skkn cơ sở lí luận và thực tiễn xây dựng mô hình câu lạc bộ

Đặc biệt là đối với các công dân trẻViệt Nam hiện nay,khi thực tế cuộc sống phản ánh ngày càng có nhiều biểu hiện tiêucực,lệch chuẩn trong một bộ phận học sinh – sinh viên như vấn nạn bạ

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI

TRƯỜNG THPT BÌNH SƠN

Mã số:

(Do HĐKH Sở GD&ĐT ghi)

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN XÂY DỰNG MÔ HÌNH CÂU LẠC BỘ

“KỸ NĂNG SỐNG” TẠI TRƯỜNG THPT BÌNH SƠN

Người thực hiện: LẠI THỊ VÂN ANHLĩnh vực nghiên cứu:

- Quản lý giáo dục 

- Lĩnh vực khác: Hoạt động sinh hoạt ngoại khóa 

Có đính kèm: Các sản phẩm không thể hiện trong bản in SKKN

 Mô hình  Đĩa CD (DVD)  Phim ảnh  Hiện vật khác

(các phim, ảnh, sản phẩm phần mềm)

Năm học: 2013-1014

SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC

––––––––––––––––––

I THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN

1 Họ và tên: LẠI THỊ VÂN ANH

2 Ngày tháng năm sinh: 08 -02-1982

Công Dân và Chủ nhiệm lớp

9 Đơn vị công tác: Trường THPT Bình Sơn – Long Thành – Đồng Nai

II TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO

- Học vị (hoặc trình độ chuyên môn, nghiệp vụ) cao nhất: cử nhân

- Năm nhận bằng: 2005

- Chuyên ngành đào tạo: Tâm Lý Giáo Dục

III KINH NGHIỆM KHOA HỌC

- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: Giảng dạy GDCD

Số năm có kinh nghiệm: 6 năm

- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây:

TIỂU LUẬN :

CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN XÂY DỰNG MÔ HÌNH CÂU LẠC BỘ

“KỸ NĂNG SỐNG” TẠI TRƯỜNG THPT BÌNH SƠN

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Cuộc sống ngày càng trở nên hối hả,cuốn theo đó,con người ngày càng có nhiềunhiệm vụ và mục tiêu phải hoàn thành.Cuộc sống tất bật ấy đã khiến nhiều người cảmthấy mệt mỏi và đôi lúc không thể kiểm soát được đời sống của mình.Những lúcấy,không ít người tự hỏi “ Cuộc sống là gì và làm thế nào để có được một cuộc sốngnhư mong muốn ?”

Mượn lời của Lewis.L.Dunnington để gợi mở cho câu tự vấn nêu trên, Theo Lewis : “Ýnghĩa của cuộc sống không phải ở chỗ ta có thái độ với nó ra sao; không phải ở chỗđiều gì xảy ra với ta,mà ở chỗ ta phản ứng với những điều đó như thế nào.”

Điều này hoàn toàn đúng.Nếu con người có kiến thức,có thái độ tích cực mới đảm bảođược 50% sự thành công, 50 % còn lại là những kỹ năng cần cho cuộc sống mà chúng

ta thường gọi là kĩ năng sống Đây là những kĩ năng mềm của một cá nhân mà nhờ cónó,một cá nhân có thể hòa nhập và khẳng định vị trí của mình trong một tập thể, xahơn là một cộng đồng , một xã hội

Thiếu kĩ năng sống,con người không thể tiếp cận với môi trường xung quanh,hòanhập cũng như khẳng định mình.Cho dù chúng ta có tố chất thông minh,nhưng sựthông minh đó nếu không có môi trường để thể hiện thì cũng dần bị lụi tắt Vì thếnhững tố chất tự thân chỉ là điều kiện cần mà chưa đủ ,nếu thiếu các kĩ năng mềm đểgiúp bạn khẳng định mình trong cuộc sống Liên kết với những nghiên cứu về nhữngthành công của con người,các kết quả nghiên cứu đã chỉ ra rằng: khi ta càng trưởngthành,chỉ số IQ (Intelligence Quotient) không còn là vấn đề cơ bản để quyết định sựthành đạt ,mà đó là chỉ số EQ ( Emotinal Intelligence Quotient ) và chỉ số SQ (SocialIntelligence Quotient) Chính kĩ năng sống quyết định chỉ số EQ và SQ của chúng ta

