Nghiên cứu thống kê kết quả sản xuất kinh doanh của Công ty cổ phần thiết bị xăng dầu Petrolimex

Nghiên cứu thống kê kết quả sản xuất kinh doanh của Công ty cổ phần thiết bị xăng dầu Petrolimex

Lời mở đầu

Cổ phần hoá một bộ phận doanh nghiệp nhà nước là một trong 4 nội

dung: đổi mới cơ chế quản lý doanh nghiệp nhà nước; tổ chức lại, củng cố

và hoàn thiện Tổng công ty nhà nước, cổ phần hoá doanh nghiệp nhà nước

và sắp xếp, áp dụng các hình thức giao bán, khoán cho thuê những doanh

nghiệp nhà nước có quy mô nhỏ Cổ phần hoá là một chủ trương đúng đắn,

Nắm rõ được tầm quan trọng của nó nên năm 2002, công ty chính thức trở

thành công ty cổ phần nhà nước, căn cứ vào quyết định số 1437/2001/QĐ-

Bộ TM ngày 19 tháng 12 năm 2001 của Bộ Thương Mại về việc chuyển đổi

(cổ phần hoá) Công ty thiết bị xăng dầu Petrolimex thuộc tổng công ty

xăng dầu Việt Nam thành Công ty cổ phần thiết bị xăng dầu Petrolimex

Trong nền kinh tế thị trường hiện nay, có rất nhiều doanh nghiệp non

trẻ được thành lập, cùng với sự xuất hiện ồ ạt các loại hình kinh doanh Hầu

hết các doanh nghiệp này đứng trước những khó khăn, thách thức Nếu

không biết vườt qua những khó khăn đó thì không thể tồn tại được Do đó,

cần phải có các định hướng phát triển rõ rệt Một trong những mục đích, mà

mọi doanh nghiệp hướng tới đó là kết quả sản xuất kinh doanh Đây là tiền

đề quyết định sự thành công hay thất bại của một doanh nghiệp, đặc biệt là

một doanh nghiệp nhà nước đang được cổ phần hoá như Công ty cổ phần

thiết bị xăng dầu Petrolimex Công ty là một loại hình doanh nghiệp được

thực hiện theo chế độ hạch toán độc lập và tự chịu trách nhiệm về kết quả

sản xuất kinh doanh của mình Kết quả mà công ty tạo ra cần phải được

thống kê thường xuyên phân tích đánh giá, từ đó là cơ sở để hoạch định các

chính sách, chiến lược phát triển

Nhận thức được tầm quan trọng của công tác phân tích thống kê kết

quả sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường

hiện nay, trong thời gian thực tập tại công ty, được sự gúp đỡ nhiệt tình của

thầy PGS-TS Phan Công Nghĩa cùng các cán bộ hướng dẫn của phòng kinh

doanh nên em đã lựa chọn vấn đề “Nghiên cứu thống kê kết quả sản xuất kinh doanh của Công ty cổ phần thiết bị xăng dầu Petrolimex” làm đề tài chuyên đề tốt nghiệp của mình

Ngoài lời nói đầu và phần lời kết nội dung chuyên đề gồm 3 chương: Chương I: Hệ thống chỉ tiêu thông kê kết quả sản xuất kinh doanh của Công ty cổ phần thiết bị xăng dầu Petrolimex

Chương II: Các phương pháp thống kê phân tích kết quả sản xuất kinh doanh của Công ty cổ phần thiết bị xăng dầu Petrolimex

Chương III: Vận dụng tính toán và phân tích hệ thống chỉ tiêu kết quả sản xuất kinh doanh của Công ty cổ phần thiết bị xăng dầu Petrolimex

Do thời gian và trình độ có hạn cũng như kinh nghiệp thực tế còn ít nên trong quá trình thực hiện đề tài không tránh khỏi những thiếu sót Em rất mong được sự chỉ bảo hơn nữa của thầy giáo cũng như các cán bộ của Công ty cổ phần thiết bị xăng dầu Petrolimex để đề tài của em được hoàn thiện hơn

1 Khái quát về ngành xăng dầu

1.1 Đặc điểm hoạt động của công ty cổ phần

Theo điều 51 của Luật Doanh nghiệp quy định, công ty cổ phần là doanh nghiệp trong đó:

-Vốn điều lệ của công ty được chia thành các phần bằng nhau gọi là

cổ phần Người nắm giữ cổ phần gọi là cổ đông

- Cổ đông có thể là một tổ chức, cá nhân, số lượng cổ đông tối thiểu

là 3 và không hạn chế tối đa

- Công ty cổ phần có quyền phát hành chứng khoán ra công chúng theo quy định của pháp luật về chứng khoán

- Công ty cổ phần có tư cách pháp nhân và là doanh nghiệp chịu trách nhiệm hữu hạn, cổ đông của công ty chỉ chịu trách nhiệm về nợ và các nghĩa vụ tài sản của công ty trong phạm vi số vốn đã góp vào công ty 1.2 Vai trò của sản xuất kinh doanh ngành xăng dầu

a) Vai trò của ngành xăng dầu nói chung

Trong giai đoạn nền kinh tế đang phát triển mạnh trên toàn cầu, công nghiệp xăng dầu đóng vai trò chủ đạo trong quá trình công nghiệp hoá, hiện

đại hoá của nhiều nước Ngành xăng dầu đã thu hút được nhiều lao động, phát triển kinh doanh, do đó thu được nhiều lợi nhuận, nâng cao chất lượng cuộc sống và làm tiền đề để các ngành khác phát triển theo, đặc biệt là

ngành sản xuất kinh doanh thiết bị xăng dầu, là ngành cung cấp vật tư thiết

bị cho ngành công nghiệp xăng dầu

Từ các nước phát triển, đến các nước đang phát triển hàng năm đều phải tiêu thụ một số lượng lớn mặt hàng này ở nước ta, ngành xăng dầu cũng tương đối phát triển Nhiều doanh nghiệp lớn kinh doanh trong lĩnh vực xăng dấu lãi như Tổng công ty xăng dầu Việt Nam, Tổng công ty dầu khí Việt Nam v.v

b) Vai trò của hoạt động tiêu thụ

Xét trên giác độ vĩ mô, nền kinh tế quốc dân là một thể thống nhất theo những cân bằng, những quan hệ tỷ lệ nhất định Sản phẩm sản xuất ra

được tiêu thụ tức là sản xuất xã hội được diễn ra một cách bình thường, trôi chảy tránh được mất cân đối, đảm bảo ổn định xã hội

Tiêu thụ sản phẩm có một vai trò cực kỳ quan trọng trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Chỉ sau khi tiêu thụ được sản phẩm, các doanh nghiệp mới có thể thu hồi vốn để tiếp tục quá trình sản xuất kinh doanh Tiêu thụ sản phẩm đảm bảo cho quá trình sản xuất được liên tục, là

điều kiện tồn tại và phát triển của xã hội

Tiêu thụ sản phẩm là khâu quyết định sự thành bại của doanh nghiệp trong quá trình sản xuất, kinh doanh Mục đích của các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh là nhằm thu được lợi nhuận thông qua tiêu thụ Vì vậy, hoạt

động tiêu thụ là khâu quan trọng nhất, chi phối các khâu nghiệp vụ khác Hoạt động kinh doanh ở các doanh nghiệp đòi hỏi phải được diễn ra một cách liên tục, đều đặn và nhịp nhàng giữa các quá trình kinh doanh này với các quá trình kinh doanh tiếp theo, giữa các phân xưởng sản xuất và giữa các ngành trong nội bộ doanh nghiệp

Tiêu thụ sản phẩm cũng là khâu quan trọng nhất đối với bản thân doanh nghiệp và đối với toàn bộ nền kinh tế quốc dân Có tiêu thụ được hàng

chu kỳ sản xuất kinh doanh Sau quá trình tiêu thụ, các doanh nghiệp không những thu hồi được tổng số tiền liên quan đến việc chế tạo và tiêu thụ sản phẩm, liên quan đến việc thu mua hàng hoá và chi phí quản lý sản xuất kinh doanh mà còn thực hiện được giá trị lao động thặng dư thể hiện ở thu nhập thuần tuý của mình và thu nhập thuần tuý tập chung của cả nước Thông qua hoạt động tiêu thụ, lợi nhận của doanh nghiệp được tích góp, bổ sung vốn lưu động tự có và hình thành nên các quỹ ở doanh nghiệp, kích thích lợi ích vật chất đối với cán bộ công nhân viên trong doanh nghiệp nhằm gắn bó trách nhiệm của họ với doanh nghiệp Tiêu thụ sản phẩm tốt sẽ đẩy nhanh quá trình tái sản xuất xã hội Tổ chức tốt tiêu thụ sản phẩm là chủ động tạo

ra nhu cầu, kích thích tiêu dùng, tác động lại quá trình tái sản xuất tạo ra sản phẩm

Hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp được đánh giá thông qua khối lượng hàng hoá bán ra trên thị trường và lợi nhuận mà các doanh nghiệp thu được Tiêu thụ hàng hoá thực hiện được giá trị sử dụng Qua tiêu thụ, hàng hoá chuyển từ trạng thái hiện vật sang hình thái tiền tệ và vòng chu chuyển của doanh nghiệp được hoàn thành Đối với doanh nghiệp, hoạt động tiêu thụ có vị trí quan trọng, quyết định tới toàn bộ hoạt động kinh doanh Tiêu thụ bị đình trệ thì mọi hoạt động khác cũng bị đình trệ theo Sau khi tiêu thụ doanh nghiệp không những thu được toàn bộ chi phí bỏ ra, mà còn thu được lợi nhuận tiêu thụ để phát triển sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp

Trong điều kiện cạnh tranh gay gắt của nền kinh tế thị trường, việc nâng cao khối lượng hàng hoá tiêu thụ trên thị trường chứng tỏ doanh nghiệp

đã nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường tiêu dùng Như vậy, tiêu thụ sản phẩm phản ánh hiệu quả của hoạt động sản xuất kinh doanh, là yếu tố quyết

định sự sống còn của doanh nghiệp Hoạt động tiêu thụ sản phẩm góp phần cân đối cung cầu trên thị trường, góp phần mở rộng sản xuất, mở rộng lưu thông, ổn định đời sống làm phát triển thêm nền kinh tế xã hội Tiêu thụ sản

phẩm tốt còn góp phần củng cố vị trí, uy tín của doanh nghiệp, từng bước tạo

điều kiện cho sản phẩm hàng hoá của doanh nghiệp đang kinh doanh cạnh tranh được trên thị trường trong nước và quốc tế

Hoạt động tiêu thụ sản phẩm thể hiện mục tiêu của doanh nghiệp hướng tới khách hàng Hoạt động này tạo ra một nhu cầu hay thực chất là cầu về sản phẩm hàng hoá một cách có hệ thống và tìm cách làm tăng ý thức

về nhu cầu đó Đây cũng là nghệ thuật lớn trong kinh doanh, chứa nhiều bí

ẩn và đòi hỏi các doanh nghiệp phải có tầm hiểu biết và nhanh nhạy với thị trường Tiêu thụ sản phẩm còn là căn cứ quan trọng để doanh nghiệp nắm bắt được nhu cầu thị trường, am hiểu kỹ lưỡng về thị hiếu khách hàng, từ đó thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh phát triển

Lợi nhuận chính là biểu hiện mọi kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh bằng tiền của doanh nghiệp trên cơ sở so sánh giữa thu và chi phí trong một khoảng thời gian nhất định Lợi nhuận được xác định bằng công thức sau: Lợi nhuận = Doanh thu- chi phí- thuế

Như vậy, muốn có lợi nhuận cao, ngoài các biện pháp giảm các chi phí sản xuất, doanh nghiệp còn đẩy mạnh công tác tiêu thụ sản phẩm, nâng cao mức chu chuyển, tăng doanh thu tiêu thụ Đẩy mạnh công tác tiêu thụ sản phẩm sẽ làm giảm chi phí lưu thông vì sản phẩm bán ra nhiều và nhanh

sẽ làm giảm thời gian dự trữ, tồn kho giảm chi phí vận, chuyển bảo quản, hao hụt tạo điều kiện cho doanh nghiệp hạ giá thành và giá bán sản phẩm

mà vẫn thu được lợi nhuận cao

1.3 Những thị trường chủ yếu thiết bị xăng dầu

a) Thị trường thế giới nói chung

Thị trường của ngành công nghiệp xăng dầu rất rộng lớn, ở khắp các nước trên thế giới, đặc biệt là các nước phát triển trên thế giới như Mỹ, Nhật Bản, Trung Quốc, thị trường EU

- Thị trường miền Bắc: Trong những năm gần đây, công ty đã đẩy mạnh công tác nghiên cứu, khai thác nhu cầu tiêu dùng ở thị trường miền Bắc (tốc độ tăng của tỷ trọng cầu tiêu dùng thiết bị xăng dầu từ 0,21%-7,3% của năm sau so với năm trước) Điều này rất phù hợp với tình hình phát triển kinh tế xã hội nước ta nói chung và miền Bắc nói riêng Thời kỳ

từ năm 1998 tới nay, đất nước ta vẫn đang trong quá trình chuyển biến mạnh, nhất là ở miền Bắc: Đô thị hoá phát triển ở thành phố lớn như thành phố Hà Nội, Hai Phòng, Quảng Ninh và một số vùng lân cận, hàng loạt các

dụ án đầu tư được thực hiện, nhiều khu công nghiệp, nhiều nhà máy, xí nghiệp mới mọc lên, đặc biệt là dự án xây dựng lại một số trục đường chính, cầu cảng đã bắt đầu khởi công Sự phát triển này kéo dài theo nhu cầu về vật tư ở miền Bắc ngày càng tăng Cụ thể, các đơn vị có nguồn hàng (xăng dầu) đầu tư vốn cho các đại lý mở thêm cửa hàng bán xăng dầu, làm cho nhu cầu sử dụng cột bơm xăng, ống cao su, vân các loại nói riêng,cổ phần thiết bị xăng dầu Petrolimex noựi chung sẽ tăng lên Điều này cũng chứng tỏ công ty phải nắm bắt rất nhanh và kịp thời nhu cầu của thị trường khu vực để đáp ứng đầy đủ nhu cầu đó ở thị trường này

- Thị trường miền Trung: Sản lượng bán ra năm 2000 là 7,3%, năm 2001 là 9,1% Có thể nói, thị trường miền Trung có xu hướng sử dụng vật tư xăng dầu tăng, nhưng chậm hơn so với thị trường miền Bắc Nhưng điều này cũng chứng tỏ sự cố gắng của công ty trong việc mở rộng thị trường Nguyên nhân khách quan về số lượng hàng bán thấp ở thị trường miền trung là do dải đất miền Trung ở xa thành phố lớn, xa các trung tâm công nghiệp, kinh doanh

và du lịch, mức sống ở đây cũng thấp hơn 2 miền Bắc và Nam Do nhu cầu tiêu thụ xăng dầu ít hơn dẫn đến nhu cầu cột bơm xăng, thiết bị xăng dầu cũng ít hơn Vì vậy, việc mở rộng thị trường miền Trung là rất phù hợp với nhu cầu tiêu dùng ở khu vực này

- Thị trường miền Nam: Là thị trường có xu hướng sử dụng vật tư xăng dầu lớn nhất so với các khu vực miền Bắc, miền Trung Đây cũng là nơi

phát triển kinh tế nhất nước ta Tuy nhiên đây mới là những thị trường chủ yếu Chúng ta cần đi sâu, phân tích thêm tình hình, khai thác các thị trường mới mở rộng, thị trường trên khắp mọi miền đất nước

2 Khái quát tình hình nhập khẩu của công ty cổ phần thiết bị xăng dầu Petrolimex

Nếu như những năm trước đây, mọi mặt hàng của công ty đều là do Tổng công ty xăng dầu quy định và giao chỉ tiêu nhập khẩu thì đến năm

1998 Công ty cổ phần thiết bị xăng dầu Petrolimex đã được cấp giấy trực tiếp nhập khẩu hàng hoá, không còn phụ thuộc vào Tổng công ty như trước nữa Do đó, vấn đề đặt ra cho công ty là phải nhập khẩu hàng hoá như thế nào cho phù hợp tránh tình trạng thiếu hàng hoá làm tổn hại đến sản xuất kinh doanh, hoặc nhập quá nhiều sẽ gây ứ đọng vốn Điều này càng khẳng

định vị thế của công ty trên thị trường, giúp công ty chủ động hơn trong hoạt động sản xuất kinh doanh của mình

Theo bảng tóm tắt kết quả sản xuất kinh doanh năm 2002 của Công

ty cổ phần thiết bị xăng dầu Petrolimex, giá trị nhập khẩu =55,5 tỷ đồng,

đảm bảo an toàn không xẩy ra tranh chấp trong khi thực hiện Giá trị hợp

đồng đã thực hiện xong là 3.390.000 USD (52 tỷ đồng) Các loại hàng hoá

3.1 Hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp

Các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nhằm thoả mãn những nhu cầu của người tiêu dùng không tự làm được và không đủ điều kiện để làm được những sản phẩm vật chất và dịch vụ mà mình có nhu cầu Những hoạt động này sáng tạo ra sản phẩm vật chất hoặc dịch vụ để bán cho người tiêu dùng nhằm thu được tiền công và lợi nhuận kinh doanh

Theo khái niệm trên, hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp có các đặc điểm:

- Hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp khác với hoạt động sản xuất tự túc (sản xuất tự sản tự tiêu) ở động cơ hoạt động Sản xuất sản phẩm vật chất hay dịch vụ trong kinh doanh không phải để tự tiêu dùng mà làm cho người khác tiêu dùng Mục đích và động cơ làm ra sản phẩm để phục vụ

và thu lợi nhuận Sản xuất tự túc phi kinh doanh nhằm thoả mãn nhu cầu tiêu dùng của chính người sản xuất hoặc cộng đồng

