hòan thiện công tác kế tóan tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại xí nghiệp phụ kiện thuộc công ty cổ phần điện chiếu sáng

Chi tiêu là c s phát sinh c a chi phí, không có chi tiêu thì không có chi phí... dùng vào SXKD.

SINH VIÊN TH C HI N : NGUY N LINH CHI

HÀ N I – 2011

Chuyên ngành : Tài chính – k toán

HÀ N I – 2011

1.2.2.3 K toán t p h p chi phí s n xu t h ch toán hàng t n kho theo

1.2.2.4 K toán t p h p chi phí s n xu t h ch toán hàng t n kho theo

1.2.4.4 M t s ph ng pháp tính giá thành ph bi n hi n nay 32

1.3 Các hình th c và ph ng pháp ghi s k toán v n d ng trong công

tác k toán t p h p chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m 34

2.1.4 c đi m t ch c K toán t i Xí nghi p Ph Ki n 45

2.2 Th c tr ng công tác k toán t p h p chi phí s n xu t t i Xí nghi p

2.2.2 K toán t p h p chi phí nguyên v t li u tr c ti p 48

CH NG 3: M T S GI I PHÁP CH Y U NH M HOÀN THI N CÔNG TÁC K TOÁN T P H P CHI PHÍ S N XU T VÀ TÍNH GIÁ THÀNH T I XÍ NGHI P PH KI N THU C CÔNG TY C PH N

3.3.4 Gi i pháp v h ch toán giá tr v t li u dùng không h t nh p l i kho 114

3.4 M t s ki n ngh v i Công ty c ph n i n chi u sáng và Xí nghi p Ph

DANH M C S

Trang

DANH M C B NG BI U

Trang

1 Tính c p thi t c a đ tài

trong n c và n c ngoài l a ch n

chính Công ty nên ng i vi t đã tìm hi u đ tài:

“Hoàn thi n công tác k toán t p h p chi phí s n xu t và tính giá thành s n

ph m t i Xí nghi p Ph ki n thu c Công ty C ph n i n chi u sáng” cho khóa

lu n c a mình

2 M c tiêu nghiên c u

3 i t ng và ph m vi nghiên c u

- i t ng nghiên c u: tài này ch t p trung nghiên c u công tác k toán t p h p

4 Ph ng pháp nghiên c u

sách báo, website…

5 K t c u khóa lu n

Ch ng 1: C s lý lu n v công tác k toán t p h p chi phí s n xu t và tính giá

Ch ng 2: Th c tr ng công tác k toán t p h p chi phí s n xu t và tính giá thành

Ch ng 3: M t s gi i pháp ch y u nh m hoàn thi n công tác k toán t p h p chi

C S LÝ LU N V CÔNG TÁC K TOÁN T P H P CHI PHÍ S N XU T

VÀ TÍNH GIÁ THÀNH TRONG DOANH NGHI P S N XU T

1.1 Khái quát v chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m trong doanh nghi p

s n xu t

1.1.1 Chi phí s n xu t trong doanh nghi p s n xu t

1.1.1.1 Khái ni m chi phí s n xu t

th ng thông qua vòng chu chuy n:

ti n hành ho t đ ng s n xu t kinh doanh, doanh nghi p ph i bi t k t h p 3 y u

t ng lao đ ng Vì th , CPSX kinh doanh là bi u hi n b ng ti n c a toàn b các hao

thành nên các CPSX đ t o ra giá tr s n ph m s n xu t là t t y u khách quan, không

quan đ n kh i l ng s n ph m s n xu t ra trong k ch không ph i m i kho n chi ra

nhau Chi tiêu là c s phát sinh c a chi phí, không có chi tiêu thì không có chi phí

do đ c đi m, tính ch t v n đ ng và ph ng th c chuy n d ch giá tr c a t ng lo i tài

1.1.1.2 Phân lo i chi phí s n xu t

đ nh trong qu n lý CPSX và giá thành s n ph m

đ ng và t li u lao đ ng Tuy nhiên, đ cung c p thông tin c th và tùy theo nhu c u, trình đ qu n lý m i n i, m i th i k thì m c đ chi ti t có th khác nhau Theo quy

đ nh hi n hành Vi t Nam, toàn b chi phí đ c chia làm 7 y u t chi phí sau:

l ng và ph c p mang tính ch t l ng ph i tr cho toàn b công nhân viên ch c

KPC , BHTN trích theo t l quy đ nh trên t ng s ti n l ng và ph c p ph i

đ nh ph i trích trong k c a t t c tài s n c đ nh s d ng cho SXKD trong k

dùng vào SXKD

C n c vào ý ngh a c a chi phí trong giá thành s n ph m và đ thu n ti n cho vi c

đ nh hi n hành, giá thành s n ph m Vi t Nam bao g m n m kho n m c chi phí:

c s đ l p đ nh m c CPSX và k ho ch giá thành cho k sau

Theo cách này CPSX đ c chia thành:

đ i t l thu n theo s thay đ i c a m c đ ho t đ ng Bi n phí có hai đ c đi m: bi n

ng c l i

Nh v y nh ng chi phí là bi n phí s bi n đ i theo s n l ng s n xu t, s n l ng

nh phí (còn g i là chi phí c đ nh), là nh ng chi phí mà xét v t ng s ít thay đ i

đ i theo t l ngh ch v i m c đ ho t đ ng Ngh a là khi m c đ ho t đ ng t ng lên thì đ nh phí tính trên m t đ n v ho t đ ng s gi m đi và ng c l i Thông th ng dù

đi m c a đ nh phí, quá m c đó nó l i th hi n đ c tính c a bi n phí

t ng hi u qu kinh doanh

C n c vào m i quan h gi a chi phí v i th i k tính k t qu kinh doanh, chi phí

i v i các doanh nghi p s n xu t thì chi phí s n ph m bao g m CPNVLTT, CPNCTT, CPSX chung

khác

đ i t ng ch u chi phí nên có th h ch toán th ng cho t ng đ i t ng Ví d nh CPNVLTT, CPNCTT … khi phát sinh đ c h ch toán tr c ti p cho t ng lo i s n

1.1.2 Giá thành s n ph m trong doanh nghi p s n xu t

1.1.2.1 Khái ni m giá thành

sang) và các chi phí trích tr c có liên quan đ n kh i l ng s n ph m, lao v , d ch v

đã hoàn thành trong k s t o nên ch tiêu giá thành s n ph m

đích s n xu t ra kh i l ng s n ph m nhi u nh t v i nh ng chi phí s n xu t th p nh t

lao đ ng s ng và lao đ ng v t hóa có liên quan đ n kh i l ng công tác, SP, lao v đã hoàn thành

1.1.2.2 Phân lo i giá thành

tr c khi b c vào kinh doanh do b ph n k ho ch th c hi n Giá thành k

+ Giá thành đ nh m c: Gi ng nh giá thành k ho ch, vi c tính giá thành đ nh

c s các đ nh m c chi phí hi n hành và tính cho t ng đ n v s n ph m

giá thành

chi phí phát sinh liên quan đ n vi c s n xu t, ch t o s n ph m trong ph m vi phân x ng s n xu t (CPNVLTT, CPNCTT, CPSX chung)

phí phát sinh liên quan đ n vi c s n xu t, tiêu th s n ph m và đ c tính theo

1.1.3 M i quan h gi a chi phí s n xu t và giá thành s n ph m trong doanh nghi p s n xu t

nhau nh ng chúng khác nhau v l ng S khác nhau c a CPSX và giá thành đ c th

CPSX ddang

1.2.1 Nhi m v c a k toán t p h p chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m

ng nhu c u thông tin cho các nhà qu n tr doanh nghi p đ ki m soát và hoàn thi n

đ nh m c chi phí

t ch c t t công tác k toán chi phí và tính giá thành s n ph m, đáp ng đ y đ ,

- Xác đ nh đúng đ n đ i t ng k toán CPSX, l a ch n ph ng pháp t p h p CPSX theo các ph ng án phù h p v i đi u ki n c a doanh nghi p

- Xác đ nh đúng đ n đ i t ng tính giá thành và ph ng pháp tính phù h p, khoa h c

- Th ng xuyên ki m tra thông tin v k toán chi phí, giá thành s n ph m c a các b

đo n công ngh ) ho c có th là đ i t ng ch u chi phí (nh s n ph m, nhóm s n

Xác đ nh đúng đ i t ng t p h p CPSX là c n c đ t ch c ghi chép ban đ u, t

khác nhau đ i v i quá trình s n xu t ch t o s n ph m, có chi phí ch liên quan đ n

- Ph ng pháp tr c ti p: Ph ng pháp này đ c áp d ng đ i v i nh ng CPSX phát

CPSX khi phát sinh có liên quan đ n nhi u đ i t ng ch u chi phí mà không th tách

Theo ph ng pháp này ph i t p h p CPSX chung cho nhi u đ i t ng theo đ a

đi m phát sinh chi phí sau đó l a ch n tiêu chu n phân b thích h p đ ti n hành phân

B c 1: Xác đ nh h s phân b theo tiêu th c:

Trong đó: - H là h s phân b chi phí

B c 2: Tính s xác đ nh chi phí phân b cho t ng đ i t ng chi phí theo công th c:

Ci = H x C Trong đó: - Ci là chi phí phân b cho đ i t ng th i

1.2.2.3 K toán t p h p chi phí s n xu t h ch toán hàng t n kho theo ph ng pháp kê khai th ng xuyên

- K toán chi phí nguyên v t li u tr c ti p

c n c vào Phi u xu t kho v t li u đ h ch toán tr c ti p cho đ i t ng đó

Tr ng h p nguyên v t li u xu t dùng liên quan đ n nhi u đ i t ng ch u chi phí

đ c s d ng là: đ nh m c tiêu hao, s l ng ho c tr ng l ng s n ph m…Công th c

theo dõi các kho n CPNVLTT, k toán s d ng TK 621 “Chi phí nguyên v t

t ng t p h p chi phí (phân x ng, b ph n s n xu t, s n ph m, nhóm s n ph m) K t

S đ 1.2: S đ k toán t p h p chi phí nguyên v t li u tr c ti p

i v i CPNCTT có liên quan tr c ti p đ n t ng đ i t ng ch u chi phí thì k toán

c n c vào ch ng t g c đ t p h p tr c ti p cho t ng đ i t ng có liên quan

i v i ti n l ng chính c a công nhân s n xu t thì tiêu th c phân b có th là ti n

l ng đ nh m c, chi phí ti n l ng k ho ch, gi công đ nh m c ho c gi công th c

i v i ti n l ng ph phân b theo ti n l ng chính

đ ph n ánh chi phí lao đ ng tr c ti p tham gia vào quá trình ho t đ ng s n xu t TK

- K toán chi phí s n xu t chung

phân x ng mà không ph i là CPNVLTT ho c CPNVLTT CPSX chung th ng liên quan đ n vi c t ch c qu n lý s n xu t và ph c v s n xu t các b ph n ho c phân

x ng s n xu t

C n c vào n i dung kinh t c a chi phí, CPSX chung đ c chia thành:

trên nh chi phí giao d ch, ti p khách,… phát sinh t i phân x ng s n xu t

C n c vào m i quan h gi a chi phí và s n l ng s n ph m, CPSX chung

CPSX chung đ c theo dõi chi ti t theo t ng phân x ng, b ph n s n xu t

đ n v s n ph m đ c d a trên công su t bình th ng c a máy móc s n

bình trong các đi u ki n bình th ng Tr ng h p m c s n ph m th c t s n

đ c phân b cho m i đ n v s n ph m theo chi phí th c t phát sinh

th ng thì CPSX chung c đ nh ch đ c phân b cho m i đ n v s n ph m

đ c ghi nh n vào giá v n hàng bán trong k

phát sinh trong k

TK 6271 – Chi phí nhân viên phân x ng,

ây là nh ng kho n chi phí phát sinh m t l n quá l n ho c do b n thân chi phí phát

bãi…

theo dõi các kho n chi phí tr tr c, k toán s d ng các tài kho n sau:

tr c th c t phát sinh ch liên quan đ n m t n m tài chính c n ph i phân b d n

2 niên đ k toán tr lên, do v y c n phân b cho các niên đ có liên quan

ch a phân b vào chi phí SXKD

phí trong các n m tài chính có liên quan B i v y, vi c tính và phân b chi phí tr

tr c đã phát sinh vào các k h ch toán ph i đ c k ho ch hóa ch t ch trên c s

S đ 1.5: S đ h ch toán chi phí tr tr c

phát sinh nh ng đ c ghi nh n là chi phí c a k h ch toán ây là nh ng kho n chi

t ng ch u chi phí nh m đ m b o cho giá thành s n ph m, lao v , chi phí bán hàng,

- K toán chi phí thi t h i trong s n xu t

+ K toán thi t h i SP h ng trong s n xu t

mà th ng đ c xem là kho n phí t n th i k làm gi m l i nhu n doanh

th ng Kho n thi t h i th c t còn l i sau khi tr đi ti n b i th ng v t

o K toán thi t h i SP h ng không th s a ch a đ c

h ng tr ng y u đ n thông tin giá thành thì có th c tính giá tr SP h ng

đ n thông tin giá thành thì có th c tính giá tr SP h ng theo nguyên t c

xác đ nh s l ng, nguyên nhân, tình tr ng h h ng, ng i ch u trách nhi m làm c n

+ K toán các kho n thi t h i v ng ng s n xu t

tr c nh : thi u nguyên v t li u do th i v , s a ch a tài s n c đ nh đ nh

CPSX sau khi t p h p riêng t ng kho n m c, đ c k t chuy n đ t ng h p chi phí

bán ngay không qua kho

- K toán chi phí nguyên v t li u tr c ti p:

hoá đ n mua hàng, Hoá đ n v n chuy n, phi u nh p kho, thông báo thu nh p kh u

đ ng trên TK 621 mà không ghi theo t ng ch ng t xu t dùng nguyên v t li u

toán

- K toán chi phí nhân công tr c ti p:

ph ng pháp kê khai th ng xuyên Cu i k , đ tính giá thành s n ph m, lao v , d ch

- K toán chi phí s n xu t chung:

đ tính giá thành

- T ng h p chi phí s n xu t:

ph c v cho vi c t p h p CPSX và tính giá thành s n ph m, k toán s d ng

sinh chi phí (phân x ng, b ph n s n xu t) theo nhóm, lo i s n ph m, chi ti t s n

1.2.3 ánh giá s n ph m d dang cu i k

ánh giá SPDD là xác đ nh ph n CPSX tính cho SPDD cu i k Tùy thu c vào

- ánh giá SPDD theo chi phí nguyên v t li u tr c ti p

Theo ph ng pháp này, ch tính cho SPDD cu i k phân b theo CPNVLTT, còn

u đi m: Tính toán đ n gi n, kh i l ng công vi c tính toán ít

CPNVLTT

Ph ng pháp này th ng đ c áp d ng nh ng doanh nghi p có CPNVLTT

- ánh giá SPDD theo s n l ng s n ph m hoàn thành t ng đ ng

Theo ph ng pháp này tr c h t c n quy đ i kh i l ng SPDD ra kh i l ng hoàn thành t ng đ ng Sau đó, xác đ nh t ng kho n m c chi phí theo nguyên t c sau:

SP hoàn thành

Ph ng pháp này đ c áp d ng nh ng doanh nghi p s n xu t nh ng s n ph m

u đi m: K t qu tính toán có m c đ chính xác h p lý cao h n, vì chi phí cho s n

Nh c đi m: Kh i l ng tính toán l n, m t nhi u th i gian, khi ki m kê s n ph m

- Xác đ nh giá tr SPDD theo 50% chi phí ch bi n

đ n gi n cho vi c tính toán, đ i v i nh ng lo i s n ph m mà chi phí ch bi n

- ánh giá SPDD theo chi phí s n xu t đ nh m c

Ph ng pháp này áp d ng thích h p v i các doanh nghi p th c hi n h ch toán

đ nh m c chi phí Theo ph ng pháp này, c n c vào kh i l ng SPDD và chi phí

đ nh m c cho m t đ n v s n ph m t ng phân x ng (giai đo n) đ tính giá tr SPDD

Ph ng pháp này thích h p v i nh ng s n ph m đã xây d ng đ c đ nh m c chi

Ph ng pháp này tính toán nhanh, nh ng k t qu có m c đ chính xác không cao

1.2.4 i t ng và ph ng pháp tính giá thành s n ph m t i các doanh nghi p

giá thành cho các đ i t ng c n tính giá thành xác đ nh kì tính giá thành th ng

c n c vào đ c đi m t ch c s n xu t, chu kì s n xu t:

- Tr ng h p s n xu t nhi u m t hàng, k ho ch s n xu t n đ nh, chu kì s n xu t

- Tr ng h p s n xu t theo đ n chi c, chu kì s n xu t dài, s n ph m ch hoàn thành

hàng hoàn thành

Xác đ nh k tính giá thành s giúp cho k toán xác đ nh rõ kho ng th i gian chi phí

1.2.4.3 Ph ng pháp tính giá thành

Tính giá thành là ph ng pháp s d ng s li u CPSX đã t p h p trong k và các tài

Ph ng pháp này áp d ng đ i v i doanh nghi p có quy trình công ngh ph c t p,

Z = C1 + C2 + … + Cn

z = Z/Qtp Trong đó: + Z: t ng giá thành s n ph m + QTP: s l ng s n ph m hoàn thành

Ph ng pháp này đ c áp d ng đ i v i nh ng doanh nghi p trong cùng m t quy

i t ng t p h p chi phí theo ph ng pháp này là quy trình công ngh s n xu t,

đ i t ng tính giá thành là t ng lo i SP hoàn thành tính giá thành c a các đ i

t ng tính giá thành, ng i ta xác đ nh h s tính giá thành c a t ng lo i SP đ phân

i t ng t p h p CPSX là toàn b quy trình công ngh s n xu t c a nhóm SP, đ i

t ng tính giá thành là t ng quy cách s n ph m trong nhóm SP đó

tính giá thành cho các quy cách trong nhóm, k toán xác đ nh T l tính giá thành đ phân b chi phí c a nhóm cho các quy cách SP trong nhóm T l tính giá thành thông th ng đ c c n c vào giá thành k ho ch ho c giá thành đ nh m c và

+ i t ng h ch toán chi phí s n xu t là toàn b quy trình công ngh s n xu t

+ tính đ c giá thành s n ph m chính ta ph i lo i tr ph n chi phí s n xu t

Sau khi tính đ c chi phí s n xu t cho s n ph m ph (xác đ nh theo giá cĩ th s

Ph ng pháp này đ c áp d ng thích h p v i ngành xây l p, cơng nghi p s n xu t

đ n chi c, theo t ng lơ hay theo h p đ ng K tính giá thành vào th i đi m hồn thành

- Ph ng pháp tính giá thành liên h p: Là phương pháp kết hợp nhiều phương

pháp tính giá thành khác nhau như kết hợp phương pháp trực tiếp, phương pháp hệ số, phương pháp tổng cộng chi phí,…

- Ph ng pháp tính giá thành phân b c

Ph ng pháp này th ng đ c các doanh nghi p cĩ quy trình s n xu t ph c t p,

i t ng t p h p CPSX là t ng giai đo n cơng ngh , đ i t ng tính giá thành cĩ

chi phí và tính giá thành nh sau:

+ Ph ng pháp tính giá thành phân b c cĩ tính giá thành bán thành ph m

i t ng t p h p chi phí s n xu t là các giai đo n cơng ngh đ i t ng tính giá

Theo ph ng án này c n c vào CPSX đã đ c t p h p theo t ng giai đo n s n xu t,

tính đ c giá thành c a thành ph m và các bán thành ph m c n ph i áp d ng

ph ng án k t chuy n chi phí tu n t nh sau:

S đ 1.12 S đ k t chuy n chi phí tu n t đ tính giá thành

-

+ - =

u đi m: Tính đ c hi u qu công vi c t ng giai đo n s n xu t

Nh c đi m: Kh i l ng tính toán l n, m t nhi u th i gian

Ph ng pháp này đ c áp d ng nh ng doanh nghi p có quy trình công ngh s n

kim đen

+ Ph ng pháp tính giá thành phân b c không tính bán thành ph m

i t ng tính giá thành là thành ph m c a quy trình công ngh nên đ i t ng tính giá thành liên quan đ n nhi u đ i t ng t p h p chi phí K toán s d ng ph ng pháp

C n c vào CPSX đã t p h p đ c theo t ng giai đo n công ngh đ tính ra CPSX

giai đo n n m trong giá thành thành ph m đ tính ra giá thành c a thành ph m

Ph ng pháp này còn g i là ph ng pháp k t chuy n song song