GV còn hạn chế về năng lực, trình độ chuyênmôn, nghiệp vụ; chưa nhiệt tình giảng dạy, chưa tích cực đổi mới phương pháp dạyhọc, giảng bài không thu hút học sinh làm cho các em chán học bộ môn đó dần dầnkéo theo các bộ môn khác, có khi không hiểu hết nội dung của sách giáo khoa,chưa nắm chắc chuẩn kiến thức cần đánh giá nên nhiều lúc yêu cầu quá cao sochuẩn, chưa đầu tư cho việc ra đề kiểm tra (để có 01 đề kiểm tra khoa học khôngphải ai cũng làm được), chưa đầu tư cao cho bài soạn, còn soạn đối phó, chưaquan tâm đầy đủ đến những học sinh có khó khăn trong học tập (HS yếu kém: đểhọc sinh học yếu đến đuối sức thì không gỡ được, trách nhiệm này thuộc về giáoviên và nhà trường) Bên cạnh đó một số giáo viên chưa thật sự chịu khó, tâmhuyết với nghề, chưa thật sự “giúp đỡ” các em thoát khỏi yếu kém Từ đó các emcam chịu, dần dần chấp nhận với sự yếu kém của chính mình không tự vươn lên

Việc dạy cho học sinh tự học và sáng tạo hình như ít thực hiện, chỉ lo dạyhết giáo án, chương trình, nội dung đã qui định, lo cháy giáo án Giáo viên vẫnchưa sáng tạo ở khâu này Một số giáo viên còn lệ thuộc vào sách tham khảo, coiđây là "sách gối đầu giường", nên nhiều giáo viên đã bị học sinh bắt bài trong dạyhọc và kiểm tra Khi giảng bài trên lớp còn phụ thuộc quá nhiều vào sách giáokhoa, giáo án Học sinh sẽ nghĩ gì về thầy cô lúc này? Nhiều giáo viên ngồi mãibên bàn ít khi xuống gần học sinh, có giáo viên nói không rõ ràng học sinh khônghiểu thầy cô đang nói gì Vậy làm sao các em học được!

Chúng ta đang thực hiện phương pháp nhồi nhét kiến thức cho học sinh chứchưa dạy các em tự học sáng tạo, kiến thức chúng ta dạy cho các em hôm nay liệu

có áp dụng được ít nhiều gì trong nghề nghiệp của các em sau này không?

Đối với giáo viên làm công tác chủ nhiệm: Chưa có kinh nghiệm trong côngtác quản lí lớp Trên trường sư phạm chỉ học lý thuyết chưa có nhiều trãi nghiệmtrong thực tiễn Kiến thức tâm sinh lí của học sinh bị mai một, chưa phát huy tốtnhững ưu điểm của học sinh; chưa quan tâm đúng mức để nắm rõ từng hoàn cảnhcủa học sinh để động viên, nhắc nhở, tâm sự giúp học sinh hiểu nhiều hơn

Cán bộ quản lý thì chưa xác định đúng trách nhiệm kiểm tra chất lượng họcsinh là thuộc trách nhiệm của mình nên chưa bài bản và nề nếp trong tổ chức kiểmtra đánh giá chất lượng học sinh, nhỉều khi làm cản trở sự đổi mới (ngân hàng đề,bốc thăm đề kiểm tra, quản lý đề , duyệt đề ) Vậy làm sao mà giao lưu đề đượcvới các trường? Điều này chứng tỏ ta chưa thực hiện tốt việc kiểm tra đánh giá

chất lượng học sinh đã được bồi dưỡng Phải học cách kiểm tra đánh giá học sinh.

Nội dung sinh hoạt chuyên môn còn nghèo nàn, nặng về hành chính, thờigian sinh hoạt ít, chưa tập trung thảo luận, bàn bạc để tìm ra những biện pháp tốtnhằm nâng cao chất lượng dạy học của bộ môn, một số môn nhiều năm liền chấtlượng thấp mà vẫn chưa có chuyển biến, vì sao vậy? Chúng ta còn xem nhẹ việcchỉ đạo công tác dạy và học, còn giao hẳn cho tổ chuyên môn, tổ chuyên môn thìtriển khai có hạn , kế hoạch bồi dưỡng đội ngũ (tổ chức hội thảo, mở chuyên

