Khái quát VHVN từ thể kỉ X đến hết XIX

- Xuất hiện vào khoảng cuối thế kỉ XIII, tồn tại phát triển đến hết thời kì văn học trung đại.. CÁC GIAI ĐOẠN PHÁT TRIỂN CỦA VĂN HỌC TỪ THẾ KỈ X ĐẾN HẾT THẾ KỈ XIX Văn học trung đại V

Tiết 34.

KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM

TỪ THẾ KỈ X ĐẾN HẾT THẾ KỈ XIX

- Thể loại: chủ yếu là thơ,

- Là các sáng tác bằng chữ

Hán của người Việt.

- Ra đời, tồn tại và phát

triển cùng với quá trình

hình thành và phát triển

của văn học trung đại.

- Xuất hiện vào khoảng

cuối thế kỉ XIII, tồn tại

phát triển đến hết thời kì văn học trung đại

- Là các sáng tác bằng chữ

Nôm của người Việt.

- Thể loại: hịch, cáo, chiếu,

biểu, thơ Đường luật…

I CÁC THÀNH PHẦN CỦA VĂN HỌC TỪ THẾ KỈ X ĐẾN HẾT THẾ KỈ XIX.

Văn học trung đại Việt Nam gồm mấy thành

phần chủ yếu?

Đó là những thành phần

nào ?

- Ví dụ: Bình Ngô đại cáo,

Hịch tướng sĩ, Truyền kì

mạn lục…

- Ví dụ: Truyện Kiều, Truyện Lục Vân Tiên, Thơ Nôm Đường luật…

 Chiếu dời đô

 Trích “ Bình Ngô đại cáo”

 Truyền kỳ mạn lục

Một số sáng tác chữ Hán

Hồng đức quốc âm thi tập Thiên nam ngữ lục

Quốc âm thi tập

Một số sáng tác chữ Nôm

Giai đoạn 1:

Từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIV

Giai đoạn 2:

Từ thế kỉ XV đến hết thế kỉ XVII

Giai đoạn 3:

Từ thế kỉ XVIII đến nửa đầu

thế kỉ XIX

Giai đoạn 4:

Nửa sau thế kỉ XIX

II CÁC GIAI ĐOẠN PHÁT TRIỂN CỦA VĂN HỌC TỪ THẾ KỈ X ĐẾN HẾT THẾ KỈ XIX

Văn học trung đại Việt Nam được phân chia thành mấy giai

đoạn?

4 giai

®o¹n

Chia lớp thành 4 nhóm, tìm hiểu về:

+ Hoàn cảnh lịch sử, xã hội

+ Phương diện nội dung

+ Phương diện nghệ thuật

+ Sự kiện văn học, tác giả, tác phẩm

Nhóm 1 Giai đoạn 1 Nhóm 2 Giai đoạn 2 Nhóm 3 Giai đoạn 3 Nhóm 4 Giai đoạn 4

THẢO LUẬN

Giai

đoạn Hoàn cảnh lịch sử dung Nội Nghệ thuật Sự kiện văn học, tác giả,tác phẩm

Từ

thế kỉ

X đến

hết

thế kỉ

XIV

- Nhân dân ta vừa giành được độc lập sau một ngàn năm Bắc

thuộc

- Lập nhiều kì tích trong

kháng chiến chống quân xâm lược

- Chế độ PK đang ở thời kì Phát triển

Đề cao tinh thần yêu nước

và tự hào dân tộc

- Văn học chữ Hán với các thể loại tiếp thu

từ Trung Quốc Đạt thành tựu

lớn(văn chính

luận, thơ phú)

-Văn học chữ Nôm xuất hiện cuối thế kỉ XIII

- Chiếu dời đô

( Lý Công Uẩn),

Sông núi nước Nam,( Lý Thường Kiệt), Hịch tướng

sĩ (Trần Quốc Tuấn),

Tỏ lòng(Phạm Ngũ Lão), Phú sông Bạch Đằng

( Trương Hán Siêu) …

Nguyễn Trãi Một số tác giả giai đoạn 1

Trần Quốc Tuấn Lê Thánh Tông

Giai

đoạn Hoàn cảnh lịch sử Nội dung Nghệ thuật Sự kiện văn học, tác giả,tác phẩm

Từ

thế kỉ

XV

đến

hết

thế kỉ

XVII

- Nhân dân

ta tiếp tục lập nên kì tích trong kháng chiến chống Minh.

- Chế độ phong kiến đạt đỉnh cao cuối thế

kỉ XV.

- Thế kỉ XVI nội chiến chia cắt đất nước

Ca ngợi cuộc kháng chiến chống quân Minh, đồng thời phê phán hiện thực xã hội và những suy thoái về đạo đức

- Văn học chữ Hán với thành tựu của văn chính

Luận và bước trưởng thành vượt bậc củ văn xuôi tự

sự -Văn học chữ Nôm

có sự Việt hóa thể loại đồng thời sáng tạo thể loại văn học dân tộc: song Thất lục bát.

- Nguyễn Trãi:

Bình Ngô đại cáo,

Ức trai thi tập, Quốc âm thi tập.

- Thơ chữ Hán và chữ

Nôm của Nguyễn Bỉnh

Khiêm.

- Truyền kỳ mạn lục Của Nguyễn Dữ.

Giai

đoạn Hoàn cảnh lịch sử Nội dung thuật Nghệ Sự kiện văn học, tỏc giả,tỏc phẩm

Từ thế

kỉ

XVIII

đến

nửa

đầu

thế kỉ

XIX

- Chế độ phong kiến

đi từ khủng hoảng đến suy thoỏi

- Phong trào đấu tranh của nhõn dõn nổ

ra (đỉnh cao

là phong trào Tõy Sơn)

- Sự xuất hiện trào lưu nhõn đạo chủ nghĩa (đòi quyền sống,

đòi hạnh phúc và giải phóng con

ng ời, đặc biệt là ng ời phụ nữ)

- Phỏt triển toàn diện ( cả văn học chữ Hỏn

và văn học chữ Nụm)

- Chinh phụ ngõm

(Đoàn Thị Điểm).

- Cung oỏn ngõm

khỳc

(Nguyễn Gia Thiều) -Thơ chữ Hỏn,

-Truyện Kiều

(Nguyễn Du).

-Thơ Hồ Xuõn Hương

Bà huyện Thanh Quan

- Hoàng Lờ nhất

thống chớ (Ngụ gia văn

phỏi)…

Cung oán ngâm khúc

Thơ Hồ Xuân Hương Chinh phụ ngâm

Truyện Kiều

Một số tác phẩm giai đoạn 3

Giai

đoạn Hoàn cảnh lịch sử Nội dung Nghệ thuật Sự kiện văn học, tác giả,tác phẩm

Nửa

cuối

thế

kỉ

XIX

- Thực dân Pháp

xâm lược

- Xã hội Việt Nam chuyển dần từ xã hội phong kiến sang

xã hội thực dân nửa phong kiến

- Văn học yêu nước phát triển mang âm hưởng bi tráng ( ca ngợi tinh thần yêu nước, tố cáo tội ác thực dân Pháp và

sự hèn nhát của triều đình nhà Nguyễn)

-Văn học chữ quốc ngữ xuất hiện nhưng văn học chữ Hán và văn học

chữ Nôm vẫn là

-chính

- Nguyễn Đình Chiểu: Văn tế nghĩa sĩ Cần

tiều y thuật

Lục Vân Tiên…

- Thơ Nguyễn Khuyến,Tú Xương

…

 Nguyễn Khuyến  Trần Tế Xương  Nguyễn Đình Chiểu

Một số tác giả tiêu biểu của giai đoạn 4

CỦNG CỐ

- Hai thành phần chủ yếu của văn học từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIX:

+ Văn học chữ Hán

+ Văn học chữ Nôm

- Các giai đoạn phát triển của văn học từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIX: 4 giai đoạn

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Học và nắm vững kiến thức cơ bản của

bài

- Sưu tầm và tìm đọc một số tác phẩm văn học trong thời kì này

- Chuẩn bị: Khái quát văn học Viển Nam từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIX ( mục III, IV)