Thíăsinhăthiă HănênălƠmăcơuănƠyătrongăvòngă54ăphút,ăthíăsinhăthiăTNănênălƠm câu này trong vòng 45 phút... Nh ngăkhóăkh năc aăng i Nh t khi nói ti ng Anh.. Reid, The process of compositio
Trang 1PH N I: VÀI NÉT V V NăNGH LU N:
1 CÁC LO IăV NăNGH LU N:
V năngh lu n là m t th lo i có có truy n th ngălơuăđ i, có giá tr và tác d ng h t s c to l nătrongătr ng
kì l ch s d ngăn c và gi n c c a dân t c ta
C năc vƠoăđ iăt ng ngh lu nă(đ tài), có th chiaăv năngh lu n thành 2 lo i chính:
a Ngh lu năv năh c: Bàn v các v năđ v năch ng-ngh thu tănh ăm t tác ph m ho căđo n trích tác
ph măv năh c, m t v năđ lí lu năv năh c, m t nh năđ nh v năh c s ầTiêuăbi uălƠăcácăv năb n Nguy n
ình Chi u, ngôi sao sáng trong v n ngh c a dân t c c a Ph măV nă ng, M t th i đ i trong thi ca c a
HoƠiăThanhầ
b Ngh lu n xã h i: Bàn v các v năđ xã h i-chính tr nh ăm tăt ăt ngăđ o lí, m t l i s ng, m t hi n
t ng tích c c ho c tiêu c c c aăđ i s ng, m t v năđ thiênănhiên,ămôiătr ngầLo iănƠyăth ng có 3 ki u
bài ngh lu n xã h i mà h c sinh THPT ph i h căvƠăthiătrongăch ngătrình:ăNgh lu n v m tăt ăt ngăđ o
lí, ngh lu n v m t hi năt ngăđ i s ng, ngh lu n v m t v năđ xã h iăđ t ra trong tác ph măv năh c 2.ă I M GI NG NHAU GI A CÁC LO IăV NăNGH LU N:
a M căđích:
- u nh m phát bi u tr c ti p t ăt ng, tình c m,ătháiăđ ,ăquanăđi m c aăng i vi t
- u nh mătácăđ ngăđ n nh n th c và tình c m c aăng iăđ c,ăng i nghe, t đóăthuy t ph căng iăđ c
ng iăngheătinăvƠăhƠnhăđ ngătheoăquanăđi mămƠăng i vi tăđƣăth hi n
b cătr ng:ă cătr ngăc ăb n c aăv năngh lu n ậ vƠăc ngălƠăs c h p d n ch y u c a lo iăv nănƠyăậ là:
l p lu n th ng nh t, ch t ch ; lí l s c s o, thông minh; d n ch ng chính xác, chân th c, giàu s c thuy t
ph c
c S k t h p gi a lí l và tình c m:
V năngh lu n nói chung là s n ph m c aăt ăduyălôăgích,ăsuyălí, ăvìăth ý t ph i rõ ràng, l p lu n ph i ch t
ch ,ăv năphongăph i sáng s a, b oăđ măđ chính xác, giàu s c thuy t ph c, ăTuyănhiên,ănóiănh ăth không cóăngh aălƠăv năngh lu n ch trình bày v năđ m t cách khô khan, tr uăt ng, t ch i m i c m xúc và hình
nh Trái l i mu năt ngăthêmăs c thuy t ph c, bên c nh vi c "gõ" vƠoălíătrí,ăbƠiăv năngh lu n c nătácăđ ng
m nh m vào tình c m c aăng iăđ c Mu n th ng i vi tăv năngh lu n c n ph i có tình c m, c m xúc caoăđ Ngôn ng v năngh lu năc ngăc n ph i h p d n, lôi cu n b ng các t ng giàu hình nh và có s c
bi u c m cao
C ÁCHăLÀMăBÀIăV NăNGH LU N XÃ H I
Giáo viên: PH M H UăC NG
Trang 2PH N II: NH NGăL UăÝăKHIăLÀMăCÁCăKI U BÀI NGH LU N Xà H I
I CÁC KI U BÀI NGH LU N XÃ H I:
a Ngh lu n v m tăt ăt ng,ăđ o lí: iăt ng c a ki u bài này là m t ý ki n, m t quan ni m v t ă
t ng,ăđ oălí.ăT ăt ng,ăđ o lí y có th cóăỦăngh aătích c cănh ăl i s ngăđ p,ătìnhăyêuăth ng,ăvaiătròăc a lí
