BAI GIANG BAI 1 CHUONG TRINH DANH CHO DANG VIEN MOI

Bài 1 CHỦ NGHĨA MÁC – LÊNIN, TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH - NỀN TẢNG TƯ TƯỞNG, KIM CHỈ NAM CHO HÀNH ĐỘNG CÁCH MẠNG CỦA ĐẢNG TA Cơ cấu nội dung bài gồm có 3 phần: I- Bản chất khoa học và cách mạ

Bài 1 CHỦ NGHĨA MÁC – LÊNIN, TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH - NỀN TẢNG TƯ TƯỞNG, KIM CHỈ NAM CHO HÀNH ĐỘNG

CÁCH MẠNG CỦA ĐẢNG TA

Cơ cấu nội dung bài gồm có 3 phần:

I- Bản chất khoa học và cách mạng của CN M - L II- Tư tưởng Hồ Chí Minh là hệ thống các quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của CMVMN

III- Sự vận dụng và phát triển sáng tạo CN M – L vào điều kiện VN

I- Bản chất khoa học và cách mạng của chủ nghĩa Mác- Lênin

1 Chủ nghĩa M – L là thành tựu trí tuệ vĩ đại của loài người

a) Sự ra đời của CN M - L – đòi hỏi khách quan của phong trào cách mạng thế giới

- Đến giữa TK XXI, GCVS – phong trào công nhân bước lên vũ đài chính trị, cần có lý luận khoa học hướng dẫn cuộc đấu tranh CM nhằm giải phóng

GC, giải phóng dân tộc…

- Trong thời điểm đó đã xuất hiện những tiền đề

về KT – XH, khoa học, lý luận dẫn tới sự ra đời của

Các Mác (1818-1883) sinh tại nước Đức Cha ông là một luật sư người Do Thái Gia đình sông lưu vong và có học thức Năm 1835, tốt nghiệp PTTH và vào học luật tại Trường ĐH Tổng hợp Bon, sau đó chuyển lên ĐH Béclin Năm 1841, C.Mác học xong ĐH và bảo vệ luận

án Tiến sĩ về Triết học

Năm 1844, C.Mác gặp Ăng ghen tại Pa ri và từ đó hai ông trở thành đôi bạn thân thiết nhất Có thể nói đây là hai thiên tài của nhân loại đã gặp nhau, vì sau này hai ông đã sán lập ra hệ

tư tưởng của GCVS, thành lập QT I và QT II để lãnh đạo phong trào đấu tranh của GCVS trên toàn thế giới

Phơ-đơ-rích Ăng – ghen 1895) ở nước Đức (Phổ), trong một gia đình TS (chủ xưởng dệt) Ông am hiểu trên nhiều lĩnh vực thơ, nhạc, họa, thể thao, quân sự,… Ngay khi học Trung học, ông bắt đầu nghiên cứu việc buôn bán, say sưa nghiên cứu lịch sử và văn học cổ điển Ông

(1820-đã thâm nhập và viết nhiều tác phẩm

Đến giữa TK XIX, sự phát triển của LLSX ở trình độ XH hóa cao,

KH KT phát triển rất mạnh Mâu thuẫn cơ bản của XHTB là giữa

tính chất XH hóa của SX với chiếm hữu tư nhân về TLSX ngày

- Tiền đề chính trị - xã hội:

Phong trào đấu tranh của GCVS ngày càng lan rộng, phát triển từ

tự phát -> tự giác; từ KT -> CT đòi hỏi bức xúc phải có sự dẫn dắt của lý luận khoa học và CM => Lý luận của C.Mác ra đời đáp ứng yêu cầu đó

- Tiền đề khoa học và lý luận:

Khoa học tự nhiên phát triển, đã xuất hiện thuyết tiến hóa giống loài của Đác-uyn, học thuyết bảo toàn và chuyển hóa năng lượng của Lô-mô-nô-xốp…, các phương pháp nhận thức khoa học như: quy nạp, phân tích, thực nghiệm, tổng hợp… đã thúc đẩy tư duy, tầm nhìn, phương pháp quan sát đánh giá về tự nhiên, XH và

không thủ tiêu được cạnh tranh mà còn

làm cạnh tranh gay gắt hơn, cùng với

quy luật của sự phát triển không đều

của CNTB, làm cho mâu thuẫn giữa

các nước đế quốc không thể điều hòa

được => chiến tranh thế giới I và II

Lê-nin đã phân tích sâu sắc CNTBĐQ, chỉ ra những mâu thuẫn nội tại không thể nào khắc phục được, đi đến khẳng định khả năng thắng lợi của CMVS; về mối quan hệ giữa CMVS và CM giải phóng dân tộc.

Lý luận trên được chứng minh thực tiễn bằng thắng lợi vĩ đại của

CM tháng Mười Nga (1917)

Sự vận dụng và phát triển sáng tạo học thuyết Mác của Leenin làm cho học thuyết của C.Mác trở thành hệ thống lý luận của CNXHKH và tư tưởng của GCCN và được gọi là CN M – L

Lý luận trên được chứng minh thực tiễn bằng thắng lợi vĩ đại của

CM tháng Mười Nga (1917)

Sự vận dụng và phát triển sáng tạo học thuyết Mác của Leenin làm cho học thuyết của C.Mác trở thành hệ thống lý luận của CNXHKH và tư tưởng của GCCN và được gọi là CN M – L

Với bản chất khoa học và CM, ngày nay CN M – L đã và đang được vận dụng, bổ sung và phát triển trong thực tiễn đấu tranh của GCCN, NDLĐ và các dân tộc trên thế giới vì hòa bình, độc lập

2 CN M – L là một hệ thống lý luận thống nhất gồm 3 bộ phận: Triết học, KTCT và CNXH KH

a) Triết học M – L (bao gồm CNDV biện chứng và CNDV lịch sử)

b) Kinh tế chính trị c) CNXH khoa học

a) Triết học M – L (bao gồm CNDV biện chứng và CNDV lịch sử)

Các Mác đã nghiên cứu và phát minh chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử:

* Chủ nghĩa duy vật biện chứng nghiên cứu các vấn

đề có tính chất biện chứng với nhau.

* Chủ nghĩa duy vật lịch sử nghiên cứu các quy luật

về hình thái KT-XH, đấu tranh giai cấp => xây dựng xã hội mới trong tương lai.

c) CNXH khoa học

Nghiên cứu những quy luật chuyển biến từ

xã hội TBCN lên XHCN và phương hướng xây dựng xã hội mới, CNXH khoa học đã chứng minh rằng, việc xã hội hóa, lao động trong CNTB đã tạo

ra cơ sở vật chất chủ yếu cho sự ra đời tất yếu của CNXH.

3 Những nội dung chủ yếu thể hiện bản chất khoa học và cách mạng của Chủ nghĩa Mác-Lênin.

a) Chủ nghĩa Mác- Lênin là.hệ thống lý luận khoa học, thể hiện trong toàn bộ các nguyên lý cấu thành học thuyết, trước hết

c) Chủ nghĩa Mác- Lênin là học thuyết giải phóng xã hội, giải phóng giai cấp, giải phóng con người với con đường, lực lượng, phương thức đạt mục tiêu đó.

d) Chủ nghĩa Mác- Lênin là học thuyết mở, không ngừng tự đổi mới, tự phát triển trong dòng trí tuệ của nhân loại.

d) Chủ nghĩa Mác- Lênin là học thuyết mở, không ngừng tự đổi mới, tự phát triển trong dòng trí tuệ của nhân loại.

II Tư tưởng Hồ Chí Minh là hệ thống các quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề

cơ bản của cách mạng Việt Nam.

1 Khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh

2 Nguồn gốc hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh

3 Những nội dung cơ bản của Tư tưởng Hồ

Chí Minh

1 Khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh

2 Nguồn gốc hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh

3 Những nội dung cơ bản của Tư tưởng Hồ

Chí Minh

1 Khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh

Đại hội IX của Đảng thông qua: “Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, là kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo Chủ nghĩa Mác-Lênin vào điều kiện cụ thể của nước

ta, kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại

Đại hội IX của Đảng thông qua: “Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, là kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo Chủ nghĩa Mác-Lênin vào điều kiện cụ thể của nước

ta, kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại

2 Nguồn gốc hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh

a) Chủ nghĩa Mác – Lênin

b) Các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc

c) Tinh hoa văn hóa nhân loại

d) Những nhân tố thuộc về phẩm chất cá nhân của Chủ tịch Hồ Chí Minh

a) Chủ nghĩa Mác – Lênin

b) Các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc

c) Tinh hoa văn hóa nhân loại

d) Những nhân tố thuộc về phẩm chất cá nhân của Chủ tịch Hồ Chí Minh

a) Chủ nghĩa Mác – Lênin

- Tư tưởng Hồ Chí Minh là kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo Chủ nghĩa Mác-Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta.

Từ chủ nghĩa yêu nước, Hồ Chí Minh đến với Chủ nghĩa Mác-Lênin tiếp thu bản chất khoa học và cách mạng của học thuyết này Người đã vận dụng và phát triển sáng tạo Chủ nghĩa Mác-Lênin vào giải quyết thành công những vấn đề cơ bản của cách mạng chủ nghĩa, đưa cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác Kết quả vận dụng sáng tạo

đó hình thành nên tư tưởng Hồ Chí Minh.

a) Chủ nghĩa Mác – Lênin

- Tư tưởng Hồ Chí Minh là kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo Chủ nghĩa Mác-Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta.

Từ chủ nghĩa yêu nước, Hồ Chí Minh đến với Chủ nghĩa Mác-Lênin tiếp thu bản chất khoa học và cách mạng của học thuyết này Người đã vận dụng và phát triển sáng tạo Chủ nghĩa Mác-Lênin vào giải quyết thành công những vấn đề cơ bản của cách mạng chủ nghĩa, đưa cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác Kết quả vận dụng sáng tạo

đó hình thành nên tư tưởng Hồ Chí Minh.

Yếu tố thời đại

Vấn đề dân tộc

trở thành vấn

đề quốc tế lớn

CM tháng 10 Nga thắng lợi

Thời đại quá

độ llên CNXH

Cách mạng giải phóng dân tộc

Cách mạng

vô sản thế giới

Chủ nghĩa

đế quốc

Yếu tố thời đại

b) Các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc

- Tư tưởng Hồ Chí Minh là kết quả của sự kế thừa các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc.

Đó là truyền thống yêu nước, ý chí độc lập, tự cường; đoàn kết nhân ái, khoan dung; lạc quan yêu đời, cần cù thông minh sáng tạo Của dân tộc Việt Nam được Hồ Chí Minh tiếp thu, vận dụng và phát triển.

b) Các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc

- Tư tưởng Hồ Chí Minh là kết quả của sự kế thừa các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc.

Đó là truyền thống yêu nước, ý chí độc lập, tự cường; đoàn kết nhân ái, khoan dung; lạc quan yêu đời, cần cù thông minh sáng tạo Của dân tộc Việt Nam được Hồ Chí Minh tiếp thu, vận dụng và phát triển.

Sinh ra và lớn lên tại vùng quê Nghệ tỉnh giàu truyền thống cách mạng – quê hương của biết bao anh hùng Và truyền thống cách mạng của gia đình: Cha của Người – cụ phó bảng Nguyễn Sinh Sắc là một nhà nho yêu thương , thương dân => Người ảnh hưởng….