đề, ) làm còn qua loa, chưa triển khai tốt các chuyên đề phục vụ nâng cao chấtlượng dạy và học Phải mạnh dạn đưa ra những biện pháp cụ thể để thay đổi

d Đối với các lực lượng xã hội

Chưa có chương trình, kế hoạch cụ thể để tham gia giáo dục học sinh ở địaphương Nhiều biểu hiện tiêu cực trong xã hội, nhiều thanh thiếu niên vi phạmpháp luật, sống thiếu lành mạnh vẫn chưa được xử lý đúng mức làm tác động xấuđến quá trình học tập và rèn luyện của các em Nhiều quán xá còn lợi dụng họcsinh để trục lợi cho mình (kinh doanh thiếu đạo đức)

2 Một số biện pháp quản lý học sinh yếu

2.1 Xác định nguyên nhân, lập kế hoạch dạy học sinh yếu kém

Ngay từ đầu năm học giáo viên thống kê được số lượng học sinh yếu kém và

có nguy cơ trở thành học sinh yếu kém ở lớp mình Phải tìm ra những nguyên nhândẫn đến sự yếu kém đó ở học sinh Phân loại học sinh yếu kém theo những nguyênnhân chủ yếu và có kế hoạch giúp đỡ thích hợp với từng loại hoặc từng bộ mônqua phiếu khảo sát

Ví dụ: Học sinh yếu kém vì mất kiến thức căn bản từ lớp dưới… học sinh yếukém vì ham chơi với bạn xấu, ham chơi game… học sinh học yếu vì hoàn cảnh giađình

Từ đó giáo viên có kế hoạch giảng dạy thích hợp, giải quyết sự yếu kém củahọc sinh từ những nguyên nhân trên

Ví dụ: Học sinh yếu vì mất kiến thức từ lớp dưới thì tổ chức phụ đạo cho các

em lấy lại kiến thức, học sinh yếu vì ham chới thì quản lí các em tốt hơn tổ chứccác hình thức vui chơi để các em ham thích học tập… học sinh học yếu vì hoàncảnh gia đình thì giáo viên phối hợp với phụ huynh để tìm biện pháp tháo gỡ…

Giáo viên cần xác định được mức độ học sinh yếu kém, như các em yếu môngì?… kiến thức gì?… Tốt nhất giáo viên cần có một bộ hồ sơ để theo dõi từng emhọc sinh yếu ở lớp mình… biện pháp đã đề ra, sự chuyển biến của học sinh theotừng tháng…

2.2 Đối CBQL và giáo viên

Tập trung nâng cao chất lượng đội ngũ về phẩm chất chính trị, đạo đức nghềnghiệp, năng lực chuyên môn nghiệp

Tổ chức tốt các hoạt động dạy và học, sinh hoạt chuyên môn phải có nề nếp,nội dung thiết thực, tăng cường sinh hoạt nhóm chuyên môn, nêu cao tinh thầnnhiệt tình và học hỏi lẫn nhau trong sinh hoạt chuyên môn (Hiện nay một số ít giáoviên phần ai nấy biết, không muốn trao đổi lẫn nhau, nếu vậy thì không thể ở cùngmột tổ, nhóm được! Đừng bao giờ sợ cái chưa biết mà dấu cái chưa biết của mình)

Phải xây dựng thương hiệu chất lượng giáo dục cho trường mình, môn mìnhphụ trách (Giáo viên dạy giỏi, học sinh học giỏi, nền nếp kỷ cương) Tập trung chỉđạo thực hiện tốt việc đổi mới phương pháp dạy học và đánh giá học sinh Nguyêntắc đổi mới phương pháp dạy học là hướng tới dạy cho học sinh phương pháp tựhọc tập, tự học suốt đời Tổ chức thực hiện tốt phong trào "xây dựng trường họcthân thiện, học sinh tích cực" Tổ chức lấy ý kiến của phụ huynh và học sinh vềgiáo viên trong trường để điều chỉnh kịp thời

Đề nghị cho đội ngũ CBQL bồi dưỡng về nghiệp vụ để thực thi nhiệm vụ (từ

đề kiểm tra cho phù hợp Tổ chức soạn bài theo nhóm chuyên môn Tổ chức tốtsinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn để thảo luận, trao đổi những biện pháp giúp đỡ họcsinh yếu kém Phải xác định: Mỗi thầy cô giáo phải có trách nhiệm giúp đỡ họcsinh yếu kém để các em này cải thiện tình hình học tập của mình một cách tốt nhất(Dạy học là dạy cho những người chưa biết để họ được biết) Xây dựng tốt mốiquan hệ thân thiện tích cực trong thầy trò để dạy và học tốt hơn

Trong soạn bài giáo viên cần chú ý: tránh rập khuôn sách giáo viên, sáchthiết kế có sẵn, soạn đối phó; phải đầu tư cho soạn bài, nghiên cứu tài liệu thamkhảo để bổ sung kiến thức cho mình, có như vậy thì mới dạy tốt được, phải nắmchắc và chuyên sâu kiến thức phổ thông có liên quan đến bộ môn mình đang giảngdạy Hãy trở thành người giáo viên giỏi thật sự chứ không phải giỏi về "biểu diễndạy giỏi"

Trong giảng dạy cần xác định trọng tâm bài học, nội dung chương trình,tránh tình trạng dạy tràn lan gây nặng nề cho học sinh (không để học sinh phảihoang mang, lo sợ khi học bộ môn mình), nắm chắc các đối tượng trong từng lớp

đẻ có biện pháp giảng dạy phù hợp nhất, tránh tình trạng dạy học theo kiểu càobằng (em nào cũng như em đó), đặc biệt chú ý giúp đỡ các em học tập còn yếukém để các em tiến bộ, sẵn sàng tham gia phụ đạo học sinh yếu theo phân công Phải thực hiện tốt việc đổi mới phương pháp dạy học, hướng dẫn học sinh phươngpháp học, tăng cường giáo dục động cơ thái độ học tập bộ môn, thầy phải giỏi, dạyhay, hấp dẫn để giáo dục học sinh Cống hiến hết sức mình cho công việc mìnhphụ trách Dạy thật

Trong đánh giá chất lượng học sinh cần thực hiện đúng theo qui định Đặc

biệt chú ý đúng chuẩn kiến thức bộ môn, đề kiểm tra phải chính xác và khoa học.

2.3 Đối với học sinh và phụ huynh học sinh

Cần xác định việc học là học để có kiến thức cho minh, để làm người, đểhoà nhập với cộng đồng, để chiếm lĩnh tri thức của loài người, biến kiến thức củanhân loại thành kiến thức của mình, học để lập thân, lập nghiệp; học để phục vụ Tổquốc, phục vụ nhân dân Học thật

2.4 Đối với các lực lượng xã hội

Trường học có trách nhiệm tham mưu với địa phương để thực hiện tốt côngtác xã hội hóa giáo dục trong tình hình mới Huy động mọi nguồn lực của xã hội đểchăm lo cho giáo dục của nhà trường tốt nhất trong điều kiện có thể Cần phải nêucao tinh thần trách nhiệm và lòng nhiệt tình trong việc phối hợp với nhà trường đểgiáo dục học sinh

2.5 Qua nhiều năm công tác quản lý tôi đã và đang ứng dụng các biện phápquản lý học sinh yếu nhằm nâng cao chất lượng dạy và học tôi đã nhận thức sâusắc tầm quan trọng của vấn đề và thực hiện một cách thiết thực Điều trước tiênphải xác định được:

a Mục tiêu GD

- Học sinh nắm được kiến thức và kỹ năng căn bản của chương trình, biết tựhọc, học tập có phương pháp, thích thú và sáng tạo

- Quan hệ tốt với thầy cô, bạn bè

- Có trách nhiệm với bản thân, với gia đình và với cộng đồng, đất nước

- Định hướng được nghề nghiệp, có sức khỏe, thẩm mỹ và sử dụng đượcnhững phương tiện kỹ thuật thông tin của thời đại (công nghệ thông tin, ngoạingữ )

Ở bậc THPT, cần giúp học sinh phát triển những phẩm chất có được từTHCS, làm việc và học tập có phương pháp, có suy luận (GVTHPT phải nghiêncứu nội dung chương trình để có phương pháp giảng dạy tốt hơn) Đây là giai đoạnphải tập luyện cho học sinh hoàn thiện các yếu tố căn bản về tính cách, phươngpháp học tập và tư duy độc lập để chuẩn bị tiếp nhận một khối lượng nội dung giáodục cao hơn, nặng hơn ở cuối chương trình giáo dục phổ thông

Học sinh phổ thông của chúng ta ngày nay có những em rất giỏi, nhưngcũng có không ít học sinh lười học - mất căn bản, trở thành gánh nặng cho việc dạy

dỗ của thầy cô và sự lo lắng của xã hội, của gia đình

Phải nói rằng trong thời gian qua đông đảo thầy cô giáo đã làm tốt công việccủa mình với tinh thần đầy trách nhiệm, đầy tâm huyết vốn có của nghề nghiệp Ởđây tôi xin nêu một số lệch lạc như sau: Còn nặng về cung cấp kiến thức để đốiphó với thi cử, ít chịu chăm chút cho nền tảng căn bản một cách có hệ thống chohọc sinh từ kiến thức kỹ năng đến tinh thần trách nhiệm; chưa thay đổi kịp cáchdạy trong tình hình mới, chưa chú ý đúng mức đến khía cạnh tâm lý của học sinhtrong quá trình giảng dạy, yêu cầu quá cao đối với học sinh, còn lơ mơ trong việcxác định nhiệm vụ trọng tâm của mình! (Dạy chữ và dạy người)

Tôi nghĩ nếu bản thân người giáo viên xác định được trọng tâm công việccủa mình trong cấp học, bậc học mà mình phụ trách thì sẽ tránh được tình trạngquá tải, tránh được việc dạy thiếu căn bản, lệch hướng

“GD phổ thông thì quá cứng nhắc, máy móc, có tính sắp đặt theo chươngtrình, sách giáo khoa, giáo viên hoàn toàn bị động, chấp nhận, một mực tuân thủcác đề án cải cách từ nội dung đến phương pháp được thiết kế sẵn và áp đặtxuống" Ít có người chịu khó sáng tạo

b Hiểu được tâm lý người đi học

Có nhiều nguyên nhân làm cho hiện tượng bất hợp lý là “học để đi thi” còntồn tại lâu dài Theo tôi, nguyên nhân chính là tỉ lệ con số học sinh vào đại học, caođẳng của chúng ta còn rất thấp Đa số mọi gia đình thúc ép con cái học hành, họcthêm, học trước chương trình, ôn luyện tủ , tất cả những nỗ lực không mệt mỏi ấychỉ để nhắm đến một mục đích cuối cùng là kiếm lấy một ghế trên giảng đường

ĐH rồi sau như thế nào sẽ tính tiếp”

Nhiều học sinh sợ học vì không tiếp thu được, nhiều em buông xuôi chuyệnhọc đến đâu thì đến!

c Tâm lý người dạy

Ai cũng muốn mình có cuộc sống "vừa phải" để đầu tư công sức cho việcdạy học của mình đảm nhiệm và phấn đấu dạy hay, dạy giỏi Luôn yêu cầu họcsinh phải hoàn thành tốt các yêu cầu của mình đưa ra, luôn đặt mình là người trên

buộc các em phải làm theo, ít lắng nghe ý kiến của các em, thấy cái gì của các emlàm cũng cho là chưa đúng, chưa vừa lòng

Vấn đề đặt ra là chúng ta đã hội đủ các điều kiện để làm tốt được các mongmuốn đó chưa? (nguồn thu nhập, năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, đạo đức lốisống, tấm gương tự học và sáng tạo ) Ta cần sự giúp đỡ nào của đồng nghiệp,nhà trường, học sinh và xã hội

Tấm gương sáng về tinh thần vượt khó tự học tự rèn, hết lòng vì học sinhthân yêu, lối sống gương mẫu, ý thức kỷ luật, năng lực chuyên môn của ngườithầy mãi mãi có sức hút lớn nhất đối với tất cả học sinh

- Không có học sinh nào kém mà quan trọng là phải có phương pháp giáodục đúng

- Sáng tạo thì phải cho cho các em ý thức tự học, tự rèn

- Sáng tạo = Nhiệt huyết + Tài năng

- Sáng tạo trong giáo dục bắt đầu đơn giản bằng việc mang đến cho học sinhnhững nụ cười trong những giờ học khô khan Sáng tạo trong giáo dục là tròchuyện về lòng trắc ẩn sau những bài giảng trên lớp Sáng tạo trong giáo dục làlàm sao để thầy cô trở thành những người bạn của học sinh, để bài giảng kiến thứctrở thành niềm vui khám phá

Mỗi thầy cô giáo phải nhớ rằng: Trong khi tiến hành giờ giảng ta luôn có 2phương pháp dạy học thường trực bên ta, đó là dạy học sinh giỏi và dạy học sinhyếu kém cùng một lúc Riêng đối với học sinh yếu kém phải gần gũi, hướng dẫn tỉ

mỉ, tận tình

d Yếu tố quyết định đến chất lượng giáo dục

Rõ ràng là giáo dục hiện nay có thời gian dạy và học nhiều hơn trước, cơ sởvật chất của giáo dục hiện nay nhiều hơn, tốt hơn trước, đội ngũ giáo viên đượcđào tạo chính quy hơn trước Tất nhiên là với những lợi thế cơ bản như thế, chấtlượng giáo dục phải cao hơn trước mới hợp lý Nhưng có một loại yếu tố khác, vôhình nhưng cũng rất quan trọng là nhiệt tình dạy của người thầy và nhiệt tình họccủa trò trước đây nói chung cao hơn hiện nay (đây chỉ là nói về số đông thầy vàtrò, chứ không nói tất cả) Một kinh nghiệm lớn của nền giáo dục nước ta và cũng

có thể là của khoa học giáo dục, là cuối cùng chất lượng giáo dục do nhiệt tình dạycủa thầy và nhiệt tình học của trò quyết định Ở đâu có thầy giỏi thì sẽ có trò giỏi

Các yếu tố khác, mục tiêu, chương trình, sách giáo khoa, phương pháp dạyhọc, cơ sở vật chất tuy hết sức quan trọng nhưng chỉ phát huy tác dụng đầy đủ nếuthầy và trò ham muốn chiếm lĩnh và sử dụng chúng Vì thế không có gì lạ nếunhiều chuyên gia hàng đầu của chúng ta trong nhiều lĩnh vực đều được đào tạo từnhà trường trong thời gian kháng chiến

e Vấn đề đánh giá chất lượng học sinh

Khi đánh giá chất lượng, cần xác định thống nhất là đánh giá so với cái

"chuẩn" nào?

Đánh giá chất lượng là đánh giá chất lượng của một số đông học sinh chứkhông phải là đánh giá chất lượng của những cá nhân học sinh riêng lẻ cá biệt; vìnhững chất lượng (tốt hay xấu) cá biệt thường phụ thuộc những nguyên nhân ởngoài phạm vi của giáo dục; thời nào, nơi nào, bất kể là nền giáo dục cao thấp thếnào cũng có thể có những trường hợp cá biệt như vậy

Hiện nay giáo viên chỉ nói đến chất lượng văn hóa Ở bình diện nhà trường

nên sớm áp dụng hệ thống kiểm tra chất lượng Công tác quản lý chất lượng tạitrường học phải được tổ chức chặt chẽ và có nền nếp theo qui định, đề cao vai tròcủa người thầy, tạo điều kiện phát triển hết khả năng của người học thông qua tựhọc, biết cách tự học sáng tạo”

Kiểm tra không chỉ là để cho điểm mà kịp thời lấp chỗ yếu kém cho các em

và điều chỉnh nội dung và phương pháp đạy học của giáo viên!

Kiểm tra đánh giá học sinh là hoạt động bắt buộc và quen thuộc đối với tất

cả giáo viên đứng lớp Nhưng phần lớn các giáo viên đều quan niệm, việc ra đềkiểm tra cho học sinh đơn giản là có điểm số ghi vào sổ điểm Từ đó, có căn cứ đểcuối học kỳ, cuối năm đánh giá học sinh Còn các cán bộ quản lý giáo dục thì chorằng, đó là công việc của giáo viên chứ không phải của mình

Xu hướng quốc tế hiện nay xem mục đích chính của việc đánh giá là nângcao chất lượng học tập của học sinh Để nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập,giáo viên phải xem đánh giá là quá trình và là một phần không thể thiếu trong hoạtđộng giảng dạy của mình

Mặt khác, kiểm tra, đánh giá không còn hoạt động của riêng giáo viên màphải là của hiệu trưởng các trường học Hiệu trưởng sử dụng việc đánh giá thườngxuyên (không chỉ thông qua các bài kiểm tra) để hướng dẫn học sinh học tập, giáoviên giảng dạy và giám sát, nâng cao chất lượng trường học

Nhiều cán bộ quản lý cho rằng, áp dụng xu hướng quốc tế trong kiểm trađánh giá là một khó khăn với các trường học ở ta hiện nay Trước hết là về nhậnthức của giáo viên cũng như cán bộ quản lý về tầm quan trọng của đánh giá

Bên cạnh đó, năng lực của đa số giáo viên nhìn chung còn hạn chế, khó rađược những đề kiểm tra có căn cứ khoa học Hơn nữa, điều kiện làm việc của giáoviên còn khó khăn Mỗi giáo viên phải đảm đương một khối lượng công việc lớn

Sỹ số mỗi lớp học lại đông Vì thế, giáo viên không có thời gian để đầu tưcho hoạt động kiểm tra, đánh giá Còn hiệu trưởng thì bị sức ép bởi nhiều côngviệc “không tên” nên cũng không ôm xuể cả việc đánh giá

Tuy nhiên, nhiều ý kiến cũng đồng ý rằng, khó khăn thì phải khắc phục Vấn

đề ở chỗ, giá như các giáo viên và cán bộ quản lý đều nhận thức được sự cần thiếtphải học cách kiểm tra đánh giá học sinh!

f Những việc cần làm để giúp đỡ HS yếu kém

- Cần phải nhận diện học sinh yếu kém, phát hiện các nguyên nhân dẫn đếntình hình học sinh học yếu kém và tìm các biện pháp để giúp đỡ các em

- Các biện pháp giúp đỡ HS yếu kém phải nghiên cứu một cách khoa họcphổ biến rộng rãi cho mọi người cùng áp dụng nhằm hạn chế dần tình trạng họcsinh học yếu kém

- Huy động gia đình, xã hội cùng chia sẻ trách nhiệm với nhà trường trongviệc khắc phục tình trạng học sinh học yếu kém

- Phải tổ chức khảo sát chất lượng đầu năm có nề nếp và nghiêm túc để giáoviên phân tích, đánh giá kết quả đạt được của học sinh để đưa ra các dự báo, từ đó

có chỉ tiêu phấn đấu cho phù hợp (Thầy-trò cùng phấn đấu)

Thấu hiểu những vấn đề trên, tôi đã thực hiện trong công tác quản lý ởtrường THPT Võ Trường Toản từ năm học 2011-2012 cho đến nay và từng bướcmang lại kết quả khả quan

Đội ngũ GV và HS có sự chuyển biến về chất Tâm lý học tự giác, chủ động,sáng tạo hơn

Các bước tiến hành:

+ Ngay từ đầu năm học, yêu cầu mỗi GV phải nắm được chất lượng học sinhcủa lớp mình phụ trách của năm học trước để đăng ký thực hiện chất lượng bộmôn Đồng thời dựa vào tình hình học sinh qua kỳ thi khảo sát chất lượng đầunăm, tôi đặc biệt chú ý đến đối tượng học sinh giỏi, học sinh yếu kém tiến hành lậpdanh sách, phân loại học sinh Tôi tranh thủ sự ủng hộ của chính quyền địaphương, sự phối hợp của PHHS, GV trong trường và định hướng cho các em mụcđích của việc học

+ Lên kế hoạch cụ thể về thời gian giảng dạy, nắm bắt chương trình giảngdạy trong một thời gian nhất định

+ Lựa chọn giáo viên giỏi, có tâm huyết

+ Quy định số lần kiểm tra đánh giá, nắm bắt đối tượng học sinh có tiến bộđộng viên, khen thưởng kịp thời

+ Có quản sinh theo dõi thường xuyên

+ Chỉ đạo GV có học sinh yếu thường xuyên kiểm tra các em trên lớp và báo

+ Giáo viên chủ nhiệm thường xuyên nhắc nhở, động viên HS và báo cáo sựtiến bộ của các em theo hàng tháng.

+ Tổ chức thăm dò ý kiến của các em về giáo viên bộ môn, về môn học màcác em học yếu qua phiếu khảo sát

+ Biện pháp vừa mềm dẻo, vừa cương quyết tôi phối hợp với GV uốn nắncác em kịp thời

Hàng năm tôi đều tổ chức các lớp giỏi, yếu, kém của 03 khối nhằm pháttriển tài năng và giảm học sinh yếu kém trong trường Trong năm học 2013 – 2014chất lượng học sinh ngày càng có chuyển biến rõ nét, chất lượng học sinh năm saucao hơn năm trước

IV HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI

Qua thời gian ứng dụng vào thực tiễn, tôi nhận thấy chất lượng dạy và học ởtrường THPT Võ Trường Toản ngày một nâng cao; chất lượng dạy và học ngàycàng chuyển biến về chất; góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ năm học hàngnăm

Học sinh được phân loại cụ thể, mỗi cá nhân nhận thức được khả năng củamình để xác định việc học

Việc đầu tư giảng dạy của giáo viên được thuận tiện hơn, giáo viên có điềukiện nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ

Qua việc ứng dụng chuyên đề vào thực tiễn, chất lượng giáo dục được nânglên Trong năm học 2013-2014 có 17 GV dạy giỏi cấp trường, 04 GV dạy giỏi cấpTỉnh Học sinh giỏi cấp Tỉnh 54 HS Học sinh yếu, kém có xu hướng giảm đáng