28 Hoàn thiện quản lý ngân sách xã, phường, thị trấn tại tỉnh Quảng Trị theo hướng tự cân đối

28 Hoàn thiện quản lý ngân sách xã, phường, thị trấn tại tỉnh Quảng Trị theo hướng tự cân đối

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Ở Việt Nam chúng ta, chính quyền cấp xã là chính quyền cơ sở nơi trực tiếp nắm bắt, giải quyết các nguyện vọng của nhân dân, trực tiếp tổ chức và lãnhđạo nhân dân triển khai thực hiện các chủ trương, chính sách và pháp luật của Nhà nước vào thực tiễn Các nội dung công việc của chính quyền cấp xã đòi hỏi một nguồn lực tài chính đáp ứng rất lớn và có ý nghĩa tiên quyết mà chủ yếu do ngân sách nhà nước đảm bảo Chính vì thế việc quản lý ngân sách và tài chính xãmột cách tiết kiệm, hiệu quả, công khai, minh bạch và khoa học càng cần thiết hơn bao giờ hết

Luật ngân sách nhà nước ở Việt Nam lần đầu tiên được ban hành vào năm

1996 có hiệu lực năm 1997 và đã được sửa đổi bổ sung vào tháng 5/1998 chophù hợp với tình hình thực tế Tuy nhiên trước sự phát triển nhanh về kinh tế, văn hoá trong xu hướng hội nhập khu vực và thế giới, tại kỳ họp thứ hai của Quốc Hội khó XI ngày 16/12/2002, Luật NSNN Việt Nam đã được thay đổi và

có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/01/2004 Từ khi thực hiện Luật NSNN năm

2002 đến nay đã chứng tỏ được tính khoa học, hiệu quả và phù hợp với thực tiễn với vai trò thúc đẩy vỉ mô nền kinh tế

Từ khi thực hiện Luật ngân sách đến nay Chính phủ và chính quyền địa phương đã làm nhiều nỗ lực để nâng cao hiệu quả phân bổ và sử dụng nguồn lực tài chính công, thế nhưng kết quả đạt được chưa cao Nhiều địa phương đãkhông thực hiện tốt những nội dung mà Luật ngân sách quy định, đặc biệt là việc thời gian lập dự toán, quyết toán và thực hiện việc công khai minh bạch, chínhPDF Create! 4 Trial

www.nuance.com

xác khách quan trong công tác quản lý điều hành ngân sách Một trong những cấp còn tồn tại chủ yếu lại là từ ngân sách cấp cơ sở - Ngân sách xã.

Là ngân sách cấp cơ sở ngoài việc chấp hành theo luật ngân sách Nhànước, ngân sách xã còn được hướng dẫn riêng và chịu sự chi phối bởi các nghị quyết và chính sách của nhà nước cấp Tỉnh Do vậy, công tác quản lý ngân sách

xã, phường, thị trấn được thực hiện tốt, đặc biệt là tăng cường phân cấp ngân sách xã, phường, thị trấn theo hướng tự cân đối là góp phần thực hiện thành côngcông tác điều hành ngân sách địa phương nói riêng và quản lý nhà nước địa phương nói chung

Đối với Quảng Trị, một tỉnh đang còn bị động nguồn lực tài chính từ ngân sách Trung ương, thì vấn đề giải quyết nguồn lực tài chính cho ngân sách cấp xãcòn đang gặp nhiều khó khăn Chính vì vậy với bản thân phát triển nội lực cần phải có những giải pháp để tăng cường chủ động cho ngân sách cấp cơ sở, khai thác tốt nguồn thu, tiết kiệm chi đảm bảo thực hiện tốt công tác quản lý Nhànước trên địa bàn, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu về dịch vụ, hàng hoá côngcho người dân Trong định hướng phát triển kinh tế xã hội đến năm 2015 của tỉnh cũng nêu lên những vấn đề cần tập trung giải quyết:

- Thực hiện tốt chương trình cải cách hành chính, cả về thể chế, tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ công chức và tài chính công Trước hết là cải cách thủ tục hành chính phù hợp với mục tiêu, yêu cầu về tính đồng bộ, thống nhất, khả thi, công khai minh bạch trong quản lý, điều hành

- Đẩy mạnh phân cấp ngân sách giữa các cấp chính quyền địa phương để phát huy tính chủ động, năng động sáng tạo và chịu trách nhiệm của từng ngành,các cấp chính quyền địa phương trong quản lý và điều hành ngân sách, tài chính.PDF Create! 4 Trial

www.nuance.com

Đổi mới cơ chế phân bổ ngân sách cho các cơ quan hành chính, tổ chức sự nghiệp và khu vực dịch vụ công cộng, đồng thời thực hiện công khai, dân chủ minh bạch về tài chính ngân sách.

Từ những lý do trên cho nên đề tài “Hoàn thiện quản lý ngân sách xã,phường, thi trấn theo hướng tự cân đối” ra đời

2.Mục tiêu của nghiên cứu

Bất kỳ một chính quyền nào, đặc biệt là chính quyền cấp xã thì việc xác định mục tiêu ưu tiên hàng đầu là tiến tới tự cân đối ngân sách (cân đối toànphần hoặc không toàn phần) Điều đó tạo cho chính quyền địa phương cơ bản hoàn toàn chủ động, nâng cao trách nhiệm trong quản lý thu – chi ngân sách; lập ngân sách sát với người dân và nhu cầu phát triển của địa phương; tăng cường tính công khai, minh bạch trong công tác quản lý ngân sách Có thể nói ngân sách xã là một mắt xích quan trọng trong hệ thống các cấp ngân sách của địa phương, vì thế công tác điều hành ngân sách xã tốt giúp cho công tác điều hànhngân sách địa phương đó tốt hơn

Như vậy mục tiêu của nghiên cứu là nhằm xây dựng mô hình quản lý ngân sách xã, phường, thị trấn mà trong đó chính quyền cấp xã thực sự chủ động về nguồn lực tài chính, tăng cường sự phối hợp chia sẽ thông tin kinh tế - xã hội giữa chính quyền cấp xã và người dân Để dịch vụ, hàng hoá công cung cấp cho

xã hội đạt hiệu quả cao nhất

3 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu diễn dịch và phân tích thống

kê Quy trình nghiên cứu theo sơ đồ sau:

PDF Create! 4 Trial

www.nuance.com

Sơ đồ 1 Quy trình nghiên cứu

4 Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi nghiên cứu của đề tài là: Tình hình quản lý và phân cấp ngân sách Nhà nước cấp xã, phường, thị trấn tại Tỉnh Quảng Trị giai đoạn 2004 – 2007

5 Nội dung và kết cấu

Đề tài đưa ra một số vấn đề nhằm tăng cường phân cấp ngân sách xã,phường, thị trấn để hoàn thiện công tác quản lý ngân sách xã, phường, thị trấn tại Quảng Trị theo hướng từng bước tự cân đối

Phương pháp nghiên cứu

khảo sát trên mẫu

Thu thập các tài liệu thứ cấp

Mô hình phân cấpngân sách cấp xã

PDF Create! 4 Trial

www.nuance.com

Kết cấu đề tài gồm 5 phần, gồm:

- Phần mở đầu

- Chương 1: Tổng quan về quản lý ngân sách Nhà nước cấp xã

- Chương 2: Thực trạng công tác quản lý ngân sách xã, phường, thị trấn tạitỉnh Quảng Trị

- Chương 3: Hoàn thiện công tác quản lý ngân sách xã, phường, thị trấn tại tỉnh Quảng Trị theo hướng tự cân đối

- Phần kết luận

Việc phân định rõ nguồn thu nhiệm vụ chi ngân sách giữa các cấp chính quyền địa phương, tạo chủ động nguồn lực tài chính cho chính quyền địa phương, nhất là cấp xã là một vấn đề phức tạp Đồng thời vừa liên quan đến quyền lợi và trách nhiệm của các cấp Chính quyền trong quản lý kinh tế xã hội trên địa bàn Vì vậy luận văn sẽ không thể tránh khỏi những thiếu sót nhất định kính mong các thầy, cô đóng góp ý kiến để luận văn được hoàn thiện hơn

PDF Create! 4 Trial

www.nuance.com

CHƯƠNG I TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP XÃ 1.1 – Khái niệm ngân sách Nhà nước cấp xã

Ngân sách nhà nước là một phạm trù kinh tế mang tính chất lịch sử, nó phản ánh những mặt nhất định của các quan hệ kinh tế thuộc lĩnh vực phân phối sản phẩm xã hội trong điều kiện còn tồn tại quan hệ hàng hoá - tiền tệ và được sử dụng như một công cụ thực hiện các chức năng của nhà nước Điều này có nghĩa

sự ra đời và tồn tại của ngân sách nhà nước gắn liền với sản xuất hàng hoá, với

sự ra đời của nhà nước

Ở Việt Nam ngân sách xã, phường, thị trấn là một cấp ngân sách nằm trong hệ thống ngân sách Nhà nước Việt Nam Vì vậy ngân sách xã, phường, thị trấn là toàn bộ những khoản thu chi của Nhà nước cấp xã, phường, thị trấn đãđược cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong một năm để đảm bảo thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của nhà nước cấp xã,phường, thị trấn

Như vậy ngân sách xã, phường thị trấn có những đặc trưng của ngân sáchNhà nước, đó là :

- Thứ nhất: ngân sách là một bảng liệt kê trong đó có dự kiến và cho phépthực hiện các khoản thu chi bằng tiền của một chủ thể nào đó

