- Ước gì sông rộng một gang Bắc cầu dải yếm để chàng sang chơi.. Ước gì sông rộng một gang Bắc cầu dải yếm để chàng sang chơiBài ca là lời của ai nói với ai và nói về điều gì?. - Lời ước
Trang 3Câu 1: Đặc điểm nổi bật nhất của ca dao là gì?
A.Những bài thơ hoặc những câu nói có vần điệu.
B Diễn tả cuộc sống thường nhật của con người.
C Đúc kết những kinh nghiệm đời sống thực tiễn.
D Diễn tả đời sống tâm hồn phong phú của
người lao động.
D
Trang 4Câu 2: Phương thức biểu đạt chủ yếu của ca dao là?
Trang 5Câu 3: Nhân vật trữ tình thường gặp nhất trong
Trang 6Câu 4:Ca dao không có đặc điểm nghệ thuật này?
A Sử dụng lối so sánh, ẩn dụ.
B Sử dụng phong phú phép lặp và điệp cấu trúc.
C Miêu tả nhân vật với tính cách phức tạp.
D Ngôn ngữ đời thường nhưng giàu giá trị
biểu đạt.
C
Trang 7
- Thể loại trữ tình bằng văn
vần
- Nội dung: Diễn tả đời sống
nội tâm của con người
- Nghệ thuật:
+ Lời ca ngắn gọn
+ Thể thơ: lục bát, song thất lục bát, + Ngôn ngữ: giàu hình ảnh so sánh, ẩn
dụ, diễn đạt bằng một số công thức mang đậm sắc thái dân gian
Trang 8• Ca dao yêu thương tình nghĩa
• Ca dao than thân
• Ca dao hài hước
Trang 9Câu hỏi: Tiếng nói yêu thương, tình nghĩa của ca dao thể hiện ở phương diện nào?
A.Tình cảm lứa đôi
B Tình cảm gia đình, quê hương.
C Tình yêu cuộc sống.
D Cả A, B, C.
D
Trang 11- Ước gì anh hóa ra gương
Để cho em cứ ngày thường em soi
Ước gì anh hóa ra cơi
Để cho em đựng cau tươi trầu vàng
Xác định điểm chung của ba bài ca dao?
Trang 12Bài 1-2-3 - Cô kia đứng ở bên sông
Muốn sang anh ngả cành hồng cho sang.
- Ước gì sông rộng một gang Bắc cầu dải yếm để chàng sang chơi.
- Ước gì anh hóa ra gương
Để cho em cứ ngày thường em soi
Ước gì anh hóa ra cơi
Để cho em đựng cau tươi trầu vàng
a Điểm chung:
- Đều bộc lộ ước muốn gặp gỡ thương yêu của lứa đôi.
- Sử dụng công thức ngôn từ “Ước gì” (Bài 2,3); hình ảnh
ẩn dụ con sông, chiếc cầu (Bài 1,2).
- Cách nói rất kín đáo, ý nhị.
Trang 13b Nét đặc sắc riêng ở mỗi bài
Bài 1 Cô kia đứng ở bên sông
Muốn sang anh ngả cành hồng cho sang
- Nhân vật trữ tình: chàng trai.
- Hình ảnh ẩn dụ chiếc cầu – cành hồng:
=> đẹp, tinh tế Đó là chiếc cầu tình yêu mà chàng trai muốn bắc.
Trang 14Ước gì sông rộng một gang Bắc cầu dải yếm để chàng sang chơi
Bài ca là lời của ai nói với ai và nói
về điều gì?
- Lời ước của cô gái: + “sông rộng một gang” + “Bắc cầu dải yếm để chàng sang chơi”.
Bài 2
Trang 15Ước gì sông rộng một gang
Bắc cầu dải yếm để chàng sang chơi
sông rộng một gang cầu dải yếm
Phân tích ý nghĩa ẩn dụ của hình ảnh sông và chiếc
Trang 16Ước gì sông rộng một gang
Bắc cầu dải yếm để chàng sang chơi
Trang 17- Gần đây mà chẳng sang chơi
Để em ngắt ……….bắc cầu
-Sông cách sông, thuỷ cách thuỷ
Em se… ……… em bắc cây cầu
- Đôi ta cách một con đầm Muốn sang anh bẻ ……… cho sang
- Hai ta cách một con sông Muốn sang anh ngả ……….cho sang
Chọn từ thích hợp điền vào khoảng trống
ngọn mồng tơi sơị chỉ
cành trầm cành hồng
cành trầm
cành hồng ngọn mồng tơi
sơị chỉ
Trang 18- Gần đây mà chẳng sang chơi
Để em ngắt ngọn mồng tơi bắc cầu
-Sông cách sông, thuỷ cách thuỷ
Em se sợi chỉ em bắc cây cầu.
- Đôi ta cách một con đầm Muốn sang anh bẻ cành trầm cho sang
- Hai ta cách một con sông Muốn sang anh ngả cành hồng cho sang
THẢO LUẬN : Vì sao nói chiếc cầu dải yếm là kết tinh đẹp đẽ nhất trong hệ thống hình ảnh chiếc cầu tình yêu trong ca dao?
Trang 19Ước gì sông rộng một gang
Bắc cầu dải yếm để chàng sang chơi
- Dải yếm: mềm mại, mang
hơi ấm, nhịp đập trái tim của người con gái.
- Ước nguyện “bắc cầu dải yếm để chàng sang chơi”:
+ Khát vọng muốn thu hẹp
khoảng cách trong tình yêu.
+ Sự chủ động đến với tình yêu của người con gái.
Trang 20Ước gì sông rộng một gang
Bắc cầu dải yếm để chàng sang chơi
- Ước nguyện “bắc cầu dải yếm để chàng sang chơi”: + Khát vọng muốn thu hẹp
khoảng cách trong tình yêu.
+ Chủ động đến với tình yêu của mình.
=> vừa táo bạo, mãnh liệt vừa đằm thắm, đầy nữ tính.
Trang 21Câu hỏi: Nghệ thuật biểu đạt nổi bật của bài ca dao:
“Ước gì sông rộng một gang…” là?
A.Lấy những hình ảnh không có thực để diễn tả
những điều có thực.
B Lấy sự vật cụ thể để diễn tả những cái trừu
tượng.
C Lấy những sự vật lớn lao, vĩnh hằng để diễn tả
tình cảm của con người.
D Lấy cái hiện hữu để diễn tả nỗi trống vắng.
A
Trang 22Bài 3 Ước gì anh hóa ra gương
Để cho em cứ ngày thường em soi
Ước gì anh hóa ra cơi
Để cho em đựng cau tươi trầu vàng
- Lời ngỏ của chàng trai với cô gái.
- Ước muốn:
+ hóa ra gương- ngày thường em soi
=> để em thấy vẻ đẹp, để bóng em luôn
lồng trong bóng mình.
+ hóa ra cơi – đựng cau tươi trầu vàng
=> Cau trầu biểu tượng cho tình yêu
chung thủy, hôn nhân bền chặt
Lời cầu hôn đầy ý nhị, sâu sắc.
Trang 23Khăn thương nhớ ai,
Khăn rơi xuống đất.
Khăn thương nhớ ai,
Khăn vắt lên vai.
Khăn thương nhớ ai,
Khăn chùi nước mắt.
Đèn thương nhớ ai,
Mà đèn không tắt.
Mắt thương nhớ ai,
Mắt ngủ không yên.
Đêm qua em những lo phiền
Lo vì một nỗi không yên một bề …
Bài số 4
Trang 24
Bài số 4
Khăn thương nhớ ai,
Khăn rơi xuống đất.
Khăn thương nhớ ai,
Khăn vắt lên vai.
Khăn thương nhớ ai,
Khăn chùi nước mắt.
Đèn thương nhớ ai,
Mà đèn không tắt.
Mắt thương nhớ ai,
Mắt ngủ không yên.
Đêm qua em những lo phiền
Lo vì một nỗi không yên một
bề…
Nhân vật trữ tình trong bài
hiện tâm trạng?
+ Khăn
+ Đèn + Mắt
Trang 25Khăn thương nhớ ai,
Khăn rơi xuống đất.
Khăn thương nhớ ai,
Khăn vắt lên vai.
Khăn thương nhớ ai,
Khăn chùi nước mắt.
Vì sao
“khăn” được hỏi đầu tiên
+ “Khăn thương nhớ ai” => nhân hoá, khăn cũng
mang nỗi niềm nhớ thương.
những biện pháp nghệ thuật miêu tả
“khăn”?
Trang 26Khăn thương nhớ ai,
Khăn rơi xuống đất.
Khăn thương nhớ ai,
Khăn vắt lên vai.
Khăn thương nhớ ai,
Khăn chùi nước mắt. + Lối thơ vắt dòng, điệp
Trang 27Khăn thương nhớ ai,
Khăn rơi xuống đất.
Khăn thương nhớ ai,
Khăn vắt lên vai.
Khăn thương nhớ ai,
Khăn chùi nước mắt.
Chiếc khănhiện ra ở những trạng
xuống lên
Trang 28+ “Đèn không tắt”
=> trạng thái thao thức khôn nguôi.
Trang 30=> Nỗi nhớ thương mãnh liệt, sâu sắc
mà được bộc lộ thật kín đáo, ý nhị
Khăn thương nhớ ai,
Khăn rơi xuống đất.
Khăn thương nhớ ai,
Khăn vắt lên vai.
Khăn thương nhớ ai,
Khăn chùi nước mắt.
Đèn thương nhớ ai,
Mà đèn không tắt.
Mắt thương nhớ ai,
Mắt ngủ không yên.
Trang 31Đêm qua em những lo phiền
Lo vì một nỗi không yên một bề
lo phiền
Lo không yên Cô gái trăn trở vì điều
gì?
- 2 dòng cuối: Nỗi lo âu về
sự bấp bênh của duyên phận.
Trang 32=> Bài ca dao là
tiếng nói của một
trái tim yêu mãnh liệt tha thiết và khát khao một tình yêu thuỷ chung, bền
chặt.
Trang 33Câu hỏi: Dòng nào nêu đúng vẻ đẹp tình yêu
của nhân vật trữ tình trong bài ca dao “Khăn
thương nhớ ai ”?
A.Tình yêu gắn với sự độ lượng, vị tha
B Tình yêu gắn với khát vọng vượt lên sự ràng buộc của lễ giáo phong kiến.
C Tình cảm sâu sắc được thể hiện qua cách nói trau chuốt, bóng bẩy.
D Tình yêu nồng nàn, cháy bỏng nhưng cách
biểu hiện rất kín đáo, tế nhị.
D
Trang 345 Cây đa cũ, bến đò xưa
Bộ hành có nghĩa, nắng mưa cũng chờ
6 Trăm năm đành lỗi hẹn hò
Cây đa bến cũ, con đò khác đưa
Trang 365 Cây đa cũ, bến đò xưa
Trang 37Trăm năm đành lỗi hẹn hò Cây đa bến cũ, con đò khác đưa
- Ý nghĩa
biểu tượng:
Ý nghĩa biểu tượng của hình ảnh “cây đa”, “bến cũ”,
“con đò”? “Cây đa”,
“bến cũ”
“con đò”
người ở lại
người ra đi
Trang 386 Trăm năm đành lỗi hẹn hò Cây đa bến cũ, con đò khác đưa
Trang 39TỔNG KẾT
• Ca dao yêu thương, tình nghĩa diễn tả tình cảm thắm thiết của người bình dân xưa trong tình yêu lứa đôi, tình cảm gia đình và quê hương
• Từ đó, gợi nên đời sống tâm hồn phong phú, sâu sắc của dân tộc
• Nghệ thuật: thể thơ truyền thống, những hình ảnh ẩn dụ, biểu tượng, điệp từ ngữ, công thức ngôn từ