- Nắm được quan hệ giữa hiệu điện thế với cường độ dòng điện, biết cách tính tổng trở Z, độ lệch pha của đoạn mạch RLC nối tiếp.. KIỂM TRA BÀI CŨ: - Trong mạch điện xoay chiều chỉ có điệ
Trang 1TIẾT 46-47:
MẠCH CÓ RLC MẮC NỐI TIẾP CỘNG HƯỞNG ĐIỆN
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức
- Biết cách vẽ và dùng giản đồ vectơ để nghiên cứu đoạn mạch RLC nối tiếp
- Nắm được quan hệ giữa hiệu điện thế với cường độ dòng điện, biết cách tính tổng trở Z, độ lệch pha của đoạn
mạch RLC nối tiếp
- Nắm được hiện tượng và điều kiện xảy ra cộng hưởng
2 Kỹ năng
- Xác định được độ lệch pha giữa hiệu điện thế và cường
độ dòng điện
- Tính được tổng trở của mạch xoay chiều
- Tìm được các đại lượng trong mạch xoay chiều
II CHUẨN BỊ:
1 Giáo viên:
- Giản đồ véctơ của mạch RLC
2 Học sinh:
- Ôn lại kiến thức về đoạn mạch xoay chiều chỉ có R, có L,
có C
III KIỂM TRA BÀI CŨ:
- Trong mạch điện xoay chiều chỉ có điện trở thuần L, chỉ
có C, điện áp và cđdđ biến thiên như thế nào ?
- Vẽ giản đồ véc tơ biểu diễn điện áp và cường độ dòng điện trong đoạn mạch xoay chiều chỉ có C, chỉ có L
IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC :
Hoạt động của
giáo viên
Hoạt động của
Nội dung
Trang 2học sinh
-Viết công thức
điện áp của
mạch điện một
chiều mắc nối
tiếp ?
-Thông báo cho
HS biết các
công thức đó
vẫn đúng cho
các giá trị tức
thời của mạch
điện xoay
chiều
- Viết biểu thức
điện áp ở hai
đầu mỗi dụng
cụ ?
- Điện áp ở 2
đầu đoạn mạch
biến thiên điều
hòa với tần số
bao nhiêu ?
-Thảo luận và trả lời
-Nhận xét,bổ sung trả lời của bạn
-Lắng nghe
và ghi nhớ
-Thảo luận
và trả lời
-Nhận xét bổ sung câu trả lời
1 Các giá trị tức thời trên từng phần của đoạn mạch
-Xét đoạn mạch gồm một điện trở thuần R, một cuộn cảm thuần
có độ tự cảm L và một tụ điện có điện dung C mắc nối tiếp
-Giả sử cường độ dòng điện
trong đoạn mạch có biểu thức i=Iocoswt Biểu thức của các điện
áp tức thời :
-Điện áp tức thời giữa hai đầu A,B là :
u = (40.1)
2 Giản đồ vectơ Quan hệ giữa cường độ dòng điện và điện áp a) Giản đồ Frenen
Trang 3- Tại thời điểm
t = 0, vectơ
quay biểu diễn
cđdđ i=Iocost
hợp với trục Ox
một góc bao
nhiêu ?
- Tại thời điểm
t = 0, vectơ
quay
biểu diễn các
điện áp uR , uL,
uC , hợp
với trục Ox
một góc bao
nhiêu ?
- Hướng dẫn
học sinh vẽ
vectơ điện áp
UAB giữa
hai đầu đoạn
mạch ?
Hướng dẫn học
sinh tìm biểu
thức xác định
điện áp giữa
hai đầu đoạn
mạch ?
- Hướng dẫn
học sinh thành
của bạn
-Thảo luận
và trả lời
-Nhận xét bổ sung câu trả lời của bạn
-Thảo luận và trả lời
-Nhận xét,bổ sung trả lời của của bạn
- Thảo
b) Định luật Ôm cho đoạn mạch RLC nối tiếp Tổng trở
(40.3)
Chia hai vế của công thức (40.3)cho
(40.4) Thay U = IR; UL = IL; UC =I/C vào công thức (40.4), ta tìm được cường độ dòng điện hiệu dụng :
Nếu đặt Z=
Thì I=
-Đối với dòng điện xoay chiều tần số góc , đại lượng Z đóng vai trò tương tự như điện trở đối với dòng điện không đổi và được gọi
là tổng trở của đoạn mạch
c) Độ lệch pha của điện áp so với dòng điện.
Trang 4lập biểu tổng
trở của đoạn
mạch
- Vai trò của
ZAB giống đại
lượngnào ?
- Nêu ý nghĩa
của Z
- HD HS tìm
BT xác định độ
lệch pha giữa
điện áp hai đầu
đoạn mạch và
dòng điện qua
mạch?
- Nếu đoạn
mạch có tính
cảm kháng, nêu
mối quan hệ
giữa u và i
- Nếu đoạn
mạch có tính
dung kháng,
nêu mối quan
hệ giữa u và i
- Nếu giữ
nguyên giá trị
của U giữa
hai đầu đoạn
luận trả lời
-Theo dõi và ghi chép
-Theo dõi và ghi chép
-Thảo luận và trả lời
-Nhận xét,bổ
tg (40.7)
-Nếu đoạn mạch có tính cảm kháng thì > 0, dòng điện trễ pha đối với hiệu điện thế ở hai đầu đoạn mạch
-Nếu đoạn mạch có tính dung kháng, thì < 0, dòng
điện sớm pha đối với hiệu điện thế ở hai đầu đoạn mạch
3 Cộng hưởng điện
-Nếu giữ nguyên giá trị của hiệu điện thế hiệu dụng U giữa hai đầu đoạn mạch và thay đổi tần số góc đến một giá trị sao cho
thì có hiện tượng đặc biệt xảy
ra trong mạch, gọi là hiện tượng cộng hưởng điện
- Tổng trở của đoạn mạch đạt giá trị cực tiểu :
Zmin = R
- Cường độ hiệu dụng dòng điện trong mạch đạt giá trị cực đại :
Imax
-Hiệu điện thế trên điện trở R bằng hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn mạch
- Dòng điện biến đổi đồng pha
Trang 5mạch và thay
đổi tần số góc
đến một giá trị
sao cho ZC=ZL
thì:
- Z của đoạn
mạch có giá trị
như thế nào ?
- I của đoạn
mạch có giá trị
như thế nào ?
-UL,UC,UR có
đặc điểm gì ?
- Độ lệch pha
giữa u và i như
thế nào ?
- YC HS nhận
xét
-N.xét, đánh
giá
giờ dạy
với hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn mạch (40.8)
IV CỦNG CỐ – DẶN DÒ:
-Tóm lược kiến thức trọng tâm của bài, hướng dẫn HS trả lời các câu hỏi sau bài học, yêu cầu HS về làm bt trong sgk và sbt