- Thứ hai: ngân sách tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định, thường

là một năm

Đối với ngân sách nhà nước, các biểu hiện của nó rất đa dạng và phongphú Chẳng hạn các doanh nghiệp và người dân nộp thuế cho nhà nước góp phần PDF Create! 4 Trial

www.nuance.com

hình thành nguồn thu chủ yếu của ngân sách Nhà nước, đồng thời doanh nghiệp

và người dân được Nhà nước trợ cấp, đầu tư, tài trợ vốn (nếu có), được hưởng các lợi ích gián tiếp khác (cơ sở hạ tầng, giáo dục đào tạo, nguồn nhân lực) vàđược nhà nước bảo đảm về quốc phòng an ninh, trật tự an toàn xã hội và cácphúc lợi công cộng khác Việc tạo lập và sử dụng quỹ ngân sách Nhà nước phản ánh luật pháp hoá các hoạt động của nhà nước bởi dự toán thu – chi ngân sáchnhà nước được cấp có thẩm quyền thảo luận, quyết định và phê chuẩn trong khuôn khổ pháp luật Bằng quyền lực chính trị và quyền lực chủ sở hữu, qua việc chủ động tăng hoặc giảm quy mô, điều chỉnh kết cấu, mức độ bội chi và biện pháp bù đắp bội chi ngân sách mà Nhà nước tác động vào nền kinh tế, thúc đẩy hoặc kìm hãm sự phát triển kinh tế Việc bố trí ngân sách Nhà nước thể hiện rất

rõ nét tính ưu tiên chiến lược để giải quyết nhiều vấn đề kinh tế chính trị do thực

tế đặt ra Như vậy bản chất của Ngân sách Nhà nước là hệ thống những mối quan

hệ giữa Nhà nước và xã hội phát sinh trong quá trình Nhà nước huy động và sử dụng các nguồn tài chính nhằm đảm bảo yêu cầu thực hiện các chức năng củaNhà nước

Trong nền kinh tế thị trường thứ nhất ngân sách nhà nước là công cụ huy động nguồn tài chính để đảm bảo các nhu cầu chi tiêu của Nhà nước Thứ hai ngân sách nhà nước là công cụ điều tiết vĩ mô nền kinh tế Sự thay đổi trong chính sách thu chi có thể hướng vào mục tiêu ổn định hay tăng trưởng kinh tế vàgiải quyết các vấn đề xã hội

Trong hệ thống tài chính, ngân sách Nhà nước đóng vai trò chủ đạo và tổ chức các hoạt động của hệ thống tài chính Đó là vai trò định hướng phát triển sản xuất, điều tiết thị trường, bình ổn giá cả, điều chỉnh đời sống xã hội

PDF Create! 4 Trial

www.nuance.com

Trong quá trình quản lý ngân sách Nhà nước, vấn đề quan trọng là quản lý thu, thực hiện nhiệm vụ chi và cân đối ngân sách Trong thực tế, quá trình thu,chi ngân sách Nhà nước luôn biến đổi không ngừng và có sự chuyển hoá theo chu kỳ kinh tế

Thu ngân sách Nhà nước là toàn bộ khoản tiền nhà nước huy động vàongân sách nhà nước để thoả mản các nhu cầu chi tiêu của Nhà nước Tuy nhiên,

về thực chất thu ngân sách Nhà nước chỉ bao gồm những khoản tiền Nhà nước huy động vào ngân sách Nhà nước mà không bị ràng buộc bởi trách nhiệm hoàntrả trực tiếp cho đối tượng nộp Phần lớn các khoản thu ngân sách Nhà nước đều mang tính chất bắt buộc, chủ yếu dưới hình thức thuế Thu ngân sách Nhà nước

có vai trò đảm bảo các nguồn vốn thực hiện các nhu cầu chi tiêu của Nhà nước, các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của nhà nước Thông qua thu ngân sáchNhà nước, Nhà nước thực hiện việc quản lý điều tiết vĩ mô nền kinh tế - xã hội nhằm hạn chế những mặt khuyết tật, phát huy những mặt tích cực của nó và làmcho nó hoạt động ngày càng hiệu quả hơn Như vậy việc tăng thu ngân sách Nhànước được xem là nhiệm vụ hàng đầu của hoạt động tài chính vĩ mô

Chi ngân sách Nhà nước là những khoản chi tiêu do Chính phủ hay cácpháp nhân hành chính thực hiện để đạt được các mục tiêu công ích, chẳng hạn như: bảo vệ an ninh và trật tự, cứu trợ bảo hiểm, trợ giúp kinh tế, chống thất nghiệp, xây dựng cơ sở hạ tầng Chi ngân sách Nhà nước gắn liền với việc thực hiện các chính sách kinh tế, chính trị, xã hội của Nhà nước trong từng thời kỳ Chi ngân sách Nhà nước có quan hệ chặt chẽ với thu ngân sách Nhà nước Thu ngân sách Nhà nước là nguồn vốn để đảm bảo nhu cầu chi ngân sách Nhà nước Ngược lại sử dụng vốn ngân sách Nhà nước để chi cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế lại là điều kiện để tăng thu nhập của ngân sách Nhà nước

PDF Create! 4 Trial

www.nuance.com

Cân đối ngân sách Nhà nước là một trong bộ phận của chính sách tài khoáphản ánh mối quan hệ tương tác giữa thu và chi ngân sách Nhà nước nhằm đạt được các mục tiêu kinh tế - xã hội mà Nhà nước đã đề ra ở tầm vĩ mô cũng nhưtrong từng lĩnh vực và địa bàn cụ thể Xuất phát từ thực tiễn một nền kinh tế nguồn lực tài chính cung ứng để thoả mản các nhu cầu là có giới hạn, nên cânđối ngân sách Nhà nước cần phải thiết lập và tôn trọng kỷ luật tài khoá tổng thể,

để ổn định kinh tế vĩ mô, đồng thời phân bổ và sử dụng nguồn lực tài chính hiệu quả Nghĩa là quá trình lập và phân bổ ngân sách Nhà nước cần phải đánh đổi vàlựa chọn ưu tiên giữa các mục tiêu chiến lược trong từng giai đoạn phát triển kinh tế xã hội

Có nhiều quan điểm về cân đối ngân sách Nhà nước, như: Quan điểm ngân sách cân bằng, quan điểm ngân sách chu kỳ, quan điểm ngân sách thâm hụt, quan điểm ngân sách duy nhất, quan điểm hai ngân sách… Theo quan điểm hai ngân sách, ngân sách nhà nước nên chia làm hai bộ phận là: Ngân sách điều hành (ngân sách thường xuyên) để đảm bảo hoạt động của guồng máy nhà nước

và ngân sách đầu tư để tham gia vào các lĩnh vực sản xuất đặc biệt của nhà nước Ngân sách điều hành sẽ thực hiện theo nguyên tắc “nhất niên” còn ngân sách đầu

tư có thể thực hiện theo nguyên tắc “đa niên” Về nguồn tài trợ ngân sách đầu tư

có thể được tài trợ bằng các khoản vay trong hay ngoài nước

Trong mỗi quốc gia ngân sách Nhà nước được tổ chức và quản lý theo hệ thống gồm nhiều cấp ngân sách Có thể quan niệm hệ thống ngân sách Nhà nước

là tổng thể các cấp ngân sách có mối quan hệ hữu cơ với nhau trong quá trình tổ chức huy động các nguồn thu và thực hiện nhiệm vụ chi của mỗi cấp ngân sách

Hệ thống ngân sách Nhà nước được tổ chức tương ứng với hệ thống Chínhquyền Nhà nước Ở Việt Nam hệ thống ngân sách Nhà nước hiện nay bao gồm PDF Create! 4 Trial

www.nuance.com

ngân sách trung ương và ngân sách địa phương Ngân sách địa phương bao gồm ngân sách các đơn vị hành chính có cấp Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân

Sơ đồ 1.1

Cơ cấu hệ thống ngân sách Nhà nước hiện hành của Việt Nam được

mô tả theo sơ đồ sau:

Ở Việt Nam, quan hệ giữa các cấp ngân sách được thực hiện theo nguyêntắc:

- Ngân sách Trung ương và ngân sách mỗi cấp chính quyền được phân cấp nguồn thu và nhiệm vụ chi cụ thể

NGÂN SÁCH CẤP XÃ – NGÂN SÁCH THỊ TRẤN

NGÂN SÁCH PHƯỜNGPDF Create! 4 Trial

www.nuance.com

- Nhiệm vụ chi thuộc ngân sách cấp nào, do cấp ngân sách đó cân đối Trường hợp cơ quan quản lý Nhà nước cấp trên uỷ quyền cho cơ quan quản lý Nhà nước cấp dưới thực hiện nhiệm vụ chi thuộc chức năng của mình thì phải chuyển kinh phí từ ngân sách cấp trên cho cấp dưới để thực hiện nhiệm vụ đó Không được dùng ngân sách cấp này để chi cho các nhiệm vụ của cấp khác.

