Bài 30. Quá trình truyền tin qua xi náp

KHÁI NIỆM XINÁP-Xináp: là diện tiếp xúc giữa tế bào thần kinh với tế bào thần kinh, giữa tế bào thần kinh với loại tế bào khác như tế bào cơ, tế bào tuyến… - Theo khái niệm trên thì có b

Xung thần kinh từ một nơ ron

có thể truyền đến những tế bào nào?

Tế bào trước xinap

I KHÁI NIỆM XINÁP

-Xináp: là diện tiếp xúc giữa tế bào thần kinh với tế bào thần kinh, giữa tế bào thần kinh với loại tế bào khác như tế bào cơ, tế bào tuyến…

- Theo khái niệm trên thì có bao nhiêu kiểu

xináp? Đó là những kiểu nào?

-Có 3 kiểu xináp là:

+ xináp thần kinh - thần kinh

+ xináp thần kinh - cơ

+ xináp thần kinh - tuyến

Tế bào trước xinap

Xináp thần kinh – thần kinh

Xináp thần kinh - cơ Xináp thần kinh - cơ

Xináp thần kinh – tuyến

Xináp thần kinh – tuyến

II.CẤU TẠO XINÁP HÓA HỌC

Thế nào là xináp hóa học?

II.CẤU TẠO XINÁP HÓA HỌC

Xináp hóa học: là loại xináp mà thông tin được truyền qua khe xináp đến màng sau nhờ các chất trung gian hóa học chứa trong bóng xináp.

1.Khái niệm

2 Cấu tạo

Ti thể

Màng sau xináp

Thụ quan tiếp nhận chất trung gian hóa học

Khe xináp

Túi chứa chất trung gian hóa

học

Chùy

xináp

Màng trước xináp

Hình 4 Sơ đồ cấu tạo xinap hóa học

Gồm 3 thành phần : cúc xinap, khe xinap, màng sau xinap

a) Cúc xinap

Đầu tận cùng của sợi trục thần kinh, hơi phồng ra có màng bao bọc Trong cúc có chứa ti thể và các bóng chức chất hoá học trung gian.

- Ti thể có chức năng oxi hoá chất để tạo năng lượng cung cấp cho hoạt động của xinap.

- Bóng hoá chất : chứa chất trung gian hoá học : axêtilcôlin

Noradrênalin…

b) Khe xinap

Nằm giữa màng trước và màng sau xinap Kích thước khe xinap thay đổi tuỳ theo loại xinap trên

c) Màng sau xinap

Màng của bộ phận được điều khiển bởi cúc xinap của sợi trục thần kinh trên màng và có chứa các thụ thể nhạy cảm với chất trung gian hoá học

III.QUÁ TRÌNH TRUYỀN TIN QUA XINÁP

Thông tin truyền đến xináp dưới

Hãy quan sát và trình bày quá trình truyền tin qua

xinap đối với chất trung gian hoá học là axêtilcôlin?

trước và vỡ ra , giải phóng axêtylcôlin vào khe xinap

c Axetylcôlin gắn vào thụ quan trên màng sau và làm xuất

hiện điện thế hoạt động lan truyền đi tiếp.

Khi màng trước xináp vỡ ra giải phóng rất nhiều chất trung gian hóa học thì tại sao chất trung gian

hóa học không bị ứ đọng ở màng sau?

lại thành axêtylcolin

chứa trong túi.

Hình 6 Quá trình tái tổng hợp axêtincôlin

Với hàng loạt xung thần kinh đi tới, vậy tại sao xináp có thể đáp ứng đầy đủ các chất trung gian hóa học?

* Sự tái tổng hợp chất trung gian hóa học

Sau khi điện thế hoạt động hình thành ở màng sau

và lan truyền đi tiếp, chất trung gian hóa học

sẽ được tái tạo.

Nếu axêtincôlin không bị phân giải ở và ứng động lại ở màng sau thì các hưng phấn sẽ như thế nào?

Và sẽ gây là hiện tượng gì?

Nếu màng sau mất khả năng nhận cảm axêtincôlin, thì hưng phấn ở màng sau có được tạo thành không

T¹i sao tin ® îc truyÒn qua xin¸p chØ theo mét

chiÒu tõ mµng tr íc qua mµng sau mµ kh«ng

thÓ theo chiÒu ng îc l¹i?

• Xináp i n đ ệ : cÊu t¹o tõ c¸c kªnh i«n nèi gi÷a 2 tÕ bµo c¹nh nhau

CỦNG CỐ

1- Điện thế hoạt động lan truyền theo xináp từ màng trước về màng sau xináp là do :

a- Chuỳ xináp có túi chứa axêtylcholin

b- Màng trước xináp không có thụ thể

c- Màng sau xináp không có chứa

axêtylcholin

d- Chuỳ xináp không có túi chứa axêtylcholin b- Màng trước xináp không có thụ thể

3- Cơ chế truyền tin qua xinap giúp gì cho hoạt động của cơ thể động vật ?

2- Hãy chọn câu đúng về xinap

c- Xinap là diện tiếp xúc giữa tế bào thần kinh với tế bào thần kinh khác hay tế bào cơ, tế bào tuyến d- Tất cả các xinap đều có chứa chất

trung gian hóa học là axetyncolin

b- Truyền tin qua xinap hóa học không cần

chất trung gian

a- Xinap là diện tiếp xúc của các tế bào

cạnh nhau

c- Xinap là diện tiếp xúc giữa tế bào thần kinh với tế bào thần kinh khác hay tế bào cơ, tế bào tuyến

DẶN DÒ

Trả lời câu hỏi SGK 1, 2 ,3,4

Đọc, nghiên cứu bài 31 SGK :

Cho ví dụ về tập tính bẩm sinh và tập tính học được ở động vật mà em biết