Vì vậy, giáo dục đạo đức và trang bị kỉ năng sống cho các cá nhân của xã hội nói chung và học sinh THPT khi đang ngồi trên ghế nhà trường nói riêng có tính cấp thiết hơn bao giờ hết.. Th
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI PHÒNG GIÁO DỤC TRUNG HỌC.
KẾT HỢP CÁC NGUỒN LỰC VÀ GIẢI PHÁP NHẰM GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC VÀ KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH
TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
Người thực hiện: TRẦN ĐÌNH VINH
Lĩnh vực nghiên cứu:
Quản lí giáo dục X
Phương pháp dạy học bộ môn Phương pháp giáo dục
Lĩnh vực khác
Có đính kèm
Mô hình Phần mềm Phim ảnh Hiện vật khác
Năm học: 2013 -2014
Trang 2SƠ LƯỢC LÍ LỊCH KHOA HỌC
I THÔNG TIN CHUNG VÊ CÁ NHÂN
1 Họ và tên: Trần Đình Vinh
2 Ngày tháng năm sinh 02 – 10 - 1962
3 Nam (nữ): Nam
4 Địa chỉ: Phòng Giáo dục Trung học – Sở Giáo dục và Đào tạo Đồng Nai
5 Điện thoại: Dđ: 0946219979 NR: 0613872026
6 Fax E.mail: trandinhvinhht@yahoo.com
7 Chức vụ : Trưởng phòng
8 Đơn vị công tác : Sở Giáo dục và Đào tạo Đồng Nai
II TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO.
- Học vị : Thạc sĩ
- Năm nhận bằng: 2004
- Chuyên môn đào tạo: Vât lí Kỉ thuật
III KINH NGHIỆM KHOA HỌC
- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm : Quản lí
- Số năm có kinh nghiệm: 22 năm
- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây:
1 Giải pháp ngăn chặn bạo lực học đường ( Năm 2010)
2 Kết hợp các nguồn lực và giải pháp nhằm giáo dục kỉ năng sống cho học sinh trong trường trung học phổ thông Xuân Lộc ( 2011)
3 Quản lí dạy thêm, học thêm để phát huy tính tự học của học sinh (2012)
SỞ GD&ĐT ĐỒNG NAI CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Trang 3PHÒNG GDTrH Độc lập – Tự do – Hạnh phúc.
- -
Xuân Lộc, Ngày 22 tháng 5 năm 2014
PHIẾU NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Năm học: 2013 - 2014
Tên sáng kiến kinh nghiệm: Kết hợp các nguồn lực và giải pháp nhằm giáo dục đạo đức và kỉ năng sống cho học sinh trong trường trung học phổ thông
Họ tên tác giả: Trần Đình Vinh
Đơn vị: Phòng Giáo dục Trung học
Lĩnh vực : Quản lí giáo dục X Phương pháp dạy học bộ môn Phương pháp giáo dục Lĩnh vực khác
1 Tính mới:
- Có giải pháp hoàn toàn mới:
- Có giải pháp cải tiến, đổi mới từ giải pháp đã có: X
2 Hiệu quả.
- Hoàn toàn mới và đã triển khai ứng dụng trong toàn ngành và hiệu quả cao:
- Có tính cải tiến hoặc đổi mới từ những giải pháp đã có và đã triển khai sử dụng trong toàn ngành có hiệu quả:
- Hoàn toàn mới và đã triển khai ứng dụng tại đơn vị có hiệu quả cao:
- Có tính cải tiến hoặc đổi mới từ những giải pháp đã có và đã triển khai sử dụng tại đơn vị có hiệu quả: X
3 Khả năng ứng dụng.
- Cung cấp được các luận cứ khoa học cho việc hoạch định đường lối chính sách: Tốt khá: Đạt: X
Đưa ra các giải pháp khuyến nghị có khả năng ứng dụng thực tiễn để thực hiện và
để đi vào cuộc sống: Tốt khá: Đạt: x
Đã được áp dụng trong thực tế đạt hiệu quả hoặc có khả năng áp dụng đạt hiệu quả trong phạm vi rộng: Tốt khá: Đạt: x
THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
KẾT HỢP CÁC NGUỒN LỰC VÀ GIẢI PHÁP NHẰM
Trang 4GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC VÀ KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH TRONG NHÀ TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG.
I.LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Năm 1986 dưới sự lãnh đạo của Đảng, đất nước đổi mới chuyển từ một nền kinh
tế bao cấp, sang nền kinh tế thị trường, khởi đấu cho công cuộc đổi mới trên mọi lĩnh vực kinh tế - xã hội Sau gần 30 năm thực hiện chiến lươc phát triển đất nước và hội nhập kinh tế quốc tế, nước ta đã có những bước tiến nhảy vọt về lực lượng sản xuất,
áp dụng khoa học kỷ thuật vào phát triển đất nước, kích thích tính năng động, sáng tạo của các chủ thể kinh tế, đẩy mạnh phân công lao động, cơ sở hạ tầng và phúc lợi
xã hội phát triển mạnh, đời sống nhân dân được nâng cao về vất chất cũng như tinh thần Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đạt được cũng xuất hiện rất nhiều vấn đề
về xã hội và những thách thức, đối mặt của từng cá nhân con người như: Phân hóa giàu nghèo, bất công xã hội, tệ nạn xã hội, suy thoái đạo đức, áp lực cạnh tranh, việc làm thu nhập, tất cả những yếu tố đó, thường xuyên tác động vào xã hội, tác động lên từng con người ở mọi lúc, mọi nơi, mọi người luôn luôn phải ứng phó, từ đó làm cho không khí của xã hội luôn ở trạng thái căng thẳng đòi hỏi xã hội phải tìm cách
hạ nhiệt và có những định chế nhằm hài hòa và cân bằng giữa các nhóm lợi ích, từ những áp lực này, mỗi người phải trang bị cho mình những kỷ năng để tồn tại trong môi trường ấy Vì vậy, giáo dục đạo đức và trang bị kỉ năng sống cho các cá nhân của xã hội nói chung và học sinh THPT khi đang ngồi trên ghế nhà trường nói riêng
có tính cấp thiết hơn bao giờ hết
Đạo đức gồm những nguyên tắc, quy tắc, chuẩn mực xã hôi, nhờ có đạo đức, những chuẩn mực xã hội mới phát huy hết chức năng điều chỉnh hành vi, chế định hoạt động giao tiếp và hành vi ứng xử của con người, nhằm đảm bảo sự thống nhất cần thiết giữa lợi ích cá nhân và lợi ích cộng đồng Để xây dựng một xã hội tốt đẹp thì mỗi cá nhân trong xã hội phải tuân thủ những chuẩn mực đạo đức, những chuẩn mục đạo đức này mỗi cá nhân phải được trang bị thông qua các hoạt động của cộng đồng, đối với học sinh cần được trang bị khi bắt đầu vào các nhà trường
Kỷ năng sống ( KNS) có ý nghĩa quan trọng đối với mỗi người, để có thể đương
đầu với mọi thử thách trong cuộc sống và hoàn thiện bản thân mình Xác định điều
đó chương trình Trường học thân thiện, học sinh tích cực (THTT HSTC) của Bộ Giáo dục đã hướng đến việc rèn luyện kỹ năng sống (RLKNS) cho học sinh ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường và coi đây là một trong những trọng điểm của chương trình
Rèn luyện kỷ năng sống cho học sinh nhằm giáo dục các em rèn luyện kỉ năng ứng xử thân thiện trong mọi tình huống, thói quen và kĩ năng làm việc theo nhóm, kĩ năng hoạt động xã hội Giáo dục học sinh thói quen rèn luyện sức khỏe, ý thức tự bảo vệ bản thân, phòng ngừa tai nạn giao thông, đuối nước và các tệ nạn xã hội, nhà trường cập nhật thông tin về sức khỏe thể chất và tinh thần của học sinh Rèn luyện
kĩ năng ứng xử văn hóa, ý thức chung sống thân thiện, giải quyết hợp lí các mâu thuẫn, xung đột, có thái độ lên án và kiên quyết bài trừ mọi hành vi bạo lực Lạm dụng các hình thức trừng phạt học sinh
Giáo dục đạo đức và rèn luyện kỷ năng sống cho học sinh là hai hoạt động gắn kết hài hòa có sự tác động tương hỗ và bổ trợ cho nhau, có những yếu tố vừa là đạo đức
Trang 5cũng vừa là kỷ năng sống, chính vì vậy, nếu ta kết hợp hai mặt giáo dục này sẽ đem lại hiệu quả cao trong giáo dục học sinh
Mặc dù được hướng dẫn chỉ đạo của ngành, nhưng vì nhiều lí do, nên nhiều cán
