Tinh chất hóa học của oxit. Khái quát về sự phân loại oxit

+ Oxít bazơ tác dụng được với nước, dung dịch axit, oxit axit.. + Oxít axit tác dụng được với nước, dung dịch bazơ, oxit bazơ... Ở chương 4 "Oxi - không khí" lớp8 đã sơ lược đề cập đến h

TUẦN : 2 Ngày soạn : 8 - 8 - 2013

TIẾT : 3 Ngày dạy :

BÀI : 1 - TÍNH CHẤT HOÁ HỌC CỦA OXIT

KHÁI QUÁT VỀ SỰ PHÂN LOẠI OXIT.

I - MỤC TIÊU :

1 Kiến thức:

- Biết được tính chất hoá học của oxit

+ Oxít bazơ tác dụng được với nước, dung dịch axit, oxit axit

+ Oxít axit tác dụng được với nước, dung dịch bazơ, oxit bazơ

2 Kĩ năng:

- Quan sát thí nghiệm và rút ra tính chất hoá học của oxit bazơ và oxit axit

- Viết được phương trình hoá học minh hoạ tính chất hoá học của một oxit

- Phân biệt được một số oxit cụ thể

II - CHUẨN BỊ :

- Phương pháp: thí nghiệm, đàm thoại, trực quan

- Đồ dùng dạy học: Bảng phụ

Một bộ thí nghiệm trên bàn giáo viên và 6 bộ thí nghiệm của HS, mỗi bộ gồm

* Dụng cụ:

+ 1 khay nhựa

+ Cốc thuỷ tinh

+ Ống nghiệm

* Hoá chất: CuO, CaO, H2O, dung dịch HCl, dung dịch Ca(OH)2

III - TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG :

Ổn dịnh tổ chức ( 1 phút )

- ch ng 4 "Oxi - không khí" (l p 8) đã s l c đ c p đ n hai lo i oxit chính là oxit baz và oxit axit - chúng cóư ư ập đến hai loại oxit chính là oxit bazơ và oxit axit - chúng có ến hai loại oxit chính là oxit bazơ và oxit axit - chúng có ại oxit chính là oxit bazơ và oxit axit - chúng có

nh ng tính ch t hoá h c nào? Chúng ta s cùng nhau nghiên c u bài " Tính ch t ……"ọc nào? Chúng ta sẽ cùng nhau nghiên cứu bài " Tính chất ……" ẽ cùng nhau nghiên cứu bài " Tính chất ……" ứu bài " Tính chất ……"

Hoạt động 1: ( 5phút )

Kiểm tra bài

-Hãy gọi tên và phân loại các hợp

chất sau :

Na2O , SO2 ,

HNO3 ,CaCl2 ,Ca(HCO3)2 ,

CO2 Cacbon đioxit

Natri oxit -Bazơ tan trong nước (kiềm) :NaOH Natri hiđroxit

-Bazơ không tan trong nước : Fe(OH)3 Sắt (III) hiđroxit

hiđrocacbonat

clorua -Axit có oxi : HNO3 Axit nitric -Axit không có oxi : HCl Axit

Ở chương 4 "Oxi - không khí" (lớp

8) đã sơ lược đề cập đến hai loại

oxit chính là oxit bazơ và oxit axit

-chúng có những tính chất hoá học

nào? Chúng ta sẽ cùng nhau nghiên

cứu bài " Tính chất ……"

Chúng ta đã học sơ lược về 2 loại

oxit chính là oxit bazơ và oxit axit

Vậy chúng có tính chất hoá học

như thế nào?

Hoạt động 2: ( 23 phút ) Tính

chất hoá học của oxit

- Oxit bazơ có những tính chất hoá

học nào?

- Qua thông tin hãy cho biết oxi

bazơ tác dụng được với những chất

nào?

- Oxit bazơ tác dụng được với nước

sẽ tạo ra dung dịch gì?

- BaO + H2O > ?

- GV treo bảng phụ

CaO + H2O -> ?

K2O + H2O -> ?

- GV gọi đại diện 1 nhóm lên viết

phương trình và gọi tên sản phẩm

- Quan sát CuO, HCl và nhận xét

- GV hướng dẫn các nhóm làm thí

nghiệm (chú ý tính an toàn và tiết

kiệm)

- Khi nhỏ từ từ dung dịch HCl vào

CuO sẽ có hiện tượng gì?

- Màu xạnh lam là màu của dung

dịch nào? Đọc tên?

- GV gọi 1 em đại diện cho nhóm

lên viết phương trình

- Treo bảng phụ, tương tự phản ứng

trên hãy hoàn thành PTHH theo sơ

đồ sao

Fe2O3 + HCl > ?

- GV gọi 2 HS đại diện nhóm lên

viết phương trình

- Oxit là hợp chất 2 nguyên tố trong

đó có 1 nguyên tố là oxi

- Có 2 loại oxit:

+ Oxit axit: P2O5

- Tác dụng được với nước với axit với oxit axit

- Dung dịch bazơ (kiềm)

- Các nhóm thảo luận

canxi hiđroxit

kali hiđroxit

- CuO màu đen

- Dung dịch HCl không màu

- CuO bị hoà tan  dung dịch màu xanh lam tạo thành

- Màu xanh lam là màu của dung

- Các nhóm thảo luận

I Tính chất hoá học của oxit?

1 Oxit bazơ có những tính chất hoá học nào?

a) Tác dụng với nước

Oxit bazơ tác dụng với H2O tạo thành dung dịch bazơ (kiềm)

Dung dịch bari hiđroxit

b) Tác dụng với axit:

Oxit bazơ tác dụng với axit tạo thành muối và nước

(r) (l) (dd) (l)

Vậy oxit bazơ tác dụng với axit tạo

ra những sản phẩm gì?

- Thông báo một số oxit bazơ tác

dụng được với oxit axit tạo thành

muối?

BaO + CO2 -> ?

- Treo bảng phụ, HS làm bài tập

tương tự

CaO + CO2 -> ?

CaO + SO3 -> ?

*Chú ý:

- Tất cả các oxit bazơ đều tác dụng

được hết với tất cả oxit axit không?

- Oxit axit có những tính chất hoá

học nào?

- Hãy cho biết những hợp chất nào

thuộc loại oxit axit?

- Oxit axit tác dụng được với

những chất nào?

phẩm gì? - đọc tên sản phâm

- Tương tự 1 số oxit axit khác cũng

- Treo bảng phụ:

SO3 + H2O -> ?

SO2 + H2 O -> ?

Viết PTHH - đọc tên sản phẩm

tạo ra sản phẩm gì?

- Khi thổi khí cacbon đioxit vào

nước vôi trong thì có hiện tượng

gì?

CO2 + Ca(OH)2 -> ?

Vậy chất nào sinh ra làm nước vôi

bị đục?

- Tương tự:

SO2 + Ca(OH)2 > ?

Vậy oxit axit tác dụng với dung

dịch kiềm tạo thành sản phẩm gì?

- Từ tính chất (c) của oxit bazơ ở

trên, các em hãy cho biết oxit axit

có tác dụng được với axit bazơ

không? Nếu có cho ra sản phẩm gì?

Hoạt động 3: (5 phút ) Khái quát

về sự phân loại oxit

- Thảo luận theo nhóm:

- Trả lời

- SO2, SO3, P2O5

- Tác dụng với nước, với dung dịch axit, oxit bazơ

- P2O5 + 3H2O  2H3PO4

- Các nhóm thảo luận

- Đại diện nhóm lên giải - viết PTHH

- Axit

- Nước vôi đục

- Có tác dụng - tạo thành muối

- Oxit bazơ + dung dịch axit tạo

- Oxit axit + dung dịch bazơ tan

c) Tác dụng và oxit axit

Một số oxit bazơ tác dụng với được với oxit axit tạo thành muối

2 Oxit axit có những tính chất hoá học nào?

a) Tác dụng với H 2 O

Oxit axit tác dụng với H2O tạo thành dung dịch axit

P2O5(r)+3H2O(l)2H3PO4(dd)

b) Tác dụng với dung dịch bazơ

Oxit axit tác dụng được với dung dịch bazơ tạo thành muối và nuớc

(k) (dd) (r) (l)

c) Tác dụng với oxit bazơ:

Oxit axit tác dụng với một số oxit bazơ tạo thành muối

chất chung của từng oxit?

- Oxit lưỡng tính tác dụng được với

dung dịch axit và dung dịch bazơ

gì?

- Oxit trung tính?

Hoạt động 4: ( 7 phút )

Cho HS thảo luận nhĩm bài tập 1, 2

trang 6 SGK, sau đĩ ghi câu trả lời

vào bảng phụ

Nhĩm 1, 2, 3,4 làm bài tập 1

Nhĩm 5, 6,7,8 làm bài tập 2

- Oxit lưỡng tính + dung dịch bazơ

- Oxit trung tính cịn được gọi là axit khơng tạo muối

Thảo luận nhĩm

-BT 1/ 6

a) CaO(r)+ H2O(l)  Ca(OH)2(r)

SO3(k) + H2O(l)  H2SO4(dd)

b) CaO(r) + 2HCl(dd)  CaCl2(dd) + H2O(l)

Fe2O3(r)+6HCl(dd)  2FeCl3(dd)

+ 3H2O(l) c)SO3(k+2NaOH(dd)  Na2SO4(dd)

+ H2O(l)

-BT 2/ 6

II Khái quát về sự phân loại oxit:

Cĩ 4 loại oxit

- Oxit bazơ

- Oxit axit

- Oxit lưỡng tính

- Oxit trung tính

IV - HƯỚNG DẪN HỌC TẬP Ở NHÀ: ( 4 phút )

-Hướng dẫn bài tập 4 , 6 SGK/ 6

+ Bài tập 4/6 : Dựa vào tính chất hố học của axit để làm Chú ý câu c và d tuỳ chọn dd axit hoặc bazơ sao cho

phù hợp

+ Bài tập 6/6 : Cần chú ý so sánh tỉ lệ số mol của hai chất tham gia Chất tham gia hết mới được sử dụng tính

tốn trong PTHH

- Về nhà làm vào vở các bài tập 3 ,4 , 5 , 6 / 6 SGK

- Học bài chú ý xác định mỗi loại oxit cĩ những tính chất hố học nào ? Nêu hiện tượng, viết phương trình hố học

và rút ra kết luận chung cho mỗi tính chất

- Xem trước bài 2 " MỘT SỐ OXIT QUAN TRỌNG "

+ So sánh tính chất hố học của canxi oxit với tính chất chung của oxit bazơ

+ So sánh hoạt động của lị nung vơi thủ cơng với lị nung vơi cơng nghiệp

TUẦN : 2 Ngày soạn : 10 - 8 - 2011 TIẾT : 3 Ngày dạy :

CHƯƠNG : 1 CÁC LOẠI HỢP CHẤT VÔ CƠ

BÀI : 1 - TÍNH CHẤT HOÁ HỌC CỦA OXIT

KHÁI QUÁT VỀ SỰ PHÂN LOẠI OXIT.

I - MỤC TIÊU :

1 Kiến thức:

- Biết được tính chất hoá học của oxit

+ Oxít bazơ tác dụng được với nước, dung dịch axit, oxit axit

+ Oxít axit tác dụng được với nước, dung dịch bazơ, oxit bazơ

2 Kĩ năng:

- Quan sát thí nghiệm và rút ra tính chất hoá học của oxit bazơ và oxit axit

- Viết được phương trình hoá học minh hoạ tính chất hoá học của một oxit

- Phân biệt được một số oxit cụ thể

II - CHUẨN BỊ :

- Phương pháp: thí nghiệm, đàm thoại, trực quan

- Đồ dùng dạy học: Bảng phụ

Một bộ thí nghiệm trên bàn giáo viên và 6 bộ thí nghiệm của HS, mỗi bộ gồm

* Dụng cụ:

+ 1 khay nhựa

+ Cốc thuỷ tinh

+ Ống nghiệm

* Hoá chất: CuO, CaO, H2O, dung dịch HCl, dung dịch Ca(OH)2

III - TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG :

Ổn dịnh tổ chức ( 1 phút )

Ở chương 4 "Oxi không khí" (lớp 8) đã sơ lược đề cập đến hai loại oxit chính là oxit bazơ và oxit axit -chúng có những tính chất hoá học nào? Chúng ta sẽ cùng nhau nghiên cứu bài " Tính chất ……"

Hoạt động 1: ( 5phút )

Kiểm tra bài

-Hãy gọi tên và phân loại các hợp

chất sau :

Na2O , SO2 ,

HNO3 ,CaCl2 ,Ca(HCO3)2 ,

HCl

CO2 Cacbon đioxit

Natri oxit -Bazơ tan trong nước (kiềm) :NaOH Natri hiđroxit -Bazơ không tan trong nước : Fe(OH)3 Sắt (III) hiđroxit

hiđrocacbonat

Ở chương 4 "Oxi - không khí" (lớp

8) đã sơ lược đề cập đến hai loại

oxit chính là oxit bazơ và oxit axit

- chúng có những tính chất hoá

học nào? Chúng ta sẽ cùng nhau

nghiên cứu bài " Tính chất ……"

Chúng ta đã học sơ lược về 2 loại

oxit chính là oxit bazơ và oxit

axit Vậy chúng có tính chất hoá

học như thế nào?

Hoạt động 2: ( 23 phút ) Tính

chất hoá học của oxit

- Oxit bazơ có những tính chất hoá

học nào?

- Qua thông tin hãy cho biết oxi

bazơ tác dụng được với những

chất nào?

- Oxit bazơ tác dụng được với

nước sẽ tạo ra dung dịch gì?

- BaO + H2O > ?

- GV treo bảng phụ

CaO + H2O -> ?

K2O + H2O -> ?

- GV gọi đại diện 1 nhóm lên viết

phương trình và gọi tên sản phẩm

- Quan sát CuO, HCl và nhận xét

- GV hướng dẫn các nhóm làm thí

nghiệm (chú ý tính an toàn và tiết

kiệm)

- Khi nhỏ từ từ dung dịch HCl vào

-Axit có oxi : HNO3 Axit nitric

-Axit không có oxi : HCl Axit clohiđric

- Oxit là hợp chất 2 nguyên tố trong đó có 1 nguyên tố là oxi

- Có 2 loại oxit:

+ Oxit axit: P2O5

- Tác dụng được với nước với axit với oxit axit

- Dung dịch bazơ (kiềm)

- Các nhóm thảo luận

canxi hiđroxit

kali hiđroxit

- CuO màu đen

- Dung dịch HCl không màu

- CuO bị hoà tan  dung dịch màu xanh lam tạo thành

- Màu xanh lam là màu của dung

I Tính chất hoá học của oxit?

1 Oxit bazơ có những tính chất hoá học nào?

a) Tác dụng với nước

thành dung dịch bazơ (kiềm)

Dung dịch bari hiđroxit

b) Tác dụng với axit:

Oxit bazơ tác dụng với axit tạo thành muối và nước

CuO sẽ có hiện tượng gì?

- Màu xạnh lam là màu của dung

dịch nào? Đọc tên?

- GV gọi 1 em đại diện cho nhóm

lên viết phương trình

- Treo bảng phụ, tương tự phản

ứng trên hãy hoàn thành PTHH

theo sơ đồ sao

Fe2O3 + HCl > ?

- GV gọi 2 HS đại diện nhóm lên

viết phương trình

Vậy oxit bazơ tác dụng với axit

tạo ra những sản phẩm gì?

- Thông báo một số oxit bazơ tác

dụng được với oxit axit tạo thành

muối?

BaO + CO2 -> ?

- Treo bảng phụ, HS làm bài tập

tương tự

CaO + CO2 -> ?

CaO + SO3 -> ?

*Chú ý:

- Tất cả các oxit bazơ đều tác

dụng được hết với tất cả oxit axit

không?

- Oxit axit có những tính chất hoá

học nào?

- Hãy cho biết những hợp chất

nào thuộc loại oxit axit?

- Oxit axit tác dụng được với

những chất nào?

phẩm gì? - đọc tên sản phâm

- Tương tự 1 số oxit axit khác

axit

- Treo bảng phụ:

SO3 + H2O -> ?

SO2 + H2 O -> ?

Viết PTHH - đọc tên sản phẩm

- Các nhóm thảo luận

- Muối và H2O

- Thảo luận theo nhóm:

- Trả lời

- SO2, SO3, P2O5

- Tác dụng với nước, với dung dịch axit, oxit bazơ

- P2O5 + 3H2O  2H3PO4

- Các nhóm thảo luận

- Đại diện nhóm lên giải - viết PTHH

- Axit

- Nước vôi đục

(r) (l) (dd) (l)

c) Tác dụng và oxit axit

Một số oxit bazơ tác dụng với được với oxit axit tạo thành muối

2 Oxit axit có những tính chất hoá học nào?

a) Tác dụng với H 2 O

Oxit axit tác dụng với H2O tạo thành dung dịch axit

P2O5(r)+3H2O(l)2H3PO4(dd)

tạo ra sản phẩm gì?

- Khi thổi khí cacbon đioxit vào

nước vôi trong thì có hiện tượng

gì?

CO2 + Ca(OH)2 -> ?

Vậy chất nào sinh ra làm nước vôi

bị đục?

- Tương tự:

SO2 + Ca(OH)2 > ?

Vậy oxit axit tác dụng với dung

dịch kiềm tạo thành sản phẩm gì?

- Từ tính chất (c) của oxit bazơ ở

trên, các em hãy cho biết oxit axit

có tác dụng được với axit bazơ

không? Nếu có cho ra sản phẩm

gì?

Hoạt động 3: (5 phút ) Khái quát

về sự phân loại oxit

Qua các phần đã học hãy rút ra

tính chất chung của từng oxit?

- Oxit lưỡng tính tác dụng được

với dung dịch axit và dung dịch

phẩm gì?

- Oxit trung tính?

Hoạt động 4: ( 7 phút )

Cho HS thảo luận nhóm bài tập 1,

2 trang 6 SGK, sau đó ghi câu trả

lời vào bảng phụ

Nhóm 1, 2, 3,4 làm bài tập 1

Nhóm 5, 6,7,8 làm bài tập 2

- Có tác dụng - tạo thành muối

- Oxit bazơ + dung dịch axit tạo

- Oxit axit + dung dịch bazơ tan

- Oxit lưỡng tính + dung dịch bazơ tạo thành muối và H2O

- Oxit trung tính còn được gọi là axit không tạo muối

Thảo luận nhóm

-BT 1/ 6

a) CaO(r)+ H2O(l)  Ca(OH)2(r)

SO3(k) + H2O(l)  H2SO4(dd)

b) CaO(r) + 2HCl(dd)  CaCl2(dd) + H2O(l)

Fe2O3(r)+6HCl(dd)  2FeCl3(dd)

+ 3H2O(l)

+ H2O(l)

-BT 2/ 6

+ H2O tác dụng với CO2 và K2O

+ K2O tác dụng với CO2

b) Tác dụng với dung dịch bazơ

Oxit axit tác dụng được với dung dịch bazơ tạo thành muối và nuớc

(k) (dd) (r) (l)

c) Tác dụng với oxit bazơ:

Oxit axit tác dụng với một số oxit bazơ tạo thành muối

II Khái quát về sự phân loại oxit:

Có 4 loại oxit

- Oxit bazơ

- Oxit axit

- Oxit lưỡng tính

- Oxit trung tính

IV - HƯỚNG DẪN HỌC TẬP Ở NHÀ: ( 4 phút )

-Hướng dẫn bài tập 4 , 6 SGK/ 6

+ Bài tập 4/6 : Dựa vào tính chất hoá học của axit để làm Chú ý câu c và d tuỳ chọn dd axit hoặc bazơ sao

cho phù hợp

+ Bài tập 6/6 : Cần chú ý so sánh tỉ lệ số mol của hai chất tham gia Chất tham gia hết mới được sử dụng tính

toán trong PTHH

- Về nhà làm vào vở các bài tập 3 ,4 , 5 , 6 / 6 SGK

- Học bài chú ý xác định mỗi loại oxit có những tính chất hoá học nào ? Nêu hiện tượng, viết phương trình hoá học và rút ra kết luận chung cho mỗi tính chất

- Xem trước bài 2 " MỘT SỐ OXIT QUAN TRỌNG "

+ So sánh tính chất hoá học của canxi oxit với tính chất chung của oxit bazơ

+ So sánh hoạt động của lò nung vôi thủ công với lò nung vôi công nghiệp