Sinh ra và lớn lên tại vùng quê Nghệ tỉnh giàu truyền thống cách mạng – quê hương của biết bao anh hùng Và truyền thống cách mạng của gia đình: Cha của Người – cụ phó bảng Nguyễn Sinh Sắc là một nhà nho yêu thương , thương dân => Người ảnh hưởng….

Truyền thống lịch sử – văn hóa Việt Nam

Chủ nghĩa

yêu nước

Tinh thần nhân nghĩa,thuỷ chung Đoàn kếtdân tộc

Cần cù, thông minh, sáng tạo

C) Tinh hoa văn hóa nhân loại.

Người luôn tìm tòi, học hỏi và tiếp thu có chọn lọc, có phê phán các trào lưu tư tưởng trên thế giới cả phương Đông và phương Tây (phương Đông: tư tưởng Nho giáo, phật giáo, tư tưởng Khổng Tử, Lão Tử, Chủ nghĩa Tam dân của Tôn Trung Sơn; Tây: tự do – bình đẳng – bác ái)

C) Tinh hoa văn hóa nhân loại.

Người luôn tìm tòi, học hỏi và tiếp thu có chọn lọc, có phê phán các trào lưu tư tưởng trên thế giới cả phương Đông và phương Tây (phương Đông: tư tưởng Nho giáo, phật giáo, tư tưởng Khổng Tử, Lão Tử, Chủ nghĩa Tam dân của Tôn Trung Sơn; Tây: tự do – bình đẳng – bác ái)

Khổng Tử Lão Tử Thich Ca Mâu Ni Tôn Trung Sơn

Tinh hoa vaờn hoaự nhaõn loaùi

Tử tửụỷng vaứ vaờn hoaự phửụng ẹoõng

Tử tửụỷng vaứ vaờn hoaự phửụng Taõy

Tử tửụỷng

Nho giaựo Tử tửụỷng Phaọt giaựo

Tử tửụỷng tửù do, bỡnh ủaỳng,

baực aựi

Loứng nhaõn aựi

cuỷa Thieõn chuựa giaựo

Tử tửụỷng cuỷa caực nhaứ khai saựng Phaựp

TưưtưởngưđạoưđứcưHồưChíư

Minhưbắtưnguồn:

d) Những nhân tố thuộc về phẩm chất cá nhân cuả Chủ tịch Hồ Chí Minh

3 nguồn gốc trên, truyền thống tốt đẹp của dân tộc đặc biệt là chủ nghĩa yêu nước là cơ sở ban đầu

là động lực thúc đẩy Hồ Chí Minh đến với chủ nghĩa Mác - Lênin, làm cho chủ nghĩa Mác – Lênin có nội dung mới, tầm cao mới Tuy nhiên còn yếu tố quan trọng hình thành tư tưởng của người đó là: các nhân

tố chủ quan thuộc về phẩm chất cá nhân của Người.

Thứ nhất, đó là khả năng tư duy độc lập, tự

chủ, sáng tạo cùng với sự nhận xét, phê phán tinh tường, sáng suốt trong việc nghiên cứu, tìm hiểu.

Thứ hai, là sự khổ công học tập nhằm chiếm

lĩnh tri thức của nhân loại, kinh nghiệm đấu tranh của nhân dân thế giới.

Thứ ba, lăn lộn với cuộc sống thực tiễn và hòa

mình với đời sống của giai cấp cần lao.

Cùng với những năng lực bẩm sinh đó là có đầu óc tinh tường và độ thông minh sắc sảo…

=> Tất cả những yếu tố đó hình thành nên tư tưởng đặc sắc của Hồ Chí Minh.

Nhân tố chủ quan

Phẩm chất

cá nhân của Hồ Chí

Tư duy độc lập, sáng tạo, nhạy bén

Bà Nguyễn Thị Thanh

(1884 - 1954)

Ông Nguyễn Sinh Khiêm

(1888 – 1950)

và làng Sen quê cha

QUÊ HƯƠNG NGHĨA TRỌNG TÌNH CAO NĂM MƯƠI NĂM ẤY BIẾT BAO NHIÊU TÌNH

Người về thăm quê

3 Những nội dung cơ bản của Tư tưởng Hồ Chí Minh

a/- Tư tưởng về giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người.

“ Tôi chỉ có một ham muốn tột bậc là : Dân ta hoàn toàn độc lập tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn, áo mặc ai cũng được học hành”

Đó chính là hệ thống mục tiêu cao cả mà HCM đã tìm ra cho dân tộc Việt Nam trong thời đại mới

b/- Tư tưởng về độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội :

- Người chỉ rõ:” Muốn cứu nước, giải phóng dân tộc, không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản”

- Người giải quyết đúng đắn vấn đề dân tộc và giai cấp, quốc gia và quốc tế, sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại

- Phải chống chủ nghĩa thực dân, phải gắn liền cách mạng thuộc địa và cách mạng ở chính quốc, con đường để giữ vững : độc lập, tự do, hạnh phúc ấm no cho dân tộc phải là con đường XHCN

- ĐLDT là điều kiện kiên quyết để thực hiện CNXH

- CNXH là cơ sở đảm bảo vững chắc ĐLDT

=> Tư tưởng chỉ đạo trong toàn bộ di sản lý luận HCM

c/- Tư tưởng về sức mạnh của nhân dân, của khối đại đoàn kết của dân tộc.

- Thấm nhuần quan điển của chủ nghĩa Mác-lênin : Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, HCM đã đưa vai trò của nhân dân lên tầm cao mới: Nhân dân là chủ thể sáng tạo ra lịch sử, là người chủ thực sự của đất nước; coi nhân tố con người là nguồn lực cơ bản tạo nên sức mạnh vô địch để kháng chiến, kiến quốc.

“ Dễ trăm lần không dân cũng chịu;

- Khối đại đoàn kết toàn dân được xây dựng trên nền tảng liên minh Công-Nông-Trí đặt dưới sự chỉ đạo của Đảng.

“ Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết.

d/- Tư tưởng về quyền làm chủ của nhân dân, xây dựng Nhà nước thực sự của dân, do dân, vì dân.

- Dân chủ là bản chất của CNXH.

- Dân chủ là mục tiêu, động lực của cách mạng XHCN.

- Thực hành dân chủ rộng rãi trong Đảng, trong nhân dân là nhiện vụ hàng đầu của Đảng và Nước ta.

=> HCM xây dựng Nhà mước trong sạch vững mạnh

- Nhà nước ta là Nhà nước đại diện cho khối đại đoàn kết toàn dân, mang bản chất giai cấp chủ nhân, có tính dân tộc, tính nhân dân sâu sắc do Đảng lãnh đạo, hoạt động theo nguyên tắc tập trung dân chủ, thống nhất quyền lực, đội ngũ cán bộ Nhà nước phài có đức, có tài, phải thật sự cần kiệm, liêm chính, chí công vô tư, là công bộc của nhân dân.

e/- Tư tưởng về quốc phòng toàn dân, xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân.

- Vận dụng sáng tạo tư tưởng của Mác-lênin về bạo lực cách mạng, HCM luôn coi trọng bạo lực cách mạng là sức mạnh tổng hợp của nhân dân bao gồm các hình thức : Chính trị quân sự và kết hợp giữa chính trị và quân sự.

- Trong quá trình đấu tranh giành và giữ chính quyền, giải phóng dân tộc, bảo vệ tổ quốc phải :

+ Chăm lo xây dựng củng cố lực lượng vũ trang.

+ Xây dựng nền quốc phòng toàn dân.

+ Thế trận an ninh nhân dân.

Quân đội ta là quân đội nhân dân, từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà phục vụ; quân đội ta là quân đội chính trị, đội quân chiến đấu, đội quân công tác.

- Lực lượng vũ trang nhân dân đặt dưới sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng.