skkn mối nguy và biện pháp phòng chống tai nạn trong nhà trường

Nhiềunội dung của phong trào này đang hướng đến rèn luyện những kỹ năng sốngcho học sinh, xây dựng một môi trường trường học an toàn.Để góp thêm một giải pháp “xây dựng trường học thân t

SƠ YẾU LÝ LỊCH KHOA HỌC

I THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN

1 Họ và tên: Đậu Thành Vinh

2 Ngày tháng năm sinh: 26/04/1965

9 Đơn vị công tác: Trường THPT Dầu Giây

II TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO

- Học vị cao nhất: Thạc sỹ

- Chuyên ngành đào tạo: Ngôn ngữ học

- Hiện đang làm NCS năm thứ 4 tại trường ĐHSP TP Hồ Chí Minh - chuyên ngành ngôn ngữ hoc

III KINH NGHIỆM KHOA HỌC

- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: quản lý giáo dục

- Số năm có kinh nghiệm: 24 năm

- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần

đây:04

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI

Đơn vị: Trường THPT Dầu Giây

Có đính kèm: Các sản phẩm không thể hiện trong bản in SKKN

 Mô hình  Đĩa CD (DVD)  Phim ảnh  Hiện vật khác

- Phương pháp dạy học bộ môn: tiếng Anh 

(Ghi rõ tên bộ môn)

- Lĩnh vực khác: 

(Ghi rõ tên lĩnh vực)

Có đính kèm: Các sản phẩm không thể hiện trong bản in SKKN

 Mô hình  Đĩa CD (DVD)  Phim ảnh  Hiện vật khác

(các phim, ảnh, sản phẩm phần mềm)

Báo Công an Nhân dân ngày 16/11/2007 đưa tin: Một trẻ trường mầmnon đang ngủ trưa, trong cơn mơ, bé tự rớt khỏi giường ngất lịm, cú va chạmvới nền gạch khiến đứa trẻ bị chấn thương sọ não và tử vong ngay trên đường

đi cấp cứu; một trẻ mẫu giáo bị bỏng từ cổ xuống hết thân thể khi không may

va phải cô bảo mẫu đang bưng trên tay một nồi canh lớn; thầy trò TrườngTHCS Phan Tây Hồ - TP.HCM chết lặng khi chứng kiến một học sinh đột tử

từ lúc nào ngay trong nhà vệ sinh của trường; những tiếng cười của học sinhTrường THCS Hoàng Diệu - Thủ Đức đã hoàn toàn tắt lịm khi chứng kiếnmột bạn học sinh nam chết đuối ngay trong bể bơi của trường,…

Những tin tức tương tự đều có thể tìm thấy trên nhiều tờ báo hiện nay ởnước ta Tai nạn, nhẹ thì để lại thương tích, nặng thì dẫn đến tử vong, ở đâucũng vậy, nhưng xảy ra ngay trong trường học thì thật đáng thương tâm Tuổicủa các em phải là lứa tuổi được vui chơi, học hành, hồn nhiên, vô tư, không

tự dưng phải đón nhận những rủi ro như vậy Năm 2011, khi đang là hiệutrưởng của Trường THPT Dầu Giây có một sự việc xảy ra khiến tôi khôngsao quên được: Một em học sinh lớp 10 vịn tay vào khung sắt cửa sổ, điệngiật; may mà cầu dao điện được ngắt kịp thời, không xảy ra tai nạn Từ đóđến nay tôi luôn suy nghĩ về vấn đề làm thế nào để đảm bảo an toàn cho trẻkhi ở trường Đây là vấn đề phải được sự quan tâm hàng đầu của người hiệutrưởng Đành rằng, môi trường sống hiện nay đang tiềm ẩn rất nhiều nguy cơkhó lường đối với trẻ; tai nạn luôn rình rập, đe dọa, có thể xảy ra bất cứ lúcnào và nguyên nhân trước hết thường là do trẻ bất cẩn, nhưng phải kể đếnnguyên nhân sâu xa chính là do người lớn vô trách nhiệm, thiếu ý thức phòngngừa

Từ nhiều năm nay, Đảng và Nhà nước ta cũng đã có những chủ trương,chính sách, kế hoạch nhằm phòng chống tai nạn, thương tích trong nhàtrường, đặc biệt là Quyết định số 197/2001/QĐ-TTg ngày 27/12/2001 củaThủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Chính sách Quốc gia phòng chống tainạn, thương tích giai đoạn 2002-2010 và các Thông tư, kế hoạch, văn bản chỉ