t ng trong cu c s ng,ăc ngăcóăth là nh ng quan ni m sai l m c n phê phán và t đóăxácăl p quan ni m đúng
b Ngh lu n v m t hi năt ngăđ i s ng: tài ngh lu n là các hi năt ngăđ i s ngăđángăđ căsuyăngh ă
trong cu c s ng hàng ngày, nh t là các hi năt ng liên quan tr c ti păđ n tu i tr Các hi năt ng này có
th cóăỦăngh aătíchăc cănh ăỦăchí,ăngh l c,ătìnhăyêuăth ngầnh ngăc ngăcóăth là nh ng hi năt ng tiêu
c c c năphêăphánănh ăs l i nhác, nh ng thói quen x uầ
c Ngh lu n v m t v năđ xã h iăđ t ra trong tác ph măv năh c: tài ngh lu n là các v năđ xã h i
mà nhƠăv năđ t ra trong tác ph măv năh c
2 NH NGăL UăÝăQUANăTR NG KHI LÀM CÁC KI U BÀI NGH LU N Xà H I:
a Các ki uăbƠiănƠyăđ u n m CơuăII,ă3ăđi m, PH N CHUNG CHO T T C THÍăSINH,ătrongă thiă i
h c-Caoăđ ng và T t nghi p hi n hành Lo iăđ này yêu c u thí sinh v n d ng ki n th c xã h i và đ i s ng
đ vi t bài ngh lu n xã h i
b thi gi i h n c th dungăl ng bài ngh lu n xã h i: ng n g n (không quá 600 t đ i v i kì thi
H,C và không quá 400 t đ i v i kì thi T t nghi p PT)
c Ng i vi t c n nêu và phân tích các hi năt ngăđ i s ngăcóăliênăquanăđ làm sáng t quanăđi m và s
đánhăgiáăc a mình
d Khi làm bài, c n nêu và phân tích các d n ch ng trong l ch s ,ătrongăđ i s ng.ăC ngăcóăth l y d n
ch ngăv năh cănh ngăc n có m căđ (khôngănênăquáă30%)ăđ tránh l c sang bài ngh lu năv năh c
e Thíăsinhăthiă HănênălƠmăcơuănƠyătrongăvòngă54ăphút,ăthíăsinhăthiăTNănênălƠm câu này trong vòng 45 phút
g Bài làm nên có m và k t bài, nên vi t thành m tăbƠiăv năhoƠnăch nh
h thiă H,C ăch r iăvƠoă2ăki u bài ngh lu n xã h i:
ăNgh lu n v m tăt ăt ng,ăđ o lí
ăNgh lu n v m t hi năt ngăđ i s ng
Trang 3PH N III: NGH LU N V M T HI NăT NGă I S NG:
1 Khái ni m:
Ngh lu n v m t s vi c, hi năt ngătrongăđ i s ng xã h i là bàn v m t m t s vi c, hi năt ng có ý ngh aăđ i v i xã h i S vi c, hi năt ngăđ i s ng y có th đángăkhen,ăđángăchê,ăhayăcóăv năđ đángăsuyă ngh
2 ă i m gi ng và khác nhau gi a Ngh lu n v m t s vi c, hi năt ngăđ i s ng và Ngh lu n v m t
v năđ t ăt ngăđ o lí:
- Bài Ngh lu n v m t v năđ t ăt ngăđ o lí có ph n gi ng v i bài Ngh lu n v m t s vi c, hi năt ng trongăđ i s ng xã h i ch :
+ Sau khi phân tích, bàn lu n,ăng i vi t c n rút ra nh ngăt ăt ng,ăđ o lí s ng, rút ra bài h c nh n th c và hƠnhăđ ng
+ă uălƠăv năngh lu n nên ph i tuân th yêu c u chung c aăbƠiăv năngh lu n, nh t là v l p lu n, lí l , d n
ch ng, trình bày và di n đ t
- Bài Ngh lu n v m t v năđ t ăt ngăđ o lí khác v i bài Ngh lu n v m t s vi c, hi năt ngătrongăđ i
s ng xã h i ch :
+ Bài Ngh lu n v m t s vi c, hi năt ngătrongăđ i s ng xã h i xu t phát t s th căđ i s ng mà nêu ra nêuăraăt ăt ng, bày t tháiăđ
+ Bài Ngh lu n v m t v năđ t ăt ngăđ o lí sau khi gi i thích, phân tích thì v n d ng các s th tăđ i
s ngăđ ch ng minh, nh m tr l i kh ngăđ nh hay ph đ nh m tăt ăt ngănƠoăđó
+ Ngh lu n v m t v năđ t ăt ngăđ oălíăth ng dùng khái ni m tr uăt ngăh n,ălíăl nhi uăh n,ăcácăphépă
l p lu n gi i thích, phân tích, ch ng minh, t ng h păc ngăth ngăđ c s d ng nhi uăh n
3 Yêu c u c a bài ngh lu n v m t s vi c, hi năt ngăđ i s ng:
- V n i dung:
+ Ph iănêuărõăđ c s vi c, hi năt ng có v năđ
+ăPhơnătíchăđ c m tăđúngăậ sai, l i ậ h i c a s vi c, hi năt ngăđ i s ng y
+ Ch ra nguyên nhân và bày t tháiăđ , ý ki n, nh năđ nh c aăng i vi t
- V hình th c:
+ Bài vi t ph i có b c c m ch l c
+ Bài vi t ph i có lu năđi m rõ ràng, lu n c xác th c, phép l p lu n phù h p
+ Bài vi t ph i có l iăv năchínhăxác,ăs ngăđ ng, trình bày s chăđ p
4 Nh ngăđi m c năl uăýătrongăđ bài ngh lu n v m t s vi c, hi năt ngăđ i s ng:
- Có s vi c, hi năt ng t t, c n ca ng i, bi uăd ng
- Có s vi c, hi năt ng không t t, c nă uăỦ,ăphêăphán,ănh c nh
- Cóăđ cung c p s n s vi c, hi năt ngăd i d ng m t truy n k , m t m uătinăđ ng i làm bài s d ng
Trang 4- Cóăđ không cung c p n i dung s n, mà ch g iătên,ăng i làm bài ph i trình bày, mô t s vi c, hi n
t ngăđó
- M nh l nhătrongăđ th ng là: “nêu suy ngh c a mình”, “nêu nh n xét”, “nêu ý ki n”, “bày t thái đ ”,
“trình bày suy ngh ”…
5 Ngh lu n v m t s vi c, hi năt ngăđ i s ngăth ng có 3 lo i nh :
- Trìnhă bƠyă suyă ngh ă v 1 hi nă t ng trongă đ i s ng xã h i:ă nh ă Ủă chí,ă ngh l c ho c tình yêu
th ngầ
- Trình bày suyăngh ăv t 2 hi năt ngătrongăđ i s ng xã h i tr lên:ănh ăchoăvƠănh n, thành và
b iầLo i này c n xem xét quan h gi a 2 hi năt ng
- T 1 hi năt ng thiên nhiên,ătrìnhăbƠyăsuyăngh ăv đ i s ng xã h iănh :ăGi a m t vùng s iăđáăkhôă
c n, cây hoa d i v n m c lên và n nh ngăđóaăhoaăth tăđ pầSuyăngh ăc a anh, ch v hi năt ng trên
6 Cách làm bài ngh lu n v m t s vi c, hi năt ngăđ i s ng:
Mu n làm t t m t bƠiăv năngh lu n v m t s vi c, hi năt ngăđ i s ng c n th c hi n t tă4ăb căsauăđơy: a.ăB c 1: Tìm hi uăđ và tìm ý cho bài vi t
b.ăB c 2: L p dàn ý cho bài vi t:
- M bài:
+ Gi i thi u s vi c, hi năt ng c n bàn lu n
+ M raăh ng gi i quy t v năđ :ăTh ngălƠătrìnhăbƠyăsuyăngh
- Thân bài:
+ Phân tích các m t, các bi u hi n c a s vi c, hi năt ngăđ i s ng c n bàn lu n
+ăNêuăđánhăgiá,ănh năđ nh v m tăđúngăậ sai, l i ậ h i, lí gi i m t tích c căc ngănh ăh n ch c a s vi c,
hi năt ng y, bày t tháiăđ đ ng tình, bi uăd ngăhayălênăán,ăphêăphán
+ Ch ra nguyên nhân c a c a s vi c, hi năt ng y,ănêuăph ngăh ng kh c ph c m t tiêu c c, phát huy
m t tích c c c a s vi c, hi năt ng
+ Liên h v i b n thân và th c t đ i s ng, rút ra bài h c nh n th căvƠăhƠnhăđ ng.( xu t bài h c v cách
s ng, cách ng x nóiăchungăvƠăđ i v i b n thân nói riêng.)
- K t bài:
+ă ánhăgiáăchungăv s vi c, hi năt ngăđ i s ngăđƣăbƠnălu n
+ Phát tri n, m r ng, nâng cao v năđ
c.ăB c 3: Vi tăbàiăv nătheoădànăýăđưăl p
d.ă c l i, ki m tra, s a l i và hoàn thi n bài vi t:
- S a l i chính t , dùng t , ng phápầ
- Chú ý liên k t m ch l c gi aăcácăcơuătrongăđo năv năvƠăgi a các ph nătrongăbƠiăv n
Trang 5PH N IV: TÀI LI U THAM KH O V NGH LU N XÃ H I
A M t s đ v n ngh lu n tọỊng ch ng tọình tọung h c c a M :
1 S b t l i c a th c ph măM ăđ i v i h căsinh,ăsinhăviênăn c ngoài
2 Tình tr ng nhà tù: S tr ng ph t hay c i t o giáo d c?
3 Nh ng ho t d ngănhƠătr ng s lƠmăt ngăócăsángăt o cho tr emătr c tu iăđ nătr ng
4 Chì trong d u h a: m t d u hi u c a tình tr ng ô nhi m
5 S trôi n i c a d u và m trongăn c: l i và b t l i?
6 Gây t năth ngătrongăbóngăđá:ăcóăth ng năch năđ c không?
7 S c truy n tin r ng rãi c a ti vi?
8 Ch t cácbon và s c kh eăconăng i
10 Nh ngăkhóăkh năc aăng i Nh t khi nói ti ng Anh
(Th.s Ph m H uăC ngă(C ngv n)ăt ng h p và d ch t nguyên b n ti ng Anh trong sách Joy M Reid, The process of composition, Colorado State University, 1982)
B M t s đ v n tọung h c c a C ng hoà liên bang c :
1 "Hãy nh n rõ b n thân anh" Câu cách ngôn yăcóăỦăngh aăgìăđ i v i b n tr ?
2.ăNg iăgiƠăvƠăng i tr khác nhau ch nƠo,ăvìăsaoănh ăv y ?
3 Anh-xtanh nói : "T ng t ng quan tr ng h n ki n th c" Anh (ch )ăcóăđ ng ý v i ý ki năđóăkhông?
(Theoă i Xuân Y n,ăL uăT nh,ăChuăCh ngăTàiăcungăc p ậ D n theo G.S Tr nă ìnhăS , i m i
d y h c làm v n THPT, T p chí V n h c và tu i tr , s 8 ậ 2003)
C v n c a Ucrai-na dỊ nhà s ịh m n i ti ng Xu-khôm-lin-xki đ xu t:
1 Thành th c là th nào ?
2.ăVìăsaoăconăng i ph i s ng trênăđ i ?
3 Vì sao chúng ta c n có ki n th c ?
4 Vì sao mà tôi s ng trênăđ i ?
5 V Huy-gô nói : "Con ng i ta đ c sáng t o ra không ph i đ mang xích xi ng mà đ tung cánh bay
l n trên b u tr i" Hƣyăsuyăngh ăv s ph n c a nhân lo i
6 Rút-xô nói : "B t c công dân nào mà không làm vi c đ u là gi c.”
7 M Gor-ki nói : "Cá nhân dù là v đ i, r t cu c c ng là y u đu i"
8.ăChúngătaăvƠăng i l n
D Nh ng đ thi V n tọỊng kì thi i h c Trung Qu c :
1.ă thi t nh An Huy: Vi t m t bài v i ch đ “Hi u cu c s ng, hi u cha m ”
2.ă thi c a B c Kinh: Vi t m t bài vi t v i tiêu đ “M t nét ch m phá v B c Kinh”
Trang 63.ă thi t nh Tri t Giang: “Cu c s ng c n ngh ng i, cu c s ng không ng i ngh ” Em có suy ngh gì v
c hai m t
4.ă thi c a thành ph Th ng H i: Hãy vi t m t bài vi t v i ch đ “Tôi mu n n m ch t tay b n”
5.ă thi t nh Giang Tô: L T n nói, tr c kia th gi i v n không có đ ng, ng i đi nhi u nên đã t o ra
đ ng C ng có ng i nói, th gi i v n ngay t đ u đã có đ ng, ng i đi nhi u nên đ ng b m t đi L y
6.ă thi t nh Qu ngă ông: M t nhà điêu kh c đang kh c m t t ng đá, b c t ng v n ch a thành hình, d n
li n h i: Làm sao ông bi t trong t ng đá có gi u thiên s ? Nhà điêu kh c nói: trong đá v n không có thiên
800 ch
7.ă thi t nh T Xuyên: Trong cu c s ng có r t nhi u câu h i, có ng i ham h i, có ng i ng i h i Hãy
8.ă thi t nh Giang Tây: Có con chim y n n sau khi p tr ng tr nên r t béo, không th bay đ c cao M
c a chim y n khuyên nó nên t ng c ng t p luy n đ gi m béo, nh th m i có th bay đ c cao L y
“Chim y n gi m béo” làm ch đ , t đ t tiêu đ và vi t m t bài 800 ch
9.ă thi t nhăS nă ông: Có m t câu chuy n ng ngôn nh sau: ng t d i đ t nhìn lên, con ng i đ u
th y sao tr i l p lánh, sáng ng i, nh ng khi con ng i ti n g n sao tr i s phát hi n ra r ng các ngôi sao
c ng gi ng nh trái đ t - g gh , không b ng ph ng, xung quanh đ y b i b m T câu chuy n ng ngôn
này em c m ng đ c đi u gì? L y đó làm ch đ và vi t m t bài vi t dài 800 ch
10.ă thi thành ph Trùng Khánh: (1) Hãy vi t m t bài vi t 200 ch miêu t m t b n xe
(2) B c đi và d ng l i là hi n t ng th ng g p trong cu c s ng, nó đã giúp ta có đ c nh ng suy ngh
và liên t ng v t nhiên, xã h i, l ch s , nhân sinh Hãy l y ch đ “B c đi và d ng l i” đ vi t m t bài
vi t 600 ch
11.ă thi t nh Liêu Ninh: L y “ ôi vai” làm ch đ và vi t m t bài vi t dài 800 ch
(ăC ngv năt ng h p và d ch t http://China Daily.cn)
Và d i đây là m t s đ v n c a Trung Qu c 1998:
1 B n
2 Ng năđèn
3 Xin M hãy yên tâm
4 T qu c trong lòng tôi
5 Tác h i c a thu c lá
6.Vi danh d c aănhƠătr ng
7 Con ng i ph i có khí ti t
Trang 78.ăSuyăngh ăt ng n l a
9.ă c sách ph i hi u sâu
10 Thi u tôi thì ch v năđôngăsao?
(D n theo G.S Tr nă ìnhăS , i m i d y h c làm v n THPT, T p chí V n h c và tu i tr , s 8 ậ
2003)
E SÁCH C N C CHO PH N NGH LU N XÃ H I:
1 Nhi u tác gi , V n ngh lu n đ u th k XX,ăNXBăV năh c, HN.2003
2 Nhi u tác gi , Nâng cao k n ng làm bài v n ngh lu n, NXB Giáo d c, HN, 2005
3.ă Ng c Th ng, Vai trò c a l p lu n trong v n ngh lu n, T p chí V n h c và Tu i tr , 1-2005
4.ă Ng c Th ng, Lu n đi m c a bài v n ngh lu n, T p chí V n h c và Tu i tr , 11-2006
5.ă Ng c Th ng, Làm v n(ch ngăV n ngh lu n),ăNXBă i h căS ăph m, HN 2007
6 Danh ngôn th gi i ( ho c Danh ngôn c kim ông Tây)
7 Nhi u tác gi , H t gi ng tâm h n, NXB Thành ph H Chí Minh, 2004
8 Nhi u tác gi , Quà t ng cu c s ng, NXB Tr , TP HCM, 2006
9 Nhi u tác gi , Hãy can đ m và t t b ng, NXB Tr , 2004
10 Nhi u tác gi , Sao không dám c m , NXB Tr , 2003
11 Nhi u tác gi , Phép màu nhi m c a đ i, NXB Tr , TP HCM, 2004
12 Nhi u tác gi , Lòng t t là m t món quà, NXB Tr , TP HCM, 2004
13 T sách Mãi mãi tu i hai m i, NXB Công an nhân dân
14 Nhi u tác gi , Nh ng t m lòng cao c , NXB Tr , TP HCM, 2004
15 Nhi u tác gi , V t lên s ph n, NXB Tr , TP HCM 2006
16 Nhi u tác gi , i u kì di u t cách nhìn cu c s ng, NXB Tr , TP HCM 2006
17 Nhi u tác gi , Dám thành công, NXB Tr , 2008
18 Nhi u tác gi , Nguyên lý c a thành công,ăNXBăV năhóaăthôngătin,ă2009
19 T sách S ng đ p
20 Nhi u tác gi , Ng i Trung qu c x u xí
21 Nhi u tác gi , Ph m ch t và thói h t t x u c a ng i Vi t
22 Nhi u tác gi , Truy n c c ng n
23 Chuy n vui ch ngh a, NxbăV năhóa-Thông tin, HN, 1996
24 Nhi u tác gi , Kho tàng c h c tinh hoa,ăNXBăV năhóaăthôngătin,ăHN,ă2003
25 T.s Moóc-ti-m ăGi.ăÉt-l ,ăNh ng t t ng l n t nh ng tác ph m v đ i,ăNXBăV năhóaăthôngătin,ăHN,ă
2004
26 Nhi u tác gi , B sách 10 v n câu h i vì sao, NXB Khoa h căk ăthu t, HN 2001
28 Bách khoa toàn th m : www.wikipedia.org.vn
Trang 829 Nguoiduongthoi.com.vn
G M T S TÀI LI U KHÁC:
1 Ngôi nhà nh có Tình yêu l n
(Bài vi tănàyăđưăđ ngătrênăVnExpress.netăngàyă24/09/2010.ăXemăt i: http://bit.ly/9vQuMi Bài này
th y Ph m H uă C ng vi tă choă conă gái,ă nh ngă cóă th coiă nh ă tàiă li u tham kh o b íchă choă đ
v n sau: M iăgiaăđìnhălàăm t t măyêuăth ng.ăSuyăngh ăc a anh ch ? )
Ch aăđ r ngăđ Con có th vuiăđùa,ăch y nh yătungăt ng,ăc ngăch ngăđ p, sang tr ngăvƠăđ yăđ ti n nghiầănh ăngôiănhƠăc a bao b n bè cùng tu i v iăCon,ănh ngăđóăv n là T MăYểUăTH NG,ălƠăn iă yêuăth ng,ăđùm b c và che ch cho Con
đó,ăBaăM đƣ,ăđangăg n bó cùng nhau và s cùngăvunăđ p cho h nh phúc bình d c a mình; cùng san s
ni m vui, n i bu n; cùng chung vai gánh vác; cùng nuôi d yăvƠăch măchútăchoăCon
đó,ăn uăđôiălúcăBaăM còn to ti ng v i nhau, thìăc ngăch là do còn b tăđ ngăquanăđi m trong vi căch mă
sóc và d y d Con,ăđ làm sao Con l n khôn và v ngăvƠngăh năn aătrongăđ i
đó,ăm có th càu nhàu su t 8 ti ngăđ ng h vìăBaăđƣău ng m t c căbiaă5ănghìn,ănh ngăl i s n sàng b ra
hàng tri uăđ ngăđ mua lo i b m t t nh t cho Con
đó,ăConăs bi bô nh ng ti ngănóiăđ u tiên, và ch p ch ng nh ngăb căđiăth nh tătrongăđ i
đó,ăm i ti ngăc i trong tr o c aăConăđ u có s c m nh lan truy n thành nh ng ni m vui l n,ăđ uăkh iă
lên ni m h nh phúc vô b Và m i ti ng khóc h n t i c aăConăđ u khi n Ba M xót xa, lo l ngăđ n th t lòngầ
đó,ăConăkhôngăbaoăgi ph i nghe nh ng l i có th làm t năth ngălòngăt tr ngăvƠălƠmăđauăđ n trái tim
bé b ng c a mình
đó,ăb t c lúcănƠoăConăc ngăcóăth g căđ u lên vai Ba M đ khóc khi bu n bã, ôm c Ba M khi h nh phúcăs ngăvui,ălaoăvƠoăvòngătayăyêuăth ngăc a Ba M đ tìm s bình yên che ch , hay n m bên M và
th th v nh ngărungăđ ngăđ uăđ iầă
đó,ăm i cánh c a c a ngôi nhà luôn r ng m vƠăbaoădungănh ătráiătimăc a Ba M , luôn ch đónăConăm i
l n Con tr v sau nh ng chuy năđiăxaầ
Khi nh ngăsuyăngh ănƠyăhi n di nătrongăđ u, Ba v a vi t cho Con, v a l ng l lauăn c m t ậ nh ng dòng
n c m tăsungăs ng, c măđ ng và h nhăphúc.ăConăđ ngăc i khi th y Ba y uăđu i và không nén n i tình
c m c a mình Ch nh ngăng iămƠăBaăyêuăth ngănh t m i có th làm cho Ba nh l Và ch khi Con hi u
đ c giá tr c a nh ngădòngăn c m t, Con m i bi t trân tr ng, nâng niu, gìn gi nh ng n c iầ
Ba v n c m th y áy náy, th y mình có l i khiăch aămuaăđ c cho M và Con m tăngôiănhƠătoăđ p,ăđ đ y
và sang tr ng.ăNh ngăBaăv năđangăc g ng h t mình và Ba tin r ng m tăngƠyăkhôngăxa,ă căm ă y s tr
thành hi n th c Dù th ,ăConăc ngăđ ng bao gi quên cái T MăYểUăTH NGănh bé và bình d bây
gi
Trang 9Conăc ngăđ ng quên r ng, trong khi Con có m t T MăYểUăTH NGăthìănhi uăng i b n nh c a Con
trên m i mi năđ tăn c v n còn ch u nhi u thi t thòi m t mát Nhi u b năkhôngăđ c bên Ba M c a mình,ă khôngă cóă đ c m t mái nhà bình d ,ă khôngă đ c che ch yêuă th ng,ă khôngă đ că đ n
tr ngầCƠngăl n khôn, Con càng ph i bi tăđ ng c m và san s cùng nh ng b n nh thi t thòi, dù ch là
món quà bình d hay m t l iăyêuăth ng,ăană i,ăđ ngăviênầăCƠngăl n khôn, Con càng ph i bi t trân tr ng
T MăYểUăTH NGănh bé mƠămìnhăđangăcó
Con , ngôi nhà nh y Ba M đƣăd ng lên t hai bàn tay tr ng.ăBaăđƣălƠmăvi c mi tămƠiăđ có ti n mua nó,
còn M thì t o t n vun vén, lo toan, s p x p, d ngăxơyầăNh ngăchínhăỦăth c trách nhi m và tình yêu Ba
M dành cho nhau và cho Con, chính công s c c a M , và nh t là s xu t hi n c aăConăđƣălƠmăchoănóăth c
s tr thành T M, tr thành TH GI IăYểUăTH NG.ăConăbi t không, n u không có Tình yêu, m i
ngôi nhà s ch là n m m l nhăgiá.ă i u y, Ba M mu n con ghi nh ,ănh ăBaăđƣăt ng nh c M ngay t
nh ngăngƠyăđ u Ba M g n bó cùng nhau:
“Anh d ng ngôi nhà theo quy lu t Tình yêu
Ch ng c n đ n nh ng lâu đài l nh giá
Ch s ng b ng h i th c a Em thôi”
Khiătr ng thành, Con gái bé b ng c a Ba M c ngăs có m t mái nhà riêng Ba M tin r ng,ăConăc ngăs
làm h t s cămìnhăđ mái nhà y tr thành T MăYểUăTH NGăng p tràn ti ngăc i h nhăphúc;ăđ h iă
m c a tình yêu và ý th c trách nhi m, c a s đ ng c m, s chia, thân thi nầs tràn ng p trong m i ngóc
ngách nh bé nh t c aăngôiănhƠầ
Ba M yêu Con và yêu T M c a mình
Ba M c a Con
Ph m H uăC ng
Ngu n: www.socxinh.net
2.ăB căđiăđ uăđ i c a Con và bài h c t đôiăchân
(Bài vi tănàyăđưăđ ngătrênăVnExpress.netăngàyă24/09/2010.ăXemăt i: Bài này th y Ph m H uăC ng
vi tăchoăconăgái,ănh ngăcóăth coiănh ătàiăli u tham kh o b íchăchoăđ v n sau:ăăSuyăngh ăc a anh ch
v b căđiăvàăđôiăchânăc aăconăng i? )
G n 40 tu i m iăcóăđ c h nh phúc làm cha, nên ba h i h p,ăsungăs ng và c măđ ngăđ n ngh n ngào
khi Con ch p ch ngăb căđiăth nh tătrongăđ i Ba hi u r ngăconăđƣăr t n l c, th m chí ph iăv t qua r t
nhi u v t v ,ăkhóăkh nầđ đ ng v ngăvƠăb căđiătrênăđôiăchơnăbéăb ng c a mình.ăNh ngănh ng v t v , khóăkh nă y ch ng là gì ph i không Con, b iăđ có th đ ng th ng b ng hai chi sau trên m tăđ t,ăloƠiăng i đƣăph i tr i qua hàng v năn măti n hóa, tr iăquaăvôăvƠnăđauăđ n, nh c nh nầ
Trang 10Dù nh ngăb căđiăđ u tiên c a Con ch vô cùng nh bé,ănh ngăv i Ba, l iăcóăỦăngh aătoăl n, thiêng liêng Conă đ ng n nă lòngă vƠă đ ng bao gi coiă th ng nh ngă b c chân nh y Con th y không, chính nh
nh ngăb căchơnăbéătíăxíuămƠăđƠnăki năđƣăv t qua nhi u ch ngăđ ngădƠiăđ ki m m i và mang th că nă
v t m c a mình Và khi r iăkhoangăđ b Eagle c aătƠuăAppolloă11ăđ tr thƠnhăng iăđ uătiênăđ t chân
lên m tătr ng,ăb c chân nh bé c aănhƠăduăhƠnhăv ătr NeilăAmstrongăng iăM ăđƣătr thƠnhăb căđiăl ch
s : " ây ch là m t b c đi nh c a m t ng i, nh ng l i là b c ti n l n c a toàn nhân lo i!"
L năđ u tiên lò dò ch p ch ng t păđi,ăch b căđ căvƠiăb c, Con l i ng i b t xu ng Gi ngănh ăsauăkhiă
làm vi căng i ta c năđ c ngh ng i,ăđóăc ngălƠăđi uăbìnhăth ng Con Con hãy nh r ng, trong khi
B C I,ăng iătaăc ngăph i bi t D NG L I, và ph i c g ng D NGă ÚNGăLÚC
Con bi tăkhông,ătrênăđ ngăđiăvƠăđ ngăđ i,ăaiăc ngăcóălúcăl măđ ng, l c l i N u có lúc ch ng may Con
b l căđ ng,ăthìăđi u quan tr ng không ph iălƠăt ngăt cămƠălƠătìmăđ ng quay tr l i
Nh ng lúc y,ăConănênăbìnhăt nhăh iăth măvƠăt t nh t là h i nh ngăng i già Ch c ch n s có nhi uăng i
t t b ng ch cho Con m tăđ ngăđiăđúng
Khiăđ ngătr c m tăngƣăba,ăngƣăt ,ăngƣăn m,ăngƣăsáuầtrênăđ ng, Con c năbìnhăt nhăvƠăt nhătáoătìmăđ ng
đi đúng,ădùăđóăcóăth ch aăh năđƣălƠăconăđ ng ng n nh t và ít tr ng i nh t.ăNg iătaătrongăđ i,ăaiăc ngă
t ng ít nh t m t l n ph iăđ ngătr c nh ng l a ch năkhóăkh n.ăCóănh ng l a ch n sai l măvƠăđauăđ n
khi n ta h i h n c đ i,ănh ngăc ngăcóănh ng l a ch n đúngăđ n và sáng su t m raăchoăconăng i nh ng
chân tr i m i, nh ng ng đ ng m i, nh ng ni m hy v ng m i Con ph iăd ngăc m l a ch n cho mình m t
l iăđiăriêng,ădùăđóăch là l i nh L i nh ,ănh ngăl i có th là m t l iăđiăxaăConă
Khiăb căđi,ădùăph i dùngăđôiăm t c aămìnhăđ quanăsátăđ ngăđiătrênăm tăđ t,ănh ngăConăc ngăđ ng quên
có lúc ph iăng c nhìn tr i N u ch m i mê nhìn ng m mây tr i,ăng i ta có th s m t m ng vì nh ngă“ gƠ”,ă“nh ng c ng t th n l thiên”ăvƠăvôăvƠnăc m b y khác trên m tăđ t.ăNh ngăn u ch c măđ u nhìn
xu ngăđ t,ăng i ta s không bao gi th yăđ c nh ngăcánhăchimăđangăchaoăli ng gi a kho ng không bao
la và nh ng vì sao lung linh t aăsángầ
ngăhƠnhăcùngăđôiăchơnăkhôngăch cóăđôiăm tătinhăt ng, mà còn c n có m t th l c m nh m , m t ý chí kiênăđ nh, m t b năl nhăv ng vàng, m t kh i óc sáng su t và m t t mălòngăth ngăyêuăConă Nh ngăđi u
đóăs giúpăConăv t qua các tr ng iătrênăđ ngăđ i “M i con đ ng đ u d n đ n Roma”, ch c n con b n
b và n l cătheoăđu iăconăđ ng mìnhăđƣăch n.ă i u quan tr ng nh t là con ph i v ng tin vào s c mình
trong vi căv t qua m iăkhóăkh năcáchătr đ đ năđ căcáiăđíchăcu i cùng:“ ng đi khó không ph i vì
ng n sông, cách núi mà vì lòng ng i ng i núi e sông” (Nguy n Bá H c)
Khiăb căđi,ănh ng ng iăbìnhăth ngăvƠăchơnăchínhăth ng th ngăng i, ng ngăcaoăđ uăvƠăđ t hai bàn
chân trên m tăđ t Con có th qu g iăđ nơngăđ m t em bé v a v păngƣ,ăđ dìu m tăng iăgiƠăcôăđ năv a
khu u xu ngătrênăđ ngầ,ănh ngăConăph i nh r ng không bao gi đ c phép h mìnhăđiăb ngăđ u g i,
nh tălƠătr c quy năuy,ăđ a v , ti nătƠiầ“Tr c m t trí tu v đ i, tôi cúi đâu Tr c lòng t t, tôi qu g i!”
(V.Hugo).ăNg i ta ch nên qu g iătr c bàn th t tiên,ătr căcôngă năsinhăthƠnhăvƠăd ng d c c a cha