1.2 Mục tiêu nghiên cứu - Xác định được các quy định của Nhà nước về cơ chế tài chính đối với cơ quan Hải Quan baogồm các quy định về khoản thu ngân sách nhà nước các khoản thu thuế xuất
Trang 1VIỆN ĐÀO TẠO SAU ĐẠI HỌC
BÀI THUYẾT TRÌNH MÔN KẾ TOÁN CÔNG
Tên đề tài:
QUY ĐỊNH VỀ CƠ CHẾ TÀI CHÍNH CỦA
CƠ QUAN HẢI QUAN
GVHD: PGS TS Mai Thị Hoàng Minh Nhóm: Nhóm 6 – CHĐ2 – K23
Trang 2MỤC LỤC
Trang 3PHẦN 1: VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1.1 Tính cấp thiết của đề tài:
Hải quan Việt Nam là cơ quan có nhiệm vụ thực hiện kiểm tra, giám sát hàng hoá,phương tiện vận tải; phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hoá qua biên giới; tổchức thực hiện pháp luật về thuế đối với hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu; thống kê hàng hoáxuất khẩu, nhập khẩu; kiến nghị chủ trương, biện pháp quản lý nhà nước về hải quan đối vớihoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh và chính sách thuế đối vớihàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu
Kể từ khi gia nhập WTO, việc mở cửa thị trường khiến cho hoạt động xuất nhập khẩu đãgia tăng nhanh chóng, đặt ra yêu cầu ngành Hải quan phải thực hiện cải cách, hiện đại hóa.Theo Tổng cục Thống kê, nếu như năm 2008, tổng giá trị kim ngạch xuất nhập khẩu cả nướcđạt 143,3 tỷ USD thì đến năm 2012 đã đạt 228,9 tỷ USD, tăng 85,6 tỷ USD so với năm 2008,tương đương mức tăng gần 60% trong 5 năm Trong năm 2014, dự toán thu ngân sách NhàNước là 782.700 tỷ đồng, thực hiện cả năm ước đạt 846.400 tỷ đồng, trong đó tổng thu ngânsách từ hoạt động xuất nhập khẩu là là 224.000 tỷ đồng, chiếm 26,47% tổng thu ngân sách
Nhà Nước (Theo Đánh giá tình hình thực hiện kinh tế - xã hội và ngân sách Nhà nước năm
2014 của Bộ Tài Chính ngày 08/01/2015), đây là một con số không hề nhỏ có được nhờ tăng
trưởng mạnh mẽ về kim ngạch xuất nhập khẩu, kết hợp với những sửa đổi, bổ sung về cơchế, chính sách và làm tốt công tác quản lý thu trong lĩnh vực hải quan
Chính vì vai trò quan trọng của Hải Quan như vậy, nên nhóm chúng tôi đã lựa chọn đề tài
“Những quy định về cơ chế tài chính của cơ quan Hải Quan”.
1.2 Mục tiêu nghiên cứu
- Xác định được các quy định của Nhà nước về cơ chế tài chính đối với cơ quan Hải Quan baogồm các quy định về khoản thu ngân sách nhà nước (các khoản thu thuế xuất – nhập khẩu),các nguồn kinh phí hoạt động hàng năm được giao và việc sử dụng các nguồn kinh phí được
Trang 4giao này như thế nào, quá trình quản lý và điều hành kinh phí, các quy định về việc lập, phân
bổ, giao dự toán, điều chỉnh dự toán và quyết toán kinh phí tại cơ quan Hải Quan …
- Tìm hiểu tình hình thực hiện quy định về cơ chế tài chính tại các đơn vị thuộc ngành HảiQuan như thế nào, từ đó đưa ra những điểm còn hạn chế của cơ chế tài chính này, làm cơ sởcho việc cải thiện các quy đinh của Nhà Nước nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tại các đơn vịthuộc ngành Hải Quan
1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: Các quy định về cơ chế tài chính hải quan tại Việt Nam.
Phạm vi nghiên cứu: Các quy định được đề cập đến trong Luật ngân sách nhà nước, các
thông tư, nghị định liên quan đến vấn đề cơ chế tài chính hải quan tại Việt Nam
1.4 Các văn bản liên quan:
Quyết định số 02/2010/QĐ-TTg ngày 15 tháng 01 năm 2010 của Thủ tướng chính phủ
Quy định chức năng, nhiệm vụ quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Tổng cục Hải quan trực thuộc Bộ Tài chính.
Nghị định số 60/2003/NĐ-CP ngày 06 tháng 06 năm 2003 của Chính phủ quy định chi
tiết và hướng dẫn thi hành Luật Ngân sách Nhà Nước
Thông tư 59/2009/BTC hướng dẫn thực hiện cơ chế quản lý tài chính và biên chế đối
với ngành Hải Quan năm 2011 đến 2015
Quyết định số 16/2011/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 10 tháng 03
năm 2011 về việc thực hiện cơ chế quản lý tài chính và biên chế đối với Tổng cục Thuế vàTổng cục Hải Quan giai đoạn 2011 đến 2015
Quyết định số 1441/2011/QĐ-BTC do Bộ Trưởng Bộ Tài Chính ban hành ngày 14
tháng 06 năm 2011 về cơ chế quản lý tài chính và biên chế đối với Tổng cục Thuế và Tổngcục Hải Quan giai đoạn 2011 đến 2015
Trang 5Quyết định số 1233/QĐ-TCHQ do Tổng cục trưởng tổng cục hải quan ban hành ngày
30 tháng 06 năm 2011 về quy chế quản lý tài chính đối với các đơn vị thuộc ngành hải quangiai đoạn 2011 đến 2015
Trang 6PHẦN II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
2.1 Khái quát chung về cơ quan Hải quan:
2.1.1 Lịch sử phát triển:
Tổng cục Hải quan được thành lập vào ngày 10 tháng 9 năm 1945, với tên gọi ban đầu là
"Sở thuế quan và thuế gián thu" trực thuộc Bộ Nội vụ với nhiệm vụ ban đầu là thu cácquan thuế nhập cảnh và xuất cảnh, thu thuế gián thu Sau đó, ngành được giao thêmnhiệm vụ chống buôn lậu thuốc phiện và có quyền định đoạt, hòa giải đối với các vụ viphạm về thuế quan và thuế gián thu Sau đó, đổi thành Nha thuế quan và thuế gián thutrực thuộc Bộ Tài Chính
Năm 1954 thành lập Sở Hải quan thuộc Bộ Công thương 27/2/1960 Chính phủ đã đã cóNghị định 03/CP (do Thủ tướng Phạm Văn Đồng ký) ban hành Điều lệ Hải quan đánhdấu bước phát triển mới của Hải quan Việt nam Ngày 17/6/1962 Chính phủ đã ban hànhQuyết định số 490/TNgT/QĐ - TCCB đổi tên Sở Hải quan trung ương thành Cục Hảiquan thuộc Bộ ngoại thương
Sau khi thống nhất đất nước, ngày 30/8/1984 Hội đồng Nhà nước phê chuẩn Nghị quyết
số 547/NQ/HĐNN7 thành lập Tổng cục Hải quan trực thuộc Hội đồng Bộ trưởng Yêucầu đối với Hải quan Việt Nam lúc này là thực hiện quản lý Nhà nước về Hải quan trướctình hình: Hoạt động giao lưu hợp tác với nước ngoài phát triển mạnh mẽ chưa từng thấy,kinh tế thị trường bộc lộ những khuyết tật, hạn chế, khối lượng hàng hóa XNK khá lớntạo nguồn thu thuế XNK hàng năm chiếm tỷ lệ từ 20 - 25% GDP, tình trạng buôn lậu giatăng, nhập lậu tài liệu phản động, ấn phẩm đồi truỵ, chất nổ, ma tuý khá nhiều Ngày 29-06-2001, Chủ tịch Quốc hội Nông Đức Mạnh ký quyết định số 29/2001/QH10 ban hànhLuật Hải quan, có hiệu lực từ 01-01-2002 Ngày 4 tháng 9 năm 2002, Thủ tướng Chínhphủ Phan Văn Khải ký Quyết định số 113/2002/QĐ-TTg chuyển Tổng cục Hải quan vào
Bộ Tài chính Ngày 14 tháng 6 năm 2005, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Văn An đã kýquyết định số 42/2005/QH11 ban hành "Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hảiquan" Luật này có hiệu lực từ ngày 01-01-2006 Ngày 23/6/2014, Quốc hội đã thông qua
Trang 7Luật Hải quan số 54/2014/QH13, có hiệu lực từ ngày 01/01/2015 Luật Hải quan số54/2014/QH13 là văn bản pháp quy quan trọng của Tổng cục Hải quan, nhằm thực hiệnchủ trương cải cách hành chính của Chính phủ, góp phần thu hút đầu tư nước ngoài, nângcao sức cạnh tranh trong nước và quốc tế của các doanh nghiệp, thúc đẩy phát triển kinhtế; nâng cao thẩm quyền, hiệu lực, hiệu quả của hoạt động quản lý hải quan; tăng cườngcông tác bảo vệ an ninh quốc gia và an ninh kinh tế, phòng chống buôn lậu, vận chuyểntrái phép hàng hoá qua biên giới, gian lận thương mại.