đạo của các Bộ, ngành Những năm gần đây, phong trào thi đua “Xây dựngtrường học thân thiện, học sinh tích cực” được Bộ Giáo dục và Đào tạo phátđộng (với Chỉ thị số 40/2008/CT-BGDĐT ngày 22/7/2008) đang được sựhoan nghênh, ủng hộ, góp sức của các ngành, các cấp, các tổ chức đoàn thểtrong xã hội và từ đó đến nay phong trào đã được triển khai rộng khắp trongcác trường học cả nước, bước đầu đạt được nhiều thành tựu phấn khởi Nhiềunội dung của phong trào này đang hướng đến rèn luyện những kỹ năng sốngcho học sinh, xây dựng một môi trường trường học an toàn.

Để góp thêm một giải pháp “xây dựng trường học thân thiện, học sinhtích cực”, để góp phần hạn chế và ngăn ngừa tai nạn, thương tích xảy ra trongnhà trường, bản thân tôi nhận thấy thật cần thiết ghi lại những suy nghĩ vàcông việc thực tế đã làm từ nhiều năm qua ở các trường mình đã công tác

Đây là lý do tôi chọn đề tài “Mối nguy và các biện pháp phòng chống tai nạn trong nhà trường”.

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Phòng chống tai nạn, thương tích hiện nay đang được sự quan tâm rấtlớn của Đảng và Nhà nước ta, của các ngành, các cấp trong xã hội Theo cứliệu chưa đầy đủ của chúng tôi, các tài liệu, công trình nghiên cứu hiện có vềvấn đề này bao gồm:

- Các văn bản chỉ thị, thông tư, kế hoạch,… của Đảng và Nhà nước banhành quy định về công tác bảo hộ lao động, công tác phòng chống tai nạn,công tác quản lý an toàn vệ sinh lao động, an toàn vệ sinh thực phẩm,…[x.Phụ lục]

- Các quy định của ngành giáo dục về công tác phòng chống tai nạn,thương tích trong nhà trường [x.Phụ lục]

- Các trang web trên mạng internet, đặc biệt là website Phòng chống tai nạn, thương tích của Bộ Y Tế, cung cấp nhiều tài liệu tham khảo về vấn đề

này

- Một số tài liệu, công trình khác như:

+ Quản lý An toàn và Sức khỏe Nghề nghiệp (Tiêu chuẩn OHSAS, Viện

Tiêu chuẩn Anh)

+ Các tình huống quản lý giáo dục an toàn (Tài liệu SREM, quyển 2) + Đổi mới phương pháp quản lý lớp học bằng các biện pháp giáo dục kỷ luật tích cực (Vụ Giáo dục Trung học - Bộ Giáo dục và Đào tạo & Tổ chức

Cứu trợ Trẻ em - Thụy Điển)

+ Đánh giá rủi ro sức khỏe và đánh giá rủi ro sinh thái, TS Lê Thị Hồng Trâm, Nxb KHKT,2009.

Nhìn chung, các tài liệu, công trình nghiên cứu nói trên đã đưa ra đượcnhững cơ sở pháp lý cho việc thực hiện phòng chống tai nạn, thương tíchtrong nhiều lĩnh vực hoạt động của xã hội; phân tích thực trạng và nguyênnhân của tai nạn, thương tích hiện nay Trên cơ sở đó, đề ra nhiều biện phápphòng chống tai nạn, thương tích nói chung Ngành giáo dục cũng đã có nhiềuvăn bản chỉ đạo, nhiều chương trình hành động, kế hoạch thực hiện từ Trungương đến địa phương và ở các đơn vị trường học cơ sở Tuy nhiên, có thểkhẳng định là chưa có một công trình nghiên cứu chuyên sâu về tai nạn,thương tích trong nhà trường và các biện pháp đề xuất phòng chống cũngmang tính chung nhất, chưa cụ thể, phù hợp cho các điều kiện và hoạt độngthực tế ở nhà trường Đây là một nhiệm vụ mà chúng tôi đã mạnh dạn đặt rakhi lựa chọn đề tài

3 Đối tượng nghiên cứu và nhiệm vụ của đề tài

Đối tượng được đề tài nói đến là tất cả các yếu tố có khả năng gây ra tainạn trong nhà trường Đó có thể là con người, đồ vật, động thực vật, các yếu

tố môi trường (đất, nước, thời tiết, không khí, ) và nhiều yếu tố khác tiềmtàng nguy cơ xảy ra sự cố nguy hiểm cho con người

Nhiệm vụ chủ yếu của đề tài là:

- Cung cấp một số khái niệm cơ bản, các quan điểm hiện nay trong việcphòng chống tai nạn trong nhà trường.

- Chỉ ra các mối nguy, là nguyên nhân, là đầu mối có khả năng gây ra tainạn thương tích trong nhà trường

- Đề nghị một số biện pháp cụ thể trong việc phòng chống tai nạn,thương tích trong nhà trường

4 Phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu

Ngoài những phương pháp cơ bản như: quan sát, so sánh, lập luận theokiểu diễn dịch, quy nạp,…một số phương pháp chủ yếu đề tài sử dụng nhưsau:

- Phương pháp khảo sát, sưu tập: Để có được cái nhìn đầy đủ về các mốinguy tiềm ẩn trong nhà trường, người viết bắt buộc phải sử dụng phươngpháp khảo sát và sưu tập Đó là việc xem xét để tìm hiểu cụ thể khả năngnguy cơ của các hiện tượng, sự việc, sự vật tồn tại trong các trường học.Chúng tôi đặc biệt chú ý đến các sự cố đã từng xảy ra ở các trường (sưu tập từnhiều nguồn), đây chính là những minh chứng xác thực nhất cho các luậnđiểm nêu ra trong đề tài

- Phương pháp thống kê, phân loại: Trên cơ sở các tư liệu có được, chúngtôi tiến hành thống kê và phân loại các đối tượng nghiên cứu nhằm chỉ rađược các đối tượng nổi trội và mối liên hệ giữa chúng Mục đích của việc làmnày là để có thể phát hiện ra được những vấn đề thuộc về bản chất, số đông,mang tính hệ thống đồng thời các kết luận đưa ra có thể mang tính khái quát,

là quy luật chung cho nhiều đối tượng

- Phương pháp phân tích, miêu tả: đây là phương pháp chủ yếu dùng đểmiêu tả, thuyết minh các sự việc, đặc biệt khi lý giải sự tiềm ẩn nguy hiểmtrong các sự vật, hiện tượng ở nhà trường hiện nay, giúp cho người đọc có thểnhận thấy rõ nguy cơ và các biện pháp phòng chống, ngăn ngừa

Trong quá trình nghiên cứu, các phương pháp được vận dụng kết hợp; cókhi tùy vào từng nội dung nghiên cứu, tùy vào từng đối tượng cụ thể mà sửdụng ưu tiên một phương pháp thích hợp.

Tư liệu đề tài sử dụng chủ yếu từ các nguồn sau:

- Kết quả thu thập, khảo sát từ một số trường học trên địa bàn tỉnh

- Các số liệu, sự việc trên các báo trung ương và địa phương

- Hồ sơ, tài liệu về tai nạn trong một số trường học do các công ty bảohiểm cung cấp

5 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

Về mặt nhận thức, người viết cố gắng cung cấp một cái nhìn đầy đủ,toàn diện về những kiến thức cơ bản trong việc nhận diện các mối nguy, lànhững nguy cơ tiềm ẩn khả năng xảy ra tai nạn trong nhà trường; đồng thờicho thấy các quan điểm chỉ đạo của Đảng, Nhà nước ta đối với công tác này.Đây là cơ sở lý luận giúp cho người dạy, người học và những cá nhân, tổ chức

có liên quan ý thức rõ hơn về nhiệm vụ của mỗi người trong công tác phòng,chống tai nạn, thương tích trong nhà trường

Về mặt thực tiễn, trên cơ sở đánh giá thực trạng công tác phòng, chốngtai nạn, thương tích trong nhà trường hiện nay, những biện pháp mà chúng tôi

đề xuất, trong một chừng mực nào đó, sẽ có giá trị tham khảo cho các đơn vịtrường học Người viết cũng hy vọng là những biện pháp này khi thực hiện sẽgóp phần khắc phục tất cả các nguy cơ trong trường học, đem đến một môitrường an toàn, thân thiện cho con trẻ

6 Cấu trúc của đề tài

Ngoài phần phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo, đề tài có 37 tranggồm các chương, phần như sau:

Phần Mở đầu (4 trang)trình bày lý do chọn đề tài, lịch sử nghiên cứuvấn đề, đối tượng nghiên cứu và nhiệm vụ của đề tài, phương pháp nghiêncứu và cấu trúc của đề tài

Chương 1 (13 trang) trình bày một số vấn đề lý luận và thực tiễn của đềtài Đây là phần xác định các khái niệm có liên quan, những quan điểm chungmang tính chỉ đạo và những vấn đề thực tiễn của công tác phòng chống tainạn, thương tích hiện nay trong nhà trường.

Chương 2 & 3 (16 trang) là phần trọng tâm của đề tài Chương 2 đưa ramột hệ thống các mối nguy tiềm ẩn trong nhà trường, giúp cho việc nhận diện

rõ những nguy cơ có thể xảy ra tai nạn, thương tích Chương 3 đề xuất nhữngbiện pháp mà chúng tôi đã thực hiện nhiều năm qua trong việc phòng chốngtai nạn, thương tích trong nhà trường

Phần Kết luận (2 trang) đánh giá lại những gì đề tài đã thực hiện, nêulên một số bài học kinh nghiệm và mấy ý kiến đề xuất cho việc thực hiệncông tác này trong thời gian tới

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI 1.1 Khái niệm

1.1.1 Mối nguy (hazard)

Mối nguy (hazard), theo Từ điển tiếng Việt là “cái có thể gây ra tai nạn

lớn” [4,tr.692] Trong thuật ngữ của tiêu chuẩn OHSAS, đó là “nguồn, tìnhtrạng hay hành động, hay là kết hợp của chúng có khả năng gây tổn thươnghay bệnh tật cho người”

Ví dụ: độ cao là một mối nguy có khả năng xảy ra té ngã, điện là mộtmối nguy có khả năng xảy ra điện giật, thực phẩm là một mối nguy có thể gâyngộ độc, sự va chạm là một mối nguy có khả năng xảy ra thương tích,…

1.1.2 Tai nạn (accident)

Tai nạn được định nghĩa là “việc rủi ro bất ngờ xảy ra, gây thiệt hại lớn

cho con người” [4,tr.883] Chính xác theo các nhà chuyên môn thì tai nạn làmột sự cố (incident) đã xảy ra gây nên thương tích, bịnh tật hay chết người

Ví dụ: vấp ngã dẫn đến chấn thương, cháy nổ làm bỏng, chết người,…

Như vậy, nếu mối nguy là vật, việc, hiện tượng, con người,… nói chung

là nguồn tiềm ẩn các khả năng gây ra sự cố thì tai nạn là sự cố đã xảy ra rồi

và hậu quả của nó là đã đem đến rủi ro cho con người (theo nhiều mức độ

khác nhau) Xác định rõ quan hệ giữa mối nguy và tai nạn sẽ giúp ta nhận ra

vấn đề mấu chốt, đó là phải biết nhận diện mối nguy, đánh giá được rủi ro

và có các biện pháp tương ứng để phòng chống tai nạn xảy ra Đây là nhiệm

vụ trọng tâm của đề tài mà chúng tôi sẽ trình bày trong các phần sau

1.1.3 Phòng chống tai nạn

Đây là khái niệm được nhắc đến nhiều trong các tài liệu liên quan.

Phòng (phòng ngừa) là “phòng trước không để cho cái xấu, cái không hay nào

đó xảy ra”[4,tr.783] Phòng chống là “phòng trước và sẵn sàng chống

lại”[4,tr.783]

Phòng chống tai nạn là việc thực hiện các hành động ngăn ngừa (sự cố

chưa xảy ra) hoặc khắc phục (sự cố đã xảy ra) để loại bỏ nguyên nhân xảy ratai nạn hoặc giảm thiểu tổn thất đến một mức độ có thể chấp nhận được

Dập lửa, cứungười, cứu tàisản,

Ngắt nguồn điện,cứu người,

1.2 Những quan điểm về phòng chống tai nạn trong nhà trường

Công tác phòng chống tai nạn, thương tích là vấn đề của cả cộng đồng,trở thành mối quan tâm hàng đầu của các cơ quan, tổ chức, cá nhân,… trongmọi lĩnh vực, ngành nghề Ngày 27/12/2001 tại công văn số 197/2001/QĐ-TTg, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Chính sách Quốc gia phòng, chốngtai nạn, thương tích giai đoạn 2010 - 2015, trong đó xác định rõ mục tiêu, giảipháp và trách nhiệm cụ thể cho các cơ quan, tổ chức, Bộ, ngành từ Trungương đến địa phương Mục tiêu chung được xác định là:

“Từng bước hạn chế tai nạn, thương tích trên mọi lĩnh vực của đời sống

xã hội như giao thông vận tải, lao động sản xuất, sinh hoạt trong gia đình, nhàtrường, nơi công cộng nhằm đạt hiệu quả tích cực trong việc bảo đảm antoàn về tính mạng, tài sản của nhà nước, hạnh phúc của nhân dân, góp phầnbảo đảm sự phát triển bền vững của quốc gia trên các mặt kinh tế, chính trị,

xã hội”

Riêng đối với ngành giáo dục, tại công văn cũng đã xác định rõ tráchnhiệm: “Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành liên quanthực hiện chương trình sức khoẻ học đường, trong đó có nội dung phòng,chống tai nạn, thương tích; xây dựng nhà trường an toàn, biên soạn tài liệugiáo dục về phòng, chống tai nạn, thương tích trong nhà trường”.

