Lý thuyết và bài tập môn di truyền học
Trang 1Nhiễm sắc thể
& Su phan bao
Bui Tan Anh — College of Natural Sciences
NST của tế bào chân hạch — Hinh dang
location
Sister Middle Metacentric | chromatids ¥Centromere | >
—=— Migration —»
and end
Between oa Con =¬
middle Submetacentric
Close to end Acrocentric < »
At end Telocentric A v `
Bai Tấn Anh - 2006
Kích thước
Số : Chiều dài Chỉ sô
h Sơ đồ ke * 2
Nhóm thứ tự tương đổi (*) tâm động (**)
G 21 — 1.9 31
Y ° 2.2 (Nhóm G) 27(A)
Bai Tan Anh - 2006
Trang 2
Các khái niệm
‹_ Cặp nhiễm sắc thé trong đồng
- - Bộ nhiễm sắc thê lưỡng bội
- - Bộ nhiễm sắc thê đơn bội
- Nhiém sac thé don - nhiễm sắc thê kép
° Tứtử
Bùi Tấn Anh - 2006
Homologous chromosome
Gene loci (location)
pair of
|
Bùi Tấn Anh - 2006
Sister chromatid
sister chromatids
centromere
‘kinetochore
one chromatid
b
Bùi Tấn Anh - 2006
Trang 3
Bộ NST lưỡng bậi
Ruồi dấm (2n = 8) gs
Bùi Tấn Anh - 2006
Nhiễm sắc thể đồ (Karyotype)
Bùi Tấn Anh - 2006
Bùi Tấn Anh - 2006
Trang 4
Bo NST cua Drosophila
Am Heterochromatin Centromere
Bùi Tấn Anh - 2006
-
os
Tag th
< Vows
=
£
sẽ
=
a =
os
se
Bùi Tấn Anh - 2006
Số lượng NST ở một số loài Động vật
Muỗi (Mosquito) Culex pipiens 6
Rudi dam (Fruit fly) Drosophila melanogaster 8
Rudi nha (House fly) Musca domestica 12
Giun tron (Roundworm) Caenorhabditis elegans 12
Khi Rhesus (Rhesus monkey) Macaca mulatta 42
Tinh tinh (Chimpanzee) Pan troglodytes 48
Ga (Chicken) Gallus domesticus 78
Bùi Tấn Anh - 2006
Trang 5
Số lượng NST ở một số loài Thực vật
Cay Mu tac (Mustard plant) Arabidopsis thaliana 10
Dau tam (Broad bean) Vicia faba 12
Dau Ha lan (Garden pea) Pisum sativum 14
Cay Anh thao (Evening primrose) Oenothera biennis 14
Méc banh mi héng (Pink bread mold) Neurospora crassa 14
Cu hanh (Garden onion) Allium cepa 16
Méc banh mi den (Black bread mold) Aspergillus dinulans 16
Ca chua (Tomato) Lycopersicon esculentum 24
Nam men (Yeast) Saccharomyces cerevisiae 32
Bong (Cotton) Gossypium hirsutum 32
Lua mi (Wheat) Triticum aestivum 42
Khoai tay (Potato) Solanum tuberosum 48
Thuéc 14 (Tobacco) Nicotiana tabacum 48
Bùi Tấn Anh - 2006
Thành phần hoá học của NST
Các thành phần của chromatin ở tuyến ức (thymus) của bê
Bùi Tấn Anh - 2006
Các thành phân của histone
Loại Thanh phan Séaa % các aa kiểm tính
Trang 6
Thi nghiém cua J Taylor
- Chứng minh mỗi NST chỉ có một ADN
| Replication in
*H-thymidine
Bùi Tấn Anh - 2006
Thí nghiệm của Taylor
4)
| epaneion
xa w%xwA
Replication in unlabeled medium
Bùi Tấn Anh - 2006
Cấu trúc NST
¢ nucleosomes, 10 nm =DNA + histone octamer
(2x): H2A, H2B, H3 & H4
solenoid, 30 nm = xoắn, được ôn định nhờ histone
HI
* vong solenoid gan vao protein scaffold nho scaffold
attachment regions (SARs) trén ADN
° siéu xoan, ~700 nm: = chromatid
Trang 7
Cau tao mot nucleosome
Histone
octamer DNA:
Hi
Bùi Tấn Anh - 2006
Cầu tạo một sợi cơ bản
Histone
ADN
ADN nối
=———————>*>
110A
Bùi Tấn Anh - 2006
Soi nhiem sac
Nhìn từ trên Nhìn từ bên
Bùi Tấn Anh - 2006
Trang 8
Mô hình cấu trúc NST
DNA
Nucleosomes
nk
I4eÐU l2,
lL
30-nm solanoid
Bùi Tấn Anh - 2006
Chu kỳ tế bào
INTERPHASE
©1482 Adáaeo Vlasbey Lee,
Bùi Tấn Anh - 2006
Kiểm soát nguyên phân
G, checkpoint
=
M checkpoint
G, checkpoint
Bùi Tấn Anh - 2006
Trang 9
Kiểm soát nguyên phân
¢ MPF = maturation-promoting factor = mitosis-
promoting factor = yeu to khoi động nguyên phân
- MPF gồm:
— Cyclin: số lượng dao động
— CDK (cyclin-dependent kinase) : s6 long hang dinh
Bùi Tấn Anh - 2006
Kiểm soát nguyên phân
Inactive Phosphates block
complex active site
„ Dephosphorylation
` —>p
Phosphoryiation /
- Cyclin B Cac2p / )
N Active
` site
Vf / Breakdown
= Z cycin B
Inactive
Cóc2p
Buildup a
cyclin B
Bai Tan Anh - 2006
TU Spindle fiber
Kinetochore
chromatids
G Shugoshin
Microtubule
Bùi Tấn Anh - 2006
Trang 10
Nguyên phan o dong vat
Bùi Tấn Anh - 2006
Nguyên phan 6 Lilium regale
Bùi Tấn Anh - 2006
Cytokinesis ở tế bào động vật
Bùi Tấn Anh - 2006
10
Trang 11
Cytokinesis ở tế bào động vật
cleavage furrow
Bùi Tấn Anh - 2006
Cytokinesis ở tế bào động vật
contractile ring
Bùi Tấn Anh - 2006
Cytokinesis ở tế bào thực vật
Phragmoplast
Bùi Tấn Anh - 2006
11
Trang 12
Cytokinesis ở tế bào thực vật
cell plate forming
| elie pee
Bùi Tấn Anh - 2006
12
Trang 13
Giảm phần - Kỳ trung gian
Gđ sợi mãnh Gđ tiếp hợp Gd soi day
oo 4
SÉcgœ: 2⁄44 ea
Gđ tách đôi Gd diakinesis
Synaptonemal complex (phức hệ tiếp hợp)
Synaptonemal complex
——
\
J Lateral— Central
Chromatid
oa Transverse filament
Trao doi chéo (Crossing over)
nucleoprotein lattice sister chromatids — sister chromatids
of achromosome of its homologue
chiasmata of
nonsister chromatids
1 and 3
12 34 12 3 4 Bivalent Crossing-over forms has occurred
ak eo l4 Daughter chromosomes
d
Bùi Tấn Anh - 2006
13
Trang 14
Mot ter tr & chau chau (Chorthippus parallelus)
với 5 điểm bắt chéo
Bùi Tấn Anh - 2006
Kinetochore
We
Aw
Bùi Tấn Anh - 2006
ay
e xà}
Ky gira I Ky sau I Kỳ cuối I
Interkinesis Kỳ trước II
Bùi Tấn Anh - 2006
Trang 15
ã#'.< ® Á
= 3 °
Kỳ giữa II Kỳ sau II Kỳ cuối II
oe 4
Tetrad Hat phan
Bùi Tấn Anh - 2006
15