Bên cạnh đó, việc khai thác và sử dụng phần mềm mã nguồn mởtrong các đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước là một chủ trương lớn của Nhà nước.Những phần mềm mã nguồn mở có thể ứng dụng trong
Trang 1I MỞ ĐẦU
I 1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Đổi mới phương pháp dạy – học là một trong những mục tiêu lớn ngành Giáo dục
& Đào tạo đặt ra trong giai đoạn hiện nay cụ thể: “Đổi mới mạnh mẽ phương pháp giáodục - đào tạo, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện thành nếp tư duy sáng tạocủa người học Từng bước áp dụng các phương pháp tiên tiến và phương tiện vào quátrình dạy và học, bảo đảm điều kiện và thời gian tự học, tự nghiên cứu của học sinh,
GV: Vũ Văn Trọng Trường THPT Nguyễn Công Trứ Trang: 1
Trang 2nhất là sinh viên đại học Phát triển mạnh phong trào tự học, tự đào tạo thường xuyên vàrộng khắp trong toàn dân, nhất là thanh niên”. (1)
Từ năm học 2008 - 2009 “Năm học Công nghệ thông tin” của ngành giáo dục, BộGD&ĐT, Sở GD&ĐT đã yêu cầu các đơn vị, cơ sở giáo dục cần triển khai ngay cácphần mềm mã nguồn mở trong công tác dạy học chính thức trong trường phổ thông vàtrong công tác quản lý Bên cạnh đó, việc khai thác và sử dụng phần mềm mã nguồn mởtrong các đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước là một chủ trương lớn của Nhà nước.Những phần mềm mã nguồn mở có thể ứng dụng trong trường phổ thông hiện nay
có thể kể đến các phần mềm như hệ điều hành Linux Ubuntu; bộ phần mềm văn phòngOpenOffice; bộ gõ chữ Việt Unikey; Hệ quản trị CSDL MySQL, phpMyAdmin; Hệthống quản lý học tập trực tuyến eFront, Sakai Project, … và đặc biệt là hệ thông quản
lý học tập trực tuyến Moodle.
Như chúng ta đều biết, việc đổi mới phương pháp nhằm nâng cao hiệu quảdạy - học bất kỳ giai đoạn nào cũng đều cần sử dụng tới công nghệ Hiện nay, sản phẩmCNTT phục vụ công tác giảng dạy và học tập ngày càng đa dạng, đa năng với sự tíchhợp nhiều tính năng thông minh (Multimedia) vì vậy đòi hỏi người dạy, người học cũngcần có kỹ năng nhất định để vận hành các phần mềm, thiết bị nhằm phục vụ hiệu quảcho việc dạy và học
Trong những năm học gần đây nhằm nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ củađội ngũ giáo viên trong việc ứng dụng công nghệ thông tin trong đổi mới phương phápdạy học, đánh giá phong trào ứng dụng CNTT vào công tác giảng dạy, tạo hứng thú,phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh trong học tập, xây dựng thư viện giáo án
điện tử của ngành Bộ GD&ĐT, Sở GD&ĐT liên tục phát động cuộc thi “Thiết kế hồ
sơ bài giảng E-Learning" cho giáo viên Khuyến khích các cơ sở giáo dục sử dụng các
hệ thống quản lý học tập nguồn mở, giáo viên sử dụng các phần mềm nguồn mở để thiết
kế hồ sơ bài giảng E-Learning
E-Learning là một trong những ứng dụng điển hình dựa trên Web và Internet Hệthống E-Learning khi thiết kế điều đầu tiên là hướng đến học sinh, giáo viên, dựa trêntính sư phạm cao, không phải công nghệ là yếu tố quyết định tất cả Để đáp ứng các nhucầu thiết kế nêu trên, đòi hỏi phải đưa ra một hệ thống cho phù hợp, có cơ hội phát triểntiếp theo cho việc xây dựng ứng dụng học tập trực tuyến (online)
Ứng dụng E-Learning trong trường phổ thông là một vấn đề lớn, cần được nghiêncứu, triển khai và đúc kết kinh nghiệm qua nhiều năm trải nghiệm thực tiễn Vì vậytrong giới hạn của một đề tài sáng kiến kinh nghiệm này tôi xin phép chỉ đề cập tới việcnghiên cứu triển khai ứng dụng E-Learning bằng hệ thống quản lý học tập trực tuyếnnguồn mở – Moodle, một trong những phần mềm mã nguồn mở vừa kể trên Đó lànhững vấn đề sẽ được đề cập trong đề tài này: “Xây dựng hệ thống học tập E-LEARNING dựa trên nền tảng mã nguòn mở MOODLE ”.
1 Nghị quyết TW2 – Khóa VIII.
Trang 3 Xây dựng hệ thống dạy học E - learning và quản lý học tập trong phòng máy tính
Mạng Lan; trên Internet dựa trên mã nguồn mở MOODLE
I.2 MỤC TIÊU VÀ NHIỆM VỤ CỦA ĐỀ TÀI.
I.2.1 Mục tiêu của đề tài:
Tìm hiểu phương pháp dạy – học E-learning, sử dụng mã nguồn mở Moodle để xây
dựng hệ thống quản lý học tập trong mạng LAN của trường phổ thông và quản lý họctập trực tuyến (online) thông qua Internet Cùng nhau chia sẽ những kinh nghiệm quýbáu đã tích luỹ được trong quá trình xây dựng, quản lí, trải nghiệm hệ thống học tập trựctuyến tại các trường THPT, đặc biệt là tại trường của tôi
I.2.2 Nhiệm vụ của đề tài:
Tìm tòi và khám phá để đưa ra những giải pháp dạy – học E-learning, xây dựng hệthống quản lý học tập trong phòng máy - Mạng LAN của trường phổ thông và quản lýhọc tập trực tuyến (online ) từ thực tế sử dụng, trải nghiệm, từ đồng nghiệp hoặc từ cácnguồn tài liệu mở khác trên Internet
Qua đề tài này tôi mong muốn mọi trường phổ thông, mọi giáo viên có thể xâydựng được một hệ thống quản lý học tập trong mạng LAN và rộng hơn là quản lý họctập trực tuyến (online) một cách dễ dàng, thuận tiện và hiệu quả
I.3 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU.
Đối tượng chủ yếu là nghiên cứu, xây dựng, thiết kế một hệ thống quản lý học tậpE-learning trong phòng máy vi tính - Mạng LAN và hệ thống quản lý học tập trực tuyến,cài đặt và sử dụng hệ thống mã nguồn mở Moodle trên Localhost trong phòng máy mạng LAN và Upload lên Hosting Server để quản lý học tập trực tuyến online trên
mạng Internet
I.4 GIỚI HẠN PHẠM VI NGHIÊN CỨU.
I.4.1 Về nội dung:
Thiết kế, cài đặt và sử dụng hệ thống mã nguồn mở Moodle trên Localhost trong phòng máy mạng LAN và Upload lên Hosting Server để quản lý học tập trực tuyến
online trên mạng Internet
I.4.2 Về thời gian:
Từ năm 2006 đến nay, đây là số năm mà tôi về công tác tại trường THPT NguyễnCông Trứ và được giao nhiệu vụ quản lí phòng máy cho trường, giảng dạy bộ môn Tinhọc Năm 2012 tôi có xây dựng hệ thống quản lý học tập trong phòng máy vi
tính - mạng LAN trên nền tảng mã nguồn mở Moodle, năm 2013 tôi đã phát triển hệ
thống trên mạng Internet, từ đó đã rút ra được một số kinh nghiệm quý trong việc xây
GV: Vũ Văn Trọng Trường THPT Nguyễn Công Trứ Trang: 3
Trang 4dựng hệ thống quản lý học tập trong mạng LAN của nhà trường và trên Internet xin chia
sẻ với đồng nghiệp
I.5 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
Từ trải nghiệm thực tế mà tôi đã thực hiện và nguồn tài liệu phong phú từ Internet,kinh nghiệm của mọi người được chia sẻ trên các diễn đàn (Forum) công nghệ thông tin,diễn đàn giáo dục trên mạng Internet Phương pháp hiệu quả nhất để tìm hiểu một vấn
đề gì đó về công nghệ thông tin là tự thực hành và trải nghiệm thực tế Bạn hãy thựchành và tự mày mò để trải nghiệm Đó chính là một phương pháp hiệu quả nhất đểnghiên cứu nội dung của đề tài này
Hệ thống quản lý học tập trực tuyến trong phòng máy mạng nội bộ - mạng LAN và Internet trên nền tảng mã nguồn mở Moodle của trường THPT Nguyễn Công Trứ
II.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN:
Trong những năm gần đây, E-learning thu hút được sự quan tâm ngày càng nhiềucủa các tổ chức giáo dục đào tạo, các đơn vị nghiên cứu triển khai công nghệ thôngtin, đặc biệt là sự quan tâm của các trường đại học và các viện nghiên cứu Nhiều nhàchuyên môn cho rằng E-learning được đánh giá là cuộc cách mạng trong giáo dục thế kỷ
21 Vậy E-learning là gì? Xây dựng hệ thống E-learning cho trường phổ thông như thếnào? Tôi sẽ cùng các bạn trả lời những câu hỏi vừa nêu trên
Đào tạo trực tuyến hay còn gọi là E-learning (Electronic Learning) Có thể xemE-learning như một phương thức dạy học mới, bổ sung và hỗ trợ cho các phương thức
Trang 5đào tạo truyền thống, tạo ra thêm cơ hội được học cho đông đảo tầng lớp xã hội và đặcbiệt góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy.
E-Learning là hình thức đào tạo có ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông
Cụ thể hơn, E-Learning là hình thức đào tạo sử dụng các phương tiện như máytính, mạng Internet, mạng vệ tinh ; Nội dung đào tạo được phân phối qua Website, đĩa
CD, băng Audio/Video Với hình thức đào tạo này, học viên có thể tương tác với nhau
và với giáo viên qua mạng máy tính (Mạng nội bộ - LAN hoặc mạng Internet), mạng vệtinh dưới các hình thức như e-mail, thảo luận trực tuyến (chat), diễn đàn (forum), hộithảo trực tuyến (Audio/Video conferencing),Vv…
Xét về cấu trúc nền, nhìn chung, hệ
thống E-Learning bao gồm các phần (2):
1) Hệ thống quản lý học tập (LMS
- Learning Management System) giúp
xây dựng các lớp học trực tuyến hiệu
quả
2) Hệ thống quản lí nội dung học tập
(LCMS - Learning Content Management
System) cho phép tạo và quản lý nội
dung học tập
3) Các công cụ làm bài giảng
(Authoring tools) một cách sinh động,
dễ dùng, và cho phép chèn nhiều đối
tượng khác nhau như hình ảnh, âm thanh, phim (Multimedia),…
4) Điều quan trọng hơn là E-Learning đã được thế giới chuẩn hoá nên các bài giảng cóthể trao đổi với nhau trên toàn thế giới cũng như giữa các trường học ở Việt Nam
Để đáp ứng được các yêu cầu nói trên chúng ta phải lựa chọn phần mềm Hiện nay
có nhiều phần mềm có thể đáp ứng các yêu cầu nói trên của một hệ thống E - Learning.Trong số đó có thể kể đến các sản phẩm thương mại như BlackBoard, WebCT,
Docent…, hay các sản phẩm mã nguồn mở như Moodle, Sakai, LRN, ILIAS, Atutor… Việc đầu tiên để xây dựng hệ thông E-Learning trong trường THPT là lựa chọn một phần mềm thích hợp, đáp ứng được đầy đủ các yêu cầu cần phải có của một hệ thống quản lý học tập E-learning, kinh phí là nhỏ nhất hoặc miễn phí (Free)
và đặc biệt phải là mã nguồn mở để tiện cho việc phát triển, nâng cấp về sau Sau một thời gian tìm hiểu và tham khảo trên các website, Forum giáo dục tôi quyết định chọn Moodle để nghiên cứu và triển khai.
II.2 THỰC TRẠNG:
II.2.1 Thuận lợi:
Với phương pháp học tập E-learning, học sinh chỉ cần ngồi trước máy tính tự thaotác học tập, thực hành và làm bài tập theo ý muốn của mình Chủ động hơn trong thờigian học tập, có thể tham gia lớp học mà mình yêu thích và có thể đóng góp ý kiến, cùngxây dựng bài với giáo viên, trao đổi thông tin giữa các học sinh với nhau để bài họcthêm sinh động hơn
Với các tính năng ưu việt, E-learning ngày càng được biết đến và được sử dụng nhưmột công cụ trợ giảng đắc lực nhất
Mặt khác trong những năm gần đâyBộ GD & ĐT đã yêu cầu các đơn vị, cơ sở giáodục cần triển khai ngay các phần mềm mã nguồn mở trong công tác dạy học chính thứctrong trường phổ thông và trong công tác quản lý Bên cạnh đó, việc khai thác và sử
2 Theo Cục Công nghệ thông tin - Bộ Giáo dục và Đào tạo.
GV: Vũ Văn Trọng Trường THPT Nguyễn Công Trứ Trang: 5
Trang 6dụng phần mềm mã nguồn mở trong các đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước là một chủtrương lớn của Nhà nước Với phần mềm mã nguồn mở Moodle mà tôi đã lựa chọn đểtriển khai xây dựng hệ thống quản lý học tập có nhiều ưu điểm:
Moodle là phần mềm mã nguồn mở sẽ tiện cho việc nâng cấp, phát triển về sau,được sự quan tâm của đông đảo cộng đồng cư dân mạng
Moodle có thể đáp ứng từ một lớp học nhỏ đến các trường đại học lớn Là một hệthống quản lý học tập LMS (Learning Management System) phù hợp với nhiều cấp học
và hình thức đào tạo: phổ thông, cao đẳng, đại học, không chính quy, trong các tổ chức,công ty…
Moodle là hệ thông quản lý học tập có đầy đủ các thành phần theo yêu cầu của mộtcấu trúc hệ thống E-learning
Moodle viết bằng ngôn ngữ lập trình PHP, được tích hợp đầy đủ các thành phầntheo cấu trúc nền của E-Learning và tương thích với hầu hết các hệ quản trị cơ sở dữliệu như MySQL, PostgreSQL, Oracle, Microsoft SQL,…
Đặc biệt Moodle được cấp miến phí (Free) giúp tiết kiệm được kinh phí ngân sáchcho các cơ sở giáo dục mà vẫn đảm bảo cung cấp đầy đủ các tính năng theo yêu cầu
minh (đôi khi khá phức tạp) vì vậy đòi hỏi người dạy, người học cần phải có kỹ năng
nhất định về CNTT để vận hành các phần mềm, thiết bị nhằm phục vụ hiệu quả cho việcdạy và học
Đào tạo trực tuyến E-learning là một hình thức đào tạo mới, có sự hỗ trợ tích cựccủa CNTT Khi tiếp cận với hình thức đào tạo này cả người dạy và người học còn nhiều
bỡ ngỡ ( đặc biết khó khăn cho những người có kiến thức về CNTT và kĩ năng xử dụngmáy tính hạn chế ) Mặt khác từ trước tới nay cả người dạy và người học đã quá quenvới hình thức đào tạo dạy – học theo phương pháp truyền thống, nên việc tiếp cận vớiphương pháp đào tạo mới này sẽ gặp nhiều khó khăn Mặt khác với phương pháp đàotạo này đòi hỏi phải có kết nối mạng Internet, có các phương tiện hỗ trợ, điều này khôngphải học sinh nào cũng có điều kiện để đáp ứng
Phần mềm xây dựng hệ thống đào tạo trực tuyến Moodle là phần mềm mã nguồn
mở được viết bằng ngôn ngữ lập trình PHP, vì vậy đòi hỏi người xây dựng (Designer)
và quản trị (Adminstrator) hệ thống phải có kiến thức về lập trình PHP, HTML,…vàkiến thức, kĩ năng về mạng, Internet, Website, an ninh mạng, cần có cán bộ chuyêntrách phục vụ cho sự hoạt động của hệ thống E-learning Tuy nhiên, theo quy định hiệntại chưa có biên chế cho hoạt động này ở các trường phổ thông Để giảm bớt những khókhăn nêu trên và giúp các bạn đồng nghiệp có thể xây dựng một hệ thống quản lý họctập E-learning dễ dàng hơn, hiệu quả hơn? Chúng ta hãy cùng nhau đi tìm giải pháp?
Trang 7II.3 GIẢI PHÁP, BIỆN PHÁP:
II.3.1 Mục tiêu của giải pháp:
“Xây dựng hệ thống học tập E-LEARNING dựa trên nền tảng phần mềm mã nguòn mở MOODLE ” xác định mục tiêu là mang đến cho mọi người, đặc biệt là giáo
viên, học sinh một phương thức đào tạo mới, học bất cứ khi nào, ở bất cứ đâu, chọn nộidung học phù hợp,…Các trường phổ thông có thể xây dựng một hệ thống đào tạo trựctuyến dễ dàng, thuận tiện, hiệu quả, tiết kiệm kinh phí, thậm chí miễn phí
Giải pháp này có sử dụng phần mềm mã nguồn mở Moodle 2.5.2 (Moodle dạng website – phiên bản mới nhất tại thời điểm tôi viết đề tài này) để xây dựng hệ thống
quản lý học tập E-learning Hệ thống mang lại nhiều lợi ích về mặt kinh tế và xã hội, đối
với Học sinh phần mềm Moodle 2.5.2 giúp học sinh làm quen với hình thức học tập mới
trên máy tính: có thể học bất cứ lúc nào, tại bất kỳ nơi đâu, chủ động về mặt thời gian,
có thể quyết định việc học của mình, chọn nội dung học tập, có thể xem lại nội dung
kiến thức khi cần,… Đối với Giáo viên, Moodle 2.5.2 giúp tiết kiệm thời gian trong việc
phát triển các thành phần của bài học, khóa học bằng việc tái sử dụng nguồn tài nguyênsẵn có, không phải tạo lại những nguồn tài nguyên sẵn có, tạo bài giảng có tính linhđộng, có thể thay đổi nội dung một cách tùy thích phù hợp với nhu cầu giảng dạy,…Với
nhà trường, Moodle 2.5.2 giúp tạo nguồn tài nguyên học liệu mở phong phú, đa dạng
cho học sinh và giáo viên, giảm chi phí đào tạo,
Phương thức đào tạo học tập truyền thống
GV: Vũ Văn Trọng Trường THPT Nguyễn Công Trứ Trang: 7
Trang 8 Phương thức đào tạo học tập trực tuyến – Elearning
Hệ thống học tập trực tuyến Moodle – Elearning của trường THPT Nguyễn Công Trứ
II.3.2 Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp:
CẤU TRÚC CỦA ĐỀ TÀI GỒM CÓ 2 PHẦN:
Phần I:
Cài đặt Moodle trên máy chủ Localhost trong phòng máy mạng nội
bộ (Mạng Lan) của trường THPT.
A.Giới thiệu Moodle:
Moodle (Modular ObjectOriented Dynamic Learning Environment): Moodle
-mã nguồn mở quản lý học tập và đào tạo trực tuyến.
Moodle là một hệ thống quản lý học tập (Learning Management System - LMShoặc người ta còn gọi là Course Management System hoặc VLE - Virtual LearningEnvironment) mã nguồn mở, do đó miễn phí và có thể chỉnh sửa được mã nguồn, chophép tạo các khóa học trên mạng nội bộ (LAN), Internet hay website học tập trực tuyến.Moodle được sáng lập năm 1999 bởi Martin Dougiamas, người tiếp tục điều hành
và phát triển chính của dự án Do không hài lòng với hệ thống LMS/LCMS thương mạiWebCT trong trường học Curtin của Úc, Martin đã quyết tâm xây dựng một hệ thốngLMS mã nguồn mở hướng tới giáo dục và người dùng hơn Moodle nổi bật là thiết kếhướng tới giáo dục, dành cho những người làm trong lĩnh vực giáo dục
Moodle rất dễ dùng với giao diện trực quan, giáo viên chỉ mất một thời gian ngắn
để làm quen và có thể sử dụng thành thạo, có thể tự cài và nâng cấp Moodle
Do thiết kế dựa trên mô đun nên Moodle cho phép bạn chỉnh sửa giao diện bằngcách dùng các “theme” có trước hoặc tạo thêm một “theme” mới cho riêng mình Tàiliệu hỗ trợ của Moodle rất đồ sộ và chi tiết, khác hẳn với nhiều dự án mã nguồn mởkhác
Moodle rất đáng tin cậy, có trên 10.000 Website trên thế giới đã dùng Moodle tại
160 quốc gia và đã được dịch ra 75 ngôn ngữ khác nhau (thống kê tại moodle.org) Có
Trang 9Hoàn Toàn FREE – Miễn
Cài đặt hệ thống phần mềm Moodle trên máy chủ Localhost trong phòng máy
mạng LAN
B Cài đặt Moodle trên Localhost (Chuẩn bị trước khi cài đặt ):
1 Yêu cầu hệ thống:
Web Server (hỗ trợ PHP): thường sử dụng Xampp; Apache hoặc IIS (có trên
Windows XP Professional, Windows 2003, Windows 2000 server, Windows 2000
advanced server) – trong đề tài này tôi sử dụng XAMPP Version: 1.8.1 hỗ trợ PHP.
PHP phiên bản Version 4.0 hay cao hơn Hiện nay phiên bản mới nhất của PHP làVersion 5.5.3
Hệ quản trị cơ sở dữ liệu: MySQL, PostgreSQL, MSSQL 2005, Oracle Các hệ quản trị
cơ sở dữ liệu khác sẽ được hỗ trợ trong các phiên bản tiếp theo
2 Chuẩn bị:
Tải về Xampp version 1.8.1 hoặc mới hơn tại địa chỉ website dưới đây:
http://jaist.dl.sourceforge.net/project/xampp/XAMPP%20Windows/1.8.2/xampp-win32- GV: Vũ Văn Trọng Trường THPT Nguyễn Công Trứ Trang: 9
Server
Switch
Trang 10H4 H3
1.8.2-2-VC9-installer.exe hoặc bất cứ website nào trên mạng mà bạn tìm được phầnmềm giả lập Host server Xampp
Tải về Moodle phiên bản mới nhất dành cho Windows, Moodle version 2.5.2 trên
trang web: http://download.moodle.org/windows/
Giải nén gói Moodle vào thư mục của phân vùng ổ đĩa nào: C, D, E,… là tùy ý bạn
Đổi tên thư mục giải nén thành "moodle" để tiện sử dụng khi cài đặt hệ thống.
3 Cài đặt hệ thống Moodle:
Cài đặt Web server ( Xampp version 1.8.1):
Click chuột phải vào file “xampp-win32-1.8.1-VC9” đã Dowload về máy
chọn“Run as Adminstrator”như hình (H1):
+ Bắt đầu tiến trình cài đặt Xampp 1.8.1: Chọn “Next” như hình (H2)
+ Đánh dấu kiểm (Check) vào XAMPP;
Server; Program languages; Tools
chọn “Next” như hình ( H3):
+ Chọn đường dẫn để cài đặt Xampp (mặc
định là Partition C của máy tính; Nếu muốn
cài vào Partition khác thì bạn chọn Browse)
Trang 11Khởi động các dịch vụ Web server củaXampp version 1.8.1:+ Click đúp chuột biểu tượng “Xampp Control Panel” trên Desktop Xuất hiện cửa
sổ Xampp Control Panel Khởi động dịch vụ “Webserver (Apache, MySQL)” nhưhình (H6):
Chú ý: Nếu xuất hiện bảng Windows Security Alert thì chọn Allow access.
Mở trình duyệt Web của bạn (Firefox, Opera, Goole Chrome, InternetExplorer,…), đăng nhập theo địa chỉ: http://localhost/xampp/ hoặc:
http://127.0.0.1/xampp/ như hình (H7) Chọn phpMyAdmin.
+ Chọn “Databases” Đặt tên CSDL cho hệ thống E-learning (VD: moodle,…) trongmụcCreate databases, chọn utf8_general_ci “Create”như hình (H8)
GV: Vũ Văn Trọng Trường THPT Nguyễn Công Trứ Trang: 11
H6
H8 H7
Trang 12Như vậy là chúng ta đã hoàn thành quá trình cài đặt, cấu hình Web server cho máy chủ (Server) trong phòng máy tính mạng Lan và tạo cơ sở dữ liệu (CSDL) cho hệ thống E-learning xây dựng trên nền tảng mã nguồn mở Moodle.
Cài đặt hệ thống mã nguồn mở Moodle ( Moodle version 2.5.2 ):
Chép thư mục“moodle”đã tải về và giải nén ở bước chuẩn bị vào thư mụccài đặt Xampp theo đường dẫn: C:\xampp\htdocs (3)(ở đây tôi cài Xampp vào ổ đĩa – Partition C ) như hình (H9).
Mở trình duyệt web máy chủ giả lập (Server) trong phòng máy mạng Lan của
bạn Nhập địa chỉ: http://localhost/moodle/install.php vào thanh địa chỉ để bắt đầucài đặt Moodle như hình (H10)
+ Chọn ngôn ngữ“Vietnamese”( mặc đinh English ) Click nút “Tiếp theo”.
+ Click nút lệnh “Tiếp theo” liên tục cho tới khi xuất hiện bảng như hình bên dưới Bạn
hãy chọn loại cơ sở dữ liệu (CSDL) mà bạn dùng trong mụcType.
3Tất cả các Website hoặc thư mục chứa Website đều phải đặt vào thư mục Web Root ( htdocs ) thì mới hoạt động được.
Chọn Improved MySQL
H9
Size: >100MB
Trang 13Tên truy cập của quản trị viên
Mật khẩu của quản trị viên ( 8 kí tự trở lên)
Họ và Đệm của quản trị viên
Tên của quản trị viên Email của quản trị viên Tỉnh / Thành phố Chọn quốc gia (Viet Nam)
H12
+ Click nút lệnh “Next” xuất hiện bảng đòi hỏi khai báo thông tin truy cập cơ sở dữ liệu
như hình (H11)– Việc này rất quan trọng Nhấn nút lệnh“Next”.
+ Click nút lệnh “Continue” và đợi trong ít phút để hệ thống cài đặt Moodle, cho tới
khi xuất hiện bảng như hình Nhấn “Skip to main content”.
Nhập địa chỉ:http://localhost/moodle/ vào trình duyệt web của bạn đểchuyển đến trang khai báo các thông tin tài khoản của Quản trị viên (Administrator)
Chú ý: Các mục có gắn dấu (*) là những thông tin yêu cầu buộc phải có; Các mục
khác có thể khai báo hoặc không tùy ý bạn – nên để mặc định (H12).
Trang 14 Lưu ý: Mật khẩu (New password) phải: ít nhất 8 kí tự, ít nhất 1 kí tự thường, ít nhất
1 kí tự in hoa, ít nhất 1 kí tự không phải là số.
+ Sau khi đã khai báo đầy đủ các thông tin tài khoản (hồ sơ của quản trị viên) Click nút lệnh Update profile để cập nhật hồ sơ và chuyển đến bước tiếp theo
Điền thông tin của hệ thống theo ý bạn như hình (H13)
+ Sau khi bạn đã thiết lập xong thông tin cho trang chủ của Website Click nút lệnh
Save changes để lưu lại các thông tin vừa thiết lập Kết quả là chúng
ta thu được hệ thống quản lý học tập (Website) như hình (H14).
Hệ thống quản lý học tập mã nguồn mở Moodle trên máy chủ Localhost
Nhập tên của hệ thống website
Nhập tên tắt của hệ thống website
Trang 15Như vậy là bạn đã xây dựng, cài đặt được một hệ thống quản lý học tập E-learningdựa trên nền tảng mã nguồn mở Moodle trong phòng máy - Mạng LAN rồi đó Vậy làmthế nào để có thể tổ chức, khai thác các tính năng của hệ thống? Để trả lời cho câu hỏinày tôi và các bạn cùng chuyển sang phần thứ II của đề tài
Phần II:
Quản trị và khai thác ứng dụng các tính năng của Moodle.
A Đăng nhập hệ thống Moodle với quyền Quản trị viên (Administrator) và quản lý các Menu chức năng của hệ thống:
- Mở trình duyệt web gõ địa chỉ:
http://localhost/moodle hoặc
http://127.0.0.1/moodle xuất hiện cửa
sổ đăng nhập điền thông tin tài khoản
Quản trị viên để đăng nhập (H15):
+ Ký danh quản trị viên ( Username)
+ Mật khẩu quản trị viên (Password)
Cài đặt ngôn ngữ tiếng việt (Vietnamese) cho hệ thống Moodle của bạn:
- Click chọn menu “Site administration” Language Language packs.
- Chọn ngôn ngữ Vietnamese (vi) trong khung Available lenguage packs.
- Chọn nút lệnh (H16).
Lưu ý: + Để tạo cho hệ thống của bạn đa ngôn ngữ thì bạn chọn thêm các ngôn
ngữ khác trong khung Available lenguage packs.
+ Để thiết lập tiếng việt làm mặc định: Click chọn menu Site administration
Language Language settings chọn Vietnamese (vi) trong Default language
Click Kết quả thu được giao diện trang quản trị như hình (H17).
GV: Vũ Văn Trọng Trường THPT Nguyễn Công Trứ Trang: 15
Lời chào đón của Quản trị
Menu tùy chỉnh (tùy thuộc vào tài khoản)
Menu điều chỉnh của Quản lý viên (Administrator)
Click “ Login”
H16
Trang 16Khối quản trị hệ thống Moodle (Site Administrator) của Quản trị viên:
- Khi đăng nhập vào hệ thống với quyền admin để làm
các thao tác liên quan đến công việc quản trị, người dùng
sẽ làm việc trực tiếp trên khối quản trị hệ thống (Site
Administrator) Tại khối này, quản lý viên có thể thực
hiện việc thêm bớt người dùng, chỉnh sửa các tham số và
cấu hình cũng như cài đặt hệ thống Chức năng cụ thể của
từng menu:
Thông báo:sẽ có những thông báo cập nhật các phiên
bản mới của phần mềm Moodle hoặc những thông báo
khác trên hệ thống
Đăng ký (Registration): đăng ký trang web của chúng
ta với cộng đồng người dùng Moodle
Tính năng nâng cao: để tùy chỉnh và chọn những tính
năng nâng cao cho hệ thống, phần này cấu hình cũng đơn
giản, chỉ cần chọn vào những phần mà chúng ta muốn kích
hoạt cho hệ thống Sau khi xong chỉ cần kích chuột vào nút
“Lưu những thay đổi” để lưu lại những phần đã điều
Tạo nhóm thành viênThêm thành viên mới
Tạo danh sách thành viên hàng loạt ( Import danh sách
thành viên có sẵn)Upload ảnh (Avatar) cho thành viên
Tạo các trường thông tin trong giao diện trang của thành viên ( nhóm thành
Trang 17+Tài khoản: Cho phép xem danh sách và chỉnh sửa các tài khoản thành viên, thêm
thành viên mới, upload ảnh đại diện của thành viên…
+Permissions: Phân quyền cho các thành viên trên hệ thống Để tạo một thành viên mới kích chuột lên Thành viên Tài khoản Thêm thành viên mới Điền những
thông tin yêu cầu có chữ màu đỏ và hình “ * ” sau khi xong xuống cuối trang kích vào
nút Create user
Menu khóa học: Cho phép thêm / sửa các khóa học và
cài đặt mặc định của khóa học Cho phép thiết lập những
mặc định về khóa học Có thể thiết lập các khóa học được
hiển thị trên trang chủ theo tuần, thiết lập số lượng khóa học
được hiển thị trong một tuần, chế độ học liên hoàn, dung
lượng tối đa được tải lên… Sao lưu và cài đặt sao lưu tự
động
Chức năng Điểm số: Cho phép chúng ta có thể chỉnh
sửa và cài đặt các công cụ quản lý điểm và các phần báo cáo về điểm Chỉnh sửa và thiếtlập các phần điểm số và báo cáo điểm của học sinh và người dùng
+ Cài đặt chung: Cài đặt phần chấm điểm cho các đối tượng + Grade category settings: Điều chỉnh cách chấm điểm.
+ Grade item setting: Chọn cách chấm điểm theo từng phần
và các phần báo cáo về điểm số của học sinh và người dùng
Các bạn sẽ hiểu biết chi tiết của từng phần trong lúc thực hành, trải nghiệm.
Chức năng định vị: Cho phép thiết lập cài đặt múi giờ
mặc định cho hệ thống Moodle và danh sách múi giờ
GV: Vũ Văn Trọng Trường THPT Nguyễn Công Trứ Trang: 17
Trang 18 Chức năng quản lý Module:Quản lý viên có thể kích hoạt hoặc loại bỏ các mô-đun
đã được cài đặt sẵn trên hệ thống Moodle e-larning, chỉnh sửa và cấu hình các mô-đun,một số mô-đun đã được cài đặt sẵn trên hệ thống:
+Tài nguyên: Đưa các tệp tin của khóa học lên website như
word, excel, PowerPoint, mutimedia,…
+ Bài tập: Cho phép giáo viên chấm điểm tài liệu đã nộp của
+ Database: Truy cập trực tiếp cơ sở dữ liệu…
+ Đề thi: Cho phép quản lý viên có thể tạo các đề thi cho
học sinh
+ Bài học: Cho phép quản lý viên có thể tạo các bài học trực
tuyến với nội dung phong phú, đa phương tiện
+ Gói SCORM: Cho phép quản lý viên đưa các bài giảng điện tử
E-learning được tạo sẵn từ các phần mềm soạn bài giảng
điện tử theo chuẩn SCORM lên website
+ Phòng họp trực tuyến: Cho phép mở các phòng họp trực
tuyến trên website
Chức năng Bảo mật: Chỉnh sửa và cấu hình phần bảo
mật cho hệ thống, có thể chặn những dãy địa chỉ IP, điều
chỉnh chính sách của hệ thống, bảo mật HTML và chống
virut, Sparm cho hệ thống
Hình thức trình bày: Trong phần này dùng để chỉnh sửa
giao diện, kiểu dáng blog cũng như HTML, tích gộp các tệp
tin media cũng như tài liệu và khóa học
Trang chủ: Thiết lập và
cấu hình các phần được đặt
trên trang chủ website
E-learning của chúng ta
Máy chủ: Chỉnh sửa và cấu
hình cho hệ thống, theo mặc
định thì những phần này đã được cài đặt sẵn ngay sau khi hệ thống được cài đặt, nênchúng ta không cần phải chỉnh sửa trừ khi muốn thay đổi hoặc cấu hình thêm
Báo cáo: Chúng ta nên lưu ý phần này, vì đây là phần báo cáo của hệ thống, như bình
luận, sao lưu và những thay đổi khác trên hệ thống và bảo mật cũng như dọn dẹp spam
Phát triển: Dùng để thử hệ thống, gỡ rối những sự cố, dọn dẹp cache trên hệ thống.
B Tạo khóa học trên hệ thống học tập trực tuyến Moodle –E-learning:
Trước tiên bạn cần phải đăng nhập (Login) vào hệ thống Moodle với tài khoản Quản
trị viện (Administrator) hoặc người tạo khóa học (Course Greator) Vào phần Khóa học
Thêm / sửa các khóa học Thêm mục mới để tạo danh mục các khóa học.Điền đầy đủ thông tin của danh mục khóa học (H19) Click nút lệnh
Trang 19Tiếp theo Click chuột vào nút lệnh “Thêm khóa học mới” để thêm khóa học mới
cho danh mục khóa học (Tin Học) chúng ta vừa tạo Điền thông tin cho khóa học
(Các mục có dấu * bắt buộc phải nhập) Click nút lệnh “Lưu những thay đổi”.
- Mã số ID khóa học (tự đặt sao chophù hợp)
- Xác lập thời gian bắt đầu khóa học
- Xác lập khóa học là liên tục hay khôngliên tục…
- Thiết lập về ghi danh (đăng kí học)
- Cách ghi danh (mặc định của hệthống là Internet Enrollment)
- Khóa học cho phép tự ghi danh(Có, không, hoặc ghi danh có thời hạn)
- Tạo nhóm tham gia học
- Một số thiết lập khác …
Chọn một khóa học cần tạo nội dung trên giao diện trang chủ quản trị của hệ thống
Click nút lệnh Chọn lệnh
Có rất nhiều hình thức để thể hiện nội dung cho khóa học như hình bên dưới:
(Trong phạm vi một đề tài SKKN tôi xin phép chỉ đề cập đến một số hình thức thể
hiện nội dung quan trọng nhất, cần thiết nhất, thứ yếu nhất để có thể xây dựng
được một hệ thống Moodle – Elearning hiệu quả)
GV: Vũ Văn Trọng Trường THPT Nguyễn Công Trứ Trang: 19
H19
Danh sách các khóa học có trên hệ thống sau khi việc tạo các khóa học hoàn tất