Thực hiện quyết định nói trên, hàng loạt các văn bản của các Bộ, ngànhtrung ương cũng được ban hành sau đó nhằm quy định cụ thể nhiệm vụ phòngchống tai nạn, thương tích, đảm bảo an toàn lao động,… Có thể kể ra một vàivăn bản quy định liên quan đến công tác này trong trường học như sau:

- Thông tư liên tịch số 10/2002/TTLT-BGD&ĐT-BCA ngày 22/3/2002của liên Bộ GD&ĐT-Công an về công tác bảo vệ an ninh – trật tự trongtrường học và cơ sở giáo dục

- Chỉ thị số 54/2003/CT-BGD&ĐT ngày 20/11/2003 của Bộ trưởng BộGD&ĐT về việc tăng cường công tác phòng chống tai nạn, thương tích trongcác cơ sở giáo dục

- Quyết định số 4455/QĐ-BGDĐT ngày 22/8/2007 của Bộ trưởng BộGD&ĐT ban hành quy định về trường học an toàn, phòng chống tai nạn,thương tích trong trường phổ thông

- Quyết định số 17/2008/QĐ-BYT ngày 28/4/2008 của Bộ trưởng Bộ Y

Tế về việc phê duyệt Chương trình hành động phòng, chống tai nạn, thươngtích tại cộng đồng đến năm 2010

- Công văn số 4125/BGDĐT-CTHSSV ngày 20/5/2009 của Bộ GD&ĐT

về việc tăng cường công tác phòng, chống tai nạn, thương tích cho học sinh,sinh viên

Nội dung các văn bản đều hướng đến:

- Nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhântrong công tác phòng, chống tai nạn, thương tích

- Xác định rõ phòng, chống tai nạn, thương tích là một trong nhữngnhiệm vụ quan trọng trong chiến lược kinh tế - xã hội và phải được cụ thể hoáthành kế hoạch, chương trình hành động của cơ quan, tổ chức

- Thường xuyên tuyên truyền giáo dục về phòng chống tai nạn, thươngtích

- Tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo; nâng cao trách nhiệm của cáccấp quản lý trong việc phòng, chống tai nạn, thương tích

- Thực hiện các biện pháp kiên quyết, kịp thời để từng bước hạn chếnhững tai nạn, thương tích, đặc biệt là những tai nạn nghiêm trọng

- Xây dựng các quy định về phòng, chống tai nạn, thương tích, bảo đảmtrật tự, an ninh, an toàn xã hội, tạo hành lang pháp lý để mọi người thực hiện

Thực hiện quyết định của Thủ tướng, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đãchủ động và phối hợp với nhiều cơ quan bộ, ngành, đoàn thể để xây dựng cácchương trình kế hoạch và hướng dẫn các tỉnh, thành, các sở giáo dục - đào tạo

có kế hoạch thực hiện phòng, chống tai nạn, thương tích trong nhà trường Tạivăn bản số 4178/BGDĐT-GDTrH ngày 11 tháng 8 năm 2010 hướng dẫn thựchiện nhiệm vụ năm học 2010-2011, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã lưu ýcác trường:

- Chủ động phối hợp với chính quyền, đoàn thể và các tổ chức ở địaphương để đảm bảo học sinh được “an toàn đến trường”

- Chủ động xây dựng quy tắc ứng xử văn hóa, củng cố kỷ cương nềnnếp, tăng cường giáo dục kỷ luật tích cực, bài trừ các hành vi đối xử khôngthân thiện trong các cơ sở giáo dục

- Phát huy hiệu quả của phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”, tạo một bước chuyển biến rõ rệt của các trường

trong việc xây dựng, cải tạo cảnh quan, nhà vệ sinh để thực sự đạt tiêuchuẩn xanh - sạch - đẹp, an toàn.