2.1.2 Khái niệm:
Theo quy định tại điều 1 Quyết định số 02/2010/QĐ-TTg ngày 15/01/2010 của ThủTướng Chính Phủ, tổng cục Hải quan là cơ quan trực thuộc Bộ Tài chính, thực hiện chứcnăng tham mưu, giúp Bộ trưởng Bộ Tài chính quản lý nhà nước về hải quan và tổ chứcthực thi pháp luật về hải quan Tổng cục Hải quan có tư cách pháp nhân, con dấu hìnhQuốc huy, tài khoản riêng tại Kho bạc Nhà nước và trụ sở tại thành phố Hà Nội
- Các vụ (Vụ Pháp chế, Vụ Hợp tác quốc tế, Vụ Tổ chức cán bộ, Vụ Tài vụ - Quản trị);
- Văn phòng (có đại diện tại thành phố Hồ Chí Minh);
- Thanh tra;
- Các cục (Cục Giám sát quản lý về hải quan, Cục Thuế xuất nhập khẩu, Cục Điều trachống buôn lậu, Cục Kiểm tra sau thông quan, Cục Công nghệ thông tin và Thống kêhải quan);
Và tổ chức sự nghiệp:
- Trung tâm Phân tích, phân loại hàng hóa xuất nhập khẩu (có Chi nhánh ở một số khuvực);
- Viện Nghiên cứu Hải quan;
- Trường Hải quan Việt Nam;
- Báo Hải quan
Trang 8Cơ quan hải quan ở địa phương gồm các Cục Hải quan tỉnh, liên tỉnh, thành phố trựcthuộc Trung ương thuộc Tổng cục Hải quan và các Chi cục Hải quan (Đội Kiểm soát Hảiquan và đơn vị tương đương thuộc Cục Hải quan tỉnh, liên tỉnh, thành phố trực thuộcTrung ương).
2.2 Quy định về cơ chế tài chính của cơ quan Hải quan:
2.2.1 Nguồn kinh phí hoạt động:
Theo quy định tại điều 3, điều 4 thông tư 59/2011/TT-BTC ngày 12 tháng 05 năm 2011,kinh phí hoạt động của Tổng cục Hải quan được phân bổ hàng năm theo mức ổn định là1,9% trên dự toán thu ngân sách nhà nước hàng năm do Quốc hội quyết định, Thủ tướngChính phủ giao Tổng cục Hải quan thực hiện và được tổng hợp trong dự toán thu - chingân sách nhà nước hàng năm của Bộ Tài chính trình Chính phủ, trình Quốc hội quyếtđịnh
Dự toán thu ngân sách nhà nước hàng năm làm cơ sở để xác định kinh phí hoạt động củaTổng cục Hải quan gồm các khoản thuế và các khoản thu khác (theo phụ lục xác định dựtoán thu) Theo quy định tại Quyết định 1233/QĐ-TCHQ của Bộ Tài Chính ban hành ngày
30 tháng 06 năm 2011 còn bao gồm cac nguồn kinh phí hợp pháp khác theo quy định củapháp luật:
- Kinh phí vay nợ, viện trợ;
- Kinh phí thu được từ việc xử lý vi phạm pháp luật trong lĩnh vực chống buôn lậu,gian lận thương mại, hàng giả;
- Kinh phí do địa phương hỗ trợ;
- Kinh phí hợp pháp khác
Tổng cục Hải quan tự trang trải các khoản chi tăng thêm theo chính sách, chế độ mới do
cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành theo chủ trương và yêu cầu thay đổi chính sáchhiện hành Trường hợp do các yếu tố khách quan mà mức kinh phí được giao của Tổngcục Hải quan không đủ để bảo đảm mức chi tối thiểu để duy trì hoạt động của bộ máy thì
Bộ trưởng Bộ Tài chính sẽ trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, điều chỉnh cho phù hợp.Kinh phí ngân sách nhà nước giao:
Trang 9- Thực hiện các đề tài nghiên cứu khoa học cấp Nhà nước, cấp Bộ;
- Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức theo chương trình của Nhà nước;
- Thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia, các chương trình, dự án kháccủa Chính phủ ngoài nhiệm vụ thường xuyên;
- Thực hiện tinh giản biên chế theo chế độ do Nhà nước quy định
Phí và lệ phí được phép để lại theo quy định của cơ quan có thẩm quyền, nguồn kinh phíhợp pháp khác được sử dụng theo quy định của pháp luật
2.2.2 Sử dụng kinh phí:
• Kinh phí hoạt động:
Theo quy định tại điều 5 thông tư 59/2011/TT-BTC ngày 12 tháng 05 năm 2011, nộidung sử dụng kinh phí hoạt động bao gồm:
Chi đầu tư xây dựng: Tối thiểu 10% trên tổng dự toán chi được giao.
- Thực hiện các dự án đầu tư, công trình của Tổng cục Hải quan theo kế hoạch đãđược các cấp có thẩm quyền phê duyệt
- Trong trường hợp cần thiết, Bộ trưởng Bộ Tài chính được điều chuyển vốn đầu tư
đã bố trí của dự án, công trình thuộc Tổng cục Hải quan để tập trung vốn thực hiện
dự án, công trình đang triển khai nhưng chưa bố trí được vốn đảm bảo đẩy nhanhtiến độ sớm đưa vào khai thác, sử dụng
Việc quản lý, sử dụng vốn đầu tư xây dựng thực hiện theo các quy định của pháp luật vềđầu tư và xây dựng
Chi mua sắm, hiện đại hóa trang thiết bị: Tối thiểu 25% trên tổng dự toán chi được
Trang 10phòng thảm họa và các chương trình, dự án khác theo quyết định của Bộ trưởng BộTài chính
Bộ trưởng Bộ Tài chính quyết định việc điều hành dự toán kinh phí, quản lý, mua sắm tàisản hiện đại hóa trang thiết bị nêu trên đảm bảo đáp ứng mục tiêu, yêu cầu hiện đại hoácủa Tổng cục Hải quan và hệ thống Tài chính theo đúng quy định
Chi thường xuyên: Tối đa 65% trên tổng dự toán chi được giao Kinh phí chi thường
xuyên của Tổng cục Hải quan gồm các nội dung sau:
- Chi thanh toán cá nhân (bao gồm cả chi tiền lương tăng thêm; chi khen thưởng vàphúc lợi tập thể theo chế độ nhà nước quy định; chi thuê khoán công việc và hợpđồng lao động thuê ngoài theo quy định tại khoản 2 Điều 2 Thông tư này)
- Chi quản lý hành chính và chi bảo đảm nghiệp vụ chuyên môn, gồm:
+ Chi các khoản dịch vụ công cộng, vật tư văn phòng, thông tin truyền thông, liên lạc,hội nghị, chi công tác phí, thuê mướn và một số khoản chi khác theo quy định;
+ Chi tuyên truyền các chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật của Nhà nước vềthuế, hải quan; hỗ trợ người nộp thuế;
+ Chi các nghiệp vụ đặc thù về chống buôn lậu, kiểm tra, kiểm soát, tình báo hải quannhằm ngăn chặn các hành vi trốn lậu thuế và vi phạm pháp luật thuế, hải quan;
+ Chi mua vật tư, ấn chỉ, chi ủy nhiệm thu thuế, trang phục, huấn luyện và nuôi chónghiệp vụ, quản lý rủi ro và các khoản chi nghiệp vụ đặc thù khác;
+ Chi phối hợp công tác để thực hiện nhiệm vụ;
+ Chi bồi thường thiệt hại cho tổ chức và cá nhân theo quy định của pháp luật tronghoạt động nghiệp vụ;
+ Chi nghiên cứu khoa học cấp cơ sở; chi đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn nghiệp vụ chocán bộ, công chức theo chương trình, kế hoạch của hệ thống;
+ Chi sửa chữa tài sản, trang thiết bị, cơ sở vật chất, trụ sở làm việc phục vụ công tácchuyên môn, nghiệp vụ;
Trang 11+ Chi đoàn đi công tác nước ngoài; chi đón, tiếp khách nước ngoài vào làm việc tạiViệt Nam, chi tổ chức hội thảo, hội nghị quốc tế tại Việt Nam, chi đóng góp niên liễmvới các tổ chức quốc tế theo quy định;
+ Chi hỗ trợ công tác điều động, luân chuyển, biệt phái cán bộ, công chức trong Tổngcục Hải quan;
+ Chi bảo đảm hoạt động của tổ chức đảng theo Quyết định của Ban Bí thư Trungương Đảng; chi bảo đảm hoạt động của các đoàn thể theo quy định của pháp luật hiệnhành
+ Các khoản chi thường xuyên khác
Kinh phí hoạt động của Tổng cục Hải quan cuối năm chưa sử dụng hết được chuyểnsang năm sau tiếp tục sử dụng (trừ vốn đầu tư xây dựng cơ bản)
Nội dung các khoản chi này được quy định chi tiết tại Quyết định 1233/QĐ-TCHQcủa Bộ Tài Chính ban hành ngày 30 tháng 06 năm 2011
• Kinh phí tiết kiệm:
Theo quy định tại điều 7 thông tư 59/2011/TT-BTC ngày 12 tháng 05 năm 2011, hàngnăm, số kinh phí tiết kiệm từ chi thường xuyên (sau khi đã bảo đảm bố trí đủ kinh phí đểthực hiện các nhiệm vụ đã hoàn thành và các nhiệm vụ chưa hoàn thành phải chuyểnsang năm sau thực hiện), Tổng cục Hải quan được sử dụng cho các nội dung sau:
- Sử dụng để bố trí cho các công trình đầu tư xây dựng đã đủ thủ tục, cần đẩy nhanhtiến độ nhưng vốn đầu tư xây dựng chưa đáp ứng được; mua sắm tài sản hiện đại hóatrang thiết bị đáp ứng yêu cầu hiện đại hoá
Tổng cục trưởng Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan báo cáo Bộ trưởng Bộ Tàichính phê duyệt kế hoạch, danh mục, dự toán theo quy định
- Trợ cấp thêm ngoài chính sách chung cho những người tự nguyện về nghỉ chế độtrong quá trình sắp xếp, tổ chức lại lao động; hỗ trợ cán bộ, công chức, viên chức gặp
Trang 12hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, mắc bệnh hiểm nghèo hoặc những trường hợp đặc biệtkhác; hỗ trợ các đơn vị sự nghiệp trực thuộc Tổng cục; hỗ trợ các hoạt động tổ chứcĐảng, đoàn thể của Tổng cục Hải quan.
- Bổ sung thêm thu nhập cho cán bộ, công chức, viên chức và người lao động bìnhquân toàn hệ thống Hải quan tối đa 0,2 lần mức lương đối với cán bộ, công chức, viênchức do Nhà nước quy định (lương ngạch, bậc, chức vụ và các khoản phụ cấp, trừ phụcấp làm đêm, làm thêm giờ)
Mức chi bổ sung thu nhập cho từng cán bộ, công chức, viên chức và người lao động
do Thủ trưởng đơn vị quyết định trên nguyên tắc gắn với hiệu quả công việc, côngbằng, hợp lý, đồng thời phải thống nhất với tổ chức công đoàn đơn vị và được côngkhai trong toàn đơn vị
- Chi khen thưởng cho các tổ chức, cá nhân trong và ngoài hệ thống có thành tích đónggóp hỗ trợ cho hoạt động quản lý thuế, hải quan; chi phúc lợi tập thể
Tổng mức chi khen thưởng, phúc lợi trong hệ thống hàng năm tối đa không quá 3tháng tiền lương, tiền công và thu nhập thực tế thực hiện trong năm
- Số kinh phí còn lại sau khi đã sử dụng cho các nội dung trên đây được chuyển sangnăm sau tiếp tục sử dụng
• Kinh phí bảo đảm hoạt động đối với các đơn vị sự nghiệp:
Các đơn vị sự nghiệp được bảo đảm kinh phí hoạt động từ nguồn kinh phí nhà nước giao
và thực hiện quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy,biên chế và tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định tại Nghị định số43/2006/NĐ-CP ngày 25 tháng 4 năm 2006, Nghị định số 115/2005/NĐ-CP ngày 05tháng 9 năm 2005, Nghị định số 96/2010/NĐ-CP ngày 02 tháng 9 năm 2010 của Chínhphủ và các văn bản hướng dẫn hiện hành
Căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao, đơn vị sự nghiệp lập phương án tự chủ, tự chịutrách nhiệm về tài chính gửi Tổng cục Hải quan để tổng hợp gửi Bộ Tài chính (cấp I)xem xét thẩm tra dự toán thu, chi; xác định phân loại đơn vị sự nghiệp; mức kinh phí