Đặc tính hoá học của cơ thể đem đến lòng tin cho chúng ta và chúng ta quyết định tin người khác một cách nhanh chóng dựa trên ám hiệu bên ngoài rất đơn giản, như sự giống nhau về thể c
Trang 1HÃY CÂN NHẮC LẠI VỀ LÒNG TIN
(RETHINKING TRUST)
Nhóm 11 GVHD: TS Nguyễn Hữu Lam Cao Học QTKD – Đêm 5 – K22
Bất chấp sự lừa dối, lòng tham và sự kém cỏi ở mức độ không thể tưởng tượng trước đó, con người vẫn đặt lòng
tin quá nhiều
Roderick M.Kramer
Trang 2NỘI DUNG CHÍNH
1. ĐẶT VẤN ĐỀ
2. TÓM TẮT Ý TƯỞNG
3. LÒNG TIN BÊN TRONG CON NGƯỜI
4. ĐÔI KHI CHÚNG TA ĐÁNH GIÁ SAI LẦM
5. ĐẶT LÒNG TIN MỘT CÁCH KHÔN NGOAN
Trang 3ĐẶT VẤN ĐỀ
BẠN ĐÃ BAO GIỜ ĐẶT LÒNG TIN VÀO AI ???
Trang 4ĐẶT VẤN ĐỀ
BẠN ĐÃ BAO GiỜ BỊ LỪA
DỐI???
Trang 5ĐẶT VẤN ĐỀ
Người đã thú nhận tội đầu tư
lừa đảo 65 triệu đô la Mỹ, sự
kiện lừa đảo lớn nhất và thành
công nhất trong lịch sử
Nhìn bề ngoài, Madoff sở hữu
tất cả những dấu hiệu của việc
không gian dối - hồ sơ, lý lịch,
chuyên môn và quan hệ xã hội
Nhưng sự thực là có quá nhiều
người, kể cả những chuyên gia
tài chính lão luyện và các nhà
lãnh đạo doanh nghiệp, bị ru
ngủ vào cảm giác về sự đảm
bảo một cách sai lầm Bernard Madoff
Trang 6VẬY TẠI SAO
CHÚNG
TA LẠI VƯỚNG
VÀO LÒNG TIN ???
Trang 7TÓM TẮT Ý TƯỞNG
Lòng tin rất cần thiết cho sự thành công của công việc kinh doanh và nền kinh tế
Đặc tính hoá học của cơ thể đem đến lòng tin cho chúng ta
và chúng ta quyết định tin người khác một cách nhanh chóng dựa trên ám hiệu bên ngoài rất đơn giản, như sự giống nhau
về thể chất giữa ta và họ
Việc sẵn sàng tin tưởng làm chúng ta phạm sai lầm Ở mức
độ cụ thể nào đó, điều này không quan trọng, miễn là nhiều người đáng tin hơn so với số không đáng tin
Để sống sót khi là những cá nhân riêng biệt, chúng ta sẽ phải học cách kiềm chế lòng tin Học cách tin tưởng một cách thông minh và chính đáng
Trang 8LÒNG TIN BÊN TRONG CON NGƯỜI
Từ khi sinh ra chúng ta đã dễ dàng tin tưởng những người chăm sóc cho chúng ta
Chúng ta được sinh ra để bị thu hút và để thu hút người khác
Nghiên cứu của Paul Zak, một nhà nghiên cứu kinh tế đã chỉ
ra rằng chất oxytocin (hormone kích thích tử cung trong lúc sinh con) có thể đẩy lòng tin của người khác lên cao
Nghiên cứu của Lisa DeBruine: chúng ta có xu hướng tin tưởng những người giống chúng ta ở một phạm vi nào đó
Trang 9LÒNG TIN BÊN TRONG CON NGƯỜI
Những cuộc nghiên cứu khác chỉ ra rằng chúng ta thích và tin tưởng những người là thành viên trong nhóm xã hội riêng của mình, hơn là những người ngoài hoặc người lạ
Như nhà tâm lý học Dacher Keltner và một số khác
đã chỉ ra rằng, sự chạm vào cơ thể cũng có sự nối kết mạnh đến trải nghiệm về lòng tin
Trừ phi chúng ta không may mắn đủ để không trở thành nạn nhân của sự xúc phạm lòng tin, hầu hết chúng ta có nhiều trải nghiệm để khẳng định độ đáng tin của mọi người và thể chế xung quanh chúng
ta trước khi ta trưởng thành
Trang 10ĐÔI KHI CHÚNG TA ĐÁNH GIÁ SAI LẦM
Những ám hiệu và sự thích ứng một cách sắc sảo có thể giúp chúng ta tạo niềm tin trong các mối quan hệ ngay từ ban đầu, nhưng cũng khiến chúng ta dễ vướng vào việc bị lạm dụng niềm tin
Đánh giá độ đáng tin dựa trên những đặc điểm giống nhau về thể chất và các ám hiệu ngoài mặt khác có thể được xem là thảm họa
Một xu thế làm bóp méo đánh giá của chúng ta là khuynh hướng chỉ thấy những gì chúng ta muốn
thấy Các nhà tâm lý học gọi đây là thiên kiến xác
nhận Vì thế, chúng ta chú ý và xem trọng hơn các
chứng cứ ủng hộ cho các giả thiết của ta về thế giới
Trang 11ĐÔI KHI CHÚNG TA ĐÁNH GIÁ SAI LẦM
Nhưng chúng có thể làm ta đánh giá quá cao sự đáng tin cậy của người khác trong các trường hợp nguy hiểm (ví dụ, liên quan đến sự an toàn thân thể hoặc đảm bảo tài chính).
Tệ hơn, nhiều người thường nghĩ sự đánh giá của họ tốt hơn so với trung bình – bao gồm cả sự đánh giá về người nào nên tin tưởng.Đánh giá độ đáng tin dựa trên những đặc điểm giống nhau về thể chất và các ám hiệu ngoài mặt khác có thể được xem là thảm họa.
Sự tự mãn trong việc đánh giá làm chúng ta dễ bị làm hại khi gặp người lừa ta bằng những tín hiệu giả về lòng tin.
Không chỉ định kiến trong ta làm sai lệch đi sự đánh giá về lòng tin, mà chúng ta còn thường dựa vào một bên thứ ba đáng tin cậy để xác nhận tính cách hoặc lòng tin của người khác.
Trang 12ĐÔI KHI CHÚNG TA ĐÁNH GIÁ SAI LẦM
Đặc biệt, các nhà nghiên cứu nhận diện ra hai ảo tưởng liên quan đến nhận thức, làm tăng xu hướng tin quá dễ dàng, quá nhiều, và quá lâu:
- Ảo tưởng thứ nhất (ảo ảnh về sự không gây tổn thương cá
nhân) làm chúng ta đánh giá thấp khả năng những chuyện
xấu sắp xảy đến với ta
- Ảo tưởng thứ hai, có quan hệ khá gần gũi, là chủ nghĩa lạc
quan phi hiện thực, chỉ ra rằng con người thường đánh giá cao
khả năng những điều tốt đẹp dễ đến với ta, ví dụ, cuộc sống hôn nhân hạnh phúc, công việc thành đạt, sống lâu v.v
Không may mắn cho chúng ta, hầu như bất kỳ dấu hiệu của
sự tin cậy cũng có thể làm giả được Một số nghiên cứu chỉ
ra rằng việc phát hiện ra những người lừa đảo không dễ như
ta nghĩ.
Trang 13ĐẶT LÒNG TIN MỘT CÁCH KHÔN NGOAN
7 QUY TẮC
Quy tắc 1 – Hiểu bản thân mình
Quy tắc 2 – Bắt đầu từ sự tin tưởng nhỏ
Quy tắc 3 – Viết một kế hoạch dự phòng
Quy tắc 4 – Gửi đi những tín hiệu mạnh
Quy tắc 5 – Nhận ra sự khó xử của người khác
Quy tắc 6 – Nhìn vào chức vụ cũng như con người
Quy tắc 7 – Duy trì cảnh giác và luôn đặt câu hỏi
Trang 14QUY TẮC 1 – HIỂU BẢN THÂN MÌNH
Mọi người thường rơi vào một trong hai nhóm: Nhóm đầu tiên thường sự tin tưởng cao và quá dễ dàng; nhóm còn lại là những người luôn nghi ngờ khi bắt đầu các mối quan hệ
Bạn phải biết được bạn rơi vào nhóm nào, vì nó sẽ giúp xác định những gì bạn cần phải làm Nếu bạn
có một sự tin tưởng cao nhưng lại nghiêng về tin tưởng những người xấu, bạn phải cố gắng hơn khi giải thích các tín hiệu mà bạn nhận được
Nếu bạn giỏi trong việc nhận định các tín hiệu nhưng khó khăn trong việc tin tưởng vào các mối quan hệ, thì bạn sẽ cần phải mở rộng các hành vi của mình
Trang 15QUY TẮC 2 – BẮT ĐẦU TỪ SỰ TIN TƯỞNG NHỎ
Sự tin tưởng luôn đi kèm với rủi ro Không có cách nào để tránh điều đó Nhưng bạn có thể giữ những rủi ro hợp lý- và hợp lý nghĩa là nhỏ, đặc biệt là trong giai đoạn đầu của một mối quan hệ
Nhà tâm lý học xã hội David Messick và tôi đặt ra
thuật ngữ sự tin tưởng nông để mô tả các loại hành
vi nhỏ nhưng thông qua đó chúng ta có thể sẵn sàng
để tin tưởng
Ví dụ: Quản lý của HP cho phép các kỹ sư mang thiết bị
về nhà bất cứ khi nào họ cần, kể cả vào ngày cuối tuần,
mà không cần phải thực hiện nhiều thủ tục giấy tờ chính thức => Việc này giúp mọi người thấy rằng công ty tin tưởng họ và muốn tạo dựng mối quan hệ bền vững.
Trang 16QUY TẮC 3 – VIẾT MỘT KẾ HOẠCH DỰ PHÒNG
Làm thế nào bạn có thể mong đợi tôi tin tưởng bạn hoàn toàn nếu tôi biết bạn không tin tưởng tôi hoàn toàn?
Tất cả chúng ta đều biết hệ thống sẽ tồn tại những sai lầm thường xuyên, không thể tránh khỏi trong bất kỳ tổ chức hoặc hệ thống xã hội nào
Ví dụ: Nhà văn Art Buchwald đến trình bày ý tưởng về kịch bản một hoàng tử châu Phi đến thăm Mỹ cho một hãng phim – vài năm sau ông đột nhiên được thấy ý
tưởng của mình trình chiếu trong bộ phim Coming to
America, dù sau đó ông đã thắng kiện hãng Paramount,
nhưng để hạn chế rủi ro thì lời khuyên là nên đăng ký
nó với Hiệp hội biên kịch trước khi đem nó đi chào bán.
Trang 17QUY TẮC 4 – GỬI ĐI NHỮNG TÍN HIỆU MẠNH MẼ
Để đảm bảo lòng tin được xây dựng từ những hành động nhỏ ban đầu, cần phải đưa ra những tín hiệu mạnh mẽ, rõ ràng và nhất quán
Đa số chúng ta đều không chú trọng đầu tư vào việc khẳng định sự đáng tin cậy của mình, vì chúng ta cho rằng họ hiển nhiên phải biết, hoặc sẽ dễ dàng nhận ra những phẩm chất tốt đẹp của ta: sự công bằng, trung thực và thanh liêm.
Uy tín là một trong những cách tốt nhất để khẳng định chúng ta
là ai và chúng ta tìm kiếm những mối quan hệ như thế nào.
Nắm bắt những cơ hội bằng việc tin tưởng (đưa ra tín hiệu sẵn sàng hợp tác), sẵn sàng đáp trả mạnh mẽ, nhanh chóng và xứng đáng (đưa ra tín hiệu ta sẽ đáp trả nếu lòng tin bị lợi dụng).
Trang 18QUY TẮC 5 – NHẬN RA SỰ KHÓ XỬ CỦA NGƯỜI KHÁC
Chúng ta rất dễ rơi vào tình trạng chỉ suy nghĩ từ góc nhìn của bản thân mà quên rằng đối tác của ta cũng đang phải đối mặt với sự khó xử của riêng họ, và cần được trấn an khi cân nhắc liệu có nên tin tưởng ta (hoặc tin tưởng ta đến mức nào)
Những người giỏi nhất trong việc xây dựng lòng tin là những người giỏi thể hiện sự quan tâm và sự cảm thông đối với quan điểm của đối phương Họ rất giỏi trong việc đọc suy nghĩ, biết phải làm gì để trấn an người khác, và chủ động làm giảm đi sự lo lắng của họ
Ví dụ: Tổng thống John F Kennedy trong buổi lễ trao học vị nổi tiếng tại Đại học Hoa Kỳ năm 1963, tại đây ông đã tuyên dương những phẩm chất đáng nể của người Liên Xô và khẳng định rằng ông muốn tiến tới giải trừ vũ khí hạt nhân từ cả 2 phía
Trang 19QUY TẮC 6 – NHÌN VÀO CHỨC VỤ CŨNG NHƯ CON NGƯỜI
Nhiều nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của những liên kết cá nhân trong quá trình xây dựng lòng tin – điều này cũng hợp lý Tuy nhiên, mức độ tin cậy cao có thể đến từ những tương tác không mang tính cá nhân; thực ra, quan hệ cá nhân đôi khi còn cản trở lòng tin.
Lòng tin sâu sắc vào một chức vụ có thể thay thế cho những tương tác cá nhân với một người Ví dụ: “Chúng ta tin vào kỹ
sư vì chúng ta tin vào ngành kỹ thuật và những kỹ sư đã được huấn luyện để ứng dụng những quy tắc trong ngành kỹ thuật.”
Tất nhiên, lòng tin dựa vào chức vụ không hoàn toàn chính xác Nhưng dù hoàn hảo hay không, trong việc lựa chọn người nào đáng tin tưởng, chúng ta cũng nên xem xét đến chức vụ mà họ nắm giữ.
Trang 20QUY TẮC 7 – DUY TRÌ CÀNH GIÁC VÀ LUÔN ĐẶT CÂU HỎI
Chúng ta lo lắng về độ tin cậy của một nhà tư vấn tài chính sắp làm việc với chúng ta, vì vậy chúng ta sẽ cố gắng để không phạm sai lầm Tuy vậy, một khi chúng ta đã ra quyết định, chúng ta lại có xu hướng không xem xét lại sự tin cậy này.
Vụ scandal Madoff là một minh chứng cho điều nói trên Nhiều người
đã đầu tư tiền tiết kiệm của cả đời họ vào quỹ của Bernie Madoff, tất nhiên là ban đầu họ đã cố gắng để không phạm sai lầm.
Thử thách của việc xem xét lại sự tin cậy là nó đòi hỏi việc kiểm tra lại những người mà chúng ta tin tưởng, và việc này thường không được dễ chịu lắm Nhưng khi mọi chuyện dẫn đến các tình huống mà trong đó sự an toàn thân thể, tinh thần hoặc tài chính trở nên không rõ ràng, sự tin cậy của chúng ta sẽ phải xem xét lại.
Sự tin cậy là một kỹ năng sinh tồn quan trọng của con người Một bằng chứng mới đây cho thấy rằng sự tin cậy đóng một vai trò quan trọng trong kinh tế và sự tồn tại xã hội của các quốc gia.
Trang 21LỜI KẾT
Bảy quy tắc đưa ra ở đây không phải là một cuốn sách vỡ lòng hoàn chỉnh về việc làm thế nào để chúng ta có thể đặt niềm tin một cách đúng đắn
Khoa học của việc tin tưởng cũng chưa được hoàn thiện như chúng ta mong muốn, mặc dù nó đang phát triển một cách nhanh chóng với các môn kinh tế thần kinh (neuroeconomists), kinh tế hành vi (behavioral economists,)
và tâm lý học sử dụng những công cụ mới và hiệu quả nhất như chụp ảnh bộ não và minh họa hành vi để phát hiện ra cách chúng ta quyết định về việc tin tưởng ở ai và khi nào
Dù còn nhiều thiếu sót, những quy tắc này sẽ giúp bạn có một khởi đầu tốt, để bắt đầu một quá trình học hỏi lâu dài
về việc làm thế nào để tin tưởng một cách đúng đắn hơn
Trang 22CẢM ƠN THẦY
VÀ CÁC BẠN ĐÃ LẮNG NGHE !!!
Nhóm 11:
Quách Đạo Quang Nguyễn Mạnh Đồng Nguyễn Duy Minh Nguyễn Lê Duyên Nguyễn Hồng Hạnh Trịnh Công Lâm Nguyễn Hồng Kỳ Nhiêu Kim Qui
Lê Hải Vân