bộ quản lí còn lúng túng trong trong việc thực hiện nhiệm vụ quan trọng này Để huy động nguồn lực nhằm giáo dục đạo đức học sinh hiệu quả hơn và từng bước đưa nhiệm vụ rèn luyện giáo dục kĩ năng sống cho học sinh đi vào nề nếp, có tính thuyết phục, từ đó góp phần hoàn thiện mục tiêu giáo dục toàn diên học sinh trong nhà trường THPT chính vì lý do đó mà tôi chọn đề tài này để thực hiện
II THỰC TRẠNG TRƯỚC KHI THỰC HIỆN
CÁC GIẢI PHÁP CỦA ĐỀ TÀI
1 Thuận lợi
- Nhiệm vụ giáo dục đạo đức trong các nhà trường đã được lồng ghép vào các môn học ngay trong chương trình học THPT, thông qua môn học các giáo viên bộ môn, nhất là các môn về khoa học xã hội, đã hình thành cho học sinh một hệ thống các giá trị các quy tắc, chuẩn mực đạo đức truyền thống và những giá trị chuẩn mực của đạo đức trong giai đoạn cách mạng mới, ngoài ra, các nhà trường còn tổ chức nhiều hoạt động ngoài giờ lên lớp để giáo dục đạo đức cho học sinh và đây là nhiệm vụ được các nhà trường quan tâm
- Rèn luyện kĩ năng sống trong các trường phổ thông từ trước đến nay tuy không được đề cập một cách chính thống và rõ ràng nhưng nó cũng đã được thực hiện lồng ghép thông qua các môn học văn hóa, trong các hoạt động của các trường học, trong sinh hoạt của giáo viên chủ nhiệm, của các tổ chức đoàn thể rất nhiều thầy cô giáo
đã hiều rõ tầm quan trọng của nó và thực hiện một cách có trách nhiệm khi được phân công
- Trong phong trào “ Trường thân thiện, Học sinh tích cực” đã có một nội dung chương trình về rèn luyện kĩ năng sống, đã chỉ ra tương đối rõ các kỉ năng cần rèn luyện, bồi đắp cho học sinh
- Các hiện tượng bất thường xẩy ra trong đời sống, được thông tin trên các phương tiện thông tin đại chúng đã làm cho các nhà giáo dục và xã hội thấy tầm quan trong của giáo dục đạo đức và kĩ năng sống cho mọi người, từ đó đã có những chương trình hành động thiết thực của nhiều tổ chức, cá nhân nhằm giáo dục đạo đức và kỉ năng sống của mọi người nói chung và cho học sinh nói riêng, đã tác động lên nhiều đối tượng xã hội và đã có sự đồng tình ủng hộ cao, nhất là các bậc cha mẹ học sinh
2 Khó khăn.
- Do cách đánh giá học sinh hiện hành và đặc biệt là trong việc thi cử hiện nay,
nhiều giáo viên chưa chú ý nhiều đến giáo dục đạo đức và kĩ năng sống cho học sinh Các bậc cha mẹ, chỉ chú ý đến các kết quả văn hóa (điểm số các môn học) và kết quả thi cử, lơ là trong giáo dục đạo đức và chưa thực sự quan tâm đến kỉ năng sống của con mình, hoặc nếu có quan tâm thì cũng chỉ là thứ yếu, sau kết quả văn hóa, hoặc chỉ “hốt hoảng” quan tâm khi đạo đức và kỉ năng sống của con đã bộc lộ những khiếm khuyết không thể chấp nhận được nữa (Tai họa đã xẩy ra)
Trang 6- Điều kiện vật chất khó khăn, môi trường xã hội chưa có những hình thức hoạt động phong phú, các lực lượng xã hội chưa hỗ trợ tích cực, hoặc chưa liên hệ mật thiết với giáo dục nên việc giáo dục đạo đức và kỉ năng sống cho học sinh, mang tích chắp vá, có phần hời hợt, phiến diện không có hiệu quả
- Kiến thức về các chuẩn mực, quy tắc, pháp luật và kiến thức về kỉ năng sống của một bộ phận giáo viên còn yếu, không đủ sức để thực hiện nhiệm vụ này
- Đạo đức và kỉ năng sống của một bộ phận dân cư bị lệch lạc, có những chuẩn mực
bị đảo lộn, nhưng không ai quan tâm điều chỉnh, đã ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả giáo dục của các nhà trường
- Không có nhiều điều kiện để khảo sát thực trạng đạo đức và kỉ năng sống của thanh niên trong xã hội, nên đề tài có nhiều hạn chế, chỉ nghiên cứu và tìm giải pháp cho nhà trường THPT
III NỘI DUNG ĐỀ TÀI.
1 CƠ SỞ LÝ LUẬN.
1.1 PHẠM TRÙ ĐẠO ĐƯC.
Phạm trù đạo đức học là những khái niệm đạo đức cơ bản, phản ánh những đặc tính căn bản, những phương diện và những quan hệ phổ biến nhất của những hiện tượng đạo đức trong đời sống hiện thực:
- Phạm trù đạo đức học đưa lại cho chúng ta một hệ tiêu chuẩn giá trị phù hợp với thời đại và cả những quan điểm, tư tưởng, thái độ của con người đối với thế giới xung quanh họ nó mang tính phân cực, luôn được đánh giá một cách rõ ràng: khẳng định hoặc phủ định
- Phạm trù đạo đức học có sự kết hợp giữa tính khách quan và tính chủ quan Tính khách quan thể hiện sự phản ánh các quan hệ xã hội và hành vi của con người và tính chủ quan thể hiện ở những cảm xúc, trách nhiệm, lựa chọn và sự đánh giá của từng cá nhân, nhóm người… và trên thực tế, các quan niệm về đạo đức thay đổi qua các thời đại khác nhau và các giai cấp khác nhau
1.2 ĐẠO ĐỨC
Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội, là tập hợp những nguyên tắc, quy tắc, chuẩn mực xã hội nhằm điều chỉnh và đánh giá cách ứng xử của con người trong quan hệ với nhau và quan hệ với xã hội, chúng được hiện thực bởi niềm tin cá nhân, bởi truyền thông và sức mạnh của dư luận xã hội :
- Đạo đức là hình thái ý thức xã hội phản ánh tồn tại xã hội, phản ánh hiện thực đời sống xã hội
- Đạo đức mang tính chất của kiến trúc thượng tầng Chế độ kinh tế-xã hội là nguồn gốc, quan điểm về đạo đức con người
- Đạo đức là một phương thức điều chỉnh hành vi của con người Những chuẩn mực
và quy tắc đạo đức nhất định được công luận của xã hội, hay của một giai cấp, dân tộc thừa nhận Hành vi cá nhân tuân thủ những ngăn cấm, những khuyến khích, những chuẩn mực cho phù hợp với đòi hỏi của xã hội Do vậy sự điều chỉnh đạo đức mang tính tự nguyện, đạo đức là sự tự do lựa chọn của con người
- Đạo đức là hệ thống các giá trị, các hiện tượng đạo đức thường biểu hiện dưới hình thức khẳng định hoặc phủ nhận lợi ích chính đáng hoặc không chính đáng nào
Trang 7đó Nghĩa là nó bày tỏ sự tán thành hay phản đối trước thái độ hoặc hành vi ứng xử của các cá nhân, giữa cá nhân với cộng đồng trong một xã hội nhất định Vì vậy, đạo đức là một nội dung hợp thành hệ thống giá trị xã hội Sự hình thành, phát triển và hoàn thiện hệ thống giá trị đạo đức không tách rời sự phát triển và hoàn thiện của ý thức đạo đức và sự điều chỉnh đạo đức
1.3 GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC
Giáo dục đạo đức là một mặt của hoạt động giáo dục, nhằm xây dựng cho học sinh những tính cách nhất định và bồi dưỡng cho học sinh những quy tắc hành vi thể hiện trong giao tiếp với mọi người, với công việc, với tổ quốc, với thiên nhiên, môi trường Giáo dực đạo đức cần phải được coi trọng đặc biệt, nhất là trong sự nghiệp cách mạng hiện nay của dân tộc Giáo dục đạo đức cho học sinh là làm cho nhân cách của học sinh phát triển đúng về mặt đạo đức, tạo cơ sở để họ ứng xử đúng đắn trong các mối quan hệ của cá nhân với bản thân, với người khác, với xã hội, với tổ quốc, với môi trường với cộng đồng nhân loại
Các nội dung giáo dục đạo đức gồm :
- Ứng xử với bản thân
- Ứng xử, quan hệ với người khác ( Bạn bè, thầy cô, bố mẹ, hàng xom láng giềng )
- Quan hệ với công việc
- Đối với Tổ quốc, với cộng đồng
- Quan hệ với nhân dân và các dân tôc trong khu vực và trên thế giới
- Quan hệ với môi trường tự nhiên
1.4 KỸ NĂNG SỐNG
Kỹ năng sống chính là những kỹ năng tinh thần hay những kỹ năng tâm lý - xã hội giúp cho cá nhân tồn tại và thích ứng trong cuộc sống Kỹ năng sống còn được xem như một biểu hiện quan trọng của năng lực tâm lý xã hội giúp cho cá nhân vững vàng trong cuộc sống có nhiều thách thức, nhưng cũng nhiều cơ hội trong thực tại NHỮNG KỈ NĂNG CĂN BẢN VÀ QUAN TRỌNG
- Kỹ năng học và tự học
- Kỹ năng xác định giá trị, lãnh đạo bản thân và hình ảnh cá nhân
- Kỹ năng tư duy sáng tạo, tư duy phê phán và mạo hiểm
- Kỹ năng lập kế hoạch, ra quyết định và tổ chức công việc
- Kỹ năng lắng nghe và thể hiện sự cảm thông
- Kỹ năng thuyết trình
- Kỹ năng giao tiếp,ứng xử và kiểm soát cảm xúc
- Kỹ năng ứng phó với căng thẳng và giải quyết vấn đề
- Kỹ năng hợp tác và làm việc đồng đội
- Kỹ năng thương lượng, giải quyết mâu thuẫn
Thực tế hiện nay cho thấy giới trẻ Việt Nam còn rất thiếu các kỹ năng sống cần thiết và điều này đã gây ra nhiều khó khăn cho họ trong cuộc sống
2 THỰC TRẠNG VỀ GIÁO VIÊN , HỌC SINH VÀ VIỆC GiÁO DỤC ĐẠO ĐỨC VÀ KỈ NĂNG SỐNG HIỆN NAY Ở CÁC NHÀ TRƯỜNG THPT.
Trang 82.1 GIÁO VIÊN.
Đa số các thầy cô giáo ý thức được nghề nghiệp, yêu nghề, yêu trẻ, tận tụy với công việc, có nghiên cứu tìm tòi, sáng tạo, có kỉ năng sống cơ bản chuẩn mực, hiểu đúng trách nhiệm “dạy người” của bản thân mình, từ đó vì học sinh mà có các biện pháp giáo dục, dạy học có hiệu quả, thông qua bộ môn mình dạy học hoặc công tác giáo viên chủ nhiệm, công tác Đoàn… Nhiều thầy cô ngày đêm băn khoăn về cuộc sống và nghề nghiệp của mình, nhưng đã bứt ra khỏi được những suy nghĩ bình thường và đã có nhiều đóng góp cho giáo dục, được học sinh, các bậc cha mẹ học sinh quý mến, xã hội tôn vinh
Một số ít giáoviên đi dạy không phải vì yêu nghề (điều này ai cũng biết nhưng không ai thừa nhận) Người ta đi dạy vì đơn giản đó là nghề tương đối sạch sẽ, công việc ổn định và ít bị xã hội xô đẩy, ít mạo hiểm, ít phải lo toan, lại được làm thầy người khác Thực sự những người thành công trong cuộc sống không có những đức tính và cách suy nghĩ trên Hơn nữa những người có đủ kĩ năng sống cũng không bao giờ chịu ép mình: Trên thì chịu chỉ đạo của nhà trường, dưới thì học trò chưa
ngoan để đổi lấy mỗi tháng là những đồng lương ít ỏi của nghề giáo viên Đi dạy vì cam tâm hơn là vì niềm vui, vì đam mê, lí tưởng sống Như vậy có thể nói và cũng dễ thấy rằng: Đạo đức của một số ít giáo viên chưa tương xứng với nghề nghiệp, Kỉ năng sống của nhiều giáo viên còn yếu, chứ chưa nói đến việc nhận thức và thực hiện nhiệm vụ giáo dục Đạo đức và Kỉ năng sống cho học sinh Ở đây không có ý chê bai các thầy cô mà phải thấy rằng: các thầy cô cũng chỉ là sản phẩm của một môi trường
sư phạm chưa toàn diện trước đây mà thôi
2.2 HỌC SINH.
Phần nhiều học sinh được sinh ra trong gia đình có truyền thống giáo dục, chăm lo đến sự phát triển của con em mình, lớn lên được học trong các nhà trường có nề nếp
và có chăm lo đến sự phát triển toàn diện học sinh, từ đó số học sinh này được trang
bị những giá trị đạo đức truyền thông cũng như những giá trị đạo đức hiện đại và những học sinh này cũng có được những kỉ năng sống cơ bản, phù hợp với truyền thống, đạo lí của dân tộc, có kỉ năng ứng xử các tình huống xẩy ra tương đối chuẩn mực, làm gương được cho các học sinh khác noi theo
Một số học sinh do thiếu sự quan tâm của gia đình hoặc thậm chí sinh ra trong gia đình thiếu chuẩn mực trong lối sống, các thành viên trong gia đình chưa có những chuẩn mực đạo đức đúng đắn, có kỉ năng sống kém, số học sinh này nếu không được chăm chút, quan tâm của các nhà giáo dục, sẽ rất khiếm khuyết nhân cách cũng như
kỉ năng sống, từ đó xẩy ra những hiện tượng gây bức xúc cho xã hội…
Theo khảo sát của bản thân qua kênh thông tin từ các thầy cô giáo thì các thầy cô giáo cho rằng: Thực trạng đạo đức học đường đang bị xuống cấp, lúc ở trường học sinh rất lễ phép, nhưng ra khỏi cổng trường còn có học sinh chửi thề, vô lễ với phụ huynh… Tình trạng bạo lực học đường gia tăng Hầu hết học sinh muốn tham gia các hoạt động tập thể ngoài giờ lên lớp, tham gia tham quan tìm hiểu thực tế, tham gia
Trang 9các sinh hoạt văn hóa, văn nghệ, TDTT, tham gia các hoạt động của Đoàn thanh niên nhưng chương trình học quá nặng, học sinh phải học tăng tiết, đi học thêm vào buổi tối… nên các em không có thời gian tham gia Hoạt động đoàn có nơi còn hình thức, nhiều em vào Đoàn chỉ biết để đảm bảo quyền lợi khi vào đại học, ít học sinh nói được cảm nghĩ của mình trước khi vào đoàn, nhiều buổi kết nạp Đoàn tổ chức đại trà…
2.3 GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC VÀ KỈ NĂNG SỐNG TRONG NHÀ TRƯƠNG Nhà trường đã tổ chức thực hiện chương trình giáo dục, giảng dạy, chương trình sách giáo khoa theo đúng nội dung, tiến độ mà ngành quy định, thông qua các bộ môn văn hóa đã hình thành nhân cách và kỉ năng sống cho học sinh
Các nhà trường tổ chức biên chế giáo viên chủ nhiệm lớp, một số nhà trường lên
kế hoạch chung về công tác giáo viên chủ nhiệm trong năm học, chú trọng giáo dục toàn diên cho học sinh Biên chế Tổ trưởng tổ chủ nhiệm, thông qua TT tổ chủ nhiệm hướng dẫn, đôn đốc thực hiện các nhiệm vụ công tác GVCN theo tuần, theo tháng và theo chủ đề Qua việc thực hiện kế hoạch GVCN của nhà trường, GVCN đã thực hiện được nhiệm vụ giáo dục đạo đức và kỉ năng sống cho học sinh
Đa số các nhà trường tổ chức thực hiện giảng dạy các tiết Ngoài giờ lên lớp theo quy định Tổ chức các hoạt động ngoại khóa, theo các chủ đề giáo dục của các nhà trường đề ra đầu năm, thông qua tổ chức Đoàn thanh niên, Hội Chữ thập đỏ, Ban
LL Cha mẹ học sinh, các giáo viên bộ môn, các tổ chức ngoài nhà trường
Tổ chức các hoạt động tập thể của nhà trường và xã hội như: Chào cờ, nói
chuyện, văn nghệ, TDTT, tham quan du lịch, tìm hiểu, quyên góp ủng hộ, giúp đỡ người nghèo…
Thông qua các hoạt động nêu trên, cơ bản đã hình thành đạo đức, nhân cách và giáo dục một phần kỉ năng sống cho học sinh
3 CÁC NỘI DUNG VÀ BIỆN PHÁP THỰC HIỆN NHIỆM VỤ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC VÀ KỈ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH CÁC NHÀ TRƯỜNG
THPT MÀ ĐỀ TÀI PHẢI GIẢI QUYẾT.
3.1 THỰC TRẠNG VÀ NGUYÊN NHÂN NHỮNG BẤT CẬP CỦA CÁC NHÀ
TRƯỜNG TRONG CÔNG TÁC GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC VÀ KỈ NĂNG SỐNG CHO HS Ở NHỮNG NĂM TRƯỚC
- Do quá chú trọng các chỉ tiêu lên lớp, tỉ lệ tốt nghiệp, tỉ lệ đỗ đại học mà dẫn đến
có lúc còn coi nhẹ, những chương trình giáo dục đạo đức và kỉ năng sống cho học sinh Nguyên nhân do áp lực từ phía cha mẹ học sinh và mong muốn những thành tích này của nhà trường để khẳng định thương hiệu
- Chưa huy động tốt các nguồn lực để thực hiện nội dung giáo dục đạo đức và kỉ năng sống (Cà về nhân lực và vật lực, của ngoại lực cũng như nội lực) Nguyên nhân
Trang 10do Lãnh đạo của nhiều nhà trường chưa có tầm nhìn, chưa biết cách khai thác trong đội ngũ giáo viên, cha mẹ học sinh và các cá nhân, tổ chức xã hội khác
- Nhiều giáo viên buông lỏng giáo dục kỉ năng sống, chỉ chú trong kiến thức nhằm đáp ứng các bài kiểm tra, các bài thi Do chủ quan của giáo viên, phiến diện trong nhận thức nhiệm vụ giáo dục của mình và khách quan từ phía BGH chưa quán triệt
để giáo viên nhận thức trách nhiệm của bản thân
- Năng lực của đội ngũ giáo viên trong giáo dục đạo đức và kỉ năng sống không đồng đều, có những giáo viên còn quá yếu Do khâu đào tạo của các trường sư phạm còn khiếm khuyết, do tác động của xã hội và do nhiều nhà trường chưa quan tâm bồi dưỡng cho giáo viên
- Thiếu quan tâm đến nhu cầu thực tế của học sinh, chưa tổ chức nhiều các hoạt động để giáo dục đạo dức và kỉ năng sống cho học sinh Nguyên nhân do chủ quan của các BGH , giáo viên chủ nhiệm và CSVC của một số trường chưa đáp ứng yêu cầu, đời sống của nhân dân còn thấp
3.2 CÁC GIẢI PHÁP NHẰM KHẮC PHỤC CÁC YẾU KÉM, BẤT CẬP VỀ
GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC VÀ KỈ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH
3.2.1 Xác định các giá trị cơ bản của nhà trường.
Chất lượng giáo dục của nhà trường thường được xã hội đánh giá thông qua các số
liệu về tỉ lệ đỗ TN, đỗ đại học cao đẳng, đạt học sinh giỏi cấp tỉnh, cấp quốc gia đây
là những giá trị mà các nhà trường Tuy nhiên, trong Kế hoạch chiến lược phát triển của các nhà trường cần phải khẳng định những giá trị nhằm giáo dục toàn diện học sinh tùy theo hoàn cảnh và điều kiện của các nhà trường ví dụ các giá trị như:
- Đoàn kết, Mẫu mực - Trung thực, Nề nếp
- Thương yêu, Trách nhiệm - Tự học, Sáng tạo
- Hợp tác, Thân thiện - Ước mơ, Hoài bão
Từ định hướng chiến lược này các nhà trường cần phải có kế hoạch cụ thể hàng năm để thực hiện Kế hoạch chiến lược, từ đó thực hiện tốt giáo dục đạo đức và kỉ năng sống cho học sinh
Giải pháp: Khi duyệt kế hoạch năm học của các cá nhân, tổ chức các nhà trường cần bám sát các giá trị mà nhà trường theo đuổi và thực hiện, cân đối nguồn lực để đảm bảo hệ thống thực hiện được các giá trị đã nêu ra Chú trọng hài hòa trong thực hiện nhiệm vụ để đạt được các giá trị
3.2.2 Xây dựng văn hóa nhà trường.
Văn hóa nhà trường là một lĩnh vực rộng, nó được thể hiện trong Điều lệ nhà trường phổ thông và là một chuyên đề rộng, trong đề tài này chỉ nói một số vấn đề liên quan đến giáo dục đạo đức và kỉ năng sống cho học sinh
- Văn hóa ứng xử: Nhà trường chủ động xây dựng tốt văn hóa ứng xử trong các mối quan hệ sau: Thầy (thầy ,cô) với thầy; Thầy với cha mẹ học sinh; Thầy với học