Đó là cách chúng ta hòa đồng với mọi người,để hòa nhập,để được ủng hộ,để đượcđồng cảm,đó là tính nhân văn trong con người chúng ta với những xúc cảm lành mạnhgiúp làm chủ hoàn cảnh,bình tĩnh và tự tin

Xét từ góc độ xã hội,sự hình thành và phát triển kĩ năng sống đã trở thành một yêucầu quan trọng của nhân cách con người hiện đại Đặc biệt là đối với các công dân trẻViệt Nam hiện nay,khi thực tế cuộc sống phản ánh ngày càng có nhiều biểu hiện tiêucực,lệch chuẩn trong một bộ phận học sinh – sinh viên như vấn nạn bạo lực họcđường,sự lạnh lùng vô cảm trước nỗi đau của người khác,sự ỷ lại, thiếu thích nghi,thiếu nghị lực sống, không biết quý trọng tính mạng bản thân…

Chính vì những lí do thiết thực nêu trên,bản thân tôi – người viết tiểu luận này nhậnthức được rằng mình cần phải có môt hành động thực tế góp phần vào hoạt động giúphọc sinh trường THPT Bình Sơn, nơi tôi gắn bó với công tác giảng dạy sáu năm qua,

có một môi trường sinh hoạt đều đặn để giúp trang bị cho các em một số kĩ năng sốngcần thiết phù hợp với lứa tuổi và là hành trang cho các em khi bước vào cuộc sống saukhi ra trường Nên trong bài viết này, tôi mạn phép đề cập đến kế hoạch xây dựng mô

hình Câu Lạc Bộ Kĩ Năng Sống dành cho học sinh trung học phổ thông Đối tượngtiếp nhận trực tiếp mô hình Câu Lạc Bộ này là học sinh trường THPT Bình Sơn thuộc

xã Bình Sơn,huyện Long Thành, Đồng Nai

II CƠ SỞ LÍ LUẬN

Trong phần cơ sở lí luận, người viết trình bày khái quát những vấn đề lí luận cơ bảncần thiết để người đọc dễ dàng hình dung và nắm bắt nội dung của bài tiểu luận.Các líluận được đề cập đến bao gồm : Khái niệm về Kĩ năng sống – Giáo dục kĩ năng sống ;phân loại kĩ năng sống,và các nội dung giáo dục kĩ năng sống cho học sinh THPT;bên cạnh đó,người viết cũng đề cập sơ qua các đặc điểm tâm sinh lí ở lứa tuổi họcsinh THPT Từ đó làm nền tảng lí luận cho việc xây dựng kế hoạch Câu Lạc Bộ KĩNăng Sống sẽ được trình bày ở phần sau

1 KHÁI NIỆM

1.1 KĨ NĂNG SỐNG

Thuật ngữ kĩ năng sống – Giáo dục kĩ năng sống đã xuất hiện từ lâu,đặc biệt là ởnhững nước phát triển.Tuy nhiên ở Việt Nam ,thuật ngữ này mới được dung phổ biếntrong mười năm gần đây

Thuật ngữ Kĩ Năng Sống được người Việt Nam biết đến bắt đầu từ chương trình củaUNICEF (1996) với tên gọi “ Giáo dục kĩ năng sống để bảo vệ sức khỏe và phòngchống HIV/AIDS cho thanh thiếu niên trong và ngoài nhà trường.” Tham gia chươngtrình còn có ngành Giáo dục và Hội Chữ Thập Đỏ

Khái niệm kĩ năng sống thực sự được hiểu với nội hàm đầy đủ và đa dạng sau hộithảo “Chất lượng giáo dục kĩ năng sống” do Unesco tài trợ được tổ chức từ 23-25/10/2003 tại Hà Nội

 Theo tổ chức Văn hóa – Khoa học và Giáo dục của Liên Hiệp Quốc ( UNESCO) :

Kĩ Năng Sống (KNS) là kĩ năng tự quản bản thân và kĩ năng xã hội để cá nhân tựlực trong cuộc sống học tập và làm việc hiệu quả KNS gắn với bốn mục tiêu quantrọng của giáo dục trong thời đại mới là : Học để biết – Học để làm người – Học

để sống và tương tác với người khác – Học để làm

 Theo tổ chức Y Tế Thế Giới (WHO) : Kĩ năng sống là những kĩ năng thiết thực

mà con người cần có để có cuộc sống an toàn,khỏe mạnh

 Từ điển Wikipedia định nghĩa : Kĩ năng sống là tập hợp các kĩ năng của con người

có được thông qua việc học hoặc trải nghiệm trực tiếp trong cuộc sống, dùng đểgiải quyết những vấn đề mà con người thường phải đối mặt trong cuộc sống hàngngày

Từ ba định nghĩa nêu trên,có thể thấy các quan niệm đều gặp nhau ở điểm chung : KĩNăng Sống là những kĩ năng cần có cho hành vi lành mạnh cho phép con người đốimặt với những thách thức của cuộc sống hàng ngày Kĩ năng sống phải được hìnhthành qua hoạt động thực tế,trải nghiệm trực tiếp

Tóm lại,chúng ta có thể hiểu : Kĩ năng sống là những cách hành xử giúp mỗi cá nhânhòa nhập vào môi trường tự nhiên và xã hội; giúp cá nhân ứng phó hiệu quả vớinhững yêu cầu,thách thức của cuộc sống thường ngày,giúp họ hình thành các mốiquan hệ,phát triển những nét nhân cách tích cực thuận lợi cho sự thành công trong họcđường và trong cuộc sống

1.2 GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG

Giáo dục KNS là giáo dục cách sống tích cực trong xã hội hiện đại,là xây dựng nhữnghành vi lành mạnh và thay đổi những hành vi, thói quen tiêu cực trên cơ sở giúpngười học có cả kiến thức, giá trị,thái độ và các kĩ năng thích hợp

Giáo dục KNS có mục tiêu chính là làm thay đổi hành vi của người học từ thói quenthụ động,có thể gây rủi ro,mang lại hệ quả tiêu cực chuyển thành những hành vi mangtính xây dựng,tích cực và có hiệu quả để nâng cao chất lượng cuộc sống của cá nhân

và góp phần phát triển bền vững cho xã hội

Một thực tế cần phải nhìn thẳng và đối diện về hệ thống giáo dục hiện nay ở nước tanhìn chung vẫn chưa tập trung vào sự thay đổi hành vi và thường ở mức mong muốnthay đổi về kiến thức Do đó việc tiếp cận và rèn luyện kĩ năng sống tới học sinh làmột chặn đường khó khăn phía trước,không thể chỉ kì vọng sự thành công trong mộtsớm một chiều Tuy nhiên trước sự cần thiết việc trang bị KNS trong nhịp sống hiệnđại này,các tổ chức, đoàn thể, cá nhân những người có tâm với giáo dục vẫn tiếp tụctừng bước hỗ trợ hình thành KNS nơi thế hệ trẻ

1.3 NGUYÊN TẮC GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG

Để đảm bảo chất lượng giáo dục nói chung và chất lượng giáo dục KNS nóiriêng,những người làm công tác giái dục cần chú ý xem xét tới các yếu tố sau :

 Trung tâm của hoạt động giáo dục là tương tác giữa người dạy và người học Đểcho việc thực hiện chương trình có hiệu quả, giáo viên cần phải thay đổi cách dạy,phong cách học và sử dụng các dạng khác nhau của phương pháp tương tác đểkhích lệ sự tham gia của người học

 Cần phải coi trọng môi trường giáo dục,không chỉ trong nhà trường mà còn ở giađình và trong cộng đồng Vì giáo dục KNS là cách thức tiếp cận dựa trên cá nhân

và khả năng hành động của người đó

 Sự thay đổi về hành vi bao giờ cũng khó khăn hơn thay đổi về nhận thức,do đócùng với việc thực hiện giáo dục KNS, trong giáo dục còn phải chú ý đến khâugiám sát và đánh giá kết quả KNS của người học

1.4 PHÂN LOẠI KĨ NĂNG SỐNG

Mỗi quan điểm về KNS thường đưa đến một cách phân loại KNS khác nhau

Theo UNESCO, Kĩ Năng Sống được phân thành 3 nhóm kĩ năng :

- Đọc / viết/ tính toán - Kĩ năng liên nhân cách

-KN thương lượng,từ chối-Kĩ năng thấu hiểu

-KN hợp tác,làm việc nhóm-KN ủng hộ,biện hộ,bênh vực

-KN ra quyết định-KN tư duy có phê phán-KN tăng cường kiểm soát bên trong-KN quản lí cảm xúc

-KN tuyên truyền,vận động

-KN ra quyết định

-KN suy nghĩ có phán đoán

-KN tư duy sáng tạo

H CỤ THỂ.

Nhóm KN XÃ HỘI

Nhóm KN phát

triển nhận thức

-KN quản lí căng thẳng.

-KN quản lí cảm xúc

-KN tự điều chỉnh

 Theo WHO, KNS được chia thành hai nhóm :

Trong đó bao gồm các yếu tố sau đây :

+ Tự nhận thức ; Tư duy sáng tạo;

+ Tư duy bình luận và phê phán;

+ Cách đưa ra quyết định; Giải quyết vấn đề;

+ KN giao tiếp ứng xử với người khác,

+ Kĩ năng ứng phó với các tình huống căng thẳng và cảm xúc,

+ Biết cảm thông;

+ Giao tiếp hiệu quả và biết cách thương thuyết

Nhìn chung, dù phân loại theo tiêu chí nào thì chúng ta cũng nhận thấy có một chuỗicác kĩ năng luôn được coi là cần thiết cho mỗi người và cần được trang bị cho cá nhântrong cuộc sống

1.5 CÁC NỘI DUNG GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH THPT.

Do đặc điểm của xã hội hiện nay nên sự hình thành và phát triển kĩ năng sống trởthành một yêu cầu quan trọng đối với cá nhân và là tiêu chí về nhân cách con ngườihiện đại.Như chúng ta đã biết,khoản cách giữa nhận thức và hành động luôn khá lớn

Xã hội hiện đại có những biến động dồn dập,cùng với sự bùng nổ thông tin,các emtiếp cận với đủ thứ tác động xấu –tốt.Những gì trẻ được dạy bảo trong gia đình và tácđộng của xã hội rất khác nhau (trẻ so sánh qua bạn bè, qua truyền thông,phimảnh…).Với nhịp sống hối hả,đa phần các bậc phụ huynh vô tình để các em ngày càngđối mặt với nhiều việc phải quyết định một mình, nên nêú chỉ biết điều hay lẽ phảikhông thì chưa đủ,mà các em phải có khả năng hành động theo nhận thức

Vì thế, việc giáo dục KNS cho các em là rất cần thiết,để giúp trẻ điều chỉnh nhận thứcgiá trị,thái độ và thay đổi hành vi của mình.Qua cách lĩnh hội KNS mà các em biếtmình là ai,mình muốn gì,có mục đích gì trong cuộc sống, biết dung hòa giữa cái tôi cánhân và cái chung của cộng đồng, có những lựa chọn quyết định đúng trước nhữngbiến cố do cuộc sống đưa đến

Do vậy các em cần được dạy các nội dung KNS phù hợp với lứa tuổi Với độ tuổi họcsinh THPT,những KNS cốt lõi cần hình thành và phát triển bao gồm các kĩ năng sau :+ Kĩ năng tự nhận thức + Kĩ năng giao tiếp hiệu quả

+ Kĩ năng đương đầu với cảm xúc + Kĩ năng hợp tác

+Kĩ năng đặt mục tiêu + Kĩ năng kiên định.

+Kĩ năng ra quyết định +Kĩ năng làm việc nhóm/hợp tác

+Kĩ năng lựa chọn nghề

Bên cạnh việc học cách để làm chủ cuộc sống,con người cần biết nên sống như thếnào,nên trong nội dung giáo dục KNS cũng cần trang bị cho các em hệ thống nền tảnggiá trị sống rõ rang vững chắc.Thiếu nền tảng giá trị sống,con người dễ bị ảnh hưởngbởi những giá trị vật chất Những giá trị sống tích cực là chiếc neo giúp chúng ta ổnđịnh,vững chắc giữa những biến động của cuộc đời

Sau đây là 12 giá trị sống đã được UNESCO công nhận và được phổ biến hơn 100 nước trên thế giới Các giá trị sống cốt lõi bao gồm :

1.6 ĐẶC ĐIỂM TÂM SINH LÍ CỦA HỌC SINH THPT

Học sinh THPT_lứa tuổi từ 15-18,thời kì chuyển tiếp từ tuổi vị thành niên sang giaiđoạn đầu của tuổi thanh niên

Trong thời đại ngày nay,hoạt động lao động và hoạt động xã hội ngày càng phức tạpnên những tác động đó ít nhiều có ảnh hưởng đến sự phát triển tâm sinh lí lứa tuổinày.Sự phát triển tâm lí của tuổi thanh niên không chỉ phụ thuộc vào giới hạn tuổi,màcòn phụ thuộc vào điều kiện xã hội như vị trí của các em trong xã hội;khối lượng trithức tiếp nhận,kĩ năng, kĩ xảo mà họ nắm được và thực tế cho thấy hiện nay, thời gianhọc tập của các em ngày càng kéo dài,nó làm cho sự trưởng thành thực sự về mặt xãhội càng đến chậm,cho nên ở phương diện A nào đó các em được coi là ngườilớn,nhưng ở phương diện B kia thì lại còn tính trẻ con,bồng bột.Điều đó làm cho tâm

lí học sinh phổ thông có nhiều diễn biến phức tạp Tuy nhiên,có thể khái quát mộtcách ngắn gọn về những đặc điểm tâm sinh lí nói chung của HS THPT như sau :

Tuổi HS THPT là quá trình về thể chất đã hoàn thiện về căn bản,các cơ quan,các bộphận của cơ thể cũng như các chức năng của nó dần dần trở nên cân đối hoàn thiện.Ởlứa tuổi 15-18,các em có sức khỏe và sức chịu đựng tốt hơn tuổi thiếu niên

Trong mối quan hệ với các thành viên trong gia đình,các em thấy được quyền hạn vàtrách nhiệm của bản thân với gia đình.Ở tuổi này,môi trường hoạt động chính là nhàtrường,hoạt động học tập phức tạp và yêu cầu cao hơn so với tuổi thiếu niên,từ đó đòihỏi tính tự giác, tính tích cực độc lập hơn trước rất nhiều Ngoài ra, học sinh THPT vàcác hoạt động xã hội đã được mở rộng hơn,ảnh hưởng của XH đến các em rất mạnhmẽ,các em được xã hội trao cho một số quyền công dân như quyền bầu cử, nghĩa vụquân sự,nghĩa vụ lao động…

Thái độ học tập của học sinh THPT có những chuyển biến rõ rệt,các em ý thức đượcrằng mình đang đứng trước ngưỡng cửa của cuộc sống tự lập,nên hứng thú và khuynhhướng nghề nghiệp đã có phần ổn định hơn lứa tuổi thiếu nhi và thiếu niên.

Ở học sinh THPT,tính chủ định được phát triển mạnh mẽ ở tất cả các quá trình nhậnthức Các em đã có khả năng nhận thức vấn đề một cách đúng đắn và sâu sắc hơn.Trong quan hệ giao tiếp, sự giao tiếp với những người lớn tuổi hơn hoặc nhỏ tuổi hơnchiếm một vị trí không lớn Ngược lại, mối quan hệ với bạn bè đồng trang lứa được

mở rộng và chiếm vị trí quan trọng hơn hẳn Trong tập thể,các em thấy được vị trítrách nhiệm của mình và các em cảm thấy mình cần cho tập thể Khi giao tiếp vớinhóm bạn,nảy sinh hiện tượng “phân cực” : yêu mến bạn này và ghét bỏ bạn kia Điềunày làm cho các em phải suy nghĩ về tính cách của mình và tìm cách điều chỉnh bảnthân

Cần phải nói thêm rằng, ở tuổi học sinh THPT, tâm lí các em đã xuất hiện một thứtình cảm đặc biệt – Tình yêu nam nữ Tình yêu nam nữ ở tuổi thanh niên THPT tạonhiều cảm xúc : căng thẳng, hồi hộp, sợ bị từ chối,vui sướng khi được đáp lại tìnhcảm Tình yêu ở lứa tuổi này,về cơ bản là tình cảm trong sang lành mạnh Người lớncần có một thái độ trân trọng và tế nhị,song cũng không được thờ ơ,lãnh đạm,để mộtmặt giúp các em hiểu và có thái độ đúng đắn trong quan hệ tình cảm với bạn khácgiới,trang bị cho các em những kĩ năng biết kiềm chế cảm xúc bản thân

Sự tự ý thức là một đặc điểm nổi bật trong sự phát triển nhân cách học sinh THPT.Các em ý thức rõ về cá tính của mình,về những khác biệt của mình so với ngườikhác Thanh niên THPT có khả năng đánh giá sâu sắc hơn và tốt hơn thiếu niên vềnhững phẩm chất, mặt mạnh, mặt yếu của chính mình và của người khác

III KẾ HOẠCH – NỘI DUNG HOẠT ĐỘNG CÂU LẠC BỘ “KỸ NĂNG SỐNG” Ở TRƯỜNG THPT BÌNH SƠN.

Ở các trường phổ thông Việt Nam hiện nay,số lượng các câu lạc bộ (CLB) học sinhthường không lớn và hoạt động của CLB cũng không thực sự đa dạng phong phú,nhất

là ở những trường vùng nông thôn,vùng sâu xa.Nguyên nhân là do tâm lí “lo học làchính” của đa phần học sinh ở cả nông thôn và thành thị,tâm lí dè dặt,e ngại khôngdám thể hiện mình trước tập thể.Ngoài ra,cũng vì nhà trường thiếu sáng tạo trong việc

tổ chức các hoạt động cho học sinh,học sinh chưa quen với việc tự đứng ra tổ chứchoạt động của một CLB

Tuy nhiên,thực tế qua sự trải nghiệm cùng các em trong một số hoạt động do Đoànthanh niên phát động như hội trại, hội diễn văn nghệ,đố em, hội thao v v…, bản thâncác giáo viên và ban giám hiệu trường tôi nhận thấy ngoài quá trình tham gia hoạtđộng học tập ở trường, học sinh trường THPT Bình Sơn nói riêng và học sinh ở cáctrường THPT nói chung luôn có nhu cầu muốn khẳng định,muốn được thể hiện,mongmuốn khám phá các năng lực bản thân và muốn muốn phát triển những năng lực sởtrường của mình về một số lĩnh vực nào đó Nhưng do các em chưa có nhiều sân chơithường niên, hoặc chưa có môi trường thích hợp để phát huy khả năng của mình

Vì vậy, việc xây dựng mô hình CLB học sinh trong trường phổ thông là một hoạtđộng thiết thực, vì thông qua CLB có thể tổ chức nhiều hoạt động đa dạng vềphương pháp,phong phú về nội dung, đem lại quyền hưởng thụ văn hóa-văn nghệ,quyền nghỉ ngơi, vui chơi, giải trí tích cực cho học sinh,rèn luyện cho học sinh kỹnăng tự giác tham gia vào quá trình quản lí, sang tạo, phát triển kỹ năng sống gópphần giúp học sinh thành công trong cuộc sống sau này.

Trong năm học 2013-2014, BGH trường THPT Bình Sơn, đoàn trường và các giáoviên chuyên Anh có tâm huyết đã hỗ trợ học sinh của trường thành lập CLB TiếngAnh tạo điều kiện cho học sinh đam mê tiếng Anh có môi trường giao lưu và rènluyện kĩ năng ngoại ngữ, nhưng do là lần đầu tiên tổ chức CLB và cũng là do đặc thùcủa CLB nên sau một thời gian hoạt động, việc tiếp tục duy trì CLB chưa thành công Đứng trước khó khăn và thách thức của mô hình CLB tiên phong đó.Trong năm học2014-2015,tôi và một số anh chị em cộng tác viên cũng là đồng nghiệp trong trường

có kế hoạch xây dựng mô hình CLB “KỸ NĂNG SỐNG”, tạo môi trường tích cực đểhọc sinh tham gia trải nghiệm và trang bị những kỹ năng sống cần thiết cho bản thântrong cuộc sống Dự kiến khi hoạt động đi vào quỹ đạo ổn định thì nhóm giáo viên trẻchúng tôi sẽ trở về đúng vị trí của mình là hỗ trợ cho học sinh – chính các em mới làchủ thể vận hành CLB

1 TIÊU CHÍ – MỤC ĐÍCH – NỘI DUNG – HÌNH THỨC HOẠT ĐỘNG

CLB KỸ NĂNG SỐNG.

1.1 TIÊU CHÍ THÀNH LẬP CLB

Một mô hình CLB học sinh hoạt động có hiệu quả cẩn đáp ứng những tiêu chí sau :

- Có nội quy,điều lệ,kế hoạch hoạt động rõ rang

- HS tự nguyện,tự giác tham gia trên cơ sở ý thức được ích lợi của CLB mangđến cho cá nhân các em

- Thể hiện được tính chủ động của học sinh

- CLB chịu sự chỉ đạo định hướng của một tổ chức đoàn thể trong nhà trường

- GV người có kinh nghiệm đóng vai trò người cố vấn,giám sát,đánh giá hoạtđộng

1.2 MỤC ĐÍCH XÂY DỰNG CLB KỸ NĂNG SỐNG

CLB rèn luyện kỹ năng sống góp phần giáo dục học sinh có nhận thức đúng về vaitrò,tầm quan trọng của việc học hỏi rèn luyện các kĩ năng sống,biết cách sử dụng các

kỹ năng sống để nâng cao chất lượng cuộc sống

1.3 ĐẶC ĐIỂM HỌC SINH TRƯỜNG THPT BÌNH SƠN

Học sinh từ độ tuổi 15- 18,tập trung ở ba khối lớp với hơn 1000 học sinh Nhìn chung,các em cũng bộc lộ những đặc điểm tâm sinh lý chung của lứa tuổi đầu thanh niênnhư đã trình bày ở phần cơ sở lí luận

Bên cạnh đó,do đặc thù trường nằm ở vùng nông thôn,phần lớn học sinh ngoài giờhọc trên trường,các em sẽ tranh thủ thời gian phụ giúp ba mẹ, nên thời gian cũng nhưkhông gian vui chơi giải trí lành mạnh của các em cũng hạn hẹp.

Trường tuyển sinh theo cơ chế xét tuyển nên thành phần học sinh khá đa dạng,địa bàn

cư trú của các em tập trung từ rất nhiều xã như Bình Sơn, Cẩm Đường, An Viễng, Xã

lộ 25, Thừa Đức v v… nên ít nhiều các em cũng gặp khó khăn trong việc sinh hoạtcộng đồng và học tập

1.4 NỘI DUNG HOẠT ĐỘNG CỦA CLB

Như đã đề cập, hiện nay phần lớn phụ huynh và xã hội vẫn chưa có sự thay đổi cáchnhìn về việc học,nếp suy nghĩ cố hữu “tập trung vào việc học là chính”,nên dù ở nôngthôn hay thành thị các bậc phụ huynh cũng vẫn hết mực ưu tiên cho lịch học văn hóacủa con mình, vô hình chung các em như những robot được lập trình với những thờikhóa biểu học chính khóa, học trái buổi,học phụ đạo v v…Nên cần lắm một điểmdừng chân cho các em ở vùng nông thôn sau một tuần miệt mài chạy theo bài vở Vìvậy HS trường THPT Bình Sơn sẽ làm quen với mô hình CLB “KỸ NĂNG SỐNG”

do Đoàn trường THPT Bình Sơn phối hợp với GV và HS tổ chức trong năm học2014-2015 bao gồm các nội dung chính được phân phối thành chủ đề sinh hoạt theotừng tháng :

- Kỹ năng học bằng đa giác quan Tháng 10

- Kỹ năng suy nghĩ tích cực-duy trì

- Kỹ năng tìm kiếm sự giúp đỡ Tháng 2

- Kỹ năng giải quyết vấn đề và ra

1.5 HÌNH THỨC TỔ CHỨC

Qua chủ đề sinh hoạt của từng tháng,những thành viên chủ lực của CLB sẽ vận dụng linh hoạt các hình thức để xây dựng thành một kịch bản rèn luyện KNS hoàn chỉnh tương ứng với từng kỹ năng cần trang bị cho học sinh – những người tham gia CLB, như :

- Tổ chức một ban biên tập phụ trách bản tin CLB KNS

- Xây dựng hoạt cảnh –văn nghệ, các cuộc thi tài

- Tọa đàm – thảo luận

- Xây dựng những kịch bản tình huống bằng video clip do chính HS tham gia diễn xuất

- V v…

2 MÔ HÌNH LÝ THUYẾT XÂY DỰNG CLB KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC

SINH THPT BÌNH SƠN 2.1 MỤC TIÊU

Giáo dục KNS giúp học sinh đạt được những mục tiêu sau :

 Các em trở nên tự tin,tự lập,biết làm chủ bản thân,biết thích ứng với hoàn cảnh và ứng phó với những tình huống khó khăn trong cuộc sống hang ngày

 Các em học cách sống biết chia sẻ, chăm sóc, lắng nghe,quan tâm và có trách nhiệm với bản thân,gia đình,bạn bè, xã hội

 Các em cảm thấy sẵn sang tự tin khi tiếp nhận các thử thách mới

 Các em biết hướng đến những suy nghĩ tích cực,biết tự ra quyết định và lựa chọn những hành vi đúng đắn trong mọi tình huống

 Các em nhận biết những hoàn cảnh không an toàn,biết cách giữ an toàn cho mình trước những cạm bẫy trong XH hiện đại

 Tự nâng cao kiến thức cho bản thân về sức khỏe và xã hội

Gồm các thành phần sau : 1 thành viên trong BGH, 1 GV trong ban chấp hànhĐoàn thanh niên của trường, 1 cộng tác viên giảng dạy kỹ năng sống, 2 GV hỗ trợ

về tổ chức các hoạt động KNS

2.3.2 Thành lập ban chủ nhiệm CLB

Do đặc thù về giáo dục KNS,nên thời gian đầu ban chủ nhiệm CLB đồng thời cũng

là những thành viên trong ban cố vấn ( trừ BGH và cộng tác viên), kết hợp với cáctình nguyện viên là những học sinh năng nổ, nhiệt tình, sang tạo,có óc tổ chức,tàilãnh đạo,được chọn từ đại diện của cả 3 khối lớp

Phân công trách nhiệm,xác định rõ nhiệm vụ từng thành viên trong ban chủ nhiệmCLB

2.3.3 Xây dựng điều lệ,nội quy hoạt động CLB

- Soạn thảo nội quy hoạt động của CLB

- Công khai nội quy,bản điều lệ của CLB

2.3.4 Xây dựng bản tin của CLB.

- Bản tin là nơi các thành viên CLB chia sẻ,đóng góp ý tưởng, bày tỏ thái độ đốivới hoạt động của CLB

- Bản tin CLB cần được cập nhật thông tin định kỳ vào một ngày nhất định trongtuần, qua đó các thành viên tham gia CLB nắm được những kiến thức cơ bản vềKNS để sẵn sang tâm thế cho những hoạt động được tổ chức trong buổi sinh hoạtcủa CLB

2.3.5 Xây dựng kế hoạch và lựa chọn nội dung hoạt động của CLB trong

suốt năm học.

- Thời lượng sinh hoạt : 2 buổi/tháng

- Thời gian : Sáng Chủ nhật của tuần thứ hai và tuần thứ tư mỗi tháng

- Địa điểm : Tùy nội dung chủ đề và hình thức thể hiện mà địa điểm sinh hoạt có thể là trong hội trường hoặc ngoài trời

- Nội dung chủ đề :

- Kỹ năng học bằng đa giác quan Tháng 10

- Kỹ năng suy nghĩ tích cực-duy trì

thái độ lạc quan

Tháng 11

- Kỹ năng giao tiếp – lắng nghe

tích cực

Tháng 12

- Kỹ năng giải quyết vấn đề và ra

3 CÁCH THỨC XÂY DỰNG CÁC CHỦ ĐỀ GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG

Sau đây là hai ví dụ đơn cử cho việc lên một kịch bản sinh hoạt CLB “Kỹ Năng Sống” Được dùng trong tháng sinh hoạt tháng 9 và tháng 10

- Thông báo rộng rãi đến từng thành viên CLB

- Đưa ra yêu cầu về chất lượng,thời gian hoàn thành

- Tổ chức giám sát- đánh giá,điều chỉnh hoạt động theo chương trình nội dung đã định

1.2 Hướng dẫn thực hiện hoạt động

Chủ đề sinh hoạt tháng 9 là “ kỹ năng kết bạn” Chủ đề này thích hợp với thời điểm các em bước vào năm học mới, khối lớp 10 còn bỡ ngỡ với trường mới, bạn mới, khối lớp 11 và 12 được dịp mở rộng mối quan hệ bạn bè

Như đã đề cập ở phần trên, ở tuổi HS THPT quan hệ bạn bè chiếm vị trí quan trọng trong quá trình phát triển tâm lý của các em, nên việc lựa chọn kỹ năng kỹ năng kết bạn là chủ đề sinh hoạt đầu tiên của CLB chắc chắn sẽ tạo sự chú ý và tham gia của học sinh

 Thông điệp :