- Thực hiện bổ sung từ ngân sách cấp trên cho ngân sách cấp dưới, số bổ sung từ ngân sách cấp trên được coi là khoản thu của ngân sách cấp dưới, để đảm bảo công bằng, phát triển cân đối giữa các vùng, các địa phương

1.2 Lý thuyết phân cấp và quản lý của chính quyền địa phương

Phân cấp là một vấn đề căn bản trong tổ chức quản lý hành chính công nóichung và quản lý tài chính công nói riêng Với đặc điểm chính trị, kinh tế xã hội của địa phương, nhiều lý thuyết đã đưa ra tính hợp lý trong việc đưa ra quyết định chính sách công, trong bối cảnh nâng cao vai trò tích cực của chính quyền địa phương nhằm mục đích cung cấp hàng hoá công cho xã hội một cách hiệu quả nhất Cụ thể :

- Mô hình hàng hoá công địa phương của Tiebout năm 1956

Quy mô của chính quyền tối ưu được xác lập bằng việc đánh đổi lợi ích từ chi phí chia sẽ so với chi phí tắc nghẽn Người dân xem xét “chi phí thuế” vàdịch vụ công được cung cấp bởi chính quyền địa phương để quyết định nơi định

cư sinh sống Vì thế bỏ phiếu bằng chân dẫn đến đánh giá của cộng đồng về năng lực của chính quyền địa phương và đánh giá quy mô thị trường cung cấp hàng hoá công (mô hình bỏ phiếu bằng chân)

- Mô hình phi tập trung hoá của Oates năm 1972:

PDF Create! 4 Trial

www.nuance.com

Theo mô hình mỗi dịch vụ công nên được cung cấp bởi chính quyền mà

họ có quyền lực kiểm soát trong một phạm vi địa lý tối thiểu nào đó để qua đó có thể nội hoá lợi ích và chi phí Bởi vì:

* Chính quyền địa phương hiểu và nắm bắt được những mong đợi và sở thích của người dân địa phương;

* Đưa ra các quyết định địa phương phù hợp với nhu cầu người dân, qua

đó tăng cường tính trách nhiệm và hiệu quả của tài khoá;

* Loại bỏ cơ chế phân cấp không hợp lý;

* khuyến khích cạnh tranh giữa các cấp chính quyền

Một hệ thống phi tập trung hoá lý tưởng đảm bảo mức độ và sự phù hợp trong việc cung cấp dịch vụ công phù hợp với sở thích của công chúng Trong trường hợp các dịch vụ công được cung cấp bởi địa phương có tính lan toả hay kinh tế quy mô rộng lớn thì cần phải có trợ cấp của chính quyền cấp trên

- Mô hình lựa chọn công:

Theo mô hình này người dân biểu quyết lựa chọn hàng hoá công thôngqua nền dân chủ đại diện hay dân chủ trực tiếp Tuy nhiên mô hình này đưa raquyết định có thể không đảm bảo tối đa hoá phúc lợi của toàn bộ cử tri, bởi vìcông chúng và các cơ quan chính quyền có những mục tiêu khác nhau Điều nàycòn bị chi phối bởi vấn đề người hưỡng tự do mà không trả tiền của công chúng

Đó là phát triển mô hình khu vực tư cung cấp hàng hoá công cho xã hội, khắc phục tình trạng người hưỡng tự do không trả tiền Tuy nhiên nếu khu vực tưcung cấp hàng hoá công cho xã hội thì phúc lợi xã hội sẽ không đạt kết quả ở mức tối ưu Đó là lý do chính quyền địa phương phải tham gia cung cấp hànghoá công cho xã hội

PDF Create! 4 Trial

www.nuance.com

Như vậy các lý thuyết về phân cấp và quản lý của chính quyền địa phươngđều hướng đến và thiết lập một khuôn khổ, quyết định một chính sách nhằm nâng cao hiệu quả hiệu lực của chính quyền địa phương trong việc cung cấp dịch

vụ, hàng hoá công phù hợp với sở thích của dân chúng Việc áp dụng các mô hình này vào thực tiễn còn phụ thuộc vào thể chế chính trị, hệ thống phân quyền

và tổ chức hành chính của mỗi quốc gia

Trong những năm gần đây, xu hướng phi tập trung hoá nổi lên ở nhiều nước trên thế giới Đây chính là sự chuyển giao quyền lực và nhiệm vụ chức năng từ chính quyền Trung ương sang các chính quyền địa phương ở nhiều cấp khác nhau Xu hướng này nó tác động đến quyền hạn và trách nhiệm của chính quyền địa phương trong việc thực hiện chức năng Nhà nước đối với nền kinh tế

Ở Việt Nam Nhà nước cũng đang từng bước giao quyền chủ động hơncho các cấp của chính quyền địa phương, đặc biệt là phân cấp về tài chính Chínhquyền địa phương được giao những nhiệm vụ chi cụ thể, có quyền tự chủ về ngân sách và thực thi các chức năng hành chính trong phạm vi của địa phươngmình Qua đó tạo điều kiện cho chính quyền hoạt động độc lập hơn trong khả năng của mình, để xây dựng chính sách chi tiêu công mà còn phải hướng tới việc nâng cao tính trách nhiệm về chính trị, tính hiệu quả và minh bạch Vì thế việc tiếp cận các mô hình về quản lý công nêu trên trong quản lý ngân sách địa phương, đặc biệt trong quản lý ngân sách cấp xã là điều hết sức cần thiết

1.3 – Vai trò của ngân sách cấp xã đối với hệ thống ngân sách và phát triển địa bàn xã

Ở Việt nam chính quyền địa phương như là cấp phụ thuộc trong hệ thống phân cấp, hành động thay mặt chính quyền trung ương, được phân cấp thànhchính quyền cấp tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, chính quyền cấp quận, huyện, thành phố trực thuộc tỉnh, chính quyền cấp xã, phường, thị trấn Hệ thống PDF Create! 4 Trial

www.nuance.com

chính quyền như vậy gần như tương ứng với mô hình phân cấp tài khoá truyền thống

- Việc phát triển chính sách và đề ra chuẩn mực cung cấp dịch vụ được quyết định ở mức quốc gia

- Giám sát và đánh giá được thực hiện ở cấp quốc gia và cấp tỉnh

- Dịch vụ được cung cấp bởi chính quyền địa phương

Nguồn lực hoạt động của chính quyền các cấp được tài trợ từ phí, lệ phí

và thuế Như vậy thực tiễn đặt ra cho chính quyền địa phương một khối lượng công việc rất lớn, đặc biệt là chính quyền cấp xã Bởi vì quản lý của chính quyền cấp xã là quản lý về mặt dân sinh, kinh tế, văn hoá, xã hội và trật tự trị an ở xã.Những công việc xây dựng kết cấu hạ tầng, phát triển kinh tế, văn hoá xã hội, đảm bảo trật tự an toàn địa phương là những vấn đề quan trọng của chính quyền cấp xã đòi hỏi phải có bộ máy quản lý và nguồn lực tài chính tương xứng để thực thi chúng Nguồn lực tài chính để đáp ứng những yêu cầu nêu trên chủ yếu làngân sách cấp xã Là một bộ phận của ngân sách Nhà nước do vậy yêu cầu về quản lý ngân sách xã và các hoạt động tài chính khác của xã phải tuân thủ theo luật ngân sách, đó là yêu cầu nhằm đảm bảo sự thống nhất để thực hiện Những đặc điểm của ngân sách cấp xã hiện nay là do uỷ ban nhân dân xã xây dựng vàquản lý, hội đồng nhân dân xã quyết định và giám sát Như vậy với trách nhiệm trên thì ngân sách xã có một vị trí độc lập tương đối Tuy nhiên xét về mặt tổng thể của ngân sách địa phương thì ngân sách xã phụ thuộc vào hội đồng nhân dân,

uỷ ban nhân dân cấp tỉnh và cấp huyện, như: Quy định về nguồn thu và nhiệm vụ chi và điều chỉnh tỷ lệ % phân chia giữa các cấp ngân sách địa phương trongtừng thời kỳ; quy định hướng dẫn quản lý sao cho phù hợp với từng địa phương;PDF Create! 4 Trial

www.nuance.com

quy định về phân cấp đầu tư; quy định về đào tạo, về bố trí cán bộ công tác ở ban tài chính xã Chính vì vậy ngân sách xã có vai trò quan trọng đối với hệ thống ngân sách và phát triển địa bàn xã.

Thứ nhất: Xây dựng ngân sách xã vững chắc là điều kiện quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế -xã hội trên địa bàn, làm giảm sự cách biệt giữa nông thôn và thành thị Xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế và hạ tầng xã hội đi liền với thúc đẩy phát triển kinh tế, văn hoá hình thành nên các trung tâm thị trấn mới, làm giảm dần sự cách biệt giữa thành thị với nông thôn

Thứ hai: Ngân sách xã là một công cụ tài chính quan trọng để chính quyền cấp xã thực hiện mọi chức năng nhiệm vụ được giao Đây là vai trò quan trọng nhất, bởi vì mọi hoạt động quản lý Nhà nước trên địa bàn xã đều dựa chủ yếu vào nguồn lực tài chính ngân sách xã Đồng thời ngân sách xã còn tài trợ cho các hoạt động sự nghiệp văn hoá, thể dục thể thao để nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân và tài trợ thích hợp cho việc phát triển sự nghiệp giáo dục, y tế góp phần nâng cao dân trí, chăm sóc sức khoẻ cộng đồng

Thứ ba: Ngân sách xã là công cụ tài chính quan trọng để chính quyền Nhànước cấp xã điều chỉnh các hoạt động của xã đi đúng hướng, thu hút vốn đầu tưphát triển kinh tế - văn hoá – xã hội ở xã Chính quyền cấp xã cũng như chínhquyền cấp khác nói chung đều dùng các công cụ luật pháp, kế hoạch, hành chính

và tài chính để điều chỉnh các hoạt động nhằm hướng đến mục tiêu ổn định vàphát triển kinh tế xã hội Trong lĩnh vực tài chính ngân sách là công cụ quan trọng nhất Thông qua thu ngân sách chính quyền cấp xã kiểm tra, kiểm soát, điều chỉnh các hoạt động sản xuất kinh doanh dịch vụ theo kế hoạch phát triển kinh tế xã hội của địa phương Thông qua chi ngân sách, xã bố trí các khoản chi PDF Create! 4 Trial

www.nuance.com

để đảm bảo tăng cường hiệu lực và hiệu quả hoạt động của chính quyền về quản

lý xã hội Bảo vệ lợi ích hợp pháp của người dân, các tổ chức kinh tế tạo điều kiện thuận lợi cho đầu tư phát triển kinh doanh trên địa bàn xã, thu hút đầu tư từ bên ngoài

Tuy nhiên, trong thực tiễn nguồn lực tài chính của chính quyền cấp xã cònphụ thuộc nhiều vào các chính quyền cấp trên, do vậy chính quyền cấp xã khó cóthể đáp ứng được sự hài lòng của người dân trong việc cung cấp hàng hoá, dịch

vụ công cho xã hội Theo lý thuyết quản lý công mới (NPM) hiện tại không chỉ quan tâm làm cái gì, mà còn quan tâm đến làm thế nào để thực hiện tốt hơn Lýthuyết này còn cho rằng cần tạo ra môi trường kích thích mà trong đó người quản lý còn được trao quyền nhiều hơn trong việc phân bổ nguồn lực và chịu trách nhiệm về kết quả Đối với chính quyền cấp xã, chính quyền gần dân nhất cần phải được phân cấp để chủ động nguồn lực để hướng tới tự cân đối một phần hay toàn phần để đáp ứng được sự thoả mãn về khối lượng, chất lượng các hànghoá, dịch vụ công cho người dân Hình thành nên một chuỗi các mối quan hệ tác động lẫn nhau: Nguồn lực tài chính, hoạt động của chính quyền cấp xã, Số lượng, chất lượng hàng hoá, dịch vụ công cung cấp cho xã hội, mức độ hài lòngcủa người dân Chính quyền cấp xã chủ động được nguồn lực tài chính thì hoạt động của chính quyền cấp xã sẽ hiệu quả hơn Điều đó được đo lường bởi số lượng, chất lượng hàng hoá, dịch vụ công cung cấp cho xã hội và được thể hiện qua mức độ hài lòng của công chúng Chính vì thế nó có tác động ảnh hưởng gia tăng nguồn thu cho ngân sách cấp xã Theo lý thuyết kinh tế học tổ chức mới: Việc thiết kế chính quyền đa cấp và xác định trách nhiệm các cấp chính quyền địa phương là các cấp chính quyền khác nhau được hình thành để đáp ứng nhu PDF Create! 4 Trial

www.nuance.com

cầu của công dân Nghĩa là việc thiết kế phân cấp nên đảm bảo sao cho các cấp chính quyền đáp ứng thoả mãn nhu cầu của người dân với chi phí thấp nhất

Sơ đồ 1.2

về mối quan hệ các yếu tố

Trong lĩnh vực tài chính công, Luật ngân sách Nhà nước năm 2002 ra đời đánh dấu một bước chuyển biến quan trọng của công tác đổi mới quản lý ngân sách Nhà nước theo hướng dân chủ, công khai, minh bạch và phân cấp ngàycàng lớn hơn cho chính quyền địa phương Đồng thời tạo điều kiện cho chính quyền cấp tỉnh chủ động trong việc phân định nhiệm vụ thu, chi và phân cấp ngân sách cho các cấp chính quyền địa phương Tuy nhiên để Luật ngân sách Nhà nước được thực thi hữu hiệu trong công tác quản lý ngân sách địa phương,cùng với tiến trình cải cách ngân sách được thực hiện đòi hỏi có sự cam kết và

Nguồn lực tài chính cấp xã

Hiệu quả hoạt động của chính quyền cấp xã

Mức độ hài lòng của người dân

Số lượng, chất lượng hàng hoá,dịch vụ công tạo ra

PDF Create! 4 Trial

www.nuance.com

hỗ trợ của các nhà lãnh đạo cấp cao và phải thường xuyên nâng cao năng lực của các cấp chính quyền, đặc biệt là chính quyền cơ sở - cấp xã.

1.4 Vấn đề tự cân đối và những thách thức đối với chính quyền cấp xã

Trong quản lý ngân sách, vấn đề quan trọng là quản lý thu, thực hiện nhiệm vụ chi và cân đối ngân sách Vấn đề tự cân đối ngân sách cấp xã là chínhquyền cấp xã chủ động tất cả các khoản thu, chi trong thời kỳ ngân sách trung dài hạn Để cấp xã chủ động khai thác nguồn thu nhằm tăng thu cho ngân sách giảm dần sự trợ cấp của ngân sách cấp trên và thực hiện nhiệm vụ chi một cách tiết kiệm hiệu quả, để từng bước tiến tới cân bằng ngân sách Như vậy tự cân đối

ở đây không phải là cắt giảm chi tiêu, hoặc không cần sự trợ cấp của chính quyền cấp trên, mà xem xét lại việc phân cấp các nguồn thu, phân định lại trách nhiệm chi của chính quyền cấp xã, đừng để nguồn lực đầu tư bị phân bổ dàn trải kém hiệu quả Xác định lại những dịch vụ hàng hoá công nào thì chính quyền cấp xã cung cấp, những hàng hoá, dịch vụ công nào do chính quyền cấp trêncung cấp Trong trường hợp các dịch vụ công có tính lan toả, hoặc kinh tế quy

mô rộng lớn thì cần phải có trợ cấp từ phía chính quyền cấp trên

Mặt khác xã, phường, thị trấn là một bộ phận thống nhất trong tổng thể nền kinh tế, nên sự phát triển của địa phương không thể đi chệch hướng sự phát triển của đất nước

Như vậy để hướng tới vấn đề tự cân đối trong bối cảnh nguồn lực tài chínhcòn hạn hẹp đặt ra cho chính quyền cấp xã những thách thức lớn lao Đó là phải tối đa hoá phân bổ nguồn lực, tức là phải tối đa hoá nguồn thu và kiểm soát được nhu cầu sử dụng Điều đó tạo ra những áp lực rất lớn đối với chính quyền cấp xã.PDF Create! 4 Trial

www.nuance.com

Thứ nhất: Tăng cường khai thác triệt để nguồn thu để đảm bảo đầy đủ nguồn lực tài chính phục vụ cho mục tiêu phát triển kinh tế xã hội của địa phương Bởi vì quy mô và trình độ sản xuất của địa phương trong hiện tại sẽ quyết định sự phong phú, đa dạng và quy mô của ngân sách địa phương Ngược lại chính sách và chiến lược phát triển kinh tế xã hội của địa phương có tác động ngược trở lại sự phát triển xây dựng mở rộng quy mô của địa phương Nguồn lực tập trung vào chính quyền cấp xã phụ thuộc vào những nguồn sẵn có trong phạm

vi địa phương sản xuất kinh doanh ở địa phương càng phát triển thì nguồn thu càng phong phú đa dạng do vậy quy mô tập trung vào ngân sách càng lớn Ngược lại khi trình độ sản xuất càng phát triển, đời sống được nâng cao thì nhucầu về hàng hoá dịch vụ công càng gia tăng, điều này đòi hỏi chính quyền cấp xãphải gia tăng năng lực cung cấp

Thứ hai: Việc phân bổ ngân sách từ chính quyền cho các hoạt động quản

lý nhà nước, hoạt động cung cấp dịch vụ hàng hoá công phải theo một kế hoạch phân bổ hợp lý, giúp cho ban tài chính cấp xã kiểm soát được các khoản chi, ngăn ngừa tình trạng tham nhũng và duy trì được khoảng cách thâm hụt ở mức còn kiểm soát được Hơn thế nữa tiến trình cải cách ngân sách phải tập trung vàokết quả thực hiện, hướng đến sự hài lòng của người dân trong quá trình cung cấp dịch vụ hàng hoá công, chứ không dừng lại ở việc mua sắm các yếu tố đầu vào

Thứ ba: Việc lập dự toán thu chi ngân sách, chính quyền cấp xã cần ước tính một cách thận trọng về khoản thu cũng như chi thường xuyên Về các khoản thu phải loại trừ những áp lực phải gia tăng các khoản đóng góp của nhân dân Trong chi ngân sách cần phải tính toán ở mức tối ưu về giá cả và khối lượng công việc hàng năm Nói chung ngân sách thường xuyên của cấp xã phải được PDF Create! 4 Trial

www.nuance.com

dự toán sao cho cân bằng giữa thu thường xuyên và chi thường xuyên trước các biến động kinh tế.

1.5 - Hiệu quả mang lại của tăng cường phân cấp ngân sách xã phường thị trấn theo hướng tự cân đối

Tạo điều kiện cho cấp xã chủ động được nguồn lực trong điều hành vàquản lý ngân sách nhà nước, góp phần phát triển kinh tế xã hội của địa phương

Xoá bỏ dần cơ chế xin – cho trong quản lý ngân sách Nhà nước, để công tác quyết toán ngân sách Nhà nước ngày càng mang lại hiệu quả cao: Tiết kiệm, công khai, minh bạch, dân chủ

Lập Ngân sách trung hạn ổn định 3 – 5 năm, tiết kiệm được những chi phí trong công tác soạn thảo ngân sách, từng bước vận dụng phương thức soạn thảo ngân sách theo đầu ra trong quản lý chi tiêu công tại địa phương

Tạo động lực khuyến khích cấp xã khai thác nguồn thu, tăng thu cho ngân sách Nhà nước, tăng chi cho đầu tư phát triển Động viên được người dân tham gia đóng góp nguồn lực vào sự phát triển kinh tế - Xã hội của địa phương Đảm bảo được tính công bằng trong việc thực hiện các chính sách thuế và các khoản thu khác theo quy định pháp luật

Đơn giản trong công tác kế toán và quyết toán ngân sách Nhà nước, các nguồn thu được phân định rõ ràng cho từng cấp ngân sách, góp phần thúc đẩy trong công cuộc cải cách hành chính công

Tạo điều kiện để nâng cao năng lực quản lý, năng lực công tác của cán bộ công chức cấp cơ sở, tạo được niềm tin của người dân đối với các cấp chính quyền Nhà nước

PDF Create! 4 Trial

www.nuance.com

CHƯƠNGII THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ NGÂN SÁCH XÃ, PHƯỜNG,

THỊ TRẤN TẠI QUẢNG TRỊ 2.1 Đặc điểm tình hình kinh tế xã hội của tỉnh Quảng Trị.

2.1.1 Vị Trí địa lý của tỉnh

Quảng Trị được tái lập lại từ tháng 7 năm 1989 (tách ra từ Bình Trị Thiên)với diện tích tự nhiên 4.745,174 km2, trong đó đồi núi chiếm 62% còn lại làvùng đồng bằng nhỏ hẹp và đất cát ven biển; dân số khoảng 630 nghìn người, trong đó có hơn 50.000 người dân tộc thiểu số (Pa Cô, Vân Kiều chiếm hơn 8%dân số); Có 08 huyện 02 thị xã với 139 xã, phường, thị trấn, 1055 thôn bản, khu phố; 02 huyện và 45 xã thị trấn miền núi; 12 xã và thị trấn vùng biển

Quảng Trị nằm ở miền Trung – Trung bộ Việt nam, phía Bắc giáp với tỉnh Quảng bình, Phía Nam giáp tỉnh Thừa Thiên Huế, phía Tây giáp nước Cộng hoàDân chủ Nhân dân Lào, phía Đông giáp với biển Đông Nhiều trục đường chính

đi qua địa bàn tỉnh như Quốc lộ 1A, đường sắt Bắc – Nam, quốc lộ 14, quốc lộ 9, đường Hồ Chí Minh Tỉnh có đường biên giới dài 206 km, có cửa khẩu quốc tế Lao Bảo, cửa khẩu quốc gia La Lay và cảng biển cửa Việt; bờ biển dài 75 kmvới 02 cửa biển (Cửa Tùng, Cửa Việt), ngoài khơi có huyện đảo Cồn Cỏ; có vùng đất đỏ bazan phát triển cây công nghiệp cao su, hồ tiêu, cà phê và giàu tiềm năng về thuỷ hải sản, du lịch có di tích lịch sử cách mạng và du lịch sinh thái

2.1.2 Tình hình phát triển Kinh tế - Xã hội của tỉnh

Trong những năm gần đây, Quảng Trị có những bước phát triển kinh tế

-xã hội đáng kể, nông nghiệp phát triển khá toàn diện, tốc độ tăng tổng sản phẩm PDF Create! 4 Trial

www.nuance.com

trong tỉnh (GDP) bình quân 5 năm 2001 – 2007 đạt 8,7% (thời kỳ 1996 – 2000đạt 8,5%), trong đó khu vực nông – lâm – ngư nghiệp tăng 4,5%, khu vực công nghiệp xây dựng tăng 21,9%, khu vực thương mại – du lịch dịch vụ tăng 6,8% GDP bình quân đầu người năm 2005 đạt 5,16 triệu đồng Từng bước chuyển dịch

cơ cấu cây trồng vật nuôi; diện tích các loại cây trồng liên tục được mở rộng; năng suất và sản lượng không ngừng được nâng cao Từ chổ Trung ương phải trợ cấp lương thực, đến nay đảm bảo an ninh lương thực trên địa bàn Các loại cây công nghiệp ngắn ngày, dài ngày đã phát triển thành những vùng nguyên liệu phục vụ sản xuất và chế biến nông sản xuất khẩu Tuy nhiên, Quảng trị vẫn làmột tỉnh nghèo, kinh tế phát triển chậm và chưa vững chắc; kinh tế công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp phát triển yếu, các khu công nghiệp mới hình thành và chưađược phát triển; sự phát triển vẫn chưa đồng đều giữa các vùng, các huyện, các

xã và giữa các nhóm người, nhóm gia đình về thu nhập; Hệ thống cơ sở hạ tầng như: giao thông, bưu điện, trường học, bệnh viện chưa đáp ứng nhu cầu phát triển đời sống xã hội; đời sống văn hoá và tinh thần của nhân dân, đặc biệt làvùng đồng bào dân tộc thiểu số

2.2 Đánh giá thực trạng quản lý ngân sách tại Quảng Trị

Từ khi có Luật ngân sách Nhà nước, đặc biệt là Luật ngân sách Nhà nước năm 2002 có hiệu lực năm 2004 cho đến nay, tình hình quản lý 3 cấp ngân sách

có những đặc điểm nổi bật:

Chủ trương phân cấp đã trao quyền nhiều hơn cho chính quyền cấp tỉnh, tạo điều kiện cho việc điều hành ngân sách 3 cấp chủ động và linh hoạt hơn.Đồng thời phân định rõ hơn về quyền hạn và trách nhiệm của các cấp chính PDF Create! 4 Trial

www.nuance.com

quyền, các đơn vị và các cá nhân trong quản lý ngân sách, thông qua việc xác định rõ nhiệm vụ thu và trách nhiệm chi.

Khi Luật ngân sách năm 2002 được triển khai, ngay từ tháng 12 năm 2003 Hội đồng nhân dân tỉnh đã ban hành nghị quyết số 11b/2003/NQ-HĐND ngày

25 tháng 12 năm 2003 về phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi, tỷ lệ phân chia các khoản thu trong thời kỳ ổn định ngân sách, định mức phân bổ dự toán chi ngân sách địa phương và quy định thời hạn gửi báo cáo ngân sách năm trước, báo cáo

dự toán và phương án phân bổ ngân sách của uỷ ban nhân dân các cấp

Việc xác định tỷ lệ điều tiết và bổ sung ngân sách ổn định trong vòng 3năm trong công tác xây dựng phân cấp dự toán ngân sách đã tạo sự chủ động cho chính quyền các cấp trong việc điều hành ngân sách cấp mình theo hướng quan tâm đối với công tác thu, chủ động khai thác đi đôi với nuôi dưỡng nguồn thu nhằm tăng thu một cách bề vững, điều chỉnh và bố trí hợp lý các khoản chi để thúc đẩy các cấp chính quyền địa phương vươn tới một ngân sách tích cực bằng việc tăng thu, tiết kiệm chi - nguồn này ưu tiên đầu tư vào lĩnh vực phát triển kinh tế, giảm dần số bổ sung từ ngân sách cấp trên, từng bước hướng tới tự cân đối ngân sách

Để cụ thể hoá các nguồn thu cho ngân sách địa phương căn cứ vào pháplệnh phí và lệ phí, uỷ ban nhân dân tỉnh đã chỉ đạo rà soát các loại phí , lệ phí trên địa bàn, thống nhất mức thu, loại thu, trình hội đồng nhân dân tỉnh ban hànhquyết định Việc thu phí và lệ phí bảo đảm phù hợp với tình hình thực tế của địa phương, đã bãi bỏ một số loại lệ phí không hợp lý, ban hành một số loại phí mới phù hợp với yêu cầu thực tiễn, nâng cao hiệu quả kinh tế đối với các đơn vị thu, đồng thời góp phần tăng nguồn thu cho ngân sách Hiện nay tỉnh đã ban hành 20PDF Create! 4 Trial

www.nuance.com

loại phí/31 loại phí trung ương quy định; 07 loại lệ phí/ 13 loại lệ phí trung ươngquy định

Song song với việc hoàn thiện khung pháp lý (các văn bản hướng dẫn, cụ thể hoá các khoản thu chi và cân đối ngân sách) cho công tác quản lý ngân sách

là công tác đào tạo bồi dưỡng cán bộ, tỉnh đã cử cán bộ đi tập huấn về Luật ngân sách ở trung ương và tổ chức nhiều lớp tập huấn cho cán bộ công chức ở các cấp địa phương, đặc biệt là các xã, phường, thi trấn

Tổng thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn tăng bình quân hàng năm 8,4%,mặc dù tổng thu ngân sách còn thấp nhưng thu nội địa tăng theo hướng tích cực

Bảng 2.1 Tổng hợp số liệu thu chi ngân sách từ năm 2000 đến năm 2007

Đơn vị tính: Triệu đồng

Thu nội địa Thu xuất nhập khẩu Chi đầu tư Chi thường xuyên

Nguồn: Sở Tài chính Quảng Trị

Tuy nhiên tích luỹ trong nội bộ nền kinh tế và đầu tư phát triển con gặp nhiều khó khăn do mất cân đối nghiêm trọng trong thu chi ngân sách Việc phân cấp quản lý thu - chi ngân sách vẫn chưa thể thực hiện được tính tích cực là tạo PDF Create! 4 Trial

www.nuance.com

chủ động trong công tác thu và thực hiện nhiệm vụ chi, chưa tăng tối đa phân cấp các nguồn thu trên địa bàn thay vì cân đối bổ sung ngân sách Cơ chế chính sách

và sự phối hợp trong thực hiện xây dựng kế hoạch, tổ chức thu giữa các cấp vàngành thuế vẫn con thiếu đồng bộ ảnh hưởng đến việc mở rộng nguồn thu, tăng thu cho ngân sách Tại Quảng Trị chính quyền chưa mạnh dạn tiếp cận với công

cụ vay nợ để đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng Sự thâm hụt ngân sách địa phươngđược sự bù đắp của ngân sách trung ương, tuy nhiên điều đó cũng làm giảm đi tính chủ động trong quản lý và điều hành ngân sách của tỉnh Sự thâm hụt ngân sách trong những năm gần đây thể hiện qua số liệu sau:

Bảng 2.2 Tổng hợp thu chi ngân sách so với GDP của tỉnh Quảng Trị

Qua số liệu cho thấy từ năm 2000 đến năm 2002 thâm hụt ngân sách khoảng 20% GDP do công tác chi đầu tư phát triển giai đoạn này không lớn, tỉnh chưa mạnh dạn đầu tư vì chưa có sự cam kết chắc chắn nguồn lực tài chính từ trung ương và các nhà tài trợ, nguồn thu ngân sách tỉnh trên địa bàn rất thấp chỉ đáp ứng được 1/3 nhu cầu chi thường xuyên Giai đoạn năm 2003 đến năm 2006chi ngân sách tỉnh Quảng Trị tăng lên do chi cho đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng tăng lên, nên thâm hụt ngân sách tăng lên, nhưng đến năm 2006 thâm hụt ngân sách địa phương có chiều hướng giảm xuống do tình hình phát triển kinh tế xãhội của tỉnh phát triển theo chiều hướng tốt Tổng sản phẩm trên địa bàn tănglên, thu ngân sách trên địa bàn tăng lên cả số tuyệt đối và số tương đối.

Thu ngân sách

Thâm hụt ngân sáchPDF Create! 4 Trial

www.nuance.com

2.3 -Tình hình quản lý ngân sách xã phường thị trấn tại Quảng Trị 2.3.1- Đánh giá chung về khuôn khổ pháp lý

Nhìn chung, khuôn khổ pháp lý cho việc triển khai công tác quản lý ngân sách xã theo yêu cầu của Luật ngân sách Nhà nước năm 2002 dần dần được bổ sung, hoàn chỉnh phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương Những khía cạnh quan trọng nhất về chế độ thu, chi trong tổ chức lập, chấp hành và quyết toán ngân sách Nhà nước đã được tỉnh và huyện cụ thể hoá khá rõ Tuy nhiêncác văn bản hướng dẫn vẫn còn một số bất cập sau:

- Thiếu các chỉ dẫn chi tiết về quy trình và phương pháp tổ chức xây dựng

dự toán Việc chuẩn bị các điều kiện quan trọng cho lập dự toán ngân sách xã,như: Tính toán khả năng thu chi, kỷ thuật phân tích kinh phí trong các năm qua

và dự kiến những khoản chi cho những năm tiếp theo, nội dung và các bước xây dựng dự toán ngân sách xã đều thiếu các hướng dẫn cụ thể Đây chính là những vướng mắc phổ biến mà các xã luôn gặp phải khi xây dựng dự toán

- Các văn bản của tỉnh, huyện chủ yếu mang tính định hướng, chủ trương

ít thấy hướng dẫn cụ thể thêm các văn bản của trung ương trong việc lập, chấp hành quyết toán ngân sách xã Thời gian và nội dung của các bước thực hiện tất

cả các khâu lập dự toán, chấp hành, quyết toán không được quy định cụ thể, thiếu tính thống nhất Do đó vướng mắc của các xã trong quản lý ngân sách cònnhiều

- Chưa thực hiện giao dự toán ngân sách trung, dài hạn mà thực hiện theo từng năm, từ đó hạn chế tính chủ động, tích cực của cấp xã trong xây dựng dự toán ngân sách Điều này dẫn đến việc soạn lập ngân sách thiếu mối liên kết chặt chẽ với các mục tiêu, kế hoạch, chiến lược phát triển kinh tế - xã hội trung hạn của địa phương

PDF Create! 4 Trial

www.nuance.com

2.3.2 Tình hình phân cấp ngân sách xã, phường, thị trấn tại tỉnh Quảng Trị

Quảng Trị là một tỉnh có dân số ít có khoảng 630.000 người, địa bàn rộng nên việc áp dụng định mức phân bổ dự toán chi ngân sách theo quyết định 139/QĐ-TTg ngày 11/7/2003 và phân bổ dự toán chi thường xuyên ngân sáchNhà nước năm 2007 theo quyết định 151/2006/QĐ-TTg ngày 29/6/2006 của Thủ tướng Chính phủ theo tiêu thức dân số là chưa phù hợp Cụ thể như sau:

Bảng 2.3 Tổng hợp số liệu một số nội dung chi ngân sách thường xuyên

tại Quảng Trị năm 2007

Đơn vị tính: Triệu đồng

STT NỘI DUNG CHI Theo Quyết

định 151

Dự toán chi ngân sách

Chi ngân sách

Nguồn : Sở Tài chính Quảng Trị và tác giả tính toán

Qua số liệu trên: nếu phân bổ dự toán chi ngân sách theo Quyết định 151/QĐ-TTg ngày 29/6/2006 của Thủ tướng Chính phủ “V/v ban hành Định mức phân bổ dự toán chi thường xuyên NSNN năm 2007” thì chỉ đáp ứng được PDF Create! 4 Trial

www.nuance.com

70% nhu cầu chi ngân sách thường xuyên tại Quảng Trị Nên địa phương phân

bổ ngân sách dựa trên tiêu thức cũ đó là phân bổ ngân sách theo tiêu thức biênchế, đồng thời căn cứ các chính sách, chế độ, định mức, tiêu chuẩn chi tiêu của Nhà nước ban hành, văn bản hướng dẫn của Bộ Tài chính, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và các hoạt động cần thiết cấp bách để bố trí ngân sách

Bảng 2.4 Định mức phân bổ cho chi quản lý hành chính Nhà nước, Đảng, đoàn thể

I Cấp tỉnh

1 Biên chế dưới 20 người 30 triệu đồng/người/năm

2 Biên chế 20 người đến 40 người 29 triệu đồng/người/năm

3 Biên chế dưới 20 người 28 triệu đồng/người/năm

II Cấp huyện

2 Cán bộ không chuyên trách 3 triệu đồng/người/năm

Nguồn: Nghị quyết 8.2/2006/NQ-HĐND ngày 09/12/2006

PDF Create! 4 Trial

www.nuance.com

Tuy vậy hàng năm tỉnh Quảng Trị vẫn phải trình với trung ương để được

bổ sung ngân sách thường xuyên ngoài kế hoạch (năm 2006: 76 tỷ đồng, năm

2007 gần 100 tỷ đồng) Vấn đề càng khó khăn hơn khi 65% ngân sách của tỉnh được bổ sung từ ngân sách trung ương, chính vì vậy cấp tỉnh vẫn chưa chủ động trong điều hành và quản lý ngân sách Đặc biệt đối với cấp xã thì vấn đề quản lý ngân sách còn nhiều vấn đề bất cập:

- Việc thảo luận xác định các chỉ tiêu trong dự toán còn mang tính áp đặt

từ trên xuống (Từ tỉnh xuống huyện, thị xã; từ huyện, thị xã xuống xã, phường, thị trấn; từ xã, phường, thị trấn xuống các ban ngành), mà chưa được xác định dựa trên những căn cứ khoa học và thực tiễn của các mục tiêu phát triển kinh tế

xã hội, vì thế chưa phát huy được tính dân chủ, công khai trong công tác soạn lập ngân sách

- Phân cấp quản lý ngân sách chưa tạo điều kiện cho chính quyền cấp huyện và cấp xã hoàn toàn chủ động về thu và chi để phát triển Kinh tế - Xã hội

và xoá đói giảm nghèo Việc quản lý ngân sách cấp xã còn bộc lộ nhiều yếu kém, thiếu công khai dân chủ thu không đủ chi, ít đầu tư cho phát triển sản xuất Hầu hết các xã chưa được phân cấp nhiệm vụ chi cho đầu tư xây dựng cơ bản

- Tỷ lệ điều tiết một số khoản thu không hợp lý, chưa mạnh dạn phân cấp tối đa đến 100% một số sắc thuế cho cấp huyện, thị xã và cấp xã, phường, thị trấn có tổng nguồn thu trên địa bàn không đủ chi, để tạo chủ động và ổn định nguồn lực tài chính trong điều hành ngân sách.PDF Create! 4 Trial

www.nuance.com

Bảng 2.5

Tỷ lệ điều tiết các khoản thu giữa các cấp ngân sách

cấp huyện

Ngân sách cấp xã

1 Thuế GTGT thu từ cá nhân và hộ sản

xuất kinh doanh dịch vụ

- Riêng trên địa bàn phường

70%

90%

30%10%

2 Thuế TNDN thu từ cá nhân và hộ sản

xuất kinh doanh dịch vụ

- Riêng trên địa bàn phường

70%

90%

30%10%

3 Thuế TTĐB thu từ cá nhân và hộ sản

xuất kinh doanh dịch vụ

4 Thuế Tài nguyên thu từ cá nhân và hộ

gia đình

5 Thuế Môn bài thu từ cá nhân và hộ sản

xuất kinh doanh dịch vụ

- Riêng trên địa bàn phường

www.nuance.com

Nguồn: Nghị quyết 8.2/2006/NQ-HĐND ngày 09/12/2006

Theo tỷ lệ điều tiết trên thì tại Quảng Trị chỉ có được 06/139 xã phường thị trấn tự cân đối được (chiếm 4,3%) Bao gồm: phường 1, phường 5, phường Đông Lương, phường Đông Lễ thuộc thị xã Đông Hà, thị trấn Lao Bảo huyện Hướng Hoá và thị trấn Hồ Xá huyện Vĩnh Linh

Các xã, phường, thị trấn thu đáp ứng từ 50% đến 80% nhu cầu chi 38/139

xã, chiếm 27,3%

Các xã thu đáp ứng dưới 50% nhu cầu chi 95/139 xã, chiếm 69,1%

Đã tiến hành điều tra, khảo sát số liệu thu chi ngân sách xã, phường, thị trấn 04/10 huyện, thị xã của tỉnh Quảng Trị Bao gồm: Thị xã Đông Hà, huyện Vĩnh Linh, huyện Hải Lăng, huyện Hướng Hoá Lý do chọn 04 đơn vị này để khảo sát là :

+ Các đơn vị này đều có xã, phường, thị trấn tự cân đối được nguồn thu.+ Nguồn thu phát sinh trên địa bàn tương đối lớn

+ Năng lực quản lý tài chính của Chính quyền địa phương tương đối tốt.+ Các đơn vị này đại diện cho các vùng miền có đặc điểm khác nhau (thị

xã tỉnh lị, vùng đồng bằng, vùng núi và đồng bào dân tộc thiểu số)

+ Nếu được thực hiện thí điểm thành công, có cơ sở nhân rộng mô hình.PDF Create! 4 Trial

www.nuance.com

Tại thị xã Đông Hà

Đây là thị xã trung tâm của tỉnh lỵ có khả năng tự cân đối được ngân sách.Theo số liệu điều tra, khảo sát thu – chi ngân sách xã trong năm 2007 tại thị xãĐông Hà (tại phụ lục số: 1a và 2a) và bảng tính tỷ lệ thu ngân sách xã theo tỷ lệ điều tiết các khoản thu của Nghị Quyết số 8.2 /2006/NQ-HĐ của hội đồng nhân dân tỉnh Quảng Trị so với chi thường xuyên trong năm 2007 (tại phụ lục số: 3a

và 4a) thì chỉ có được 04/09 phường (chiếm 44,4%) có khả năng cân đối được ngân sách đó là: phường 1, phường 5, phường Đông Lễ, phường Đông Lương,còn lại 05/09 phường chỉ cân đối ngân sách trên 50% Nếu phân cấp 100% các khoản thu theo quy định mà ngân sách phường được hưởng theo tỷ lệ (tại phụ lục số 5a) thì tất cả các phường tại thị xã Đông Hà đều tự cân đối được Riêngphường1, phường 5 nguồn thu ngân sách phường tăng lên đáng kể (phường 1 thu ngân sách phường so với chi thường xuyên đạt 415%, phường 5 đạt 345%) Tuy vậy chênh lệch số tuyệt đối giữa tổng thu ngân sách phường so với chi thường xuyên trong năm tăng lên không lớn khoảng 5 đến 6 tỷ đồng Cho nên song songvới việc phân cấp 100% các nguồn thu cho phường thì tăng cường phân cấp nhiệm vụ chi đầu tư phát triển cho các phường Mặc dù phường là một đơn vị hành chính có đặc điểm quan hệ phụ thuộc với hệ thống cơ sở hạ tầng, cung cấp dịch vụ cơ bản, công ích do cấp trên thực hiện Nhưng đó là những công trìnhxây dựng cơ sở hạ tầng lớn Bởi vì Quảng Trị là một tỉnh nghèo, được tái lập lại chưa được 20 năm nên các cơ sở hạ tầng và các công trình phúc lợi nội phường còn rất kém, nên việc tăng cường nguồn lực tài chính chi đầu tư phát triển cho phường là cần thiết

PDF Create! 4 Trial

www.nuance.com

Tại huyện Vĩnh Linh:

Đây là một huyện phía bắc của tỉnh Quảng Trị chủ yếu là các xã vùng đồng bằng, chỉ có 3 xã miền núi Theo số liệu điều tra, khảo sát thu – chi ngân sách xãtrong năm 2007 tại huyện Vĩnh Linh (tại phụ lục số: 1b và 2b) và bảng tính tỷ lệ thu ngân sách xã theo tỷ lệ điều tiết các khoản thu của Nghị Quyết số 8.2/2006/NQ-HĐ của hội đồng nhân dân tỉnh so với chi thường xuyên trong năm

2007 (tại phụ lục số: 3b và 4b) thì chỉ có duy nhất một đơn vị tự cân đối được đó

là thị trấn Hồ Xá chiếm 5% 04 đơn vị cân đối được ngân sách 50% trở lênchiếm 20%, còn lại 75% đơn vị thu ngân sách chỉ đảm bảo cân đối được dưới 50% hoặc được bổ sung hoàn toàn từ ngân sách cấp huyện

Nếu các khoản thu ngân sách xã hưởng theo tỷ lệ 70% và 30% được phân cấp 100% cho ngân sách cấp xã (Theo số liệu tính toán của tác giả tại phụ lục số: 5b) thì số đơn vị đảm bảo được tự cân đối nguồn thu cho chi tiêu thường xuyêntăng lên 06 đơn vị chiếm 30%, có 5 đơn vị cân đối được ngân sách 50% trở lênchiếm 25%, còn lại 45% đơn vị cân đối ngân sách chi thường xuyên dưới 50%

Tại huyện Hải Lăng

Đây là một huyện đồng bằng nằm phía nam của tỉnh Quảng Trị gồm có 20

xã và một thị trấn Theo số liệu điều tra, khảo sát thu chi ngân sách xã, thị trấn năm 2007 tại Phòng Tài chính huyện (Tại phụ lục số 1c, 2c) và bảng tổng hợp số liệu tỷ lệ % thu ngân sách xã, thị trấn theo tỷ lệ điều tiết các khoản thu của Nghị quyết số 8.2/2006/NQ-HĐND của hội đồng nhân dân tỉnh so với chi thường xuyên năm 2007 (Tại phụ lục số 3c và 4c) thì không có xã nào tự cân đối được ngân sách : Thu ngân sách trên địa bàn không đáp ứng được nhu cầu chi thường xuyên của xã, thị trấn Có 8 xã và 01 thị trấn cân đối được ngân sách trên 50%,PDF Create! 4 Trial

www.nuance.com

chiếm 42,8% , 12 xã còn lại cân đối ngân sách dưới 50%, chiếm 57,2% Phần còn lại được bổ sung từ ngân sách cấp huyện

Nếu thực hiện phân cấp ngân sách xã, thị trấn 100% đối với các khoản thu

xã, thị trấn hưởng theo tỷ lệ 70% và 30% (theo số liệu tính toán tại phụ lục số 5c), thì có 11 xã và thị trấn, chiếm 57,2% có khả năng tự cân đối ngân sách : Thu ngân sách trên địa bàn có khả năng đáp ứng được nhu cầu chi thường xuyên và

có thể dành một phần chi cho đầu tư phát triển Có 4 xã, chiếm 19% cân đối được ngân sách trên 50%, chỉ còn lại 5 xã (chiếm 23%) cân đối được ngân sách nhỏ hơn 50%

Tại huyện Hướng Hoá

Đây là một huyện miền núi nằm phía tây của tỉnh Quảng Trị, dân cư được phân bố thành hai vùng rõ rệt Thứ nhất vùng dân cư kinh tế mới dọc theo hai bên Quốc lộ chín, kéo dài đến cửa khẩu quốc tế Lao Bảo, gồm 05 xã và 02 thị trấn Thứ hai là các xã vùng bản xa trung tâm huyện địa hình nhiều đồi núi, dân

cư thưa thớt chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số Theo số liệu khảo sát thu chi ngân sách xã, thị trấn năm 2007 tại huyện Hướng Hoá (Tại phụ lục số 1d và 2d)

và bảng tổng hợp số liệu tỷ lệ % thu ngân sách xã theo tỷ lệ điều tiết các khoản thu của Nghị Quyết số 8.2/2006/NQ-HĐND của hội đồng nhân dân tỉnh so với chi thường xuyên trong năm 2007 (tại phụ lục số: 3d và 4d), thì chỉ có duy nhất thị trấn Lao Bảo có khả năng tự cân đối ngân sách: Thu ngân sách trên địa bànbảo đảm đáp ứng được nhu cầu chi thường xuyên, chiếm 5,3% Có 05 xã dọc hai bên đường chín và thị trấn khe sanh có khả năng cân đối ngân sách trên 50%,chiếm 32% Còn lại 62,7% Số xã của huyện Hướng Hoá (là vùng đồng bào dânPDF Create! 4 Trial

www.nuance.com

tộc thiểu số) thu ngân sách không đáng kể mà chủ yếu dựa vào bổ sung cân đối của ngân sách huyện

Nếu thực hiện phân cấp ngân sách xã, thị trấn 100% đối với các khoản thungân sách xã, thị trấn hưởng theo tỷ lệ 70% và 30% thì theo số liệu tính toán tại phụ lục số 5d, thì toàn bộ 5 xã và 02 thị trấn dọc hai bên quốc lộ chín đều đảm bảo được tự cân đối ngân sách, chiếm 37,2% Nghĩa là thu ngân sách trên địa bàn đáp ứng được nhu cầu chi thường xuyên và có thể dành một phần nguồn thu

để chi cho đầu tư phát triển, như thị trấn Lao Bảo, thị trấn Khe Sanh Còn lại các

xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số thì ngân sách huyện bổ sung cân đối gần như100%

- Qua khảo sát tình hình chi ngân sách xã, phường, thị trấn thấy rằng:

Chi ngân sách xã, phường, thị trấn chủ yếu là chi thường xuyên Trong đó:Chi quản lý hành chính chiếm khoảng 70%, chi cho sự nghiệp giáo dục, y tế, văn hoá chiếm khoảng 20%, còn lại chi cho sự nghiệp kinh tế và đầu tư phát triển không đáng kể

Phần lớn chi đầu tư phát triển tỉnh, huyện và thị xã thực hiện, ngân sách cấp xã, phường, thị trấn chi cho lĩnh vực này không đáng kể Cho nên việc cung cấp dịch vụ và hàng hoá công cho người dân phát huy hiệu quả không cao Đa số các công trình phúc lợi, công trình xây dựng cơ sở hạ tầng được bàn giao cho địa phương, theo hình thức chìa khoá trao tay Chất lượng công trình không nhưmong muốn, chi phí sửa chửa và bảo quản tăng cao Gây sự nghi ngờ của công chúng, của người dân và người sử dụng về chất lượng các công trình xây dựng

- Đội ngũ kế toán xã chưa ổn định, vẫn còn có sự thay đổi sau thời kỳ bầu

cử HĐND Đội ngũ cán bộ quản lý ngân sách cấp xã đã được quan tâm hơnPDF Create! 4 Trial

www.nuance.com

trong đào tạo bồi dưỡng, tuy vậy trình độ chuyên môn vẫn chưa thực sự thông thạo Thực trạng chất lượng cán bộ làm công tác tài chính xã, phường, thị trấn như sau:

Tổng số 139 người, được phân theo các tiêu thức sau:

+ Trình độ văn hoá: Tốt nghiệp Trung học cơ sở 30 người, chiếm 22%, tốt nghiệp trung học phổ thông 109 người chiếm 78%

+ Trình độ chuyên môn: Sơ cấp 38 người chiếm 26%, trung cấp cao đẳng:

86 người chiếm 61%, đại học 17 người chiếm 13%

+ Giới tính, dân tộc: có 14 nữ, 27 cán bộ dân tộc ít người

+ Độ tuổi: Dưới 35 tuổi 64 người chiếm 46%, từ 35 đến 45 tuổi 56 người chiếm 40% từ 45 đến 55 tuổi 19 người chiếm 14%

(Nguồn : Sở Nội vụ tỉnh Quảng Trị)

Như vậy để tạo điều kiện cho chính quyền cấp xã hoàn toàn chủ động trong tất cả các khoản thu, chi trong thời kỳ ổn định ngân sách (3-5 năm); tăngthu ngân sách cấp xã, quyết định các nội dung chi phù hợp với địa phương, nhằm mang lại hiệu quả kinh tế cao, ưu tiên cho đầu tư và lĩnh vực sự nghiệp kinh tế

để phát triển Kinh tế-Xã hội; để cho người dân tiếp cận được với các hàng hoá,dịch vụ công một cách có hiệu quả, cần thiết phải tăng cường phân cấp hơn nữa nguồn thu và nhiệm vụ chi cho ngân sách xã, phường, thị trấn tỉnh Quảng Trị

2.3.3 - Những thuận lợi và khó khăn trong cân đối ngân sách xã, phường, thị trấn

Từ khi có Luật ngân sách năm 2002 thì địa phương đã cụ thể hoá phân cấp nguồn thu cho ngân sách xã phù hợp với Luật ngân sách Nhà nước

PDF Create! 4 Trial

www.nuance.com

Trong thu ngân sách xã: Các nguồn thu, mức thu, đối tượng thu đã được xác định rõ Một số khoản thu đã được thu bằng uỷ nhiệm thu để bảo đảm thu đủ

và chống thất thu ngân sách Cùng với nhịp độ phát triển kinh tế, đồng thời tiến hành cơ cấu lại nguồn thu, tỉnh đã xác định rõ các nguồn thu thuế, phí ,lệ phí …

đã đóng góp tích cực trong việc tăng nguồn thu cho ngân sách địa phương nóichung và ngân sách xã nói riêng

Song song với việc cơ cấu lại nguồn thu, và xác định tỷ lệ thu ngân sách cho từng cấp chính quyền địa phương, việc quản lý chi ngân sách cũng được xác định lại Tỉnh cũng đã từng bước hoàn chỉnh các định mức chi theo từng nội dung để giúp cho chính quyền cấp xã tiết kiệm được chi tiêu, dành kinh phí để chi cho đầu tư phát triển chính vì thế tốc độ chi ngân sách xã năm sau so với năm trước không vượt quá đột biến

Tại tỉnh Quảng Trị theo thực tế phân cấp nguồn thu như hiện nay thì hầu hết các xã phường, thị trấn thu ngân sách xã trên địa bàn không bảo đảm nhu cầu chi thường xuyên tại địa phương Nghĩa là các xã phường, thị trấn không có khả năng tự cân đối được, khoản thâm hụt ngân sách cấp xã, phường, thị trấn đều được bổ sung đầy đủ từ ngân sách cấp trên

Tóm lại từ sau khi có Luật ngân sách năm 2002, cùng với nhiều nỗ lực của chính quyền địa phương nguồn thu của ngân sách xã, phường thị trấn có tăng lênđáng kể, đã đáp ứng một phần trong nhu cầu chi thường xuyên trên địa bàn.Công tác quản lý ngân sách xã, phường, thị trấn đã từng bước đi vào nề nếp vàđáp ứng được chiến lược phát triển kinh tế của địa phương

Bên cạnh những kết quả đạt được việc cân đối ngân sách xã, phường , thị trấn tại Quảng Trị cũng bộc lộ những khó khăn sau đây:

PDF Create! 4 Trial

www.nuance.com

Khó khăn khách quan

Quảng Trị là một tỉnh nghèo nguồn thu ngân sách chỉ đáp ứng được 30% nhu cầu chi Cho nên việc chủ động để bố trí ngân sách cho các cấp địa phươngcòn phụ thuộc vào phân bổ nguồn lực tài chính từ ngân sách trung ương.Cácnguồn thu ngân sách xã, phường, thị trấn ở Quảng Trị bao gồm:

Thứ nhất: Nguồn thu từ bản thân nội lực của địa phương như thu từ thuế, phí, lệ phí, và một số quỹ chuyên dùng Nguồn thu này mang tính chất tương đối

ổn định và có tính chiến lược lâu dài Ở cấp xã nguồn thu này còn thấp, hơn thế nữa một số khoản thu thuế còn phân cấp theo tỷ lệ rất lớn cho ngân sách cấp trên

Thứ hai: Nguồn thu bổ sung từ ngân sách cấp trên, gồm bổ sung cân đối ngân sách, bổ sung ngoài kế hoạch và bổ sung cân đối có mục tiêu Nguồn thu này vẫn còn mang tính chất của cơ chế xin – cho

Thứ ba: Nguồn thu từ các cá nhân, tổ chức tài trợ Đây là nguồn thu không

ổn định mang tính chất nhất thời

Khó khăn chủ quan

- Chính quyền cấp tỉnh chưa mạnh dạn trao quyền chủ động cho chính quyền cấp xã, phường, thị trấn nhiệm vụ chi đầu tư phát triển, để giải quyết mâu thuẩn về nhu cầu tăng chi đáp ứng với kế hoạch phát triển kinh tế xã hội với khuyến khích các đơn vị các tầng lớp dân cư đẩy mạnh sản xuất kinh doanh Mặt khác làm giảm đi sự động viên đóng góp của của các doanh nghiệp, người dân vào xây dựng các công trình phúc lợi và cơ sở hạ tầng của địa phương

PDF Create! 4 Trial

www.nuance.com

- Chưa mạnh dạn phân cấp 100% các khoản thu, và thực hiện uỷ nhiệm thu, để cho chính quyền cấp xã có thể chủ động, khai thác nguồn thu, tăng thu ngân sách, nhằm từng bước tiến tới cân đối ngân sách xã, phường, thị trấn từng phần hoặc toàn phần.

- Trong chi ngân sách đã có những định mức cho từng nội dung cho các xãphường, thị trấn nhưng hết sức lạc hậu so với mức sinh hoạt và và giá cả của nền kinh tế thị trường Bởi vì các hệ thống định mức chi tiêu không được điều chỉnh trong vòng 3 đến 5 năm, trong khi đó sự biến động về giá của thị trường diễn ra liên tục Hệ thống tiền lương và phụ cấp sinh hoạt phí của các cán bộ công chức công tác tại phường xã lại thấp, mặc dù Nhà nước đã tiến hành cải cách tiền lương nhiều lần Thu nhập thấp cũng là mối dây liên hệ chặt chẽ với tình trạng tham nhũng hiện nay

- Hầu hết các hàng hoá, dịch vụ công tại địa bàn xã đều do khu vực công cung cấp, đó là:

+ Các dịch vụ quản lý Nhà nước, như : Công chứng, cấp giấy phép kinh doanh, đăng ký hộ tịch, hộ khẩu…

+ Các hoạt động cho những người, tổ chức có nhu cầu, như: Kiểm dịch động thực vật, đo đạc lập bản đồ địa chính…

+ Các hoạt động gìn giữ an ninh, trật tự cho dân chúng và địa phương.+ Các dịch vụ văn hoá, y tế, giáo dục

+ Các hàng hoá công, như: Các công trình cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội, các công trình phúc lợi

PDF Create! 4 Trial

www.nuance.com