- Sản xuất tự túc phi kinh doanh, tuy có bỏ vốn và lao động vào hoạt động, nhưng không hạch toán chi phí sản xuất, giá trị kết quả sản xuất và hạch toán được lỗ lãi trong kinh doanh

- Sản phẩm của hoạt động kinh doanh (dù là sản phẩm vật chất hay là sản phẩm phi vật chất) có thể cân, đo, đong, đếm được, là sản phẩm hàng hoá để trao đổi trên thị trường Người chủ sản xuất luôn có trách nhiệm với sản phẩm của mình

- Hoạt động kinh doanh phải luôn luôn nắm được các thông tin về sản phẩm trên thị trường trong đó có thông tin về số lượng, chất lượng, giá cả sản phẩm, thông tin về xu hướng biến đổi tiêu dùng sản phẩm của thị trường, về

và hoạch toán được lỗ lãi trong kinh doanh

2.2 Kết quả sản xuất kinh doanh

Kết quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp: Là những kết quả do doanh nghiệp tạo ra mang lại lợi ích tiêu dùng cho xã hội, được thể hiện là sản phẩm vật chất hoặc sản phẩm phi vật chất Kết quả sản xuất (luồng hàng) nghĩa là ta xét theo quan điểm vật chất Kết quả kinh doanh (luồng tiền) ta xét theo quan điểm tài chính Sản phẩm vật chất do doanh nghiệp sản xuất tạo ra làm tăng thêm của cải vật chất cho xã hội Sản phẩm phi vật chất (sản phẩm dịch vụ) không có hình thái cụ thể, không cân đo đong

đếm được Sản xuất và tiêu dùng sản phẩm dịch vụ diễn ra đồng thời, không tích luỹ được Việc tạo ra sản phẩm dịch vụ góp phần làm cuộc sống thêm phong phú Những sản phẩm này phải phù hợp với lợi ích kinh

tế và trình độ văn minh của tiêu dùng xã hội, nó phải được người tiêu dùng chấp nhận Kết quả sản xuất do hoạt động sản xuất tạo ra và kết quả kinh doanh do hoạt động kinh doanh tạo ra Đối với doanh nghiệp Công ty cổ phần thiết bị xăng dầu Petrolimex kết quả sản xuất và kinh doanh là tạo ra các thiết bị có chất lượng cao và đảm bảo các chỉ số về kỹ thuật đáp ứng

được nhu cầu thị trường Với một hệ thống lưu thông hàng hoá và cơ cấu dịch vụ đảm bảo tốt khâu tiêu thụ sản phẩm là một trong những điều kiện thiết yếu cho doanh nghiệp tồn tại và phát triển bền vững

4 Các nhân tố ảnh hưởng đến kết quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp

4.1 Các nhân tố ảnh hưởng của bản thân doanh nghiệp Mỗi doanh nghiệp đều có tiềm năng riêng, phản ánh thế lực của doanh nghiệp Trong quá trình xây dựng chiến lược, kế hoạch sản xuất kinh doanh rất là quan trọng Để thực hiện tốt quá trình sản xuất kinh doanh một cách có hiệu quả, ta phải nắm được mức độ ảnh hưởng của các nhân tố

a) Số lượng và chất lượng dự trữ hàng hoá

Kết quả tiêu thụ của doanh nghiệp chịu ảnh hưởng của nhân tố: số lượng và chất lượng dự trữ hàng hoá Doanh nghiệp muốn đạt được khối lượng tiêu thụ cao thì trước hết phải có đủ hàng hoá để cung cấp cho khách hàng Điều này được thể hiện qua công thức:

Qua mối liên hệ trên ta thấy rõ nến số hàng hoá tồn kho đầu kỳ và nhập trong kỳ tăng lên thì sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiêu thụ hàng hoá, từ đó năng cao kết quả Bởi vậy, cần đi sâu vào tìm hiểu nguyên nhân, xem xét số tồn kho đầu kỳ, số tồn kho cuối kỳ với lượng dự trữ cần thiết, thường xuyên, dự trữ thời vụ và dự trữ bảo hiểm Hệ số quay kho càng cao chứng tỏ hoạt động của doanh nghiệp càng mạnh và ngược lại Chất lượng hàng tăng dẫn đến tồn cuối kỳ giảm và lượng hàng bán ra tăng

b) Cơ sở vật chất kỹ thuật:

Tình hình máy móc thiết bị hiện có cũng có ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực sản xuất, tới chi phí để tạo ra sản phẩm, từ đó tạo nên giá thành sản phẩm, đồng thời là một nhân tố quan trọng quyết định chất lượng sản phẩm Cơ sở vật chất kỹ thuật là điều kiện để nâng cao năng xuất lao động Năng

+

sản phẩm hàng hoá bán

ra

Số hàng hoá tồn kho

đầu kỳ

Số hàng hoá

mua vào trong kỳ

Số xuất hhác vào tồn kho cuối kỳ

động tăng làm cho kết quả sản xuất kinh doanh tăng Mặt khác, con người liên quan đến tiền lương, tiền lương có tác động nhất định kết quả sản xuất

Để thúc đẩy năng suất lao động tăng, doang nghiệp phải có chính sách tiền lương (thưởng) cho phù hợp Điều đó có thể giúp doanh nghiệp đạt được mục đích chính trong sản xuất kinh doanh là tối đa hoá lợi nhuận

e) Chiến lược mặt hàng

Chiến lược mặt hàng là nhân tố quan trọng trong hệ thống các nhân tố Mỗi một doanh nghiệp sản xuất kinh doanh nào cũng phải tự lập ra cho mình một chiến lược các mặt hàng Căn cứ vào chiến lược đó doanh nghiệp

có kế hoạch xuất nhập hàng hoá cho phù hợp

4.2 Nhân tố bên ngoài

a) Nhân tố chính trị và pháp luật: chính trị, pháp luật ngày càng hoàn thiện

là cơ sở tốt nhất cho hoạt động của doanh nghiệp Điều quan trọng là, các doanh nghiệp phải hiểubiết một cách đầy đủ về chính trị và pháp luật, xu hướng vận động của nó để đưa ra Chiến lược phát triển hoàn hảo nhất Môi

thụ nhằm đạt được hiệu quả cao nhất Ngoài ra, nắm chắc được pháp luật sẽ giúp cho các doanh nghiệp đi đúng hành lang mà Nhà nước cho phép, phát huy các khả năng và hạn chế các sai sót của mình Pháp luật rõ ràng cũng góp phần không nhỏ vào thành công của doanh nghiệp, tạo điều kiện cho doanh nghiệp hoạt động một cách suôn sẻ, ít xẩy ra tranh chấp do những quy định không rõ ràng và bắt buộc họ phải tuân thủ pháp luật, tránh được những trường hợp lợi dụng sơ hở của pháp luật để gian lận, làm ăn phi pháp, tạo được môi trường kinh doanh bình đẳng cho các doanh nghiệp

b) Khoa học kỹ thuật: Ngày nay, khoa học kỹ thuật phát triển ngày càng mạnh mẽ và là một nhân tố quan trọng quyết định cách thức mà các doanh nghiệp sử dụng, khái thác tiềm năng của mình Quy trình sản xuất kinh doanh ở trình độ khoa học công nghệ cao, sản xuất ra các sản phẩm có tiêu chuẩn về chất lượng, thẩm mỹ độ bền Khoa học công nghệ hiện đại tạo

điều kiện mua bán nhanh gọn, thanh toán cũng diễn ra một cách thuận lợi, làm cho vốn quay vòng nhanh để đi vào tái sản xuất Khoa học công nghệ cao, tạo điều kiện cho việc thử nghiệm và chế tạo những loại sản phẩm mới trong thời gian ngắn Do vậy, nhu cầu da dạng của khách hàng sẽ được dễ dàng đáp ứng

c) Môi trường văn hoá xã hội: Môi trường văn hoá ảnh hưởng trực tiếp tới hành vi mua sắm của khách hàng Công ăn việc làm cũng là một thành phần quan trọng tạo nên một môi trường văn hoá xã hội Chỉ có việc làm và có thu nhập thì khách hàng mới có khả năng thanh toán cho sản phẩm

Dân tộc và đặc điểm tâm lý là một phạm trù riêng Muốn thâm nhập vào bất cứ thị trường nào cũng cần tìm hiểu đặc điểm dân tộc, tâm lý thị hiếu tiêu dùng của họ Như vậy, doanh nghiệp cần phải nắm được và hiểu rõ môi trường xã hội để có hướng đi cho phù hợp

d) Cơ chế quản lý kinh tế

Trong cơ chế quản lý tập trung quan liêu bao cấp, việc sản xuất cái gì, sản xuất bao nhiêu và tiêu thụ ở đâu đều là chỉ tiêu pháp lệnh Do vậy,

các doanh nghiệp cần phải quan tâm tới hoạt động kinh doanh của mình không chỉ đơn thuần chỉ là hoạt động trao đổi và thanh toán Chuyển sang cơ chế thị trường có sự quản lý của nhà nước, vai trò sản xuất kinh doanh

sẽ được xem xét một cách tốt nhất nhằm đạt được lợi nhuận cao Các chính sách thuế, chính sách bảo trợ của nhà nước đối với sản phẩm kinh doanh

và tiêu dùng là một trong những nhân tố tác động mạnh mẽ tới mức sản xuất , mức tiêu dùng Thông qua việc sử dụng các công cụ tài chính như thuế, nhà nước có thể khuyến khích hay hạn chế việc sản xuất kinh doanh , tiêu dùng hàng hoá của xã hội

b) Đối thủ cạnh tranh: Đối thủ cạnh tranh trong ngành gồm các doanh nghiệp hiện có mặt trong ngành và các doanh nghiệp tiềm ẩn có khả năng tham gia vào ngành trong tương lai Số lượng các đối thủ, đặc biệt các đối thủ có quy mô lớn trong ngành ngày càng nhiều thì mức độ cạnh tranh ngày càng gay gắt

c) Các nhà cung ứng: Trong nền kinh tế thị trường, quá trinh hoạt

động kinh doanh phải có mối quan hệ mật thiết với các nguồn cung ứng các yếu tố đầu vào như: Vật tư, lao động, vốn, thông tin công nghệ Số lượng

và chất lượng các nguồn cung ứng các yếu tố có ảnh hưởng rất lớn đến khả năng lựa chọn và xác định phương án kinh doanh tối ưu

II Hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu kết quả sản xuất kinh doanh của Công

ty cổ phần thiết bị xăng dầu Petrolimex

1 Nguyên tắc xây dựng và hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu kết quả sản xuất kinh doanh của công ty cổ phần thiết bị xăng dầu Petrolimex

* Khái niệm: Hệ thống chỉ tiêu là tập hợp những chỉ tiêu có quan hệ với nhau, có thể phản ánh các mặt, các tính chất cơ bản, các mối quan hệ cơ bản giữa các mặt của hiện tượng và giữa hiện tượng nghiên cứu với các hiện tượng có liên quan

* Yêu cầu, nguyên tắc của hệ thống chỉ tiêu:

- Đầy đủ: Phải bao quát được mọi lĩnh vực quan trọng nhất của hiện tượng kinh tế xã hội Xét đến mối quan hệ xã hội với các hiện tượng kinh tế

và ngược lại

- Hệ thống chỉ tiêu phải có khả năng nêu được mối liên hệ giữa các

bộ phân, các mặt giữa hiện tượng nghiên cứu với hiện tượng có liên quan

- Hệ thống chỉ tiêu phải có các chỉ tiêu mang tính chất chung, các chỉ tiêu mang tính chất bộ phận và các chỉ tiêu nhân tố nhằm phản ánh tổng thể vấn đề ta nghiên cứu

- Đảm bảo thống nhất về nội dung phương pháp và phạm vi tính toán của các chỉ tiêu cùng loại

Thứ nhất: Hệ thống chỉ tiêu phản ánh kết quả sản xuất kinh doanh của một doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường là một hệ thống chỉ tiêu rộng lớn Do đó, khi xây dựng một hệ thống chỉ tiêu, phải coi trọng tính

đặc thù của từng doanh nghiệp đồng thời phải tham khảo hệ thống chỉ tiêu của các doanh nghiệp khác trong nền kinh tế

Thứ hai: Ta phải xây dựng một hệ thống chỉ tiêu phản ánh kết quả sản xuất kinh doanh một cách đầy đủ chính xác, phản ánh được sự phát triển của công ty đó để có các chính sách cho phù hợp

Thứ ba: Hệ thống chỉ tiêu kết quả sản xuất kinh doanh trong Công ty

cổ phần thiết bị xăng dầu Petrolimex phản ánh được các mặt bản chất của kết quả sản xuất kinh doanh của công ty

Do hệ thống chỉ tiêu kết quả sản xuất kinh doanh rất phức tạp, nó phải được xây dựng trên các nguyên tắc say đây:

a) Đảm bảo tính hướng đích: Khi ta muốn xây dựng một hệ thống chỉ tiêu trước hết ta phải làm rõ đối tượng và các biểu hiện của nó, giúp doanh nghiệp tìm ra những con đường ngắn nhất để đạt được mục đích nghiên cứu khác nhau Nguyên tắc này có nghĩa là ta phải căn cứ vào nhiệm vụ, yêu cầu đặt ra từ đó có định hướng rõ ràng, đáp ứng được nhu cầu thông tin phục vụ nhu cầu quản lý, hoạt động sản xuất kinh doanh của các loại hình doanh nghiệp ngày càng đổi mới và phát triển không ngừng kể cả số lượng

và chất lượng, yêu cầu hợp tác thống kê và mở rộng hợp tác quốc tế, yêu cầu lưu trữ số liệu thống kê Nếu không xác định đúng nội dung nghiên cứu, toàn bộ quá trình sản xuất sẽ đi chệch hướng, không đúng mục đích

Đối tượng nghiên cứu kết quả sản xuất kinh doanh được thể hiện qua các mặt sau đây: Hiện tượng đó biểu hiện qua các chỉ tiêu như thế nào; nghiên cứu hiện tượng đó trong thời gian và hoàn cảnh nào; mục tiêu muốn đạt

được sau khi phân tích thống kê

b) Đảm bảo tính hệ thống: Trong hệ thống các chỉ tiêu đánh giá kết quả của hoạt động sản xuất kinh doanh phải được quy định một cách thống nhất, có hướng dẫn cho các doanh nghiệp và phương pháp tính toán phải đảm bảo những yêu cầu sau: Nội dung tính toán phải thống nhất từ chi tiết đến tổng hợp, phạm vi tính toán phải được quy định rõ ràng, bao gồm có phạm vi thời gian và không gian, đơn vị tính toán phải thống nhất, phương pháp tính toán cũng phải thống nhất

+ Các chỉ tiêu trong hệ thống phải có mối liên hệ hữu cơ với nhau,

thứ yếu, các chỉ tiêu tổng hợp và các chỉ tiêu bộ phận phản ánh từng mặt của bộ phận sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, các chỉ tiêu kết quả, các chỉ tiêu chi phí, các chỉ tiêu hiệu quả

Đây là một trong những nguyên tắc rất quan trọng khi muốn xây dựng hệ thống chỉ tiêu nói chung cũng nh− hệ thống chỉ tiêu kết quả sản xuất kinh doanh của công ty cổ phần thiết bị xăng dầu Petrolimex

c) Đảm bảo tính khả thi

Khi làm một việc gì đó ta cũng phải xem vấn đề ta thực hiện đó có khả thi không Khi xây dựng một hệ thống chỉ tiêu, chúng ta cũng phải để ý vấn đề đó Việc xây dựng không chỉ đơn thuần là nêu lên những chỉ tiêu nào đó trong hệ thống, mà ta phải xem xét các chỉ tiêu đó có thể thu thập

đ−ợc số liệu và tính toán đ−ợc không Những tổ chức thông tin, trình độ cán

bộ của doanh nghiệp là điều kiện thuận lợi cho xây dựng và phân tích hệ thống chỉ tiêu

d) Đảm bảo tính hiệu quả: Thu đ−ợc nhiều chỉ trên giả thiết với chi phí ít nhất Cơ sở của nguyên tắc này là khi ta đã thực hiện đầy đủ 3 nguyên tắc trên thì nguyên tắc hiệu quả này cũng dễ dàng thực hiện đ−ợc

Khi ta tuân theo các nguyên tắc trên thì chúng ta sẽ xây dựng đ−ợc một hệ thống chỉ tiêu đầy đủ, chính xác và có hiệu quả

2 Hệ thống chỉ tiêu hiện hành về kết quả sản xuất kinh doanh Công

ty cổ phần thiết bị xăng dầu Petrolimex

Hệ thống chỉ tiêu kết quả sản xuất kinh doanh hiện hành của Công ty

cổ phần thiết bị xăng dầu Petrolimex gồm:

- Tổng doanh thu: Đây là chỉ tiêu tổng hợp, biểu hiện bằng tiền phản ánh toàn bộ giá trị tiêu thụ vật t− của Công ty cổ phần thiết bị xăng dầu Petrolimex

- Cơ cấu doanh thu

- Doanh thu thuần: Doanh thu thuần là phần doanh thu còn lại sau khi đã trừ đi các khoản giảm trừ Các khoản giảm trừ bao gồm: Hàng bán bị trả

- Tỷ suất lợi nhuận: Chỉ tiêu này cho biết cứ một đồng vốn sản xuất kinh doanh bỏ ra thì thu đ−ợc bao nhiêu đồng lợi nhuận

- L−ợng hàng hoá tiêu thụ

Doanh thu thuần

Cơ

cấu doanh thu

L−ợng hàng hóa tiêu thụ

Lợi nhuận

Tỷ suất lợi nhuận

3 Hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu về kết quả sản xuất kinh doanh ở Công

ty cổ phần thiết bị xăng dầu Petrolimex

Hiện nay, các doanh nghiệp hầu như không tổng hợp chỉ tiêu tổng giá trị sản xuất (GO) và giá trị tăng thêm (VA), giá trị tăng thêm thuần (NVA) Qua hệ thống hiện hành trên của Công ty cổ phần thiết bị xăng dầu Petrolimex theo em hệ thống chỉ tiêu đó là chưa hoàn thiện cần phải

bổ sung thêm một số chỉ tiêu sau:

- GO (tổng giá trị sản xuất): Là toàn bộ giá trị của sản phẩm do lao động sáng tạo ra trong một thời kỳ nhất định (thường là một năm) Đây là chỉ tiêu quan trọng nó phản ánh quy mô sản xuất kinh doanh của Công ty cổ phần thiết bị xăng dầu Petrolimex

- Chỉ tiêu kết quả VA (Giá trị tăng thêm): Đây là chỉ tiêu cũng rất quan trọng trong hệ thống chỉ tiêu kết quả sản xuất kinh doanh vì nó phản ánh toàn bộ kết quả cuối cùng của hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp trong khoảng thời gian nhất định VA là cơ sở để tính nhiều chỉ tiêu

có liên quan: Như thuế VAT ngoài ra nó còn là cơ sở để các doanh nghiệp quyết định tiến hành tái sản xuất giản đơn hay mở rộng

- Giá trị tăng thuần của doanh nghiệp (NVA): Giá trị tăng thuần là chỉ tiêu biểu hiện toàn bộ giá trị mới được sáng tạo ra trong một thời kỳ nhất định (không kể phần khấu hao tài sản cố định) của tất cả các hoạt động sản xuất

và dịch vụ cua doanh nghiệp

Về cơ cấu giá trị: NVA=V+M

Cụ thể bao gồm: Thu nhập đầu của người lao động và các khoản lãi của doanh nghiệp (kể cả thuế sản xuất và thuế thu nhập của doanh nghiệp) hay còn gọi là thặng dư sản xuất và thu nhập của chính phủ

- Các chỉ tiêu hiện hành đã trình bầy ở trên đều là các chỉ tiêu cơ bản phản

ánh kết quả do đó không thể bớt một chỉ tiêu nào trong hệ thống đó

Có thêm ba chỉ tiêu tổng giá trị sản xuất và giá trị tăng thêm, giá trị tăng

thêm thuần thì hệ thống chỉ tiêu tương đối đầy đủ tạo điều kiện cho việc

phân tích kết quả sản xuất kinh doanh của công ty cổ phần thiết bị xăng

dầu Petrolimex

Hệ thống chỉ tiêu của công ty được biểu diễn thông qua sơ đồ sau:

III Đặc điểm tính toán các chỉ tiêu thống kê kết quả sản xuất kinh

doanh của Công ty cổ phần thiết bị xăng dầu Petrolimex

1.Tổng doanh thu

a) Khái niệm: Doanh thu bán hàng của các doanh nghiệp sản xuất

kinh doanh thiết bị xăng dầu là chỉ tiêu phản ánh toàn bộ giá trị sản phẩm

mà doanh nghiệp đã thu được qua hoạt động tiêu thụ sản phẩm Đây là chỉ

tiêu thay cho giá trị sản lượng hàng hoá tiêu thụ trước đây có vai trò trong

việc đánh giá kết quả tài chính, xác định lỗ lãi và hiệu quả kinh doanh của

doanh nghiệp Tổng doanh thu là chỉ tiêu tuyệt đối thời kỳ, đơn vị tính là

Doanh thu thuần

Cơ cấu doanh thu

Lượng hàng hóa tiêu thụ

Lợi nhuận

Tỷ suất lợi nhuận

Giá

trị tăng thêm thuần

- Phân biệt tiêu thụ sản phẩm với lưu chuyển hàng hoá

Giống nhau: Đều thông qua quan hệ mua bán, hàng tiền

Khác nhau:

+Tiêu thụ sản phẩm: Là quá trình đưa sản phẩm từ nơi sản xuất, thương nghiệp đến nơi người tiêu dùng thông qua quan hệ mua bán, hàng tiền

+ Lưu chuyển hàng hoá: Bao gồm tiêu thụ sản phẩm ngoài ra, còn bao gồm các quan hệ giữa thương nghiệp với thương nghiệp, người sản xuất với thương nghiệp, thương nghiệp với người tiêu dùng (bao gồm nhiều khâu) b) Phương pháp xác định: Doanh thu bán hàng được tính theo giá hiện hành và được tính bằng toàn bộ giá trị sản phẩm vật chật và dịch vụ mà doanh nghiệp tiêu thụ kỳ này hoặc sản xuất kỳ trước nhưng tiêu thụ kỳ này hoặc bán hàng từ trước thu tiền kỳ này

Doanh thu = ∑∑

= =

m

j n

i

Qij Pij

2 Doanh thu thuần

a) Khái niệm: Là doanh thu bán hàng thu được sau khi đã trừ đi các khoản giảm trừ

b) Phương pháp xác định

Doanh thu thuần = doanh thu bán hàng - các khoản giảm trừ

Doanh thu thuần là chỉ tiêu dùng để tính lãi, lỗ hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty trong kỳ báo cáo

b) Nguyên tắc xác định:

Đối với các doanh nghiệp, khi tính toán chỉ tiêu lợi nhuận người ta thường tính các chỉ tiêu lãi gộp, lãi thuần

Chỉ tiêu được mô tả theo công thức sau:

Lãi kinh doanh = doanh thu kinh doanh- chi phí kinh doanh

Lãi gộp = Doanh thu thuần- giá vốn hàng bán

Lãi thuần = doanh thu thuần- giá thành sản phẩm tiêu thụ

c) Tỷ suất lợi nhuận

Tỷ suất lợi nhuận tính theo tài sản cố định:

Φ

=

Φ

LT r

Chỉ tiêu này cho biết: Cứ một đồng tài sản cố định bỏ trong kỳ thì thu được bao nhiêu đồng lợi nhuận

Tỷ suất lợi nhuận tính trên 1 đồng doanh thu:

Chỉ tiêu này phản ánh: Cứ một đồng vốn lưu động đầu tư vào sản xuất kinh doanh trong kỳ thì thu được bao nhiêu đồng lợi nhuận

4 Tổng giá trị sản xuất (GO):

a) Khái niệm: Giá trị sản xuất trong các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh thiết bị xăng dầu là một chỉ tiêu tổng hợp tính theo đơn vị tiền tệ bao gồm toàn bộ giá trị sản phẩm vật chất và dịch vụ của doanh nghiệp tạo

ra trong một thời kỳ nhất định (thường là một năm)

Nếu như chúng ta tính giá trị sản xuất theo giá hiện hành thì tổng giá trị sản xuất phản ánh được giá trị thực tế, còn khi tính theo giá so sánh thì

nó lại phản ánh được quy mô sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Ngoài ra, tổng giá trị sản xuất còn phản ánh trình độ sử dụng các yếu tố sản xuất như năng suất lao động (sống), hiêu suất sử dụng vốn

- Tính theo giá hiện hành và giá so sánh

- Phải tính đầy đủ giá trị sản xuất từng loại hoạt động của doanh nghiệp, sau đó mới tổng hợp lại

- Giá trị sản xuất là chỉ tiêu số lượng tuyệt đối thời kỳ

- Đơn vị tính: Đơn vị giá trị (triệu đồng)

5 Giá trị tăng thêm (VA)

a) Khái niệm: Giá trị gia tăng trong các doanh nghiệp sản xuất thiết

bị xăng dầu là một bộ phận của giá trị sản xuất sau khi đã trừ đi chi phí trung gian trong kỳ sản xuất kinh doanh Đó là phần giá trị mới tạo ra và khấu hao tài sản cố định trong một thời kỳ nhất định (thường là một năm)

VA là chỉ tiêu tuyệt đối thời kỳ, đơn vị tính: Giá trị

b) Phương pháp phân tích

- Phương pháp sản xuất

Giá trị tăng thêm = tổng giá trị sản xuất- chi phí trung gian

∑pr = ∑pq - ∑pm

Trong đó IC: Chi phí trung gian

Chi phí trung gian bao gồm:

+ Chi phí vật chất

Nguyên vật liệu chính, phụ

Bán thành phẩm

Nhiên liệu, động lực

Sửa chữa nhỏ nhà xưởng máy móc

Giá trị công cụ lao động là vật rẻ tiền mau hỏng được phân bổ trong năm, quần áo, dụng cụ bảo hộ lao động dùng trong thời gian làm việc

Thiệt hại tài sản lưu động trong định mức

Chi phí vật chất khác

+ Chi phí dịch vụ:

Công tác phí

Chi phí tuyền quảng cáo trên các phương tiện đại chúng

Phí dịch vụ ngân hàng, tín dụng bảo hiểm

Chi phí đào tạo huấn luyện nghiệp vụ chuyên gia

- Phương pháp phân phối

Trong đó:

Thu nhập lần đầu của người lao động: Tiền lương, tiền công

Thu nhập lần đầu của doanh nghiệp gồm lợi nhuận còn lại của doanh nghiệp và khấu hao tài sản cố định để lại doanh nghiệp

Thu nhập lần đầu của nhà nước: gồm thuế gián thu và khấu hao TSCĐ nộp ngân sách

Các doanh nghiệp còn tính thêm giá trị gia tăng thuần (NVA)

6 Giá trị tăng thêm thuần (NVA): Giá trị tăng thuần là chỉ tiêu biểu hiện toàn bộ giá trị mới được sáng tạo ra trong một thời kỳ nhất định (không kể phần khấu hao tài sản cố định) của tất cả các hoạt động sản xuất

và dịch vụ cua doanh nghiệp

Về cơ cấu giá trị: NVA=V+M

Cụ thể bao gồm: Thu nhập đầu của người lao động và các khoản lãi của doanh nghiệp (kể cả thuế sản xuất và thuế thu nhập của doanh nghiệp) hay còn gọi là thặng dư sản xuất và thu nhập của chính phủ

động

Thu nhập lần

đầu của nhà nước

Thu nhập lần

đầu của doanh nghiệp

Chương II Các phương pháp thống kê phân tích kết quả sản xuất kinh doanh của công ty cổ phần thiết bị

xăng dầu Petrolimex

I Đặc điểm sản xuất kinh doanh của công ty cổ phần thiết bị xăng dầu Petrolimex có liên quan đến hệ phương pháp phân tích kết quả sản xuất kinh doanh

- Công ty sản xuất ra nhiều loại sản phẩm khác nhau do đó ta có thể dùng mô hình tổng để phân tích Ngoài ra, công ty còn bao gồm nhiều bộ phận:

xí nghiệp cơ khí và xây lắp xăng dầu, các kho bãi, các cửa hàng, các chi nhánh nên ta cũng có thể dùng mô hình tổng để phân tích

- Xăng dầu và thiết bị xăng dầu là loại hàng hoá có biến động thời vụ (nhưng không rõ nét) Do đó ta có thể phân tích biến động thời vụ

- Quá trình sản xuất kinh doanh của Công ty cổ phần thiết bị xăng dầu Petrolimex được hoạt động theo 7 hình thức chính gồm: Kinh doanh vật tư thiết bị, kinh doanh xăng dầu, sản xuất cơ khí, kinh doanh xây lắp, lắp ráp kinh doanh cột bơm, cho thuê tài sản và cuối cùng là kinh doanh dịch vụ Trong 7 loại hình sản xuất kinh doanh có 3 loại chính là kinh doanh vật tư thiết bị, kinh doanh xăng dầu và sản xuất cơ khí lắp ráp thiết bị điện tử Để tăng được kết quả sản xuất kinh doanh của Công ty cổ phần thiết bị xăng dầu Petrolimex, trước hết ta phải làm như thế nào thúc đẩy được 3 loại hình cơ bản phát triển một cách mạnh mẽ Ngoài ra các loại hình khác cũng phải quan tâm hơn

- Doanh nghiệp đặt mục đích tối đa hoá lợi nhuận, muốn đạt được mục đích

đó doanh nghiệp phải có một kế hoạch kinh doanh tốt: ví dụ như kỳ này nhập bao nhiêu hàng hoá, xuất bao nhiêu, có đạt được chỉ tiêu đề ra không

1 Nguyên tắc chọn các phương pháp thống kê phân tích kết quả sản xuất kinh doanh của công ty cổ phần thiết bị xăng dầu Petrolimex Một doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển phải làm ăn có lãi hay

đồng nghĩa với lợi nhuận > 0, hoặc ít nhất phải bù đắp được những chi phí

đã bỏ ra trong quá trình sản xuất kinh doanh Để biết được doanh nghiệp đó làm ăn có lãi hay không có lãi, ta phải thống kê kết quả sản xuất kinh doanh thường xuyên Ngoài ra, việc phân tích thống kê kết quả sản xuất kinh doanh của Công ty cổ phần thiết bị xăng dầu Petrolimex là việc không thể thiếu được, nhằm nêu lên bản chất và tính quy luật của các chỉ tiêu kết quả Yêu cầu đặt ra khi phân tích hệ thống chỉ tiêu Kết quả sản xuất kinh doanh

là dử dụng phương pháp phân tích nào cho phù hợp và có hiệu quả

a) Đảm bảo tính hướng đích: Nguyên tắc quan trọng để chọn phương pháp phân tích là đảm bảo tính hướng đích, có nghĩa là ta phải căn cứ vào nhiệm

vụ, yêu cầu đặt ra, từ nhiệm vụ cụ thể đó có các phương pháp cho phù hợp Nên dùng nhiều phương pháp để việc tổng hợp hệ thống chỉ tiêu có hiệu quả, từ đó có thể so sánh các phương pháp với nhau và chọn ra phương pháp tối ưu

b) Đảm bảo tính hệ thống: Nguyên tắc cũng rất quan trọng là đảm bảo tính

hệ thống Một hệ thống chỉ tiêu biểu hiện kết quả sản xuất kinh doanh có

thì mới có thể phân tích hết được Mỗi phương pháp đều có ưu, nhược điểm riêng, cách áp dụng cũng khác nhau Sử dụng nhiều phương pháp nó còn bổ sung cho nhau do đó mới phản ánh đúng bản chất của một vấn đề cần nghiên cứu

c) Đảm bảo tính khả thi: Khi chọn một phương pháp phân tích nào đó, trước hết phải căn cứ vào số liệu hiện có Đó là cơ sở để ta chọn được phương pháp tối ưu Ví dụ như phương pháp dãy số thời gian ta phải cần số liệu của nhiều năm liên tục (chi tiết đến tháng, quý nếu có) thì mới đánh giá được bản chất và tính quy luật (xu hướng biến động) Để áp dụng được phương pháp hồi quy tương quan hồi quy tương quan phải có số liệu về biến phụ thuộc, các biến độc lập từ đó ta xác định được nhân tố nào ảnh hưởng mạnh lên biến phụ thuộc

d) Đảm bảo tính hiệu quả: Thu được nhiều chỉ trên giả thiết với chi phí ít nhất Cơ sở của nguyên tắc này là khi ta đã thực hiện đầy đủ 3 nguyên tắc trên thì nguyên tắc hiệu quả này cũng dễ dàng thực hiện được

Ngoài ra, tính hiệu quả còn phụ thuộc vào trình độ sử dụng các phương pháp phân tích của cán bộ trong công ty

2 Xác định các phương pháp phân tích kết quả sản xuất kinh doanh 2.1 Phương pháp chỉ số: Phương pháp này cho phép ta xác định mức độ biến động của hiện tượng qua thời gian, không gian Dùng để phân tích các

ảnh hưởng biến động của từng nhân tố đối với sự biến động của toàn bộ hiện tượng

2.2 Phương pháp dãy số thời gian: phương pháp này cho phép tìm quy luật

xu thế, chu kỳ, thời vụ (chỉ số thời vụ), các định mức độ biến động bình quân theo thời gian; đo mức độ biến động (∆ , i, ∆i,1% tăng giảm); do ảnh hưởng các nhân tố (phân tích thành phần) dự báo thống kê, không cho phép xác định vai trò các nhân tố

2.3 Phương pháp hồi quy tương quan: Phương pháp này cho phép tìm quy luật về sự liên hệ, phụ thuộc (dựa vào hồi quy thực nghiệm và phân tích lý

1 Đặc điểm vận dụng phương pháp chỉ số phân tích biến động kết quả sản xuất kinh doanh của Công ty cổ phần thiết bị xăng dầu Petrolimex

do các nhân tố

* Bản chất của phương pháp chỉ số: Muốn sử dụng phương pháp chỉ số thống kê phải biến đổi các hiện tượng hoặc các đơn vị, các phần tử có tính chất khác nhau trở về một tổng thể đồng nhất

- Khi có nhiều nhân tố tham gia vào việc tính toán một chỉ số thì ta phải giả định có một nhân tố thay đổi còn các nhân tố còn lại không thay đổi Như vậy sẽ loại trừ được ảnh hưởng của các nhân tố khác

* Tác dụng của phương pháp chỉ số: Dùng chỉ số để nêu lên sự biến động của hiện tượng qua thời gian (chỉ số phát triển)

- Dùng chỉ số để nêu lên nhiệm vụ kế hoạch và tình hình thực hiện kế hoạch (chỉ số kế hoạch)

- Dùng chỉ số để nêu lên sự biến động cử hiện tượng qua không gian các chỉ

số này gọi là chỉ số không gian

- Phân tích các ảnh hưởng biến động của từng nhân tố đối với sự biến động của toàn bộ hiện tượng

* Đặc điểm của phương pháp: Khi áp dụng phương pháp này ta phải tuân theo một số quy tắc sau: Khi phân tích ảnh hưởng của nhân tố chất lượng thì nhân tố số lượng được sử dụng làm quyền số ở kỳ báo cáo Ngược lại, khi phân tích ảnh hưởng của nhân tố số lượng thì sử dụng nhân tố chất lượng làm quyền số và cố định ở kỳ gốc Khi nhiều nhân tố tham gia vào việc phân tích một chỉ số phải giả định một nhân tố thay đổi còn các nhân

tố khác không thay đổi Như vậy sẽ tạo được khả năng loại trừ ảnh hưởng biến động của các nhân tố không nghiên cứu đối với kết quả so sánh

1.1 Các mô hình tích: Có nhiều mô hình phân tích nhưng với số liệu hiện

có thì ta chỉ có thể phân tích được mô hình sau

- MH1: GO theo giá hiện hành tăng hoặc giảm do ảnh hưởng của 2 nhân tố

là số lượng sản phẩm được sản xuất ra (q) và giá cả của sản phẩm sản xuất

ra (p)

- MH2: GO theo giá hiện hành hoặc so sánh tăng giảm do ảnh hưởng của 2 nhân tố là số lao động (chi phí lao động, thời gian lao động bộ phận) T, năng suất lao động sống cá biệt (W(s))

- MH3: GO theo giá hiện hành hoặc so sánh tăng giảm do ảnh hưởng của 2 nhân tố là tổng số lao động và năng suất lao động sống bình quân

- MH4: GO theo giá hiện hành hoặc so sánh tăng giảm do ảnh hưởng của 3 nhân tố: năng suất lao động sống cá biệt, kết cấu lao động, tổng số lao

động

* Một số mô hình phân tích VA:

- MH1: VA theo giá hiện hành tăng hoặc giảm do ảnh hưởng của 2 nhân tố

là khối lượng VA sản xuất ra (q) và giá cả của VA sản xuất ra (p)

- MH2: VA theo giá hiện hành hoặc so sánh tăng giảm do ảnh hưởng của 2 nhân tố là số lao động (chi phí lao động, thời gian lao động bộ phận) T, năng suất lao động xã hội cá biệt (W(XH))

- MH3: VA theo giá hiện hành hoặc so sánh tăng giảm do ảnh hưởng của 2 nhân tố là tổng số lao động và năng suất lao động xã hội bình quân

- Phân tích biến động của GO (VA) do ảnh hưởng của hiệu năng sử dụng TSCĐ và giá trị bq TSCĐ dùng vào sản xuất kinh doanh trong kỳ

- Phân tích biến động của GO (VA) do ảnh hưởng của năng suất lao động bình quân và tổng số lao động trong doanh nghiệp

- Phân tích GO do ảnh hưởng của 3 nhân tố: hiệu suất sử dụng tài sản cố

định, mức trang bị tài sản cố định cho lao động và giá trị TSCĐ bình quân trong kỳ

- Phân tích biến động của GO do ảnh hưởng của hiệu năng sử dụng chi phí trung gian và chi phí trung gian

- Phân tích biến động của GO bởi hiệu năng sử dụng (HV) vốn và tổng vốn (V)

- Phân tích biến động của GO bởi hiệu năng sử dụng khấu hao TSCĐ (HKh), tỷ lệ khấu hao (dKh) và G

Còn rất nhiều mô hình để phân tích nhưng ta chọn một số mô hình cơ bản, thường gặp để phân tích biến động của GO hay cũng như VA, doanh thu và các chỉ tiêu lỗ (lãi)

1.2 Các mô hình tổng: Được áp dụng khi các nhân tố có quan hệ cộng Thường là mối quan hệ tổng giữa các bộ phận trong một tổng thể chung hay các nhân tố

Công thức: ∆∑GO =∑∆GO i (i là bộ phận)

∆ I =∑∆ I (i là nhân tố)

2 Đặc điểm vận dụng của phương pháp dãy số thời gian:

Kết quả sản xuất kinh doanh thiết bị xăng dầu không ngừng biến đổi theo thời gian Để nghiên cứu biến động này người ta sử dụng phương pháp dãy số thời gian

* Bản chất của phương pháp dãy số thời gian: Dãy số thời gian nghiên cứu kết quả sản xuất kinh doanh thiết bị xăng dầu là một tập hợp các trị số được sắp xếp theo thứ tự nhất định.Trị số đó có thể là số tuyệt đối, tương đối hoặc bình quân

* Tác dụng của phương pháp dãy số thời gian: Một sự vật và hiện tượng không ngừng biến đổi qua thời gian Kết quả sản xuất kinh doanh cũng không dừng lại ở một mức độ nhất định mà nó luôn luôn tăng giảm nhờ tác của yếu tố chu quan và khách quan Qua phương pháp dãy số thời gian ta xác định được mức độ và xu thế biến động và đồng thời còn vận dụng để dự báo kết quả cho tương lai Dãy số GO, VA, doanh thu, lợi nhuận cho phép ta tìm được quy luật xu thế, xác định mức độ biến độngvà

dự báo của từng chỉ tiêu

* Đặc điểm vận dụng của phương pháp: Kết quả sản xuất kinh doanh của Công ty cổ phần thiết bị xăng dầu Petrolimex bao gồm các dãy số GO, dãy số VA, doanh thu, lợi nhuận, sản lượng hàng hoá tiêu thụ Các dãy số biểu hiện kết quả sản xuất kinh doanh của công ty cổ phần thiết bị xăng dầu Petrolimex

* Nhóm dãy số tuyệt đối: Các dãy số biểu hiện kết quả là dãy số thời kỳ

Do đó, cho phép ta tìm quy luật xu thế bằng phương pháp hồi quy theo thời gian, mức độ biến động và dự báo

- Dãy số biểu hiện quy mô giá trị sản xuất

- Dãy số biểu hiện quy mô tổng doanh thu, doanh thu thuần

- Dãy số biểu hiện quy mô giá trị gia tăng

- Dãy số biểu hiện quy mô lãi (lỗ)

- Cho phép tìm quy luật về xu thế:

Dựa vào quy mô của hiện tượng nghiên cứu ta có thể tính được:

+Lượng tăng giảm tuyệt đối liên hoàn của chỉ tiêu đó:

δi = y i ưy iư1, (i= 2 :n)

Trong đó : yi là các mức độ về dãy số

+Lượng tăng giảm tuyệt đối định gốc: ∆i = y i ưy1, (i= 2 :n)

Từ các δi, ∆i ta thấy được quy luật xa thế của hiện tượng

- Cho phép tính mức độ bình quân theo thời gian:

+ Lượng tăng (giảm) tuyệt đối bình quân:

) : 2 ( , 1 1

1

1 2

n i

n

y y n

n

n n n

δ : Nói lên mức tăng (giảm) trung bình chỉ tiêu ngiên cứu trong thời gian qua

+ Mức độ bình quân theo thời gian của chỉ tiêu nghiên cứu

n

y n

y y

y

y

n

i i n

∑

=

= + +

- Dự báo thống kê:

dựa vào ngoại suy hàm xu thế, lượng tăng (giảm) tuyệt đối bình quân, tốc

độ trung bình

Phương trình hồi quy theo thời gian y= f(t,a0,a1,a2, ,a n

Ta dự báo: yˆt+h = f(t+h,a0,a1 ,a n) trong đó h là thời gian dự đoán

* Nhóm chỉ tiêu tương đối:

- Dãy số biểu hiện tốc độ phát triển liên hoàn giá trị sản xuất

- Dãy số biểu hiện tốc độ phát triển liên hoàn tổng doanh thu, doanh thu thuần

- Dãy số biểu hiện tốc độ phát triển liên hoàn giá trị gia tăng, chỉ tiêu

- Dãy số tốc độ: Sử dụng bình quân nhân gia quyền

Dãy số kết cấu, tốc độ không cho phép ta tính được tốc độ tăng giảm và giá trị 1% tăng (giảm)

Một số dãy số cơ cấu:

- Cơ cấu của GO theo yếu tố cấu thành: GO=C2+(C1+V+M)

- Cơ cấu của GO theo bộ phận cấu thành: GO=GOVC+GODV

- Cơ cấu của VA theo yếu tố cấu thành: VA=C1+V+M

- Cơ cấu của doanh thu

Cũng như nhóm tuyệt đối, nhóm tương đối cũng cho phép tìm quy luật xu thế, mức độ biến động và dự báo

3 Đặc điểm vận dụng của phương pháp hồi quy tương quan

a) Bản chất của phương pháp hồi quy tương quan:

Mô hình phân tích kết quả sản xuất kinh doanh của công ty cổ phần thiết bị xăng dầu Petrolimex Một sự vật hiện tượng luôn luôn tồn tại trong mối quan hệ phổ biến, nhiều vẻ trong đó mối liên hệ mà ta quan tâm đặc biệt là mối quan hệ nhân quả Phương pháp hồi quy tương quan là phương pháp thường sử dụng ngiên cứu mối quan hệ trong thống kê Xây dựng các mô hình kinh tế và tiến hành dự đoán Để tiến hành dự đoán chúng ta phải tìm mô hình cho phù hợp với thực tế cũng như lý thuyết

b) Tác dụng của phương pháp hồi quy tương quan:

- Là phương pháp thường sử dụng nghiên cứu mối liên hệ ở trong thống kê

- Hệ số chuẩn hoá β phản ánh chiều hướng ảnh hưởng đến bến phụ thuộc

y Hệ số β lớn chứng tỏ rằng biến độc lập tương ứng (có hệ số chuẩn hoá lớn đó) ảnh hưởng lớn đến biến độc lập y và ngược lại

chương III Vận dụng tính toán và phân tích chỉ tiêu kết quả sản xuất kinh doanh của công ty cổ phần thiết bị

xăng dầu Petrolimex

I Quá trình hình thành và phát triển, chức năng nhiệm vụ của Công ty cổ phần thiết bị xăng dầu petrolimex

1 Tổng quan chung về Công ty cổ phần thiết bị xăng dầu

1.1 Quá trình hình thành và phát triển của công ty Cổ phần thiết bị xăng dầu Petrolimex

- Tiền thân của Công ty Cổ phần thiết bị xăng dầu Petrolimex là Chi cục vật tư I thuộc Tổng cục vật tư, ra đời ngày 28/12/1968, theo quyết định

- Ngày 30/11/2000, Căn cứ quyết định số 1642/2000/QĐ-BTM của Bộ trưởng Bộ thương mại về việc đổi tên Công ty vật tư chuyên dùng xây dựng thành Công ty thiết bị xăng dầu Petrolimex và bổ sung thêm nhiệm vụ

đóng mới, sửa chữa cải tạo các loại xe vận chuyển xăng dầu, hoá chất, khí hoá lọc, xuất nhập khẩu các thiết bị, thiết bị xăng dầu

- Ngày 19/12/2001, tại quyết định số 1437/2001/QĐ-BTM của bộ trưởng bộ thương mại Công ty thiết bị xăng dầu Petrolimex được đổi tên thành Công

ty cổ phần thiết bị xăng dầu Petrolimex

Theo quyết định này, Công ty cổ phần thiết bị xăng dầu Petrolimex là

đơn vị cơ sở kinh doanh hạch toán kinh tế trong nội bộ Tổng công ty xăng dầu Việt Nam Công ty có trách nhiệm trực tiếp tổ chức cung ứng các loại vật tư thiết bị chuyên dùng phục vụ cho việc tiếp nhận, vận chuyển bảo vệ, bảo quản và cung ứng cho các nhu cầu tiêu dùng của nền kinh tế quốc dân, như vậy trong thời kỳ nền kinh tế nước ta là nền kinh tế tập trung quan liêu bao cấp, Công ty cổ phần thiết bị xăng dầu Petrolimex theo sự phân công của Bộ vật tư (nay là Bộ thương mại) là cơ quan duy nhất cung ứng vật tư thiết bị chuyên dùng xăng dầu cho cả nước Các loại hàng hoá vật tư phục

vụ ngành xăng dầu đều do Tổng công ty nhập về và phân phối đến các công

ty trực thuộc qua Công ty cổ phần thiết bị xăng dầu Petrolimex Chính vì hoạt động kinh doanh trong điều kiện như vậy nên đã không tạo được cho Công ty sự năng động trong việc tìm kiếm nguồn hàng, đặc biệt là trong việc tìm kiếm thị trường tiêu thụ vật tư hàng hoá

Trong những năm gần đây, Đảng và Chính phủ đã thi hành chính sách đổi mới nền kinh tế nước ta từ cơ chế tập trung quan liêu bao cấp sang nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần vận đông theo cơ chế thị trường có sự quản lý và điều tiết của nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa (theo học thuyết của ông Samsaell có sự tham gia của nhà nước chính

là bàn tay hữu hình) Cùng với sự mở cửa và hoà nhập nền kinh tế trong nước với nền kinh tế của các nước trong khu vực Đông Nam á nói riêng cũng như với nền kinh tế của thế giới nói chung, đã thu hút được đầu tư của nước ngoài Do đó, nước ta trong những năm gần đây, có tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh làm tăng mức sông của dân cư (Như năm 2002, tốc độ tăng trưởng của nước ta là 7,04 %) Sản xuất trong nước và tiêu dùng xã hội cũng tăng nên một cách đáng kể, trong đó có sự tăng về tiêu thụ vật tư xăng dầu

do đó làm cho lượng vật tư xăng dầu tăng lên Để đáp ứng nhu cầu ngày

nhanh các doanh nghiệp trực thuộc, đa dạng hoá các mặt hàng kinh doanh,

có kế hoạch đầu tư theo chiều sâu để phát triển Công ty trở thành một hãng kinh doanh vật tư xăng dầu mạnh và năng động, giữ vai trò là chủ đạo và là công cụ điều tiết của Nhà nước để đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn về vật tư xăng dầu của nền kinh tế quốc dân, phù hợp với nghị quyết hội nghị lần thứ

7 Ban chấp hành Trung ương Đảng Công Sản Việt Nam khoá 7 về việc

“Công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước “ Điều đó đã làm cho nhu cầu về trang thiết bị trong và ngoài ngành xăng dầu cũng gia tăng một cách nhanh chóng Mặt khác hiện nay, Công ty vật tư tổng hợp tại các tỉnh phần lớn sáp nhập vào Tổng Công ty xăng dầu Việt Nam Mức độ trang bị, phục vụ cho công tác kinh doanh xăng dầu tại một số Công ty còn thấp nhưng ngược lại, các cửa hàng bán lẻ xăng dầu tăng nhanh, do đó yêu cầu về thiết bị trong toàn ngành xăng dầu hiện nay là cấp thiết Chính vì vậy, vấn đề cấp thiết dặt ra cho Công ty cổ phần thiết bị xăng dầu Petrolimex là phải trở thành một doanh nghiệp của Tổng công ty xăng dầu Việt Nam đủ mạnh và năng

động, có đủ điều kiện cần thiết để chuyên doanh các loại vật tư thiết bị chuyên dùng phục vụ cho việc kinh doanh xăng dầu Có như thế, Công ty mới đáp ứng được nhu cầu phát triển đồng bộ của ngành xăng dầu Việt Nam trong chương trình hiện đại hoá các năm tới và giữ vững vai trò chủ

đạo không những về xăng dầu mà cả về thiết bị chuyên dùng xăng dầu trong nền kinh tế quốc dân

1.2 Định hướng phát triển của Công ty trong thời gian tới

Cùng với sự phát triển của Đất nước, Công ty cổ phần thiết bị xăng dầu petrolimex là một trong những doanh nghiệp có đủ cơ sở vật chất kỹ thuật hoạt động trên địa bàn cả nước (hiện nay Công ty đã có các xí nghiệp, cửa hàng, chi nhánh trên khắp miền đất nước), được hình thành như một công ty độc quyền

Từ năm 1991 đến nay, đã xuất hiện nhiều công ty, đơn vị, chi nhánh kinh doanh thiết bị vật tư xăng dầu, trong đó có những đơn vị cũng đã thực

hiện trong chu trình lưu thông, mặt hạn chế của các đơn vị này là chưa phát triển về cơ sở vật chất kỹ thuật, đội ngũ cán bộ, mạng lưới kinh doanh, thị trường và khách hàng

Trước tình hình đó, Công ty đã xác định: Để tồn tại trong nền kinh tế thị trường, Công ty muốn phát triển vươn lên giữ vai trò là chủ đạo trong lĩnh vực kinh doanh vật tư xăng dầu, phải đề ra kế hoạch và mục tiêu cụ thể:

- Đảm bảo đầy đủ số lượng hàng, chủng loại và chất lượng hàng hoá,

đáp ứng nhu cầu về vật tư xăng dầu, gas Làm sao để giữ vững sự cân đối cung cầu, bình ổn thị trường

- Mở rộng địa bàn tiêu thụ rộng khắp trên cả nước

- Tăng cường công tác quản lý vốn, giảm công nợ, huy động vốn kịp thời cho việc sản xuất kinh doanh

- Tăng cường kiểm tra, kiểm soát, xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý

có năng lực, lành mạnh, chống mọi biểu hiện tiêu cực

- Cải thiện đời sống vật chất cho công nhân viên

Do đó trong những năm tới, phải có những phương pháp khắc phục cho phù hợp để công ty là đơn vị đi đầu trong việc kinh doanh thiết bị xăng dầu, xứng đáng là một thành viên quan trọng của Tổng công ty xăng dầu Cho đến năm 2002, Công ty đã đạt được những thành tựu đáng kể trong kinh doanh, ví dụ doanh thu tăng lên rõ rệt

2 Chức năng nhiệm vụ, mục đích kinh doanh của Công ty cổ phần thiết bị xăng dầu Petrolimex

Chức năng và nhiệm vụ của Công ty được quy định với quyết định thành lập Công ty Trong quá trình chuyển đổi cơ chế kinh tế của Nhà nước thì chức năng, nhiệm vụ của Công ty có những sửa đổi bổ sung cho phù hợp với cơ chế trong từng thời kỳ

2.1 Chức năng: