SINH HOAT TO CM THEONGHIEN CUU BAI HOC (MOI TAP HUAN)

ĐỔI MỚI SINH HOẠT TỔ CHUYÊN MÔN DỰATRÊN NGHIÊN CỨU BÀI HỌC 1.1 SINH HOẠT CHUYÊN MÔN: là hoạt động được thực hiện thường xuyên theo định kỳ nhằm bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, năng lự

ĐỔI MỚI SINH HOẠT TỔ CHUYÊN MÔN DỰA

TRÊN NGHIÊN CỨU BÀI HỌC

1.1 SINH HOẠT CHUYÊN MÔN:

là hoạt động được thực hiện thường xuyên theo định kỳ nhằm bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, năng lực sư phạm cho giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp thông qua việc dự giờ, phân tích giờ dạy

 Gồm nhiều hoạt động, nhưng tập trung là: Trao đổi về 1 bài học và sinh hoạt chuyên đề

 Thực trạng: - Sinh hoạt còn mang tính hình thức, hành chính

- Góp ý cho bài dạy chủ yếu hướng đến giáo viên về tay nghề, nghiệp vụ …

- Nội dung chưa phong phú, chất lượng kém

- Cũng là hoạt động sinh hoạt chuyên môn nhưng ở đó giáo viên tập trung phân tích các vấn đề liên quan đến người học như: học sinh học như thế nào? Học sinh gặp khó khăn gì trong học tập? Nội dung

và phương pháp dạy học có phù hợp, có gây hứng thú cho học sinh không? Kết quả học tập của học sinh có đựoc cải thiện không? Cần điều chỉnh gì và như thế nào?

- Sinh hoạt chuyên môn theo NCBH không tập trung vào đánh giá giờ học, xếp loại giáo viên mà khuyến khích mỗi giáo viên tìm ra nguyên nhân tại sao học sinh học chưa có kết quả như mong muốn

và có biện pháp để nâng cao chất lượng dạy học, tạo cơ hội cho mọi học sinh được tham gia vào quá trình học tập, giúp giáo viên có khả năng chủ động điều chỉnh nội dung , phương pháp dạy học cho phù hợp với đối tượng của trường mình, lớp mình

 Thiết kế bài dạy; góp ý thiết kế bài dạy.

 Rút kinh nghiệm

Dự giờ và nhận xét

- Triết lý SHCM: chưa rõ ràng,

chưa thống nhất

- Quan điểm chính: nhận xét,

góp ý cách dạy cho GV,

thống nhất PPDH chung,

học kỹ thuật dạy học,…

- Vị trí người dự giờ: ngồi

cuối lớp, không quan sát

việc học của HS, mà là việc

dạy của GV

- Triết lý SHCM: Mọi HS đều có cơ hội học tập, phát triển năng lực

GV, phát triển nhà trường

- Quan điểm chính: Bài dạy minh họa là tình huống nghiên cứu, tìm tòi, phát hiện, học hỏi

- Vị trí dự giờ : đứng phía trước, 2 bên lớp học, đi lại xem HS học, quan tâm việc học của HS

Dự giờ và nhận xét trước đây SHCM -NCBH

- Vấn đề quan tâm của người dự:

việc dạy của GV (kiến thức, ngôn

ngữ, cử chỉ, điệu bộ của GV, kỹ

thuật DH, quy trình DH, ND kiến

thức, trình bày bảng…)

- Ghi chép: Nội dung, tiến trình

giờ dạy, sai sót, hạn chế của GV

- Vấn đề quan tâm: việc học của HS (HS học tập như thế nào? khi nào ? HS nào gặp phải khó khăn gì? Nguyên nhân? GV giúp

HS vượt qua khó khăn thế nào?