Để thực hiện vấn đề này, hàng năm, Sở Giáo dục và Đào tạo Đồng Naicũng hướng dẫn các đơn vị trường học trong tỉnh triển khai kế hoạch phòngchống tai nạn, thương tích và xây dựng nhà trường an toàn Công văn số1889/SGD&ĐT-CTHSSV ngày 03/09/2014 của Sở Giáo dục và Đào tạoĐồng Nai cũng đã quy định rõ các tiêu chuẩn nhà trường an toàn, đó là:

- Xây dựng kế hoạch hàng năm cho công tác phòng chống tai nạnthương tích và xây dựng nhà trường an toàn

- Cán bộ, giáo viên và nhân viên được tuyên truyền, hướng dẫn vềcông tác phòng chống tai nạn thương tích

- Trong năm không có trường hợp bị tai nạn thương tích dẫn đến chếtngười tại đơn vị

- Trên 80% nguy cơ gây tai nạn thương tích trong đơn vị cần được cảitạo lại hoặc loại bỏ nhằm xây dựng được môi trường sinh hoạt, học tập antoàn cho học sinh

- Trên 60% tập thể nhận thức được nguy cơ và tham gia tích cực việcphòng chống tai nạn thương tích

- Tổ chức được hệ thống mạng lưới báo cáo, giám sát, ghi chép, phântích được trên 80% số trường hợp tai nạn thương tích

- Chuẩn bị tốt tủ thuốc và các vật dụng phục vụ công tác sơ, cấp cứuban đầu

- Giảm các vụ tai nạn thương tích so với năm trước

Công văn cũng hướng dẫn các nội dung xây dựng nhà trường an toàn,

cụ thể là hướng dẫn phòng chống tai nạn, thương tích trong các lĩnh vực:

- Phòng ngừa tai nạn giao thông

- Phòng ngã

- Phòng ngừa bạo lực trong trường học

- Phòng ngừa bỏng, nhiễm độc và các chất gây nghiện

- Phòng ngừa đuối nước

- Phòng ngừa điện giật

- Phòng ngừa ngộ độc thức ăn

- Thực hiện tốt các biện pháp sơ cấp cứu

Như vậy, quan điểm của xã hội ta hiện nay là trong tất cả các ngành, cáccấp, các cơ quan, tổ chức, đặc biệt là ở trường học phải chú trọng đến côngtác phòng chống tai nạn, thương tích, xây dựng đơn vị an toàn Nhiều hộinghị, hội thảo, hội thao, diễn tập cũng đã được tổ chức ở các ngành, các cấpnhằm tập huấn, đánh giá kết quả thực hiện và triển khai các yêu cầu trong tìnhhình mới

1.3 Thực trạng công tác phòng chống tai nạn trường học hiện nay

Theo thống kê của UNICEF, trên thế giới mỗi năm có khoảng 830.000trẻ tử vong do tai nạn thương tích, tương đương với khoảng 2.000 trẻem/ngày Trong khi đó, riêng ở Việt Nam, năm 2007 đã có 7.894 trẻ em vàngười chưa thành niên dưới 19 tuổi tử vong do tai nạn thương tích, tươngđương với hơn 21 em/ngày Nguyên nhân chính dẫn tới tử vong do tai nạnthương tích là: chết đuối nước, tai nạn giao thông đường bộ, ngộ độc, bỏngnước sôi, điện giật, ngã và phần lớn nguyên nhân để xảy ra những tai nạnthương tâm này là do thiếu sự chăm sóc của gia đình hoặc do người lớn thiếu

ý thức bảo vệ an toàn cho trẻ Đây là nhận định được đưa ra tại buổi Lễ công

bố báo cáo tổng hợp về phòng chống tai nạn thương tích trẻ em ở Việt Nam

do Bộ LĐ-TB&XH và tổ chức UNICEF phối hợp thực hiện tại Hà Nội ngày15/4/2010

Thống kê của Cục Y tế dự phòng và Môi trường về tình hình tai nạnthương tích trên 59 tỉnh, thành phố nước ta trong năm 2009 như sau:

Ngày 1/3/2010, Nguyễn Thành Hưng, học sinh lớp 9B, Trường THCSĐại Thành (Hiệp Hòa, Bắc Giang) đã bị tử nạn khi tham gia buổi lao độngcủa trường Hoàn cảnh của gia đình học sinh xấu số này thật éo le: Hưngkhông có bố, mẹ đã ngoài 40 tuổi và là con trai duy nhất Nguyên nhân cáichết là do việc phá dỡ một bức tường ngăn giữa hai trường cấp I và cấp II khinhà trường chuẩn bị xây dựng 8 phòng học mới Mặc dù bức tường chỉ còn lạihơn 1m, cao 1,5m nhưng khi 5 học sinh nam tham gia đẩy thì lực đẩy khôngđều khiến cho bức tường đổ ngược lại phía các em

Một cái chết hết sức thương tâm là của bé trai 3 tuổi Phan Quốc Cường(xã Thượng Mỗ - huyện Đan Phượng - Hà Nội) ngay trong ngày đầu đi họchồi tháng 9/2010 Bé là con trai duy nhất trong nhà Buổi sáng định mệnh 7/9,

bé Cường được bà nội đưa đến lớp và được hai cô giáo ra đón Do trườngchưa có nhà ăn, lại sốt ruột vì cháu ngày đầu đi học nên mới 9 giờ, bà nội đã

ra trường đón bé Nhưng thật đau đớn, khi ra đón cháu, bà chỉ còn được nhậnmột thi thể lạnh ngắt Bé Cường đã bị chết đuối ở ao đình làng cạnh trường

Ngày 23/11, một tai nạn thương tâm cũng đã cướp đi sinh mạng của

cháu bé 5 tuổi Đàng Ca Xít (Ninh Phước- Ninh Thuận) khi bé theo anh, chị

đến trường tiểu học Vĩnh Thuận chơi và sảy chân ngã xuống hố bể phốt đangxây dở Công trình không có biển cảnh báo, không có rào chắn bảo vệ

Mới đây nhất là ngày 21/2, hai học sinh Hoàng Anh và Đại, lớp 3E,Trường Tiểu học Định Công, Hoàng Mai, Hà Nội đã bị rơi xuống từ tầng 3của toà nhà mới xây trong trường Vụ tai nạn khiến một em bị thương nặng,gãy xương đùi phải và hiện đang phải nẹp định vị

Những tai nạn tương tự cũng đã xảy ra trong các trường học trên nhiềutỉnh, thành cả nước.

Ở Đồng Nai, việc triển khai công tác phòng chống tai nạn, thương tíchtrong trường học thời gian qua bước đầu đã mang lại một số kết quả đángkhích lệ, giảm được các nguy cơ gây tai nạn cho học sinh và đưa hoạt độngphòng chống tai nạn thương tích tại các đơn vị cơ sở đi vào nề nếp Tuy nhiên

số học sinh bị tai nạn vẫn còn xảy ra không ít Trong những ngày gần đây, lạinổi lên mấy trường hợp tai nạn giao thông dẫn đến tử vong của một học sinhTHPT Nguyễn Trãi, hai học sinh THPT Bàu Hàm v.v Về mặt khách quan mànói hệ thống giao thông đô thị, cơ sở hạ tầng phục vụ việc đi lại cho học sinhcòn nhiều yếu kém, điều này cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đếntai nạn Nhưng chủ quan phải thừa nhận là một bộ phận học sinh chưa có ýthức, chưa được giáo dục đầy đủ ý thức phòng chống tai nạn, thương tích.Điều này phản ảnh thực tế công tác phòng chống tai nạn thương tích trong cáctrường học còn nhiều bất cập, chưa thực hiện tới nơi, tới chốn

Phân tích bảng thống kê năm 2009 của Cục Y tế Dự phòng và Môitrường về tình hình tai nạn thương tích trên 59 tỉnh, thành phố nước ta chothấy số lượng tai nạn (3,20%) và tử vong (3,31%) trong nhà trường là ít nhất

so với các khu vực khác; nhưng tỷ lệ tử vong trên tổng số tai nạn là khá lớn,chỉ đứng sau số tai nạn xảy ra trên đường đi, cụ thể như sau:

Con số 0,72 % này cho thấy:

- Mức độ nghiêm trọng của các tai nạn xảy ra trong nhà trường

- Công tác tuyên truyền, giáo dục phòng chống tai nạn, thương tích trongnhà trường còn yếu kém

- Kỹ thuật và các phương tiện, thiết bị sơ cấp cứu ban đầu khi xử lý sự cốxảy ra là kém hiệu quả.

Dưới đây là một số hình ảnh về tai nạn, thương tích và công tác phòngchống tai nạn, thương tích trong nhà trường

Hình 1: Minh Quốc, 15 tuổi, học sinh lớp 9B Trường THCS Lê Văn

Tám, xã An Hòa, huyện Tuy An, Phú Yên bị bỏng nặng khắp mặt và

ngực trong lúc đang tiến hành thí nghiệm môn hóa ngày 12.2.2006.

Hình 2: Bàn tay của Lưu Chí Hảo, học sinh lớp 8A Trường THCS xã

Đức Bình Tây, Phú Yên sau một vụ nổ hóa chất trong thí nghiệm.

Hình 4: Lan can tầng 3 nơi Hoàng Anh và Đại, Trường TH Định Công, Hoàng Mai, Hà Nội đã bị rơi xuống Hình 3: Phạm Minh Thống, học sinh trường THPT Nha Mâm, Đồng Tháp bị thương sau môt vụ ẩu đả.

Hình 6: Ao đình làng bên hông trường, nơi bé Phan Quốc

Cường, xã Thượng Mỗ, huyện Đan Phượng, Hà Nội chết đuối.

Hình 7: 3 cột bê tông cũ, xây trên nền gạch, không có móng cột của trường Tiểu học Chính Nghĩa, phường Tiên Cát, TP Việt Trì (tỉnh Phú Thọ), khiến em Nguyễn Ngọc Thắng, học sinh lớp 3B bị chấn thương phần hộp sọ, đã tử vong sau đó tại bệnh viện đa khoa tỉnh.

Hình 8: Bỏng là tai nạn rất dễ xảy ra ở các em tuổi học đường

Hình 9: Hội nghị tư vấn về xây dựng chương trình phòng chống tai nạn thương tích trẻ em ngày 29/6/2010 tại Hà Nội

Công tác phòng chống tai nạn, thương tích hiện nay đang đặt ra thách thứckhá lớn cho các nhà quản lý trường học Cần phải biết nhận diện, dự đoán, dựphòng các mối nguy đang hiện hữu trong nhà trường để từ đó có những giảipháp tích cực nhằm hạn chế, ngăn ngừa tất cả những tổn thất do tai nạn có thểgây ra.

1.4 Tiểu kết

Sau khi đưa ra một số khái niệm liên quan đến đề tài, chương 1 đã nêulên các quan điểm và thực trạng công tác phòng chống tai nạn, thương tíchnói chung và phòng chống tai nạn, thương tích trong nhà trường nói riêng.Mục đích của chương là cho thấy tầm quan trọng, tính bức thiết của công tácphòng chống tai nạn, thương tích trong nhà trường; từ đó, xác định các mốinguy tiềm ẩn trong trường học và có các biện pháp phòng, chống tích cực

Hình 10: Hội thảo quốc gia về phòng chống tai nạn thương tích trẻ em

đến năm 2020 tại Hà Nội, tháng 12/2009

Chương 2 NHẬN DIỆN MỐI NGUY TRONG NHÀ TRƯỜNG

2.1 Khái niệm

Nhận diện mối nguy (risk) là quá trình nhận biết một mối nguy tồn tại

và xác định tính chất của nó Đó có thể là một mối nguy hiển hiện, có thểnhận thấy và dự đoán được hậu quả của nó; nhưng cũng có thể là mối nguytiềm ẩn, không thể lường trước được

Trong thực tế, việc nhận diện mối nguy thường được dựa vào một sốdấu hiệu sau:

- Đối chiếu với các yêu cầu của chuẩn: Một sản phẩm, một công việc,một hoạt động nếu không phù hợp với chuẩn đều có khả năng xảy ra rủi ro,tổn thất Ví dụ: độ chịu lực của mũ bảo hiểm, nồng độ bụi cho phép trongkhông khí,…

- Đối chiếu với các quy định pháp lý: Nhiều sản phẩm, hoạt động cónguy cơ rủi ro cao thường được chế định bằng các quy định nghiêm ngặt bởicác cơ quan chức năng Ví dụ: các quy định về quản lý hóa chất, quy định vềđăng kiểm thiết bị,…

- Căn cứ vào bản chất công việc: công việc phức tạp/đơn giản, huy độnglực lượng nhiều/ít, diễn ra ngoài trời/trong nhà,… luôn chứa đựng các nguy

cơ cao/thấp khác nhau

- Căn cứ vào những chỉ dẫn lý thuyết đã được tổng kết từ các nhà lýluận, học thuật, quản trị

- Căn cứ vào những kinh nghiệm thu thập được trên hiện trường

Một cách khác để nhận diện mối nguy và dự đoán rủi ro là căn cứ vàonguyên nhân của chúng Có mấy nhóm nguyên nhân dẫn đến rủi ro là:

- Con người: có thể xảy ra gây cấn, phá hoại,…

- Vật tư, thiết bị: có thể không phù hợp, gây cháy, nổ, phóng xạ,…

- Hệ thống: hỏng hóc khi vận hành, phá hủy hàng loạt,…

- Môi trường: thiếu ánh sáng, nhiệt độ, đầy khí bẩn, khói bụi,…

2.2 Phân loại những mối nguy trong nhà trường

Những mối nguy có thể được phân loại vào các nhóm sau: