skkn nâng cao hiệu quả khai thác phim tư liệu trong soạn giảng giáo án địa lí

Để đạt được tính hiệu quả trong thiết kế bài giảng bằng phần mềm Microsoft PowerPoint rất nhiều giáo viên sử dụng đến các đoạn phim tư liệu bởi chúng có tính trực quan rất cao.. Nhưng ít

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI TRƯỜNG THPT THANH BÌNH

Mã số: ………

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

NÂNG CAO HIỆU QUẢ KHAI THÁC PHIM TƯ LIỆU

TRONG SOẠN&GIẢNG

GIÁO ÁN ĐỊA LÍ

Người thực hiện: NÔNG HIẾU ĐÔNG Lĩnh vực nghiên cứu:

Phương pháp dạy học bộ môn: Địa lí  Lĩnh vực khác: ……… 

Có đính kèm:

 Mô hình  Đĩa CD (DVD)  Phim ảnh  Hiện vật khác

Năm học: 2013 -2014

SƠ LƯỢC LÍ LỊCH KHOA HỌC

I THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN

1 Họ và tên: NÔNG HIẾU ĐÔNG

2 Ngày tháng năm sinh: 07/01/1985

4 Địa chỉ: Phú Bình,Tân Phú, Đồng Nai

5 Điện thoại: 0908770185

6 Fax: E-mail: hieudong85@gmail.com

7 Chức vụ: Giáo viên

8 Nhiệm vụ được giao: dạy Địa lí các lớp 10A3, 11A5, 11A6, 11A10, 11A11, 11A12,

12A5, 12A7, 12A8, 12A9; chủ nhiệm: 10A3.

9 Đơn vị công tác: Trường THPT Thanh Bình

II TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO

-Học vị cao nhất: Cử nhân

-Năm nhận bằng: 2007

-Chuyên ngành đào tạo: Địa lí

III KINH NGHIỆM KHOA HỌC

- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: Giảng dạy

- Số năm kinh nghiệm: 7 năm

-Đề tài sáng kiến kinh nghiệm

+Năm học 2012-2013: Khai thác loạt phim “Planet Earth” trong giảng dạy Địa Lí tự nhiên 10

NÂNG CAO HIỆU QUẢ KHAI THÁC PHIM TƯ LIỆU TRONG SOẠN&GIẢNG

GIÁO ÁN ĐỊA LÍ

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Hiện nay, việc ứng dụng công nghệ thông tin trở nên khá phổ biến trong thiết kế, soạn giảng đối với nhiều giáo viên bởi tính hiệu quả mà ai cũng phải thừa nhận Để đạt được tính hiệu quả trong thiết kế bài giảng bằng phần mềm Microsoft PowerPoint rất nhiều giáo viên sử dụng đến các đoạn phim tư liệu bởi chúng có tính trực quan rất cao Nhưng ít giáo viên quan tâm đến chất lượng hình ảnh, âm thanh, thời lượng cũng như những thao tác, phương pháp cần thiết

để cho đoạn phim tư liệu đạt được hiệu quả sử dụng cao nhất không những trong soạn giáo án mà kể cả trong giảng dạy Đề tài này ra đời từ kinh nghiệm thực tế của bản thân với mong muốn hướng dẫn phương pháp để có được một đoạn phim tư liệu ưng ý nhất nhằm phục vụ cho công tác giảng dạy, nhất là đối với các môn khoa học xã hội nói chung và môn Địa lí cấp trung học phổ thông nói riêng

II CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

-Tính hiệu quả của phim tư liệu trong soạn giảng giáo án điện tử được thể hiện thông qua việc chọn lựa đúng nội dung, chất lượng hình ảnh, chất lượng âm thanh và phân khúc thời gian chứa nội dung, một số thao tác, thủ thuật cần thiết nhất để truyền đạt thông tin trong bài giảng

-Trước đây các trường học sử dụng chủ yếu máy chiếu Projector nhưng máy chiếu này có hạn chế là sau một thời gian sử dụng thì chất lượng đèn chiếu bị xuống cấp nên hình ảnh xấu và mờ và cũng mất rất nhiều thời gian để căn chỉnh máy, cho nên hiện nay nhiều trường học đã mạnh dạn thay thế bằng những tivi màn hình cỡ lớn, đáng nói hơn là hiện nay có sự ra đời của màn hình LCD, LED, OLED, Plasma hỗ trợ công nghệ High-Definition (HD) video cho hình

ảnh và âm thanh rất tốt, trung thực, sống động Hơn nữa, máy tính cá nhân ngày một nâng cấp, thì việc lưu trữ và phát các đoạn phim tư liệu chất lượng HD cũng trở nên dễ dàng Từ thực tế đó, nếu trong giáo án điện tử có những đoạn phim tư liệu chất lượng cao thì hiệu quả truyền đạt sẽ tốt hơn rất nhiều, tạo được hứng thú học tập cho học sinh

-Nguồn phim tư liệu chủ yếu được giáo viên lấy từ trên mạng internet, nhưng các phim thường cho chất lượng thấp cả về âm thanh và hình ảnh, không đúng với định dạng video cần thiết nên nhất thiết phải xử lí lại

-Hiện nay, có rất nhiều phần mềm để giảng dạy giáo án điện tử, ngoài các phần mềm nguồn mở ra thì quen thuộc, phổ biến và hiệu quả hơn cả là phần mềm Microsoft Powerpoint, cho nên đề tài cũng hướng đến việc sử dụng phần mềm này Về phần mềm xử lí phim ảnh, cũng có rất nhiều, cho nên tùy sở thích và thói quen mà từng giáo viên sẽ có những lựa chọn riêng

-Đây là một vấn đề không phải quá mới, có thể nhiều giáo viên đã biết một vài cách xử lí để làm cho phim tư liệu tốt hơn, nhưng để thay đổi toàn diện cả hình ảnh, âm thanh, thời lượng, lựa chọn đúng nội dung hay một số thủ thuật khác thì ít người chú ý đến Ngoài việc bổ sung thêm kĩ thuật xử lí phim tư liệu cho đối tượng đã biết thì đề tài còn rất có ích đối với nhiều đối tượng mới quan tâm hoặc muốn làm quen đến vấn đề Tác giả tin chắc rằng, nếu làm theo những hướng dẫn trong đề tài thì giáo viên sẽ tiết kiệm được nhiều thời gian, quan trọng hơn giáo viên sẽ có được nhiều đoạn phim tư liệu ưng ý và hiệu quả nhất

III TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP

1.NÂNG CAO HIỆU QUẢ KHAI THÁC CỦA PHIM TƯ LIỆU

TRONG SOẠN GIÁO ÁN ĐỊA LÍ

a CHỌN NGUỒN PHIM TƯ LIỆU

-Nguồn từ đĩa phim bản quyền

+Giáo viên có thể tự liên hệ hoặc đề xuất nhà trường liên hệ với các đài truyền hình, nhà xuất bản, các hãng phim, công ty thiết bị nghe nhìn, đồ dùng dạy học….để mua các đĩa phim tư liệu Với cách này, Giáo viên rất

an tâm về chất lượng phim, nhưng chi phí hơi cao

+Nếu bỏ qua vấn đề về bản quyền, Giáo viên có thể liên hệ với các cửa hàng băng đĩa; cách này có tính rủi ro khá cao, khó kiếm được phim tư liệu ưng ý, nhưng giá thành rẻ

+Nhìn chung, với nguồn phim tư liệu này, sẽ giúp tiết kiệm thời gian tìm kiếm, chất lượng phim rất tốt nhưng ngược lại khâu xử lí phim để đưa vào bài giảng khá mất thời gian và không phải trường nào cũng làm được điều này

-Nguồn lưu trữ từ truyền hình

+Các dịch vụ truyền hình, các đầu thu kỹ thuật số, phần mềm xem tivi trực tuyến có hỗ trợ việc ghi lại những chương trình truyền hình, Giáo viên có thể tận dụng điều này để tìm kiếm nguồn phim tư liệu

+Cách làm này thích hợp cho việc tìm kiếm các tin tức thời sự liên quan đến bài học nhưng giáo viên hoàn toàn bị động về mặt thời gian, nội dung

-Giáo viên tự biên tập phim tư liệu từ hình ảnh, đoạn phim, âm thanh, phụ đề

+Hiện nay có rất nhiều phần mềm biên tập phim, chuyên nghiệp thì có Proshow, CyberLink PowerDirector, Corel VideoStudio, Pinnacle Studio;còn đơn giản, quen thuộc thì có Movie Maker tích hợp sẵn trong Windows XP; còn Windows 7&8 thì phải cài thêm chương trình

Windows Essential 2012 (có sẵn trong CD đính kèm)

-Nguồn từ mạng internet

+Đây là nguồn phim mà giáo viên nên khai thác triệt để bởi sự đa dạng, giàu có về tài nguyên phim tư liệu, nên chọn nguồn phim có độ phân giải

HD hoặc ít nhất 480p, 360p để tải; đối với phim tư liệu của nước ngoài nên chọn phim có sẵn phụ đề Tiếng Việt để khi xử lí sẽ tiết kiệm được thời gian

+Phương pháp này đòi hỏi giáo viên phải có kiến thức về mạng internet

và một số thủ thuật như tải phim hay lựa chọn trình duyệt, công cụ có thể tải phim

b CHỌN PHIM TƯ LIỆU PHÙ HỢP VỚI NỘI DUNG CỦA GIÁO ÁN ĐỊA LÍ

-Đề xuất một số phim tư liệu có nội dung phù hợp với giáo án Địa lí 10

Tên phim tư liệu Kiến thức Địa Lí 10 có thể áp dụng

Planet Earth (Hành tinh

Trái Đất)

Phần địa lí tự nhiên, ví dụ:

-Giải thích các dạng địa hình do tác động ngoại lực, nội lực

-Các dãy núi trẻ, hiện tượng động đất, núi lửa phun trào, bão cát, sạt lở

-Sự phân bố sinh vật theo vĩ độ, độ cao…

Journey To The Edge

Of The Universe

(Hành Trình Đến Tận

Cùng Vũ Trụ)

Kiến thức về Vũ Trụ, Hệ Mặt Trời và Trái Đất: -Thấy rõ về Hệ Mặt Trời: từ bề mặt Trái Đất, lần lượt quay tận cảnh các hành tinh khác trong

Hệ Mặt Trời -Thấy được chuyển động của Trái Đất và các hành tinh…

The Blue Planet (Hành

tinh xanh)

Phần Địa Lí tự nhiên, nhất là cảnh quan và sinh vật trên Trái Đất

The Power Of The

Planet (Sức Mạnh Của

Hành Tinh)

Phần Địa Lí tự nhiên The Universe (Vũ Trụ) Kiến thức chuyên sâu về vũ trụ, Hệ Mặt Trời,

Trái Đất Các hệ quả được minh họa khá rõ, dễ hình dung

Caught In The Act

(Những Khoảnh Khắc

Thiên Nhiên Hoang

Dã)

Phần Địa lí tự nhiên, nhất là cảnh quan và sinh vật

Human Planet (Hành

tinh loài người)

-Phần Địa lí tự nhiên -Phần Địa lí dân cư: như sự di cư, nhân tố ảnh hưởng đến tăng dân số, động lực tăng dân số

- Đề xuất một số phim tư liệu có nội dung phù hợp với giáo án Địa lí 11

Tên phim tư liệu Kiến thức Địa Lí 11 có thể áp dụng

America Revealed

(Tiết lộ về nước Mỹ)

Bài 6: Hoa Kì

Somewhere in China

(Dạo quanh Trung

Hoa)

Bài 10: Trung Quốc

Ký Sự Hỏa Xa - Hành

Trình Xuyên Lục Địa

-Bài 10: Trung Quốc -Bài 8: Liên Bang Nga -Một số nước trong Liên minh Châu Âu Departures - Du Lịch

Thế Giới - Những

Điểm Khởi Hành

Các tập phim tương ứng có thể khai thác

Mê Kông Ký Sự -Bài Trung Quốc

-Đông Nam Á lục địa Amazing Africa-Châu

Phi Huyền Diệu

Bài Châu Phi

Wild China (Thiên

nhiên hoang dã Trung

Quốc)

-Bài Trung Quốc

Japans Tsunami -Bài Nhật Bản

- Đề xuất một số phim tư liệu có nội dung phù hợp với giáo án Địa lí 12

Tên phim tư liệu Kiến thức Địa Lí 12 có thể áp dụng

Mê Kông Ký Sự -Sông ngòi Việt Nam, Giao thông đường sông,

ngành thủy sản -Địa lí các vùng kinh tế Hello Việt Nam -Đôi nét cảnh quan, con người Việt Nam

-Địa lí các vùng kinh tế Departures - Du Lịch

Thế Giới - Những

Điểm Khởi Hành

Trong tập phim về Việt Nam, giới thiệu thiên nhiên, con người Việt Nam

Ký Sự Hỏa Xa - Hành

Trình Xuyên Lục Địa

-Giới thiệu về lịch sử phát triển đường sắt nước ta

-Giới thiệu về một vài địa phương ở một số vùng kinh tế

c XỬ LÝ ĐỂ NÂNG CAO HIỆU QUẢ KHAI THÁC CỦA PHIM

TƯ LIỆU

Hiện tại, có rất nhiều phần mềm xử lí phim tư liệu, đề tài sẽ chọn và

hướng dẫn cách sử dụng phần mềm Xilisoft Video Converter (phần mềm

và hướng dẫn các bước có trong CD kèm theo):

*Chuyển định dạng video phù hợp

*Cắt đoạn/nối và chọn thời lượng phim tư liệu phù hợp với nội dung bài dạy

*Thay đổi độ phân giải và chất lượng hiển thị video

*Thay đổi chất lượng âm thanh của phim tư liệu

*Biên tập, thu âm, ghép ảnh, âm thanh, đoạn phim thành phim tư liệu (dùng phần mềm Movie Maker giao diện tiếng Việt rất dễ sử dụng có kèm theo CD hoặc phần mềm Proshow)

2.NÂNG CAO HIỆU QUẢ KHAI THÁC CỦA PHIM TƯ LIỆU

TRONG GIẢNG DẠY GIÁO ÁN ĐỊA LÍ

-Chọn phần mềm trình chiếu

Để trình chiếu bài giảng thì chương trình Microsoft PowerPoint vẫn được giáo viên tin dùng vì nó hiệu quả và quen thuộc, nhưng nên chọn phiên bản nào để trình chiếu tốt nhất

Bảng so sánh các phiên bản PowerPoint

Powerpoint 2003&2007 Powerpoint 2010&2013 Các định

dạng video

chèn được

-Windows Media Video

file(.wmv) -Windows Media file(.asf) -Windows video file(.avi)

-Microsoft Recorded TV

Show(.dvr-ms) -MP4 Video(.mp4) Movie file(.mpeg)

-MPEG-2 TS Video -QuickTime Movie file

Hỗ trợ hầu hết mọi định dạng video

Công cụ

được tích

hợp trong

trình chiếu

video

-Công cụ chỉnh sửa chưa đa dạng

-Không có công cụ nào được tích hợp khi trình chiếu, nên không thể điều chỉnh âm lượng, tùy chỉnh thời gian đoạn phim

-Tích hợp nhiều công cụ chỉnh sửa như: tăng độ sáng, hiệu ứng màu, khung viền, tùy chọn thời gian phát,…

-Tích hợp công cụ cần thiết trong trình chiếu: play/stop, điều chỉnh âm lượng, tùy chỉnh thời điểm phát

Với sự so sánh như trên thì tiện ích hơn là phiên bản PowerPoint 2010 hoặc

2013, cho nên Giáo viên nên chọn một trong hai phiên bản trên, nếu Giáo viên nào vẫn còn sử dụng phiên bản 2003 hoặc 2007 thì khi chuyển file nên chọn đúng định dạng file mà PowerPoint hỗ trợ

Một số công cụ cần thiết đối với việc trình chiếu phim tư liệu khi sử dụng Powerpoint 2010 hoặc 2013.

-Trình bày, thêm hiệu ứng, chỉnh sửa trang trình chiếu

Trong mục Format phim, cần lưu ý một số thao tác:

+Corrections: thay đổi độ sáng đoạn phim

+Color: thay đổi hiệu ứng màu cho đoạn phim

+Video Styles: phong cách hiển thị phim

+Video Shape: chọn loại khung hiển thị phim

Trong mục PlayBack, cần lưu ý các thao tác sau:

-Giới thiệu một số phương pháp dạy học tích cực giúp học sinh thích thú, chủ động tiếp cận kiến thức Địa lí từ phim tư liệu:

+Đặt vấn đề/câu hỏi trước hoặc sau khi xem phim tư liệu cho cá nhân hoặc nhóm nhỏ

+Đặt vấn đề hoặc câu hỏi phát sinh vấn đề ngay trong phim tư liệu

+Hoàn thành phiếu học tập trong khi theo dõi phim tư liệu

+Rút ra vấn đề hoặc nội dung chính của phim tư liệu.

+Sắp xếp các cảnh trong phim hoặc nhiều đoạn phim theo 1 trình tự nào đó: thời gian, không gian, nguyên nhân-kết quả-giải pháp…

+Học sinh dựa vào kiến thức bản thân để thuyết minh cho phim tư liệu “câm” +Giao chủ đề để học sinh biên tập, ghép ảnh/phim, lồng tiếng thành một đoạn phim tư liệu hoàn chỉnh.

+Trim Video: cho phép chọn thời gian bắt đầu phát và thời gian kết thúc đoạn phim

+Start: cho phép phát phim khi click chuột hoặc tự động phát +Play Full Screen: phát phim toàn màn mình

IV HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI

Đề tài hướng đến việc lựa chọn, phục vụ khâu xử lí phim tư liệu trong công tác soạn giảng giáo án điện tử đối với giáo viên chưa biết nhưng muốn làm quen hoặc giáo viên đã biết nhưng chưa hoàn chỉnh các bước, các khâu hoặc thao tác Đề tài cũng sẽ giúp giáo viên khắc phục được một số khó khăn khi sử dụng phim tư liệu như không chèn được, chèn được nhưng chỉ có âm thanh, không thấy hình ảnh hoặc ngược lại

Nhưng quan trọng hơn, sau khi được xử lí, các đoạn phim tư liệu đã phần nào trở nên tốt hơn với âm thanh lớn hơn, đúng định dạng hỗ trợ trong trình chiếu, phần nào có nội dung định hướng, cải thiện chất lượng hình ảnh, mà nhất

là cắt được những đoạn phim có thời lượng, nội dung phù hợp, cần thiết cho bài giảng, các đơn vị kiến thức trong giáo án địa lí

Như vậy, sau khi được xử lí, những đoạn phim “thô” sẽ được chỉnh chu lại theo ý đồ soạn giảng của giáo viên từ đó giúp nâng cao tính hiệu quả của đoạn phim nhờ nâng cao tính trực quan, lựa chọn nội dung thích hợp vì thế đạt được hiệu quả giảng dạy cao hơn

V ĐỀ XUẤT, KHUYẾN NGHỊ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG

Dạy học bằng phim tư liệu tỏ ra khá hiệu quả bởi nó trực quan và tạo ra hứng thú cho học sinh Xử lí phim tư liệu là một việc làm hết sức cần thiết trước khi đưa vào bài giảng nhưng nhiều giáo viên hiện nay không xem trọng việc này hoặc muốn thực hiện nhưng gặp khó khăn bởi nhiều vấn đề phát sinh Đề tài này

có thể giúp đỡ một phần náo đó cho giáo viên

Với thực tế thiết bị phần cứng của các trường học hiện nay là những màn hình LCD có hỗ trợ công nghệ phim chuẩn HDTV (High Definition Television nghĩa là Truyền hình độ nét cao hay truyền hình độ phân giải cao) thì việc xử lí phim tư liệu nên tập trung xuất ra những định dạng có hỗ trợ chuẩn HD như thế

sẽ mang lại chất lượng cao hơn

Mạng internet chứa một kho thông tin khổng lồ, nên việc chọn nguồn phim tư liệu cũng khá dễ dàng, nhưng để đạt chất lượng tốt nhất thì nên chọn

phim nguồn là các phim HD, tuy nhiên những phim này có dung lượng rất lớn, điều này gây ra khó khăn khi giáo viên tải về, nếu có thể, trường học nên có đường truyền Internet tốc độ cao như thế sẽ tiết kiệm được thời gian truyền tải Hoặc khi đăng kí mua phim tư liệu thì trường học nên chọn những đĩa phim chuẩn HD

VI TÀI LIỆU THAM KHẢO (Nguồn: Internet)

NGƯỜI THỰC HIỆN

Nông Hiếu Đông

SỞ GD&ĐT ĐỒNG NAI

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

Tân Phú, ngày 20 tháng 05 năm 2014

PHIẾU NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Năm học 2013 – 2014

Tên sáng kiến kinh nghiệm: NÂNG CAO HIỆU QUẢ KHAI THÁC PHIM TƯ LIỆU

TRONG SOẠN&GIẢNG GIÁO ÁN ĐỊA LÍ

Họ và tên tác giả: NÔNG HIẾU ĐÔNG Chức vụ: Giáo viên

Đơn vị (tổ): SỬ-ĐỊA-GDCD

Lĩnh vực:

Quản lý giáo dục  Phương pháp dạy học bộ môn 

Phương pháp giáo dục  Lĩnh vực khác 

Sáng kiến kinh nghiệm đã được triển khai áp dụng tại: Tại đơn vị  Trong ngành 

1 Tính mới

- Đề ra giải pháp thay thế hoàn toàn mới, bảo đảm tính khoa học, đúng đắn 

- Đề ra giải pháp thay thế một phần giải pháp đã có, bảo đảm tính khoa học, đúng đắn 

- Giải pháp mới gần đây đã áp dụng ở đơn vị khác nhưng chưa từng áp dụng ở đơn vị mình nay tác giả tổ chức thực hiện và có hiệu quả cho đơn vị 

2 Hiệu quả

- Giải pháp thay thế hoàn toàn mới, đã được thực hiện trong toàn ngành có hiệu quả cao 

- Giải pháp thay thế một phần giải pháp đã có, đã được thực hiện trong toàn ngành có hiệu quả cao 

- Giải pháp thay thế hoàn toàn mới, đã được thực hiện tại đơn vị có hiệu quả cao 

- Giải pháp thay thế một phần giải pháp đã có, đã được thực hiện tại đơn vị có hiệu quả cao



- Giải pháp mới gần đây đã áp dụng ở đơn vị khác nhưng chưa từng áp dụng ở đơn vị mình nay tác giả tổ chức thực hiện và có hiệu quả cho đơn vị 

3 Khả năng áp dụng

- Cung cấp được các luận cứ khoa học cho việc hoạch định đường lối, chính sách:

Trong Tổ/Phòng/Ban  Trong cơ quan, đơn vị, cơ sở GD&ĐT  Trong ngành 

- Đưa ra giải pháp kiến nghị có khả năng ứng dụng thực tiễn, dễ thực hiện, dễ đi vào cuộc

sống: Trong Tổ/Phòng/Ban  Trong cơ quan, đơn vị, cơ sở GD&ĐT  Trong ngành 

- Đã được áp dụng trong thực tế đạt hiệu quả hoặc có khả năng áp dụng đạt hiệu quả trong phạm vi rộng:

Trong Tổ/Phòng/Ban  Trong cơ quan, đơn vị, cơ sở GD&ĐT  Trong ngành 

Cá nhân viết sáng kiến kinh nghiệm cam kết và chịu trách nhiệm không sao chép tài liệu của người khác hoặc sao chép lại nội dung sáng kiến kinh nghiệm cũ của mình.

Tổ trưởng và Thủ trưởng đơn vị xác nhận đã kiểm tra và ghi nhận sáng kiến kinh

nghiệm này đã được tổ chức thực hiện tại đơn vị, được Hội đồng chuyên môn trường xem xét, đánh giá, tác giả không sao chép tài liệu của người khác hoặc sao chép lại nội dung sáng kiến kinh nghiệm cũ của chính tác giả.

NGƯỜI THỰC HIỆN

SKKN

Nông Hiếu Đông

XÁC NHẬN CỦA TỔ CHUYÊN MÔN

THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