- Ghi chép: Tình huống học tập của HS trong bài học

Dự giờ, phân tích

trước đây

SHCM-NCBH

- Thảo luận sau giờ dạy:

đánh giá, khen chê

GV…

- Thời gian hạn chế, số

lượng phát biểu ít;

- Bài dạy minh họa là

của GV

- Thảo luận, phân tích, chia sẻ các hoạt động học của HS, hạn chế đánh giá GV dạy…

- Thời gian SHCM nhiều hơn, các ý kiến bày tỏ quan điểm về hoạt động học của HS;

- Bài học kinh nghiệm rút ra sau bài học

- Để hiểu rõ hơn về cách HS học; Tác động của PPDH đến việc học của HS

- Để nâng cao hiệu quả học tập của HS

- Để cải tiến việc dạy học của GV thông qua sự hợp tác có hệ thống với các GV khác trong trường hay cụm trường

- Để phát triển năng lực chuyên môn của GV

 Dễ chỉ ra thất bại

 Tuy nhiên, khó hiểu khi mô tả bài học

１　Dự giờ nhiều bài học với quan điểm của riêng bạn

２　Quan điểm dự giờ→Suy ngẫm

　 (1) Đọc suy nghĩ/cảm nhận bên trong của HS

(2) Nhận thức của HS

(3) Mối quan hệ và sự thay đổi của nó

(4) Các kỹ năng dạy

(5) Cấu trúc của việc học (Cấu trúc của bài học)

　 (6) Chất lượng của việc học

 Học như thế nào? Là một câu hỏi phức tạp.

 Có nhiều lý thuyết về việc học:

 Học là sự thay đổi hành vi (Thuyết hành vi)

 Học là sự thay đổi nhận thức (Thuyết nhận thức)

 Học là quá trình kiến tạo (Thuyết kiến tạo)

 Mục đích học là nhằm thay đổi chủ thể NCBH thay đổi

cả người dạy và người học, tạo ra một cộng đồng học tập.

Bước 1: Chuẩn bị giờ dạy minh họa

- Người chuẩn bị giờ dạy minh họa là giáo viên được phân công hoặc một nhóm GV Sau khi dự kiến giáo án sẽ được trao đổi với toàn thể đồng nghiệp trong tổ

- Giáo án thể hiện nội dung: đầy đủ, chính xác, khoa học, lôgic, có sự phân hóa; tiến trình các hoạt động của giáo viên và học sinh rõ ràng, dự kiến sử dụng phương pháp, hình thức tổ chức dạy học, thiết bị dạy học phù hợp với nội dung bài học, điều kiện của địa phương, dự kiến được thời gian cho các hoạt động

Bước 2: Tiến hành bài học và dự giờ

- Người tiến hành GDMH là 1 GV tự nguyện hoặc người được nhóm thiết kế lựa chọn Người dạy cần quan tâm đến tất cả các HS, không dạy trước hoặc huấn luyện trước cho HS về nội dung bài học

- Người QS: ghi lại các hoạt động của HS trong giờ học

- Vị trí QS: phía trước hoặc hai bên lớp học, không ngồi sau HS vì không QS được việc học của HS

- Kĩ thuật: kết hợp nghe, nhìn, suy nghĩ, ghi chép, quay phim, chụp ảnh… để nhằm trả lời các câu hỏi: HS học như thế nào? HS gặp những khó khăn gì? Vì sao? Cần phải thay đổi như thế nào để cải thiện kết quả học tập của HS?

Bước 3: Suy ngẫm và thảo luận về giờ dạy

Nội dung TL và suy ngẫm:

Học sinh có hiểu rõ nhiệm vụ, chủ động trong các hoạt động học tập

Học sinh được tiếp cận các câu hỏi/bài tập có tính phân hóa, kích thích tư duy, tích cực hóa hoạt động học tập

Học sinh tham gia nhận xét đánh giá lẫn nhau trong giờ học về những sai sót về kiến thức, kỹ năng, thái độ và hành vi

Học sinh phát huy khả năng tự học

Học sinh hiểu về kiến thức, có kỹ năng và có thái độ tích cực sau bài học/ giờ học

Học sinh vận dụng được kiến thức, kĩ năng vào tình huống cụ thể, biết liên hệ kiến thức đã học vào thực tế

Học sinh tự tin, tích cực tương tác, hỗ trợ nhau trong quá trình học tập

 Người chủ trì là TTCM

 Tiến trình:

GV dạy minh họa chia sẻ về mục tiêu của bài học, những ý tưởng, việc lựa chọn ND,PP dạy học, những cảm nhận của mình qua giờ học, những điều hài lòng hoặc chưa hài lòng trong quá trình dạy minh họa

GV dự giờ đưa ra ý kiến nhận xét góp ý về giờ học

Người CT tóm tắt lại vấn đề thảo luận và đưa ra các biện pháp hỗ trợ việc học của

HS Những người tham dự tự suy nghĩ và rút kinh nghiệm cho mình

Lưu ý: Người dự giờ góp ý về giờ học theo tinh thần “Ngồi bên

nhau” trong đánh giá cho phép chúng ta liên tưởng tới hoạt động tương tác, chia xẻ, tin tưởng lẫn nhau Khi hai người “ngồi bên nhau” tham gia đánh giá lẫn nhau, có những nhận xét đúng về nhau thì họ được trao đổi, thảo luận với nhau trong bầu không khí thân mật và cởi mở Sau đó đánh giá chỉ còn là sự hợp tác giữa các đồng nghiệp để đạt tới những giá trị, chất lượng, hiệu quả công việc mà cả hai đều mong đợi

 Tất cả người dự giờ: nêu cảm tưởng với tên của HS

 Chủ trì: tránh tóm tắt hoặc lặp lại các ý kiến

 Thảo luận tự do về những điều nhận thấy mà ko cần sổ dự giờ Bắt đầu -　Kết thúc

 Chọn 1 số cảnh, mô tả thực tế & phân tích chúng

 Mô tả cách học sinh hiểu

 Phân tích giao tiếp bằng lời của HS

 Thảo luận về c/trình từ cấu trúc của BH & bối cảnh HT

 Hiệu quả rút ra:

- Với HS: kết quả học tập được cải thiện, HS trở thành trung tâm của quá trình dạy học, được GV hỗ trợ, quan tâm; tự tin, tích cực tham gia vào hoạt động học

- Với GV: tự tin, chủ động, sáng tạo, tìm ra biện pháp để nâng cao chất lượng dạy và học; có cơ hội nhìn lại quá trình dạy để kịp thời điều chỉnh; quan tâm đến

HS nhiều hơn; cải thiện mối quan hệ với đồng nghiệp, sẵn sàng chia sẻ và giúp

đỡ đồng nghiệp, tôn trọng và học hỏi lẫn nhau

- Với cán bộ quản lí: đánh giá cao sự linh hoạt, sáng tạo của GV; không áp đặt

GV theo những quy định chung; biết lắng nghe và thấu hiểu những khó khăn của

GV trong quá trình dạy học; chia sẻ, hỗ trợ các biện pháp để cải thiện chất lượng học của HS

 SHCM theo hướng NCBH là một hoạt động đổi mới GD, mang lại thay đổi tích cực về PPDH, KTĐG

 Hình thành văn hóa góp ý trong nhà trường

 Mọi cán bộ quản lí và GV cùng được tham gia

 Nên tổ chức ít nhất 2 lần/học kì, thực hiện liên tục theo hai giai đoạn:

+ Giai đoạn 1: hình thành cách dự giờ, suy ngẫm mới, xây dựng quan hệ đồng nghiệp mới

+ Giai đoạn 2: tập trung phân tích các nguyên nhân, các mối quan

hệ trong giờ học và tìm biện pháp cải thiện, nâng cao chất lượng bài học

Thầy cô thu hoạch được gì sau khi nghiên cứu quy trình tổ chức

SHCM thông qua NCBH.

 1 Lựa chọn bài dạy minh họa

 2 Phân công chuẩn bị

 3 Trao đổi về bài dạy trong tổ CM

 4 Thực hiện bài dạy minh họa

 5 Tổ chức sinh hoạt, suy ngẫm về bài dạy

 6 Bài học thu hoạch được sau sinh hoạt chuyên môn

thông qua NCBH.

Các dấu hiệu cần quan sát

khi dự giờ

1 HS trầm: đọc những hành động phi ngôn từ

2 MQH giữa HS-HS, HS-GV và những phản ứng của HS trong lớp học

3 Sự tham gia của HS có thành tích thấp hơn

4 Những đối thoại/giao tiếp ngôn từ

5 Mức độ hoàn thành n/vụ HT theo thực tế của HS

6 Hiệu quả của việc học (tìm ra các phần không cần thiết)…

Đối thoại bằng lời:

• Từ ngữ nào = được trao đổi?

– Giai đoạn đầu (kiến thức đơn giản)

– Tham khảo SGK/tài liệu

– Bao gồm các thuật ngữ, khái niệm? = nâng cao KT: có xảy ra?

– Có hiểu lầm nào ko? Ntn?

MỨC ĐỘ HOÀN THÀNH

• Sự tham gia của HS

• Sự hiểu biết học thuật của HS (phần nhiều bị ảnh hưởng bởi n/vụ)

• Câu hỏi: mức độ n/vụ= có phù hợp?

– ‘HS chơi’: quá dễ/khó

• Dễ: làm xong sớm, ko còn gì để làm

• Khó: ko liên quan hoặc ko có đầu mối

• Tiến hành BH lần 2

– Xác định vấn đề là tốt

• Các phần ko cần thiết

• Sự sắp xếp các nhiệm vụ HT

• Điều chỉnh mức độ nhiệm vụ HT – Tuy nhiên không có “kế hoạch” hoàn hảo

– Điều quan trọng hơn: liên tục suy ngẫm

– Tiến hành BH lần 2: phụ thuộc vào anh/chị

NHỮNG KHÁC BIỆT CỦA SHCM.NCBH

Dự giờ và nhận xét

trước đây

SHCM -NCBH

- Triết lý SHCM: chưa rõ ràng, chưa

thống nhất.

- Quan điểm chính: nhận xét, góp ý

cách dạy cho GV, thống nhất PPDH

chung, học kỹ thuật dạy học,…

- Vị trí người dự giờ: ngồi cuối lớp,

không quan sát việc học của HS, mà là

việc dạy của GV

- Triết lý SHCM: Mọi HS đều có cơ hội học tập, phát triển năng lực GV, phát triển nhà trường

- Quan điểm chính: Bài dạy minh

họa là tình huống nghiên cứu, tìm tòi, phát hiện, học hỏi.

- Vị trí dự giờ : đứng phía trước, 2

bên lớp học, đi lại xem HS học, quan tâm việc học của HS.

Dự giờ và nhận xét trước đây SHCM -NCBH

- Vấn đề quan tâm của người dự: việc

dạy của GV (kiến thức, ngôn ngữ, cử

chỉ, điệu bộ của GV, kỹ thuật DH, quy

trình DH, ND kiến thức, trình bày

bảng…)

- Ghi chép: Nội dung, tiến trình giờ

dạy, sai sót, hạn chế của GV.

- Vấn đề quan tâm: việc học của HS

(HS học tập như thế nào? khi nào ?

HS nào gặp phải khó khăn gì? Nguyên nhân? GV giúp HS vượt qua khó khăn thế nào?

- Ghi chép: Tình huống học tập của HS trong bài học.

Dự giờ, phân tích

trước đây

SHCM-NCBH

- Thảo luận sau giờ dạy: đánh giá,

khen chê GV…

- Thời gian hạn chế, số lượng phát biểu

ít;

- Bài dạy minh họa là của GV.

- Thảo luận, phân tích, chia sẻ các

hoạt động học của HS, hạn chế đánh giá GV dạy…

- Thời gian SHCM nhiều hơn, các ý

kiến bày tỏ quan điểm về hoạt động học của HS;

- Bài học kinh nghiệm rút ra sau bài học.

LỢI ÍCH CỦA SHCM THEO NCBH

- HS cải thiện chất lượng học

- Giúp GV hình thành khả năng quan sát, phán đoán và phản ứng trước thông tin thu được từ HS

- GV phát triển năng lực chuyên môn

- Góp phần xây dựng văn hóa nhà trường mới, trên cơ sở quan hệ thân thiện, tích cực giữa GV-GV, giữa GV-PH, giữa HS-HS

-Tạo cơ hội cho CBQL, GV hiểu về mối quan hệ giữa các quy định, chính sách của ngành và công việc hàng ngày của mỗi cá nhân

- Nhà trường phát triển bền vững

- Suy ngẫm về bài học: nhiều GV có thái độ phê phán GV dạy hay ca ngợi nhưng

không chi tiết, thực hiện chưa theo đúng tinh thần của “Nghiên cứu bài học”

- Các GV chưa thực sự hợp tác cùng nhau xây dựng kế hoạch bài học

- Trọng tâm của giai đoạn quan sát trong NCBH là BH và quá trình học của

HS nhưng thực tế lại làm trái ngược nên trọng tâm thảo luận lại là GV

- Thái độ của các GV không phải là hoà đồng, bình đẳng, sẵn sàng học hỏi mà là

phê phán, làm mất đi tính nhân văn của “Nghiên cứu bài học”

- Hình thức SHCM chỉ như hình thức dự giờ chấm điểm của tổ chuyên môn

KẾT LUẬN

• Quá trình đổi mới SHCM truyền thống sang NCBH là lâu dài, nhiều khó khăn, rào cản

• Trách nhiệm của TTCM là người lãnh đạo, xây dựng tổ CM thành một tổ chức biết học hỏi

• SHCM theo NCBH là trụ cột của phát triển nhà trường

• Kết quả của SHCM theo NCBH là nâng cao chất lượng học của HS, chất lượng dạy của GV Xây dựng văn hóa nhà trường thân thiện, tích cực

QUẢN LÝ QUÁ TRÌNH

1 Xây dựng kế hoạch

- Phân tích cơ hội và thách thức trong hoàn cảnh, ĐK của trường để xây dựng KH dài hạn, năm học, từng mặt hoạt động có ưu tiên thứ bậc KH Chỉ rõ: Làm việc gì? Ai làm? Làm thế nào? Nguồn lực để thực hiện? Làm khi nào? Các yêu cầu cần đạt được?

- KH cần được tập thể biết, thảo luận, hiến kế và thống nhất các việc phải làm, cách làm, các chỉ tiêu cần đạt

2 Thực hiện kế hoạch:

- Căn cứ vào KH chung, phân công nhiệm vụ cho các cá nhân

- Các xây dựng KH thực hiện nhiệm vụ được phân công phù hợp nhất đối với mình

- KH hành động của cá nhân được tập hợp lại, hình thành KH giám sát của tổ đối với

cá nhân

3 Giám sát thực hiện kế hoạch:

- Mỗi cá nhân tự quản lý việc thực hiện KH và tự giám sát công việc của mình đến kết quả cuối cùng

- Tổ chuyên môn có các đợt giám sát định kỳ hoặc bất thường, phát hiện kịp thời các vấn đề mới phát sinh để có biện pháp hỗ trợ, hoặc các quyết định bổ sung, tạo ĐK cho mỗi cá nhân hoàn thành KH khắc phục kịp thời những sai sót ngay trong quá trình thực hiện

4 Tác động cải tiến liên tục:

Sau một quá trình hoạt động cần tổng kết rút kinh nghiệm, xác nhận những ưu điểm cần phát huy, nhược điểm cần khắc phục; mặt khác hoàn cảnh, ĐK đầu vào của trường, của cá nhân đã thay đổi so với thời gian đầu

=> Cần phân tích để tiếp tục đề xuất các tác động cải tiến cho chu kỳ quản lý tiếp theo

=> Quá trình cải tiến từng bước, liên tục hướng tới đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao về CLGD

II Tổ trưởng CM quản lý đổi mới PPDH, KTĐG bằng

phương tiện gì?

1) Chế định GDĐT: bao gồm Luật GD, các chính sách - chế độ, các NQ, điều lệ, quy

chế, nghị quyết Hội đồng SP, nghị quyết TCM là cơ sở pháp lí để xác định MT,

ND, CT, KH, xây dựng cơ chế quản lí, điều hành nhân sự dạy học; được cụ thể hóa thành những quy định nội bộ và được HT phê duyệt

2) Hệ thống thông tin và môi trường DH: là những hiểu biết về chế định GDĐT;

về các thông tin khoa học GD-DH; về những tác động đồng thuận hoặc bất thuận của môi trường đối với hoạt động DH

3) Nguồn lực: là nguồn tài chính (nếu có), là CSVC-KT được huy động, kiến nghị

mua sắm CSVC và sử dụng để tổ chức và quản lí

PPDH mới đòi hỏi HS phải thực hành, tự lực hoạt động khám phá nhiều hơn, nên cần có đủ điều kiện thiết yếu về CSVC và TBDH

4) Bộ máy tổ chức, nhân lực: là cơ cấu về đội ngũ GV, HS và các lực lượng khác

tham gia GD TTCM giao nhiệm vụ cho từng GV rõ ràng, hợp lí, không có sự chồng chéo, tương xứng trình độ năng lực

III HĐ quản lý đổi mới PPDH, KTĐG của TTCM

1 Xây dựng kế hoạch hoạt động đổi mới PPDH, KTĐG một cách khoa học và thực

tế

2 Phải tổ chức hoạt động đổi mới PPDH, KTĐG một cách chặt chẽ

3 Phải tăng cường chỉ đạo hoạt động đổi mới PPDH, KTĐG

4 Thường xuyên kiểm tra đánh giá hoạt động đổi mới PPDH, KTĐG

5 Kịp thời kích thích, động viên, tạo động lực cho GV trong hoạt động đổi mới

PPDH, KTĐG

IV Giải pháp để QL đổi mới PPDH, KTĐG ở tổ CM

1 Xây dựng tổ chuyên môn thành tổ chức học tập; Tổ trưởng phải là tấm gương về

sự tự học, tự bồi dưỡng

2 Phát triển các mối quan hệ theo chiều dọc, chiều ngang để đảm bảo sự cộng tác, hợp tác giữa các GV trong tổ và giữa tổ này với tổ khác trong thực hiện các nhiệm vụ dạy học, giáo dục

3 GV có động lực làm việc: Tạo cơ hội cho GV cống hiến, thể hiện tài năng

và sự sáng tạo; Phân công công việc một cách công bằng; Làm cho công việc trở nên vui nhộn hơn là sự căng thẳng

4 Tăng cường khả năng làm việc nhóm trong tổ chuyên môn

5 GV được phân công nhiệm vụ phù hợp, phát huy tối đa năng lực tiềm tàng và vai trò của mỗi GV trong tổ

6 Tăng cường các hoạt động bồi dưỡng định kì; Giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho

tổ viên

7 Đặt nhiệm vụ đổi mới PPDH, KTĐG là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu trong các hoạt động của tổ chuyên môn

V Trách nhiệm của tổ trưởng chuyên môn

1 Chủ trì xây dựng kế hoạch; triển khai thực hiện; kiểm tra thực hiện và điều chỉnh nếu có

2 Phải phấn đấu làm người đi tiên phong về đổi mới PPDH và KTĐG

3 Kiên trì tổ chức hướng dẫn giáo viên thực hiện đổi mới PPDH và KTĐG

4 Phải hình thành giáo viên cốt cán về đổi mới PPDH và KTĐG

5 Thường xuyên tổ chức dự giờ thăm lớp và trao đổi, góp ý với giáo viên

6 Tổ chức sinh hoạt chuyên môn với nội dung phong phú, thiết thực

7 Có các giải pháp chăm lo các điều kiện, phương tiện phục vụ giáo viên đổi mới PPDH

8 Động viên tinh thần cầu thị trong tự bồi dưỡng của giáo viên, giáo dục ý thức khiêm tốn học hỏi kinh nghiệm và sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm với đồng nghiệp

9 Kiểm tra hồ sơ GV: giáo án, sổ điểm, đánh giá đúng đắn và đề xuất khen thưởng những giáo viên tích cực đổi mới và thực hiện đổi mới PPDH, KTĐG có hiệu quả

SINH HOẠT CHUYÊN ĐỀ CỦA TỔ CHUYÊN MÔN