bài 16 ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê

*ý nghĩa nhan đề: - Việc sáng tác bài thơ là ngẫu nhiên,nh ng tình cảm của tác giảvới quê h ơng không phải ngẫu nhiên mà rất sâu nặng.. Nhi đồng t ơng kiến, bất t ơng thức, Tiếu vấn: “K

Líp : 7H.Tr êng THCS Hµn Thuyªn

Gi¸o viªn: Ph¹m ThÞ H¹nh

Kiểm tra bài cũ

.

Đọc thuộc bài thơ “cảm nghĩ trong đêm

thanh tĩnh” của Lí Bạch phần phiên âm và dịch thơ.

Nêu cảm nhận của em về bài thơ đó.

Bµi 10,TiÕt 38

V¨n B¶n : NgÉu nhiªn viÕt nh©n

buæi míi vÒ quª

( Håi H ¬ng ngÉu th )

- H¹ Tri Ch ¬ng

-I.Giới thiệu tác giả,tác phẩm

1.Tác giả.

-Hạ Tri Ch ơng(659-744) Quê ở Việt Châu (nay là Chiết Giang) Trung

Quốc

-Đậu tiến sĩ năm 695,làm quan cho Đ ờng Huyền Tông trên 50 năm

-Tính tình phóng khoáng,là bạn với thi tiên Lí Bạch

2.Tác phẩm

*Hoàn cảnh ra đời:

-Bài thơ ra đời trong khoảnh khắc tác giả vừa đặt chân về quê cũ

*ý nghĩa nhan đề:

- Việc sáng tác bài thơ là ngẫu nhiên,nh ng tình cảm của tác giảvới quê

h ơng không phải ngẫu nhiên mà rất sâu nặng

*Thể thơ:

-Phiên âm :Thất ngôn tứ tuyệt Đ ờng luật

-Bốn câu ,bảy chữ

-Hiệp vần cuối câu1,2,4 (đều là vần bằng)

-Nhịp th ờng là 4/3 , 3/4

-Dịch thơ: Lục bát

Phiên âm:

Thiếu tiểu li gia, lão đại hồi,

H ơng âm vô cải, mấn mao tồi

Nhi đồng t ơng kiến, bất t ơng thức,

Tiếu vấn: “Khách tòng hà xứ lai?”

Dịch nghĩa:

Rời nhà từ lúc còn trẻ, già mới quay về, Giọng quê không đổi nh ng tóc mai đã rụng Trẻ con gặp mặt, không quen biết,

C ời hỏi: Khách ở nơi nào đến?

Tiết38:Văn bản:Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê

(Hồi h ơng ngẫu ngẫu th )

-Hạ Tri Ch

ơng-II.Đọc và tìm hiểu văn bản.

1.Đọc và tìm hiểu chú thích.

 Dịch thơ.

Khi đi trẻ , lúc về già, Giọng quê vẫn thế ,tóc đà khác bao Trẻ con nhìn lạ không chào, Hỏi rằng: Khách ở chốn nào lại chơi?

(Phạm Sĩ Vĩ dịch)

Trẻ đi,già trở lại nhà, Giọng quê không đổi,s ơng pha mái

đầu

Gặp nhau mà chẳng biết nhau, Trẻ c ời hỏi:Khách từ đâu đến làng?” (Trần Trọng San dịch)

Dịch nghĩa:

Rời nhà từ lúc còn trẻ, già mới quay về,

Giọng quê không đổi nh ng tóc mai đã

rụng.

Trẻ con gặp mặt, không quen biết,

C ời hỏi: Khách ở nơi nào đến?

Tiết 38, Văn bản :Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê

Hạ Tri Ch

ơng-2 / Tìm hiểu văn bản

a Hai câu đầu.

H ơng âm vô cải , mấn mao tồi.

(Trẻ đi, già trở lại nhà

Giọng quê không đổi, s ơng pha mái đầu.)

.

- Sử dụng nghệ thuật đối:

Thiếu tiểu li gia > < lão đại hồi

H ơng âm vô cải > < mấn mao tồi.

Thiếu tiểu> <lão đại li > < hồi

(trẻ nhỏ) (già lớn) ( đi) ( về)

H ơng âm > < mấn mao vô cải > <tồi

(giong quê) (tóc mai) (không đổi) (thay

đổi)-Khái quát quãng thời gian xa quê của tác giả nay trở về tuổi,vóc dáng thay

đổi.Dùng yếu tố thay

đổi mái tóc nhấn mạnh yếu tố không

đổi giọng quê.

Chúng ta có thể nói gì về một con ng ời có sự thay đổi rất nhiều(từ trẻ thành già,từ nhỏ thành lớn ,từ tóc xanh thành tóc bạc, rụng) riêng giọng quê không thay đổi.

“-Giọng quê không đổi” là biểu hiện cảm động về tấm lòng son sắt, thủy chung với quê h ơng.Qua đó thể hiện tình yêu quê sâu nặng của tác giả.

Câu hỏi thảo luận

 Tiết 38:Văn bản: Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê

 (Hồi h ơng ngẫu th )

 -Hạ Tri Ch ơng

 I Giới thiệu tác giả,tác phẩm

 II.Đọc và tìm hiểu văn bản

 1.Đọc và tìm hiểu chú thích

 2.Tìm hiểu văn bản

 a.Hai câu đầu

 Thiêú tiểu li gia,lão đại hồi,

 H ơng âm vô cải,mấn mao tồi

 (Trẻ đi,già trở lại nhà

 Giọng quê không đổi,s ơng pha mái đầu)

 -Giọng điệu:Bề ngoài d ờng nh khách quan bình thản (kể lại các sự việc ) song phảng phất một cảm xúc buồn,bồi hồi tr ớc dòng chảy của thời gian

 Thể hiện tấm lòng yêu quê h ơng của tác giả

 Tiết 38: Văn bản: Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê.

 ( Hồi h ơng ngẫu th )

 -Hạ Tri Ch

ơng- I Giới thiệu tác giả, tác phẩm.

 II.Đọc và tìm hiểu văn bản.

 1 Đọc và tìm hiểu chú thích.

 2.Tìm hiểu văn bản.

 a.Hai câu đầu.

Nhi đồng t ơng kiến, bất t ơng thức,

Tiếu vấn:Khách tòng hà xứ lai?

Trẻ c ời hỏi: “Khách từ đâu đến làng?”)

-Tiết 38: Văn bản: Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê.

( Hồi h ơng ngẫu th )

-Hạ Tri Ch

ơng-I Giới thiệu tác giả, tác phẩm

II.Đọc và tìm hiểu văn bản

1 Đọc và tìm hiểu chú thích

2.Tìm hiểu văn bản

a.Hai câu đầu

b.Hai câu cuối

-Tâm trạng buồn :Bị coi là khách ngay chính trên quê h ơng mình

- Nghệ thuật: Dùng âm thanh t ơi vui ,hình ảnh hồn nhiên để thể hiện tình cảm ngậm ngùi,xót xa của mình

-Giọng điệu: bi hài ẩn sau những lời t ờng thuật khách quan hóm hỉnh

-Giọng điệu của hai câu đầu và hai câu cuối: vẫn là những lời miêu tả, kể tự nhiên,khách quan, vẫn là những sự ngẫu nhiên.Nh ng đằng sau sự khách

quan,ngẫu nhiên ấy là tình cảm gắn bó tha thiết sâu nặng của tác giả với quê h

ơng

- III.Tổng kết –ghi nhớ.

 1.Nghệ thuật.

 - Ph ơng thức biểu đạt: biểu cảm thông qua tự sự và miêu tả( biểu cảm gián tiếp).

 -Ngôn ngữ thơ giản dị,hình ảnh thơ chân thực,ý thơ hàm xúc.

 -Sử dụng phép đối, giọng điệu khách quan, hóm hỉnh…

 2.Nội dung.

 -Thể hiện một cách chân thực mà sâu sắc tình yêu quê h ơng thắm thiết của tác giả trong khoảnh khắc vừa mới đặt chân trở

về quê cũ.

 3.Ghi nhớ(sgk/128)

 IV.Luyện tập.

 Hãy chỉ ra sự giống và khác nhau trong cách biểu hiện tình quê

h ơngqua hai bài thơ “Tĩnh dạ tứ” và bài “Hồi h ơng ngẫu

th ”(Chú ý cách thể hiện tình cảm của tác giả trong từng bài)

 -Giống nhau:

 -Cả hai bài thơ đều thể hiện tình quê h ơng thắm thiết,chân

thành của Lí Bạch và Hạ Tri Ch ơng.

 -Khác nhau:

 -ở bài thơ “ Tĩnh dạ tứ” nhà thơ Lí Bạch không ngủ đ ợc vì nhớ quê,tình yêu quê h ơng lúc nào cũng canh cánh trong lòng

ông.Tình quê đ ợc thể hiện khi xa quê.

 -Bài thơ “Hồi h ơng ngẫu th ” lại mang bóng dáng khác: Hạ Tri

Ch ơng từ giã triều đình,từ giã kinh đô để về quê và khi về đến nhà thì bị coi là khách.Tình quê thể hiện ngay lúc vừa đặt chân tới quê nhà.

DÆn dß vÒ nhµ Häc thuéc, phiªn ©m, vµ dÞch th¬

Nªu c¶m nhËn cña em vÒ bµi th¬.

So¹n bµi: “ Bµi ca nhµ tranh bÞ giã thu ph¸”