giải pháp phòng ngừa rủi ro tín dụng tại ngân hàng thương mại cổ phần á châu - chi nhánh hà nội

Nguyên nhân ch quan .... Nguyên nhân khách quan ..... Nguyên nhân khách quan ..... Nguyên nhân ch quan: a... Bi n đ ng chính tr và các nguyên nhân khác... Có th th y đi u này các ngân h

M C L C DANH M C CÁC THU T NG VI T T T L I M U 1

CH NG 1: C S LÝ LU N V R I RO TÍN D NG TRONG NGÂN HÀNG TH NG M I 3

1.1 NH NG V N C B N V TÍN D NG NGÂN HÀNG 3

1.1.1 Khái ni m tín d ng và tín d ng ngân hàng: 3

1.1.1.1.Khái ni m tín d ng 3

1.1.1.2.Khái ni m tín d ng ngân hàng 3

1.1.2 Vai trò c a tín d ng ngân hàng 4

1.1.2.1 Góp ph n thúc đ y s n xu t và l u thông hàng hóa 4

1.1.2.2 Góp ph n n đ nh ti n t , n đ nh giá c .4

1.1.2.3 Góp ph n n đ nh đ i s ng, t o công n vi c làm, n đ nh tr t t xã h i 5

1.1.2.4 T o đi u ki n phát tri n m i quan h kinh t v i n c ngoài 5

1.1.3.Phân lo i Tín d ng ngân hàng 5

1.1.3.1.C n c vào m c đích s d ng 5

1.1.3.2.C n c vào th i h n tín d ng .6

1.1.3.4 C n c vào ph ng th c cho vay .6

1.1.3.5.C n c vào ph ng th c hoàn tr n g c 6

1.1.4 Nguyên t c c a tín d ng ngân hàng 6

1.1.4.1 V n vay luôn đ c đ m b o b ng các ngu n v n t ng đ ng 6

1.1.4.2 S d ng v n vay đúng m c đích đã th a thu n trong h p đ ng tín d ng 7

1.1.4.3 Hoàn tr n g c và lãi đúng h n 7

1.2 R I RO TRONG HO T NG TÍN D NG NGÂN HÀNG 8

1.2.1 Khái ni m v r i ro tín d ng ngân hàng 8

1.2.1.1 Khái ni m v r i ro 8

1.2.1.2 Khái ni m v r i ro tín d ng ngân hàng 9

1.2.2 Các lo i r i ro trong kinh doanh c a Ngân Hàng 10

1.2.2.1 R i ro tín d ng 10

1.2.2.2 R i ro lãi su t 10

1.2.2.3 R i ro thanh kho n 11

1.2.2.4 R i ro h i đoái 12

1.2.2.5 R i ro khác 12

1.2.3 c đi m c a r i ro tín d ng 13

1.2.4 Nguyên nhân phát sinh r i ro Tín d ng 13

1.2.4.1 Nguyên nhân ch quan 13

1.2.4.2 Nguyên nhân khách quan 16

1.2.5 Tác đ ng c a r i ro Tín d ng 18

1.2.5.1 i v i khách hàng 18

1.2.5.2 i v i Ngân hàng 18

1.2.5.3 i v i n n kinh t 18

1.2.6 Các d u hi u nh n bi t r i ro tín d ng 19

1.2.7.Các ch tiêu đánh giá ho t đ ng kinh doanh & r i ro tín d ng c a NHTM: 20

1.2.7.1 T l v n huy đ ng trên t ng ngu n v n 21

1.2.7.2 V n huy đ ng trên d n cho vay 21

1.2.7.3 T l d n trên t ng v n huy đ ng 21

1.2.7.4 H thu n 21

1.2.7.5 Vòng vay v n tín d ng 22

1.2.7.6 H s r i ro 22

1.2.7.7 T l n quá h n 22

1.2.7.8 T l r i ro tín d ng 23

1.2.8 Kinh nghi m t NHTM các n c trong phòng ng a r i ro tín d ng 23

1.2.8.1 Kinh nghi m t NHTM các n c 23

1.2.8.2 Bài h c rút ra đ i v i NHTM Vi t Nam 25

CH NG 2: TH C TR NG HO T NG TÍN D NG VÀ R I RO TÍN D NG T I CHI NHÁNH ACB HÀ N I - NGÂN HÀNG TMCP Á CHÂU 27

2.1 GI I THI U KHÁI QUÁT V NGÂN HÀNG TMCP Á CHÂU – CHI NHÁNH HÀ N I 27

2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n c a Ngân Hàng TMCP Á Châu – Chi nhánh Hà N i 27

2.1.2 C c u t ch c c a ngân hàng 27

2.1.3 K t qu ho t đ ng kinh doanh c a Chi nhánh ACB Hà N i – Ngân hàng TMCP Á Châu n m 2007 – 2009 29

2.1.3.1 Các lnh v c ho t đ ng c a ngân hàng 29

2.1.3.2 K t qu ho t đ ng kinh doanh 30

2.1.4 Các v n b n liên quan d n công tác phòng ng a r i ro tín d ng 33

2.1.4.1 Các v n b n pháp lý c a Chính ph , Ngân hàng Nhà N c 33

2.1.4.2 Các v n b n pháp lý c a ngân hàng TMCP Á Châu 34

2.2 TH C TR NG HO T NG TÍN D NG VÀ R I RO TÍN D NG T I

2.2.1 M t s quy đ nh v cho vay v n c a ngân hàng TMCP Á Châu 35

2.2.1.1 Nguyên t c vay v n 35

2.2.1.2 i u ki n vay v n c a khách hàng 35

2.2.1.3 M c cho vay 35

2.2.1.4.S đ quy trình cho vay 36

2.2.2 Mô hình đ nh h ng tín d ng t i Chi nhánh ACB Hà N i 37

2.2.2.1 X p h ng tín d ng cá nhân 37

2.2.2.2 X p h ng tín d ng doanh nghi p 39

2.2.3 K t qu ho t đ ng tín d ng c a Chi nhánh ACB Hà N i 43

2.2.3.1 Doanh s cho vay 44

2.2.3.2 Doanh s thu n 45

2.2.3.3 D n 45

2.2.4 Th c tr ng r i ro tín d ng và phòng ng a r i ro tín d ng t i Chi nhánh ACB Hà N i 46

2.2.5 Phân tích tình hình n quá h n c a Chi nhánh ACB Hà N i 48

2.2.5.1 N quá h n phân theo các thành ph n kinh t 49

2.2.5.2 N quá h n phân theo kh n ng thu h i 50

2.2.5.3 N quá h n phân theo th i h n cho vay 52

2.2.5.4 N quá h n phân theo nguyên nhân 53

2.3.NGUYÊN NHÂN C A R I RO TÍN D NG T I CHI NHÁNH ACB HÀ N I 55

2.3.1 Nguyên nhân khách quan 55

2.3.2 Nguyên nhân ch quan 58

2.4 NH NG BI N PHÁP NGÂN HÀNG ÁP D NG PHÒNG NG A R I RO TÍN D NG 64

2.4.1 Nâng cao ch t l ng cán b c a Ngân hàng 64

2.4.2 Nâng cao chât l ng th m đ nh khách hàng 64

2.4.3 B o đ m tín d ng b ng tài s n th ch p, c m c , b o lãnh và b o hi m tín d ng 65

2.4.4 B o lãnh 66

2.4.5 Th c hi n b o hi m tín d ng 66

2.4.6 X lý món vay có v n đ 67

2.4.7 M r ng c nh tranh 68

2.5 ÁNH GIÁ V CÁC BI N PHÁP PHÒNG NG A R I RO TÍN D NG T I CHI NHÁNH ACB HÀ N I 69

CH NG III: M T S GI I PHÁP H N CH R I RO TÍN D NG T I NGÂN HÀNG TMCP Á CHÂU NÓI CHUNG VÀ CHI NHÁNH ACB HÀ N I NÓI RIÊNG 73

3.1 nh h ng qu n lý r i ro tín d ng t i Chi nhánh ACB Hà N i – Ngân hàng TMCP Á Châu 73

3.1.1 nh h ng chung v ho t đ ng t n m 2011 – 2015 73

3.1.2 nh h ng ho t đ ng qu n lý r i ro tín d ng c a chi nhánh 74

3.2 Gi i pháp 76

3.2.1 Nhóm gi i pháp tr c ti p 76

3.2.1.1 Nâng cao nh n th c v vai trò quan tr ng c a qu n lý r i ro tín d ng 76

3.2.1.2 Gi i pháp v nh n bi t, đo l ng r i ro tín d ng 77

3.2.1.3 Gi i pháp đ h n ch r i ro, đi u ti t và giám sát r i ro tín d ng 78

3.2.1.4 Gi i pháp x lý kh c ph c khi r i ro tín d ng x y ra 80

3.2.2 Nhóm gi i pháp h tr 82

3.2.2.1 T ng c ng v n t có 82

3.2.2.2 Hoàn thi n mô hình t ch c theo h ng t ng c ng kh n ng QLRRTD 82

3.2.2.3 Nâng cao h n n a ho t đ ng ki m tra, ki m toán n i b 82

3.2.2.4 Hi n đ i hóa công ngh ngân hàng nh m góp ph n h n ch r i ro 82

3.2.2.5 Thi t l p m i quan h v i chính quy n đ a ph ng và các ban ngành 83

3.3 M T S KI N NGH 83

3.3.1 i v i chính ph , các b ngành và các c quan có liên quan 83

3.3.1.1 i v i chính ph 83

3.3.1.2 i v i các b , ngành và các c quan có liên quan 84

3.3.1.3 i v i chính quy n đ a ph ng 85

3.3.2 i v i Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam 85

3.3.2 i v i ngân hàng th ng m i c ph n Á Châu 87

3.3.4 i v i các đ n v vay v n 88

K T LU N 90

DANH M C TÀI LI U THAM KH O 91

XHTD X p h ng tín d ng

DANH M C S , B NG BI U Danh m c B ng: B ng 1.1: Nh ng bi u hi n c a m t kho n tín d ng x u và m t chính sách tín d ng kém hi u qu 20

B ng 2.1: T ng h p k t qu ho t đ ng kinh doanh c a Ngân hàng 30

B ng 2.2: Các ch tiêu ch m đi m XHTD cá nhân c a NHTMCP Á Châu 37

B ng 2.3: H th ng ký hi u XHTD cá nhân c a NHTMCP Á Châu 38

B ng 2.4: H ng d n tính toán m t s ch tiêu phân tích tài chính trong ch m đi m XHTD doanh nghi p c a NHTMCP Á Châu 40

B ng 2.5: i m tr ng s các ch tiêu phi tài chính ch m đi m XHTD doanh nghi p c a NHTMCP Á Châu 41

B ng 2.6: i m tr ng s các ch tiêu tài chính và phi tài chính ch m đi m 41

B ng 2.7: H th ng ký hi u XHTD doanh nghi p c a NHTMCP Á Châu 42

B ng 2.8: K t qu ho t đ ng cho vay 43

B ng 2.9: Các ch tiêu đánh giá r i ro tín d ng 46

B ng 2.10: Tình hình n quá h n t i Chi nhánh ACB Hà N i 49

B ng 2.11: C c u n quá h n theo thành ph n kinh t 49

B ng 2.12: Phân tích n quá h n theo kh n ng thu h i 51

B ng 2.13: N quá h n theo th i h n cho vay 52

B ng 2.14: C c u n quá h n theo nguyên nhân hình thành 54

Danh m c hình và s đ : Hình 2.1: Quy trình cho vay c a Ngân hàng 36

XHTD doanh nghi p c a NHTMCP Á Châu 41

Hình 2.2: N quá h n c a các thành ph n kinh t qua 3 n m 2007-2009 50

Hình 2.3: N quá h n theo th i h n cho vay 53

S đ 2.1: B máy t ch c c a Chi nhánh ACB Hà N i 28

đã đ t đ c nh ng thành t u đáng khích l đ t đ c đi u đó có s đóng góp không nh c a ngành Ngân hàng v i vai trò là " đòn b y kinh t ” thông qua ho t đ ng

tín d ng

Tín d ng ngân hàng là công c tài tr v n cho n n kinh t , góp ph n thúc đ y s phát tri n cân đ i c a các ngành, các l nh v c khác theo đ nh h ng c a Nhà n c

Ho t đ ng tín d ng là nghi p v ch y u c a h th ng ngân hàng th ng m i Vi t Nam, mang l i 80-90% thu nh p c a m i ngân hàng, tuy nhiên r i ro c a nó c ng không nh R i ro tín d ng cao quá m c s nh h ng r t l n đ n ho t đ ng kinh doanh ngân hàng ng tr c nh ng th i c và thách th c c a ti n trình h i nh p kinh

t qu c t , v n đ nâng cao kh n ng c nh tranh c a các ngân hàng th ng m i mà c

th là nâng cao ch t l ng tín d ng, gi m thi u r i ro đã tr nên c p thi t

Bên c nh đó, tình hình kinh t th gi i đang di n bi n ph c t p và nguy c

kh ng ho ng tín d ng t ng cao Vi t Nam là m t n c có n n kinh t m nên không tránh kh i nh ng nh h ng c a n n kinh t th gi i Do đó, yêu c u c p bách đ t ra là

r i ro tín d ng ph i đ c qu n lý, ki m soát m t cách bài b n và có hi u qu , đ m b o tín d ng ho t đ ng trong ph m vi r i ro ch p nh n đ c, h tr vi c phân b v n hi u

qu h n trong ho t đ ng tín d ng, gi m thi u các thi t h i phát sinh t r i ro tín d ng

và t ng thêm l i nhu n kinh doanh c a ngân hàng

Xu t phát t tính c p thi t c a v n đ , sau th i gian th c t p t i ngân hàng

th ng m i c ph n Á Châu - chi nhánh Hà N i, em đã quy t đ nh ch n đ tài “Gi i

2 M c tiêu nghiên c u đ tài

Qua vi c nghiên c u tình hình ho t đ ng, v n đ r i ro tín d ng trong n n kinh

t th tr ng hi n nay, tác gi đi sâu phân tích th c tr ng ho t đ ng kinh doanh c a Chi nhánh Á Châu Hà N i, c th là hoat đ ng tín d ng, tình hình n x u t đó

đ a ra nh ng gi i pháp nh m phòng ng a r i ro tín d ng trong ho t đ ng kinh doanh

c a Ngân hàng, đáp ng nhu c u nâng cao ch t l ng tín d ng c a Ngân hàng

3 i t ng và ph m vi nghiên c u

i t ng nghiên c u c a đ tài là các v n đ lý lu n và th c ti n liên quan đ n

r i ro tín d ng trong các ngân hàng th ng m i C th đây là ho t đ ng cho vay c a

Ngân hàng th ng m i c ph n Á Châu – Chi nhánh Hà N i

Ph m vi nghiên c u là t p trung nghiên c u ho t đ ng tín d ng đ i v i các cá nhân, h gia đình, doanh nghi p, và bi n pháp phòng ng a r i ro tín d ng t i ngân hàng TMCP Á Châu – Chi nhánh Hà N i, ch y u trong giai đo n 2007- 2009

m n, trong đó hai ch th là ng i đi vay và ng i cho vay s th a thu n m t m c lãi su t và m t th i h n n nh t đ nh N u hi u theo ngh a r ng thì tín d ng là s v n

đ ng các ngu n v n t n i th a sang n i thi u v n s n xu t

Nh v y, có th đ a ra khái ni m t ng quan v tín d ng nh sau: tín d ng là quan h vay m n d a trên nguyên t c có hoàn tr (c v n và lãi) sau m t kho ng th i gian nh t đ nh

Ban đ u quan h tín d ng ch y u th hi n b ng hi n v t và t n t i d i tên g i

là tín d ng n ng lãi Cho đ n khi ph ng th c s n xu t t b n ch ngh a ra đ i, các quan h tín d ng m i có đi u ki n phát tri n Tín d ng b ng hi n v t đã nh ng ch cho tín d ng b ng hi n kim, tín d ng n ng lãi phi kinh t đã nh ng ch cho hình th c tín d ng khác nh : tín d ng Ngân hàng, tín d ng Nhà n c…

M c dù tín d ng có quá trình t n t i và phát tri n lâu dài qua nhi u hình thái kinh t xã h i, v i nhi u hình th c khác nhau, song đ u có 3 đ c đi m sau:

- Tín d ng tr c h t là s chuy n giao quy n s d ng m t s ti n (hi n kim)

ho c tài s n (hi n v t) t ch th này sang ch th khác, ch không làm thay đ i quy n

s h u chúng

- Tín d ng bao gi c ng có th i h n và ph i đ c hoàn tr

- Ng i s h u v n tín d ng đ c nh n m t ph n thu nh p d i hình th c l i t c

1.1.1.2 Khái ni m tín d ng ngân hàng

Tín d ng ngân hàng là quan h tín d ng gi a ngân hàng, các t ch c tín d ng

v i các thành ph n kinh t và các t ng l p dân c nh : các doanh nghi p, các t ch c,

cá nhân, h gia đình… trong đó Ngân Hàng đóng vai trò là t ch c trung gian đ ng ra huy đ ng v n đ i v i các đ i t ng trên và s d ng s v n huy đ ng đ c đ cho vay

Nh v y trong m i quan h trên, Ngân hàng v a là ng i đi vay v a là ng i cho vay

V i t cách là ng i đi vay, Ngân hàng nh n ti n g i ho c phát hành các ch ng

ch ti n g i, trái phi u,… đ t p trung các ngu n v n t m th i nhàn r i trong xã h i làm ngu n v n ho t đ ng c a mình

V i t cách là ng i cho vay, Ngân hàng cung c p tín d ng cho các thành

ph n kinh t d i nhi u hình th c khác nhau nh cho vay, chi t kh u gi y t có giá tr , b o lãnh, cho thuê tài chính… thông qua các ho t đ ng này Ngân hàng có

th cung ng v n k p th i cho n n kinh t đ ng th i t i đa hóa hi u qu s d ng

v n c a mình Trong khóa lu n này, tín d ng ngân hàng đ c hi u là c p tín d ng (cho vay) c a ngân hàng

1.1.2.1 Góp ph n thúc đ y s n xu t và l u thông hàng hóa

Trong quá trình s n xu t kinh doanh, đ duy trì s ho t đ ng liên t c đòi h i v n

c a các xí nghi p ph i t m th i t n t i c ba giai đo n: d tr , s n xu t và l u thông nên hi n t ng th a thi u v n t m th i th ng xuyên x y ra các doanh nghi p T

đó tín d ng ngân hàng đã góp ph n đi u ti t các ngu n v n t o đi u ki n s n xu t kinh doanh không b gián đo n

M t khác, v i m c tiêu m r ng s n xu t kinh doanh đ i v i t ng doanh nghi p thì yêu c u v ngu n v n là m t trong nh ng m i quan tâm hàng đ u đ c đ t ra B i

l , đ y m nh ti n đ s n xu t không ch trông ch vào ngu n v n t có mà doanh nghi p ph i bi t t n d ng nh ng dòng ch y khác c a v n trong xã h i T đó, tín d ng ngân hàng v i v i ch c n ng là n i t p trung đ i b ph n v n nhàn r i s là trung tâm đáp ng nhu c u v n b sung cho đ u t phát tri n Nh v y, v a giúp cho doanh nghi p rút ng n đ c th i gian tích l y v n, nhanh chóng cho đ u t m r ng s n

xu t, v a góp ph n đ y nhanh t c đ t p trung v n và tích l y v n cho n n kinh t Trong đi u ki n hi n nay cùng v i s phân ph i và h p tác qu c t ngày m t sâu

r ng thì quá trình đi u ti t v n không ch gi i h n trong ph m vi qu c gia mà hình thành các quan h trên c th gi i

1.1.2.2 Góp ph n n đ nh ti n t , n đ nh giá c

Khi th c hi n ch c n ng trên, t n d ng nh ng ngu n v n nhàn r i trong xã h i, tín d ng đã làm gi m kh i l ng ti n m t t n đ ng trong l u thông Do đó tín d ng ngân hàng đ c xem là m t trong nh ng bi n pháp h u hi u góp ph n làm gi m l m phát và n đ nh ti n t M t khác do cung c p v n tín d ng cho n n kinh t , t o đi u

ki n cho các doanh nghi p hoàn thành k ho ch s n xu t kinh doanh, làm cho s n xu t ngày càng phát tri n, s n ph m hàng hóa làm ra ngày càng nhi u đáp ng nhu c u ngày càng t ng c a xã h i Chính nh đó mà tín d ng ngân hàng góp ph n n đ nh th

Trong nh ng th p niên g n đây, h u h t các n c có n n kinh t phát tri n, trong công tác qu n lí v mô c a Nhà n c nh m th c hi n m c tiêu chính sách ti n t trong t ng th i k nh t đ nh, lãi su t tín d ng đã tr thành m t trong nh ng công c

đi u ti t nh y bén và linh ho t đ đ a thêm ti n vào l u thông hay rút ti n ra kh i l u thông T đó t o ra s phù h p gi a kh i l ng ti n t v i yêu c u t ng tr ng c a n n kinh t

Nh v y tín d ng ngân hàng đã góp ph n không nh trong vi c n đ nh ti n

t t o đi u ki n n đ nh giá c , đây là ti n đ quan tr ng đ s n xu t và l u thông phát tri n

1.1.2.3 Góp ph n n đ nh đ i s ng, t o công n vi c làm, n đ nh tr t t xã h i

ây là h qu t t y u c a hai vai trò nêu trên: n n kinh t phát tri n trong m t môi tr ng n đ nh v ti n t là đi u ki n đ nâng cao đ i s ng c a các thành viên trong xã h i t đó rút ng n s chênh l ch gi a các giai c p

Trên c s đa d ng hoá các hình th c cho vay, tín d ng ngân hàng không ch đáp ng nhu c u v n cho các doanh nghi p mà còn ph c v cho các t ng l p dân c trong xã h i Hi n nay, ngoài vi c phát tri n các lo i hình tín d ng dân c , Nhà n c còn thành l p các qu xoá đói gi m nghèo, cho vay theo ch ng trình tín d ng nh m đáp ng nhu c u vay v n h p lý c a các cá nhân nh phát tri n kinh t gia đình, mua

s m nhà c a thi t b sinh ho t… t đó t o công n vi c làm và m c s ng n đ nh cho

cá nhân, gia đình góp ph n n đ nh xã h i

1.1.2.4 T o đi u ki n phát tri n m i quan h kinh t v i n c ngoài

Trong đi u ki n hi n nay, phát tri n kinh t c a m t n c luôn g n li n v i th

tr ng th gi i, kinh t “đóng” đã nh ng b c cho n n kinh t “m ” Tín d ng ngân hàng đã tr thành m t trong nh ng bi n pháp n i li n quan h kinh t gi a các n c

v i nhau

i v i các n c đang phát tri n và n c ta nói riêng, tín d ng đóng vai trò r t quan tr ng trong vi c m r ng xu t kh u hàng hoá, đ ng th i nh ngu n tín d ng bên ngoài đ công nghi p hoá hi n đ i hoá n n kinh t

1.1.3.1.C n c vào m c đích s d ng: theo tiêu th c này tín d ng ngân hàng có

th phân chia thành các lo i sau:

- Cho vay ph c v SXKD công th ng nghi p

- Cho vay tiêu dùng cá nhân

- Cho vay b t đ ng s n

- Cho vay nông nghi p

- Cho vay kinh doanh xu t nh p kh u

1.1.3.2.C n c vào th i h n tín d ng: theo tiêu th c này tín d ng có th phân

chia thành các lo i sau:

- Cho vay ng n h n: là lo i cho vay có th i h n d i m t n m M c đích c a lo i cho vay này th ng là nh m tài tr cho vi c đ u t vào tài s n l u đ ng

- Cho vay trung h n: là lo i cho vay có th i h n t 1 n m đ n 5 n m M c đích

c a lo i cho vay này là th ng là nh m tài tr đ u t vào tài s n c đ nh

- Cho vay dài h n: là lo i cho vay có th i h n trên 5 n m M c đích c a lo i cho vay này là th ng là nh m tài tr đ u t vào các danh m c đ u t

1.1.3.3 C n c vào m c đ tín nhi m c a khách hàng: theo tiêu th c này tín

d ng có th phân chia thành các lo i sau:

- Cho vay không có đ m b o: là lo i cho vay không có tài s n th ch p, c m c

ho c b o lãnh c a ng i khác mà ch d a vào uy tín c a b n thân khách hàng vay v n

đ quy t đ nh cho vay

- Cho vay có đ m b o: là lo i cho vay d a trên c s có tài s n đ m b o cho ti n vay nh th ch p, c m c ho c b o lãnh c a m t bên th ba nào khác

1.1.3.4 C n c vào ph ng th c cho vay: theo tiêu th c này tín d ng có th chia

thành các lo i sau:

- Cho vay theo món hay còn g i là cho vay t ng l n: Cho vay t ng l n là ph ng

th c cho vay mà m i l n vay v n khách hàng và ngân hàng đ u ph i làm th t c vay

v n c n thi t và ký h p đ ng tín d ng

- Cho vay theo h n m c tín d ng: Ngân hàng và khách hàng xác đ nh và tho thu n m t h n m c tín d ng, duy trì trong m t kho ng th i gian nh t đ nh H n m c tín d ng là m c d n vay t i đa đ c duy trì trong m t th i h n nh t đ nh mà ngân hàng và khách hàng đã tho thu n trong h p đ ng tín d ng

1.1.3.5.C n c vào ph ng th c hoàn tr n g c: theo tiêu th c này tín d ng có

th đ c chia thành các lo i sau:

- Cho vay ch có m t k tr n hay còn g i là cho vay tr n m t l n khi đáo h n

- Cho vay có nhi u k tr n hay còn g i là cho vay tr góp

- Cho vay tr n nhi u l n nh ng không có k h n tr n c th mà tùy kh n ng tài chính c a mình ng i đi vay có th tr n b t k lúc nào

1.1.4.1 V n vay luôn đ c đ m b o b ng các ngu n v n t ng đ ng

Nguyên t c này xu t phát t s yêu c u c a quy lu t l u thông ti n t nh m làm cho s v n đ ng c a ti n t g n li n v i s v n đ ng c a v t t hàng hóa gi v ng s c mua c a ti n

Th c hi n nguyên t c này đòi h i ngay t khi nh n ti n vay và trong su t quá

1.1.4.2 S d ng v n vay đúng m c đích đã th a thu n trong h p đ ng tín d ng

Cho vay đúng m c đích không nh ng là nguyên t c mà còn là ph ng châm

ho t đ ng c a tín d ng ngân hàng, đ i v i ngân hàng b t k m t kho n cho vay nào

đ i v i n n kinh t c ng ph i luôn h ng đ n m c tiêu và yêu c u phát tri n kinh t

xã h i trong t ng giai đo n phát tri n i v i khách hàng vay v n c ng ph i đáp

ng các m c đích c th trong quá trình ho t đ ng đ thúc đ y đ n v hoàn thành nhi m v c a mình

Khi kho n vay đ c ngân hàng ch p nh n thì m c đích s d ng v n vay c ng s

đ c ghi vào trong h p đ ng tín d ng, ngân hàng có trách nhi m th ng xuyên ki m tra tình hình s d ng v n vay c a khách hàng n u phát hi n khách hàng s d ng v n sai m c đích thì ngân hàng có th s d ng các bi n pháp phù h p đ x lý

Th c hi n nguyên t c này, không nh ng là th c hi n nguyên t c v n có c a tín

d ng nói chung mà còn có tác d ng l n trong tín d ng đ u t , tác d ng đó th hi n trên hai m t sau:

- M t là: vi c s d ng ti n vay đúng m c đích là yêu c u c b n đ hoàn thành

k ho ch xây d ng c b n chung c a xã h i c ng nh k ho ch xây d ng c a Nhà

n c, c a các ch th đ u t …

- Hai là: s d ng ti n vay đúng m c đích, phù h p v i kh i l ng và chi phí đ u

t theo lu n ch ng kinh t k thu t s cho phép đ m b o ti n đ thi công và hoàn thành t ng h n m c công trình hay toàn b công trình, v a là nhân t đ nâng cao hi u

Tuy nhiên, trên th c t do tác đ ng c a nhi u nguyên nhân khi n cho đ n v vay

v n không tr đ c n vay đ m b o nguyên t c này, t ch c tín d ng bu c đ n v

ph i th ch p tài s n và ti n hành phát mãi tài s n th ch p đ thu h i v n trong tr ng

h p đ n v vay không tr đ c n vay

1.2 R I RO TRONG HO T NG TÍN D NG NGÂN HÀNG

V nh n th c th c ti n c ng nh v lí lu n, n u nh nâng cao ch t l ng tín

d ng là m c tiêu quan tr ng trong ho t đ ng tín d ng, thì phòng ng a r i ro có th coi

nh m t gi i pháp quan tr ng có tính ch t quy t đ nh đ nâng cao ch t l ng tín d ng Hai n i dung này t t nhiên có m i quan h m t thi t v i nhau ây là v n đ luôn luôn

th i s đ i v i ho t đ ng Ngân Hàng n c ta, nh t là trong b i c nh hi n nay n c

ta khi tín d ng có xu h ng t ng tr ng nhanh, lãi su t cho vay cao, doanh nghi p thành l p nhi u, th tr ng di n bi n ph c t p, nhi u v vi c x y ra đ i v i doanh nghi p có liên quan đ n pháp lu t,… thì l i càng ph i quan tâm đ ng th i đ n m r ng tín d ng, g n v i nâng cao ch t l ng tín d ng Khi vi t v r i ro tín d ng khóa lu n này đ ng trên góc nhìn t phía Ngân Hàng là chính, r i ro tín d ng đ c xem xét là r i

ro c a NHTM

Trong kinh doanh c a Ngân Hàng t i Vi t Nam l i nhu n t ho t đ ng tín d ng chi m t tr ng thu nh p ch y u c a các NHTM, tuy nhiên ho t đ ng này luôn ti m n

r i ro cao c bi t là các n c có n n kinh t m i phát tri n nh Vi t Nam b i h

th ng thông tin thi u minh b ch trình đ qu n lý r i ro còn h n ch , tính chuyên nghi p c a Ngân Hàng ch a cao nói cách khác r i ro là m t t t y u trong ho t đ ng kinh doanh tín d ng P.Volker c u Ch t ch C c d tr Liên bang M nói “N u Ngân Hàng không có r i ro và các kho n n x u thì không ph i là ho t đ ng kinh doanh c a Ngân Hàng” đi u đó cho th y r i ro tín d ng luôn t n t i và n x u là m t th c t hi n nhiên b t c Ngân Hàng nào k c các Ngân Hàng hàng đ u trên th gi i b i có

nh ng r i ro n m ngoài kh n ng ki m soát c a con ng i Tuy nhiên s khác bi t c

b n c a các Ngân Hàng có n ng l c qu n tr r i ro tín d ng đ m r ng và nâng cao

ch quan hay khách quan khi n cho khách hàng không hoàn tr đ c n cho ngân hàng c g c và lãi khi đ n h n

Tr c đây, v i c ch k ho ch t p trung bao c p ít có t ch c kinh doanh nào

đ ý đ n r i ro trong ho t đ ng mà h ch th c hi n m t cách máy móc theo quy t

đ nh, ch th , ch tiêu c a c p trên giao, b i vì l i hay l h v n đ c h ng m t m c

h ng th nh nhau đây là m t thi t h i l n cho n n kinh t đ t n c

Trong n n kinh t th tr ng t do th i m c a, t do c nh tranh nh hi n nay,

t t c m i thành ph n kinh t dù qu c doanh hay ngoài qu c doanh c ng đ u chú tr ng

đ n hi u qu ho t đ ng kinh doanh c a mình, luôn tìm cách nâng cao l i nhu n đ

đ ng v ng trên th tr ng, n u không s b đào th i Chính vì l đó mà r i ro luôn

đ c quan tâm xem xét và qu n lý m t cách đ c bi t đ nh m kh c ph c h n ch đ n

m c th p nh t các r i ro có th x y ra trong ho t đ ng kinh doanh c a mình nh m nâng cao hi u qu và l i nhu n c bi t, ho t đ ng ngân hàng trong n n kinh t th

tr ng hi n nay đã phát sinh nhi u r i ro B i vì, Ngân hàng là m t doanh nghi p kinh doanh trên lnh v c ti n t , luôn ph thu c vào khách hàng, r i ro c a khách hàng vay

v n c ng kéo theo r i ro c a ngân hàng

Trong ho t đ ng c a Ngân hàng có r t nhi u lo i r i ro sau: r i ro tín d ng, r i

ro lãi su t, r i ro thanh kho n, r i ro h i doái, r i ro môi tr ng, r i ro công ngh và

ho t đ ng, r i ro qu c gia và r i ro khác…Trong đó r i ro tín d ng đóng vai trò quan

là vi c thanh toán n g c và lãi không đúng h n N u t t c các kho n cho vay c a ngân hàng đ u đ c thanh toán đ y đ và đúng h n c g c và lãi thì ngân hàng không

b r i ro tín d ng Ng c l i, n u ng i vay ti n không có kh n ng tr n ho c c ý không tr n thì r i ro n y sinh

R i ro tín d ng không ch gi i h n ho t đ ng cho vay mà còn bao g m nhi u

ho t đ ng mang tính ch t tín d ng khác c a NHTM nh : ho t đ ng b o lãnh, tài tr ngo i th ng, cho thuê tài chính…

n i, khi lãi su t th tr ng xu ng th p khi n thu nh p lãi cho vay c a ngân hàng gi m

R i ro lãi su t đ c bi t quan tr ng khi ngân hàng huy đ ng v n thông qua phát hành trái phi u, ho c đ u t tài chính khá l n và theo lãi su t th tr ng

M t khác, ngân hàng còn có th g p r i ro gi m giá tr tài s n khi lãi su t th

tr ng thay đ i Nh chúng ta đã bi t, giá th tr ng c a tài s n Có hay tài s n N là

d a trên khái ni m giá tr hi n t i c a ti n t Do đó, n u lãi su t th tr ng t ng lên thì

m c chi t kh u giá tr tài s n c ng t ng lên, và do đó giá tr hi n t i c a tài s n Có và tài s n N gi m xu ng Ng c l i, n u lãi su t th tr ng gi m thì giá tr c a tài s n

Có và tài s n N s t ng lên Do đó, n u k h n c a tài s n Có và tài s n N không cân

x ng v i nhau Ví d tài s n Có có k h n dài h n tài s n N , thì lãi su t th tr ng

t ng, giá tr tài s n Có s gi m nhanh h n nhi u so v i s gi m c a giá tr tài s n N

R i ro gi m giá tr tài s n khi lãi su t th tr ng thay đ i thu c lo i r i ro v lãi su t có

th d n đ n thi t h i v tài s n cho ngân hàng

Ngoài ra r i ro lãi su t còn có th x y ra do các nguyên nhân khác nh : Do b t l i trong c nh tranh bu c ngân hàng ph i t ng lãi su t huy đ ng và h lãi su t cho vay đ thu hút khách hàng do đó đã làm t ng chi phí và gi m thu nh p c a ngân hàng; do cung ti n t

nh h n c u ti n t nên ngân hàng ph i t ng lãi su t đ huy đ ng v n; do chính sách u đãi trong cho vay c a Nhà n c nên ngân hàng ph i gi m lãi su t cho vay

1.2.2.3 R i ro thanh kho n

R i ro thanh kho n là lo i r i ro ch xu t hi n trong tr ng h p ngân hàng m t

kh n ng thanh toán các kho n n khi nh ng ng i g i ti n có nhu c u rút ti n g i ngân hàng ngay l p t c R i ro thanh kho n là r i ro nguy hi m nh t c a ngân hàng có liên quan đ n s s ng còn c a ngân hàng M t ngân hàng ho t đ ng bình th ng ph i

đ m b o đ c các nhu c u thanh toán trong hi n t i, t ng lai và các nhu c u thanh toán đ t xu t N u không đáp ng đ c các nhu c u thanh toán đó ngân hàng có th b

m t kh n ng thanh toán và có nguy c phá s n Trong nh ng tr ng h p nh v y thì ngân hàng ph i đi vay b sung ngu n v n thanh toán ho c ph i bán tài s n có c a mình đ đáp ng nhu c u rút ti n c a ng i g i ti n

c tr ng c b n c a r i ro thanh toán là tính l ng c a tài s n Có th p h n so

v i tài s n N , nên Ngân hàng có th không đáp ng đ c đ y đ các yêu c u thanh toán R i ro thanh toán xu t hi n do hai nguyên nhân chính đó là nguyên nhân t phía tài s n N và nguyên nhân t phía tài s n Có

- Nguyên nhân t phía tài s n N phát sinh do Ngân hàng không đáp ng đ c các nhu c u thanh toán bu c ph i nh ng bán các tài s n khác v i giá th p h n giá th

tr ng có thu nh p cao h u h t các Ngân hàng đ u gi m d tr ti n m t và t ng

đ u t vào nh ng tài s n có tính thanh kho n th p và có th i h n dài, do v y khi nh ng

ng i g i ti n đ ng th i có nhu c u rút ti n ngay l p t c thì ngân hàng r t d b r i ro

- Nguyên nhân t phía tài s n Có phát sinh trong tr ng h p m t s các kho n tín d ng đã c p không đ c hoàn tr đúng h n, trong khi v n huy đ ng đã đ n h n thanh toán và các h p đ ng tín d ng đã ký đ n h n gi i ngân Trong tr ng h p này, Ngân hàng ph i tìm ngay nh ng ngu n v n khác đ tài tr đáp ng k p th i các nhu c u thanh toán phát sinh bu c ngân hàng ph i s d ng ti n m t d tr , ho c bán tài s n Có khác ho c đi vay t bên ngoài i u này có th d n đ n nh ng r i ro v tài

s n N cho ngân hàng, ho c làm gi m thu nh p c a ngân hàng , ho c làm t ng r i ro

v tài s n N cho ngân hàng

- Ngoài ra còn có th do k gian c ý làm ch ng t gi , truy c p vào m ng c a ngân hàng đ n c p ti n n u không đ c phát hi n k p th i thì r i ro thanh toán n y sinh

1.2.2.4 R i ro h i đoái:

R i ro h i đoái là r i ro do s bi n đ ng c a t giá h i đoái gây nên Nh ng r i

ro này có th phát sinh trong t t c các nghi p v có liên quan đ n ngo i t c a ngân hàng nh : cho vay, huy đ ng v n b ng ngo i t , mua bán ngo i t , đ u t ch ng khoán

b ng ngo i t …

Trong các giao dch ngo i h i và trong cân đ i tài s n b ng ngo i t c a ngân hàng, b t c m t tr ng thái ngo i h i “tr ng” hay “đo n” đ u có th g p r i ro h i đoái khi t giá ngo i t thay đ i N u ngân hàng tr ng thái ngo i t tr ng thì khi ngo i t t ng giá ngân hàng s có lãi, ng c l i ngân hàng s b l khi ngo i t đó

xu ng giá N u ngân hàng tr ng thái đo n v m t lo i ngo i t nào đó, khi ngo i t

n c gây b t l i cho ngân hàng R i ro môi tr ng là nh ng r i ro mà ngân hàng khó

ki m soát đ c, chúng có th làm suy y u kh n ng ch u đ ng r i ro c a ngân hàng

ho c gây cho ngân hàng nh ng thi t h i v tài chính

- R i ro v công ngh : lo i r i ro này th ng x y ra trong các tr ng h p: ngân hàng đã đ u t r t l n vào phát tri n công ngh nh ng hi u qu s d ng không cao không ti t ki m chi phí cho ngân hàng theo nh mong mu n ho c h th ng công ngh

c a ngân hàng tr c tr c làm nh h ng đ n vi c đi u hành ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng gây ra nh ng t n th t nh t đ nh

- Các r i ro khác: r i ro ho t đ ng, r i ro qu c gia, r i ro pháp lý…thay đ i thu

đ t ng t, nh h ng c a chi n tranh làm cho các đi u ki n c a th tr ng tài chính thay đ i đ t bi n không d tính tr c, s s p đ đ t ng t c a th tr ng ch ng khoán,

r i ro tr m c p, l a đ o…

m c th p nh t r i ro tín d ng ch không th lo i b nó đ c

- R i ro tín d ng mang tính gián ti p B i vì ngân hàng là m t đ nh ch tài chính trung gian, có m t v trí quan tr ng trong n n kinh t th tr ng, nó là m t t ch c kinh doanh ti n t mà ho t đ ng ch y u và th ng xuyên là nh n ti n g i c a khách hàng

v i trách nhi m hoàn tr và s d ng s ti n đó đ cho vay B i v y, khi ng i vay g p

r i ro trong s n xu t kinh doanh nh : h a ho n, l l t, chi n tranh, s đ v c a đ i tác, khách hàng t y chay s n ph m c a công ty…d n đ n thua l , phá s n thì s gây ra

r i ro cho NHTM, cho nên nói r i ro tín d ng mang tính ch t gián ti p

- R i ro tín d ng có tính ch t đa d ng và ph c t p Tính đa d ng và ph c t p c a

r i ro tín d ng có th chia làm nhi u lo i nh : r i ro v đ o đ c; r i ro c ch ; r i ro công tác ki m tra, ki m soát…

1.2.4.1 Nguyên nhân ch quan:

a Nguyên nhân t phía Ngân hàng: Ngân hàng là m t ngành kinh doanh đ c

bi t đi vay v i lãi su t th p và sau đó cho vay l i v i lãi su t cao h n đ h ng chênh

l ch lãi su t Do đó, ngân hàng luôn xem xét r t c n th n tr c khi cho vay đ đ t hi u

qu tránh r i ro m t v n Vì th r i ro tín d ng do nguyên nhân t phía ngân hàng

th ng chi m t l nh và do nh ng nguyên nhân sau:

 Quy trình tín d ng còn nhi u b t c p:

Ngân hàng không có đ thông tin v các s li u th ng kê, ch tiêu đ phân tích

và đánh giá khách hàng,…d n đ n vi c xác đ nh sai hi u qu ph ng án xin vay, ho c xác đ nh th i h n cho vay và tr n không phù h p v i ph ng án kinh doanh c a khách hàng

Bên c nh đó còn có th là do s l i l ng trong quá trình ki m tra, giám sát sau khi cho vay nên không phát hi n k p th i hi n t ng s d ng v n vay không đúng m c đích Hay phía ngân hàng quá tin t ng vào tài s n th ch p, b o lãnh, b o hi m coi đó

là v t ch t đ m b o ch c ch n cho s thu h i n g c và lãi ti n vay d n đ n nh ng r i

ro trong quá trình thu h i v n Hi n nay còn xu t hi n t ng m t s ngân hàng ch y theo s l ng (theo k ho ch) mà sao lãng vi c coi tr ng ch t l ng kho n vay, quá

l c quan, tin t ng vào s thành công c a ph ng án kinh doanh khi n vi c ki m soát

ch t l ng tín d ng gi m hi u qu

 i ng nhân viên thi u đ o đ c và trình đ chuyên môn nghi p v ch a cao:

Ngân hàng có th thi u m t b ph n chuyên trách theo dõi, qu n lý r i ro,

qu n lý h n m c tín d ng t i đa cho t ng khách hàng thu c t ng ngành ngh , s n

ph m t ng đ a ph ng khác nhau đ phân tán r i ro, các d báo c n thi t trong t ng

th i k Cán b tín d ng th c hi n không đúng quy trình cho vay hay do quy trình tín

d ng thi u ch t ch và không phù h p

Ngân hàng vi ph m các nguyên t c trong cho vay, cho vay v t t l an toàn,

ho c thi u tài s n th ch p, c m c Do ch t l ng cán b tín d ng th p nên th m đ nh khách hàng đ cho vay thi u chính xác ho c cán b tín d ng vi ph m đ o đ c trong cho vay, c u k t v i khách hàng đ cho vay không đúng quy đ nh c a ngân hàng, ho c cán b tín d ng chi m d ng v n vay d n đ n các kho n n quá h n, n x u gia t ng

 Do c nh tranh gi a các NHTM ngày càng gay g t nên ngân hàng n i l ng v

đi u ki n c n có c a khách hàng đ cho vay nh m thu hút khách hàng

S n i l ng các đi u ki n cho vay c a ngân hàng đ i v i khách hàng M t s chi nhánh c a h th ng NHTM do ch y theo thành tích, mu n t ng nhanh d n đã h

th p lãi su t cho vay, h th p đi u ki n tín d ng đ thu hút khách hàng, t o ra vi c

c nh tranh thi u lành m nh gi a các chi nhánh, làm gi m l i nhu n c a toàn h th ng

Thông tin kinh t , thông tin r i ro, phân tích tín d ng, phân tích ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng ch a đ c t ch c th c hi n có hi u qu Vi c qu n lý thông tin tín d ng v n đ c th c hi n ch y u b ng th công, thi u chính xác và không đ y đ , k p th i Vì v y, vi c phân tích đánh giá tín d ng theo ngành, theo khách hàng ch a đ c th c hi n th ng xuyên đ có đ c nh ng đ nh h ng tín d ng chính xác và kp th i

b Nguyên nhân t phía khách hàng: R i ro t phía khách hàng là nguyên nhân

ch y u d n đ n r i ro trong ho t đ ng tín d ng c a ngân hàng Vi c phòng tránh r t khó kh n và ph c t p R i ro x y ra th ng b i nh ng nguyên nhân sau:

 i v i khách hàng là cá nhân:

(1) Thi u n ng l c tài chính: khách hàng vay v n không đ kh n ng tài chính đ

tr n , d n đ n vi c thu h i n c a Ngân Hàng g p khó kh n C th nguyên nhân tài chính đây bao g m r t nhi u y u t , có th do không tuân th làm đúng theo k

ho ch đã xây d ng ban đ u, ho ch đ nh tài chính không h p lý, phát sinh nh ng kho n

m c chi phí không tính tr c,…… Khi khách hàng vay ti n đ m r ng quy mô kinh doanh, đa ph n là t p trung v n đ u t vào tài s n v t ch t ch ít khách hàng dám

m nh d n đ i m i cung cách qu n lý, đ u t cho b máy giám sát kinh doanh, tài chính, k toán theo đúng chu n m c Quy mô kinh doanh phình ra quá to so v i t duy

qu n lý là nguyên nhân d n đ n s phá s n c a các ph ng án kinh doanh đ y kh thi

mà l ra nó ph i thành công trên th c t Theo đó, kh n ng qu n lý kinh doanh y u

kém gây nên tình tr ng kinh doanh thua l c a các doanh nghi p, nh h ng nghiêm

tr ng t i kh n ng tr n c a khách hàng, gia t ng t tr ng n quá h n, n x u trong ngân hàng Nh ng y u t trên không th không lo i tr khi ti n hành m t k ho ch kinh doanh

(2) Thi u n ng l c pháp lý: Khi khách hàng thi u n ng l c pháp lý thì vi c thu

h i n c a ngân hàng c ng g p khó kh n do c n tr v th t c và th i gian

(3) S d ng v n sai m c đích: ó là vi c khách hàng dùng v n vay c a mình không đúng m c đích theo th a thu n trong h p đ ng tín d ng T đó d n đ n khách hàng có th làm n thua l và không có kh n ng tr n cho ngân hàng

(4) Do ý mu n ch quan c a ng i đi vay c tình không tr n : ây là tr ng

h p x u nh t trong các nguyên nhân ch quan d n đ n r i ro tín d ng Lo i nguyên nhân này đ c x p vào nguyên nhân r i ro v đ o đ c c a ng i đi vay Trên th c t cho th y y u t đ o đ c là nguyên nhân r t quan tr ng trong vi c tr n vay, ng i đi vay có th có kh n ng nh ng c tình không tr n , l a đ o chi m đo t ti n vay c a bên cho vay

(5) Do hoàn c nh gia đình g p khó kh n nh : b sa th i, th t nghi p, tai n n lao

đ ng…d n đ n m t đi ngu n thu nh p đ tr n ngân hàng

Nhìn chung, v i các nguyên nhân này ngân hàng có th xác đ nh đ c thông tin qua quá trình th m đ nh tình hình s n xu t kinh doanh tr c, trong và sau khi cho vay

t đó đánh giá m c đ r i ro c a kho n vay m t cách khách quan nh t

 i v i khách hàng là doanh nghi p:

(1) Doanh nghi p b m t n ng l c pháp lý: Do trong quá trình ho t đ ng kinh doanh doanh nghi p b thu h i gi y phép kinh doanh, d n đ n s n xu t kinh doanh không đ c và không có kh n ng tr n ngân hàng

(2) N ng l c chuyên môn và uy tín lãnh đ o c a doanh nghi p b gi m th p, đ o

đ c ngh nghi p y u kém, thi u quan tâm đ th c hi n t t các khâu c a quá trình t

ch c, đi u hành s n xu t kinh doanh hay do s h n ch v ngh nghi p chuyên môn

c a nhân viên doanh nghi p d n đ n doanh nghi p làm n y u kém thua l

(3) Do doanh nghi p s d ng v n vay sai m c đích

(4) Do quá trình h i nh p kinh t qu c t (nh gia nh p t ch c WTO, AFTA), các doanh nghi p trong n c không c nh tranh l i v i các công ty n c ngoài d n đ n

gi m sút th tr ng tiêu th , giá thành s n ph m làm ra ph i h th p đ c nh tranh t

đó các doanh nghi p làm n thua l và m t kh n ng tr n ngân hàng

(5) Do doanh nghi p không mua b o hi m nh : b o hi m h a ho n, b o hi m tài

s n, b o hi m thiên tai,…nên khi có bi n c x y ra thì doanh nghi p b t n th t l n và không có kh n ng tr n vay

1.2.4.2 Nguyên nhân khách quan: Nguyên nhân này là tác nhân gây ra r i ro tín

d ng b t kh kháng, x y ra ngoài ý mu n và t m ki m soát c a con ng i trong m t

th i đi m nào đó

 Xu t phát t môi tr ng kinh t không n đ nh:

Trong m t n n kinh t t ng tr ng lành m nh ti m n ng s n xu t và tiêu dùng

c a xã h i còn l n thì ho t đ ng s n xu t kinh doanh còn có nhi u c h i đ phát tri n

và ng c l i, khi n n kinh t có hi n t ng l m phát t ng v t kéo theo đ ng ti n n i

đ a b m t giá, d n đ n kinh doanh trong n c b tr ng i và khó kh n khi n cho kh

n ng thu h i v n tín d ng tr nên ph c t p

Th nh t, s bi n đ ng quá nhanh và không d đoán đ c c a th tr ng th

gi i N n kinh t Vi t Nam v n còn l thu c quá nhi u vào s n xu t nông nghi p và công nghi p ph c v nông nghi p…v n r t nh y c m v i r i ro th i ti t và giá c th

gi i, nên d b t n th ng khi th tr ng th gi i bi n đ ng x u

N n kinh t Vi t Nam là n n kinh t m , xu h ng h i nh p kinh t th gi i và trong khu v c là hi n nhiên, vì v y tr c nh ng bi n đ ng c a th tr ng th gi i không tránh kh i tác đ ng Do đó h th ng Ngân hàng Vi t Nam c ng ít nhi u b nh

h ng Th tr ng b t đ ng s n và ch ng khoán đang trong tình c nh khó kh n, các kho n đ u t vào hai th tr ng đó khó có th thu h i, vi c mua bán di n ra khó kh n

h n, khách hàng s không có ngu n tr n , đ ng th i t l tài s n đ m b o không đ

đ m b o cho d n còn l i,… khi n hàng lo t các nguy c ti m n c a r i ro tín d ng (RRTD) xu t hi n

Th hai, r i ro t t y u c a quá trình t do hoá tài chính, h i nh p qu c t Quá trình t do hoá tài chính và h i nh p qu c t có th làm cho n x u gia t ng khi t o môi tr ng c nh tranh gay g t, khi n h u h t khách hàng ph i đ i m t v i nguy c thua l và quy lu t ch n l c kh c nghi t c a th tr ng Bên c nh đó, b n thân s c nh tranh c a các NHTM trong n c và qu c t c ng khi n các ngân hàng trong n c v i

h th ng qu n lý y u kém g p nguy c r i ro t ng lên b i h u h t các khách hàng có

ti m l c tài chính l n s b các ngân hàng n c ngoài thu hút

Th ba, r i ro có th xu t hi n khi tràn lan hàng nh p l u N c Vi t Nam ta có hàng tr m kilomet biên gi i đ ng b và đ ng bi n, do đó vi c buôn bán hàng l u qua biên gi i là không tránh kh i Cu c chi n đ u v i hàng l u đã kéo dài t nhi u

n m nay, song k t qu hàng l u v n tràn lan t i các thành ph l n, làm các doanh nghi p trong n c và các ngân hàng đ u t v n cho các doanh nghi p này g p không

ít khó kh n, r i ro c ng t đ y phát sinh

Th t , thi u s quy ho ch, phân b đ u t m t cách h p lý đã d n đ n kh ng

ho ng th a v đ u t trong m t s ngành n c ta th i gian qua, s c nh tranh đã phát tri n m t cách t phát, hoàn toàn không đi kèm v i s quy ho ch h p lý, h p tác, phân công lao đ ng, chuyên môn hoá lao đ ng, s b t l c trong vai trò c a các Hi p

h i và s đi u ti t v mô c a Nhà n c i u này d n đ n s gia t ng quá đáng v n

đ u t vào m t s ngành, d n đ n kh ng ho ng th a, lãng phí tài nguyên qu c gia

 Môi tr ng pháp lý còn nhi u b t l i:

ây là m t nhân t c ng nh h ng t i kh n ng phát sinh r i ro tín d ng,

c ng là nguyên nhân tr c ti p d n đ n r i ro trong s n xu t kinh doanh c a các doanh nghi p Trong nh ng n m g n đây, Ngân hàng Nhà N c (NHNN) và các c quan có liên quan đã ban hành nhi u lu t, v n b n d i lu t liên quan đ n ho t đ ng tín d ng ngân hàng Tuy nhiên, vi c áp d ng lu t và các v n b n này vào ho t đ ng ngân hàng thì h t s c ch m ch p và còn nhi u v ng m c

Lu t và các v n b n có liên quan c a Vi t Nam không đ ng b , còn nhiêu khê,

nh vi c quy đ nh NHTM có quy n x lý tài s n đ m b o n vay khi khách hàng không tr đ c n , song đ th c hi n đi u này thì r t khó và t n nhi u th i gian Bên c nh đó, s thanh tra, ki m tra, giám sát ch a hi u qu c a Ngân hàng nhà

n c Mô hình t ch c c a thanh tra ngân hàng còn nhi u b t c p, ch a hi u qu , ho t

đ ng thanh tra giám sát th ng ch t i ch là ch y u, còn th đ ng theo ki u x lý

C n l u ý dù nguyên nhân t phía khách hàng hay t phía ngân hàng, nguyên nhân ch quan hay khách quan đ u d n đ n h u qu là khách hàng không tr đ c n Tuy nhiên, vi c phân tích và phân đ nh rõ ràng nguyên nhân s giúp ngân hàng có bi n pháp x lý thích h p đ đ t đ c k t qu t t h n

1.2.5 Tác đ ng c a r i ro tín d ng:

1.2.5.1 i v i khách hàng

R i ro tín d ng x y ra c th là n quá h n phát sinh thì doanh nghi p vay v n

ph i ch u lãi su t quá h n là 150% lãi su t trong h n, m t m c lãi su t cao làm cho

t ng n c a khách hàng đ i v i ngân hàng t ng lên nhanh chóng, tình hình tài chính

c a h đã khó kh n nay l i càng khó kh n h n, kh n ng tr n cho ngân hàng ngày càng th p H n n a, khách hàng đ phát sinh n quá h n là d u hi u nói lên s ho t

v N quá h n chính là h u qu Ngân hàng gánh ch u, không thu đ c n vòng quay

v n tín d ng không th c hi n đ c, Ngân hàng không có kh n ng đ m b o v n l u

đ ng, h n ch c vai trò ph c v l n kh n ng kinh doanh c a Ngân hàng

Th hai, v m t xã h i, t r i ro tín d ng d n đ n r i ro thanh kho n làm m t lòng tin trong nhân dân gây nh h ng đ n tâm lý khách hàng g i ti n M t khi x y ra

tr ng h p này khách hàng s đ ng lo t đ n rút ti n m t cách t t i Ngân hàng và làm xáo tr n ho t đ ng kinh doanh c a Ngân hàng N u Ngân hàng không có bi n pháp đ i ng k p th i thì s làm cho toàn b h th ng c a Ngân hàng s p đ i v i

c quan qu n lý c p trên, Ngân hàng s b m t lòng tin, không tin t ng vào ho t đ ng

Ho t đ ng c a Ngân Hàng có liên quan tr c ti p đ n n n kinh t , các xí nghi p

và dân c Vì v y khi r i ro làm phá s n m t s ngân hàng t đó lan sang các ngân hàng khác làm cho dân chúng mang m t tâm lý s hãi nên d n đ n tính tr ng rút ti n

tr c th i h n Nh th h th ng ngân hàng b rung chuy n và s tác đ ng x u đ n n n kinh t Giá c bi n đ ng, vi c s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p b đình đ n, kh

Nh ng ngân hàng mong mu n duy trì m c d n cho vay tình tr ng t t, có th làm gi m b t k c nh ng r i ro không th ki m soát đ c b ng cách t p trung quá nhi u v n vào m t ng i vay, t c là áp d ng ph ng pháp phân tán r i ro Vì v y vai trò c a ng i cán b tín d ng ch c n ph i th c hi n nh ng công vi c nh t đ nh đ tránh nh ng r i ro trong t ng lai

Bên c nh đó, có th d a vào m t s d u hi u sau đ nh n bi t và có bi n pháp c

th nh m h n ch t i đa thi t h i cho phía ngân hàng c ng nh khách hàng

Nguyên nhân có th ki m soát

2 Bi n đ ng chính tr và các nguyên nhân khác

Dùng qu d phòng r i ro

Th t thoát trong cho vay

M t d n v n ngân hàng Ngân hàng đi đ n đóng c a

5 Tài kho n ph i thu hay t n kho t ng

đi u ki n môi tr ng kinh t

11 Khách hàng d a vào ngu n thu b t

th ng đ tr n nh : bán nhà x ng

hay máy móc thi t b )

NHTM:

có đ c các bi n pháp nh m phòng ng a r i ro tín d ng m t cách có hi u qu

nh t, các nhà QTRRTD c n áp d ng các ch tiêu sau đ đánh giá tình hình ho t đ ng kinh doanh( huy đ ng v n và cho vay) c a ngân hàng i u này giúp cho ngân hàng đánh giá m t cách khách quan tình hình r i ro tín d ng c a mình th i đi m hi n t i

T đó, có nh ng bi n pháp, quan đi m ch đ o phù h p cho công tác qu n tr r i ro trong th i gian ho t đ ng ti p theo

ch c tín d ng và đánh giá kh n ng huy đ ng v n c a ngân hàng

1.2.7.2 V n huy đ ng trên d n cho vay ( % )

d ng ngu n v n huy đ ng Ch tiêu này quá l n hay quá nh đ u không t t, b i vì n u

ch tiêu này quá l n thì cho th y kh n ng huy đ ng v n c a ngân hàng quá th p,

ng c l i n u ch tiêu này quá nh cho th y ngân hàng đã s d ng v n huy đ ng càng không hi u qu Do v y, t l này càng g n 1 thì càng t t cho ho t đ ng ngân hàng, khi đó ngân hàng s d ng m t cách hi u qu ngu n v n huy đ ng

1.2.7.4 H thu n : (%)

Doanh s thu n

H s thu n = - x 100

Doanh s cho vay

Ch tiêu này ph n ánh hi u qu thu n c a ngân hàng hay kh n ng tr n vay

c a khách hàng, cho bi t s ti n mà ngân hàng thu đ c trong m t th i k kinh doanh

nh t đ nh t m t đ ng doanh s cho vay H s thu n càng l n thì càng đ c đánh giá

t t, cho th y công tác thu h i v n c a ngân hàng càng hi u qu và ng c l i

s d ng c a ngân hàng ây là ch s tính toán hi u qu tín d ng c a m t đ ng tài

s n T l này quá cao ho c quá th p đ u không t t N u quá cao, ngân hàng g p

r i ro s nh h ng đ n doanh thu còn quá th p thì ngân hàng ch a th hi n t t vai trò c a mình Ngoài ra ch s này còn giúp xác đ nh quy mô ho t đ ng kinh doanh

Ch tiêu trên ph n ánh ch t l ng ho t đ ng tín d ng ngân hàng N u t l n quá

h n trên t ng d n cho vay càng nh thì ch t l ng tín d ng càng t t vì kh n ng thu

h i n cao và ng c l i Theo qui đ nh thì t l n quá h n ch đ c phép nh h n

ho c b ng 5% t ng d n , ngh a là trong 100 đ ng d n thì n quá h n t i đa ch

đ c 5 đ ng

đ m b o qu n lý ch t ch theo quy t đ nh s 493/2005/Q -NHNN ngày 22 tháng 4 n m 2005 c a Th ng c Ngân Hàng Nhà N c Vi t Nam v phân lo i n , trích l p và s d ng d phòng đ x lý r i ro tín d ng trong ho t đ ng Ngân Hàng c a

t ch c tín d ng, n quá h n đ c phân chia theo th i h n nh sau:

- N đ tiêu chu n: n trong h n

- N c n chú ý: n quá h n đ n 90 ngày

- N d i tiêu ch n: n quá h n t trên 90 ngày đ n 180 ngày

- N nghi ng : n quá h n t trên 180 ngày đ n 360 ngày

- N có kh n ng m t v n: n quá h n trên 360 ngày

T ng tài s n Có: là bao g m t ng d n cho vay và v n t có c a ngân hàng

T l này cho ta th y t tr ng c a kho n m c tín d ng trong tài s n Có, kho n

m c trong t ng tài s n càng l n thì l i nhu n s l n, nh ng đ ng th i r i ro tín d ng

c ng r t cao và ng c l i

1.2.8.1 Kinh nghi m t NHTM các n c

Mô hình phòng ng a và x lý RRTD t ng ngân hàng s không còn hoàn toàn

gi ng nhau, nó tùy thu c vào trình đ phát tri n, tính ch t ho t đ ng, hình th c s h u

c a NH… có m t chu n m c, ta có th tham kh o m t s NH các qu c gia

v t ch t ho c nh h ng t i uy tín c a NH

- Ban ho ch đ nh chính sách tín d ng: Bao g m các cán b cao c p, đ ng đ u là

tr ng ban Ban này ph i ch u trách nhi m trong vi c duy trì m t hình th c qu n tr RRTD hoàn chnh, hi u qu ; tham gia và vi c l p k ho ch đ u t gián ti p, d đoán

nh ng t n th t TD; thi t l p các chính sách và tiêu chu n TD phù h p v i lu t, quy

đ nh chung c a NH…

- Ban đánh giá r i ro KD: Nhân viên c a ban này ít nh t ph i có 10 n m kinh nghi m làm vi c v nghi p v tín d ng và luân phiên nhau làm trong ban theo yêu c u phát tri n nghi p v Ban này th c hi n vi c đánh giá tình hình KD c a các đ n v cung c p thông tin r i ro trong đ u t gián ti p; đ a ra s đánh giá đ c l p v các ho t

đ ng TD, v các chính sách, s thi hành và các th t c trong qu n tr TD; ph i h p

ho t đ ng v i giám sát viên và ki m toán đ c l p

Th hai, Citibank th c hi n đánh giá đ tin c y c a ng i đi vay: vi c đánh giá đ tin c y c a ng i vay t p trung và nh ng đi m ch y u theo truy n th ng

“Tín d ng 5 ch C ” đ a ra m t quy t đ nh đúng đ n là ch p thu n hay t ch i cho vay thì ph i đánh giá th n tr ng d a vào các ch tiêu đ ra Vi c xét duy t cho vay bao g m quá trình ki m tra h s , ki m tra vi c thanh toán đúng h n c a các kho n vay tr c đó, ki m tra và đánh giá tài s n th ch p và đánh giá m c đ r i ro

c a kho n vay

Th ba, Citibank phân bi t gi a quy n c p TD và quy n phê duy t:

- Quy n c p TD đ c y nhi m cho CBTD d a vào n ng l c và t cách, k

n ng và kinh nghi m ngh nghi p, trình đ h c v n và đào t o c a nhân viên, ch không vào ch c v c a các nhân viên đó trong ngân hàng

- Quy n phê duy t: Citibank, vi c c p tín d ng không do m t ng i quy t

đ nh, mà đ c quy t đ nh b i 3 CBTD, nh ng ng i ch u trách nhi m v cho vay và

ph i thông qua các tr ng trình TD hay giao d ch TD riêng l

 Các ngân hàng c a Thái Lan

M c dù có b d y ho t đ ng hàng tr m n m nh ng vào n m 1997 - 1998, h

th ng ngân hàng Thái Lan v n b chao đ o tr c c n kh ng ho ng tài chính - ti n t

Tr c tình hình đó, các ngân hàng Thái Lan đã có m t lo t thay đ i c n b n trong h

th ng tín d ng

Th nh t, tách b ch, phân công rõ ch c n ng các b ph n và tuân th các khâu trong quy trình gi i quy t các kho n vay Có th th y đi u này các ngân hàng Bangkok bank và Siam comercial bank (SCB) Còn quy trình cho vay c a Kasikorn bank l i đ c t ng k t nh sau:

Ti p xúc khách hàng  phân tích tín d ng  th m đ nh tín d ng  đánh giá

r i ro/quy t đ nh cho vay  th t c gi y t h p đ ng  đánh giá ch t l ng, xem l i kho n vay

Th hai, tuân th nghiêm ng t các v n đ có tính nguyên t c trong tín d ng

R t nhi u ngân hàng c a Thái Lan tr c đây ch quan tâm đ n tài s n th ch p, không quan tâm đ n dòng ti n c a khách hàng vay Vì th , h u qu tín d ng là n x u

có lúc lên t i 40% (1997 - 1998) S d có đi u này là do m t s ngân hàng đã không tuân th nghiêm ng t các nguyên t c tín d ng trong quá trình cho vay Nh ng gi đây, nhi u ngân hàng không ch tri t đ ch p hành nguyên t c tín d ng mà còn quan tâm r t nhi u đ n thông tin c a khách hàng nh :

T cách  hi u qu kinh doanh  m c đích vay  dòng ti n và kh n ng tr

n /kh n ng ki m soát vay  n ng l c qu n tr và đi u hành  th c tr ng tài chính

Th n m, giám sát kho n vay Sau khi cho vay, ngân hàng r t coi tr ng vi c

ki m tra, giám sát các kho n vay b ng cách ti p t c thu th p thông tin v khách hàng,

th ng xuyên giám sát và đánh giá x p lo i khách hàng đ có bi n pháp x lý k p th i các tình hu ng r i ro"

1.2.8.2 Bài h c rút ra đ i v i NHTM Vi t Nam

T kinh nghi m phòng ng a và x lý RRTD th c t c a các NHTM m t s

n c trên th gi i, m t s bài h c kinh nghi m sau đây mà các NHTM Vi t Nam có

th xem x t và v n d ng:

Th nh t, hoàn thi n quy đ nh phân lo i n , trích l p d phòng đ x lý RRTD,

đ ng th i xây d ng ph ng án x lý n x u theo quy đ nh c a NHNN

Th hai, nâng cao ch t l ng th m đ nh các d án d u t , ph ng án vay v n

nh m m c đích l a ch n các d án đ u t có hi u qu đ c p TD Phân tích b ph n trong quy trình gi quy t cho vay thành hai b ph n đ c l p: b ph n ti p nh n h s

và b ph n th m đ nh TD nh m m c đích th m đ nh TD khách quan, chuyên nghi p,

t ng c ng bi n pháp giám sát kho n vay tr c, trong và sau khi cho vay

Th ba, nâng cao vai trò ch l c v quy mô ho t đ ng, n ng l c tài chính, trình

đ công ngh , kh n ng qu n tr , đi u hành và nâng cao hi u qu KD đó là m c tiêu s

m t c a các NHTM Vi t Nam trong ti n trình h i nh p kinh t qu c t và khu v c

Th t , xây d ng các quy ch qu n lý và ho t đ ng phù h p v i chu n m c

qu c t nh qu n tr r i ro, qu n tr tài s n n và tài s n có, qu n tr v n, ki m tra,

ki m toán n i b , xây d ng các quy trình TD hi n đ i và s tay TD theo chu n m c

qu c t , h th ng ch m đi m, đánh giá x p lo i TD h u hi u

Th n m, xây d ng chi n l c phát tri n công ngh NH, nh t là h th ng thông tin qu n lý cho toàn h th ng NH, qu n lý ngu n v n, tài s n, qu n lý r i ro, qu n lý công n và công tác k toán, h th ng thanh toán liên NH, h th ng giao d ch đi n t

và giám sát t xa

Th sáu, hoàn thi n ho t đ ng c a các công ty mua bán n và khai thác tài s n thu c các NHTM TW đ qu n lý và khai thác các kho n vay

Th b y, nâng cao ch t l ng đ i ng nhân viên NH, đào t o và đào t o l i cán

b th c hi n t t các nghi p v chuyên môn c a NH hi n đ i, k n ng làm vi c ngày

m t t t h n

TÓM T T CH NG 1

Trong ch ng 1 khóa lu n đã phân tích, t ng h p nh ng v n đ c b n v r i

ro tín d ng c a các ngân hàng th ng m i trong n n kinh t th tr ng T đó rút

ra k t lu n:

Th nh t, ho t đ ng tín d ng c a các ngân hàng th ng m i luôn ti m n r t nhi u r i ro, vi c đ ng đ u v i r i ro tín d ng là đi u không th tránh kh i B i

đ c thù c a NHTM là đ n v kinh doanh ti n t , liên quan v i t t c các ngành ngh kinh t , thành ph n kinh t trong n n kinh t R i ro tín d ng là v n đ r t ph c t p,

đa d ng

Th hai, r i ro tín d ng r t ph bi n và gây ra h u qu n ng n , nó tác đ ng tr c

ti p đ n các ho t đ ng c a b n thân ngân hàng c ng nh nên kinh t nói chung Vì

v y, công tác phòng ng a r i ro tín d ng đ c xác đ nh là công tác quan tr ng hàng

đ u trong ho t đ ng qu n tr đi u hành c a các NHTM, r t đ c các NHTM quan tâm

TH C TR NG HO T NG TÍN D NG VÀ R I RO TÍN D NG T I CHI NHÁNH ACB HÀ N I - NGÂN HÀNG TMCP Á CHÂU

2.1 GI I THI U KHÁI QUÁT V NGÂN HÀNG TMCP Á CHÂU – CHI NHÁNH HÀ N I

và công ty tài chính đ c ban hành vào tháng 5 n m 1990 đã t o d ng m t khung pháp

lý cho ho t đ ng NHTM t i Vi t Nam Trong b i c nh đó, NHTMCP Á Châu (ACB)

đã đ c thành l p theo Gi y phép s 0032/NH-GP do NHNNVN c p ngày 24/04/1993, Gi y phép s 533/GP-UB do y ban Nhân dân TP H Chí Minh c p ngày 13/05/1993 Ngày 04/06/1993, ACB chính th c đi vào ho t đ ng

Ngay t ngày đ u ho t đ ng, ACB đã xác đ nh t m nhìn là tr thành NHTMCP bán l hàng đ u Vi t Nam Chi nhánh ACB Hà N i có tr s t i 184-186 Bà Tri u -

Qu n Hai Bà Tr ng - Hà N i đi vào ho t đ ng ngay t nh ng ngày đ u tiên ngân hàng ACB ho t đ ng và c ng l y t m nhìn c a ngân hàng ACB nói chung làm m c tiêu

ph n đ u và là kim ch nan trong quá trình kinh doanh c a mình

K t khi đi vào ho t đ ng cho t i nay, chi nhánh ACB Hà N i đã đ t đ c

nh ng k t qu đáng ghi nh n T c đ t ng tr ng cao c a chi nhánh trong c huy đ ng

và cho vay c ng nh s l ng khách hàng su t h n 16 n m qua là m t minh ch ng rõ nét nh t v s ghi nh n và tin c y c a khách hàng dành cho chi nhánh ây chính là c

s và ti n đ cho s phát tri n c a chi nhánh trong t ng lai Chi nhánh ACB Hà N i luôn duy trì t l an toàn v n trên 8% - t l an toàn v n t i thi u đ c quy đ nh trong

th a c Basel I c a Ngân hàng Thanh toán qu c t (BIS – Bank for International Settlements) mà Ngân hàng Nhà n c áp d ng

2.1.2 C c u t ch c c a ngân hàng

Mô hình Chi nhánh ACB Hà N i áp d ng theo mô hình qu n lý tr c tuy n Ban giám đ c c a ngân hàng qu n lý các ho t đ ng kinh doanh c a đ n v thông qua t t c các phòng ban Theo đó thì ng i qu n lý cao nh t c a ngân hàng là giám đ c D i giám đ c là các phòng ban và các phòng ch c n ng c a chi nhánh, có m i quan h

t ng h , h tr l n nhau cùng hoàn thành t t các công vi c đ c giao và cùng nhau phát tri n Các tr ng phòng ch u trách nhi m chung trong ph m vi qu n lý c a mình Các phòng ban tr c ti p kinh doanh, đ ng th i th c hi n các ch c n ng qu n lý đi u hành, tham m u v i ban giam đ c v các ho t đ ng kinh c a ngân hàng, c p nh t

m i s li u tin t c giúp cho vi c ki m soát ho t đ ng c a chi nhánh sao cho t t nh t

S đ 2.1: B máy t ch c c a Chi nhánh ACB Hà N i

Ngu n: Phòng hành chính t ng h p Chi nhánh ACB Hà N i

Phòng hành chính nhân

s

Phòng giao

dch - kho

qu

Phòng

th m

đ nh tài s n

Phòng tín

d ng

Phòng giao

d ch Hoàng

C u

Phòng giao

Phòng giao

d ch Ô Ch

D a

Phòng giao

d ch Phan Chu Trinh

Tín

d ng

cá nhân

Tín

d ng doanh nghi p (*)

Ban giám đ c (Chi nhánh ACB – Hà

N i)

Ch c n ng, nhi m v c a chi nhánh ACB Hà N i:

Th nh t: C ng gi ng nh các Ngân hàng khác thì chi nhánh ACB Hà N i là m t trung gian tài chính v i m c tiêu ho t đ ng ch y u là chuy n ti n ti t ki m thành đ u

t Th c hi n các nhi m v kinh doanh trên đ a bàn theo s phân c p c a ngân hàng

c Do v y, NHTMCP Á Châu – đ c bi t Chi nhánh ACB Hà N i th c hi n ch c n ng chính là huy đ ng ti n g i và cho vay, th c hi n nghi p v thuê mua, hùn v n liên doanh và mua c ph n theo pháp lu t hi n hành, ti p nh n v n u thác đ u t và phát tri n c a các t ch c trong n c, t o ra ph ng ti n thanh toán cho khách hàng Ngoài

ra Ngân hàng còn cung ng các d ch v nh : cho thuê két s t, c t tr , chi tr l ng t i doanh nghi p, chi tr ki u h i, chuy n ti n nhanh, thu ti n t i gia, chuy n ti n nhanh,

… th c hi n kinh doanh ngo i t , thanh toán qu c t , huy đ ng các ngu n v n t n c ngoài và làm các dch v thanh toán qu c t khác

(*): B ph n QTRRTD c a Chi nhánh n m trong phòng tín d ng khách hàng doanh nghi p ây là m t b ph n r t quan tr ng trong công tác phòng ng a r i ro tín

d ng c a chi nhánh, m t khâu ch đ o trong vi c xây d ng h th ng qu n lý r i ro c a chi nhánh bao g m các chính sách qu n lý r i ro, quy trình qu n lý r i ro, các gi i h n

r i ro và các chính sách liên quan đ n h th ng thông tin qu n lý r i ro Nhi m v c a

b ph n QTRR là nh n d ng, đo l ng, theo dõi, ki m soát, và báo cáo r i ro, qu n lý

r i ro k p th i Bên c nh đó, m t nhi m v quan tr ng c a b ph n này đó là đ a ra

nh ng d báo v kh n ng tr n c a khách hàng d a trên tình hình tài chính c a khách hàng trong các th i đi m c th sau khi ti n hành gi i ngân

TMCP Á Châu n m 2007 – 2009

2.1.3.1 Các l nh v c ho t đ ng c a NH

Ngân hàng TMCP Á Châu – Chi nhánh ACB Hà N i đang th c hi n các nghi p

v sau:

 Huy đ ng ti t ki m đ ng Vi t nam và ngo i t

 Huy đ ng k phi u đ ng Vi t nam và ngoài t

 Nh n ti n g i b ng đ ng Vi t nam và ngo i t đ i v i các t ch c cá nhân trong và ngoài n c

 Nh n chuy n ti n trong và ngoài n c

 Cho vay ng n, trung và dài h n b ng đ ng Vi t nam và ngo i t

 Ngân hàng ph c v công tác xu t nh p kh u có uy tín l n trên đ a bàn huy n,

K t qu ho t đ ng kinh doanh là v n đ đ c quan tâm hàng đ u trong l nh v c

ho t đ ng kinh doanh c a b t k m t t ch c hay cá nhân nào Ngân hàng TMCP Á Châu – Chi nhánh ACB Hà N i là m t t ch c kinh doanh trong l nh v c ti n t tín

d ng, vi c s d ng ngu n v n sao cho h p lý và mang l i l i nhu n là m c tiêu hàng

đ u c a ngân hàng L i nhu n là y u t t ng h p đánh giá hi u qu ho t đ ng c a ngân hàng, là ch tiêu chung nh t áp d ng cho m i ch th kinh doanh trong n n kinh

t th tr ng, nó là s hi u gi a t ng thu nh p và t ng chi phí Nó cho th y hi u qu

ho t đ ng c a ngân hàng có đ t đ c m c tiêu c a mình hay không và vi c đ t đ c

m c tiêu đó nh h ng t t hay x u đ n ngân hàng, đ t đó tìm ra nh ng bi n pháp

kh c ph c nh ng m t y u, phát huy nh ng m t m nh trong kinh doanh góp ph n làm cho ngân hàng ngày càng phát tri n

Vì v y, th i gian qua d i s lãnh đ o c a Ban Giám c và s ph n đ u nhi t tình c a toàn th cán b công nhân viên, chi nhánh ACB Hà N i đ t đ c k t qu sau:

B ng 2.1: T ng h p k t qu ho t đ ng kinh doanh c a Ngân hàng

Ngu n: Phòng KHKD c a chi nhánh ACB Hà N i

n m g n đây chi nhánh đã thu h i d n đ c nh ng kho n n đó và nh p vào thu

nh p khác chính vì v y đã làm cho thu nh p khác t ng lên Ngoài ra thu khác t ng lên còn do các ngu n thu t vi c chuy n ti n, kinh doanh ngo i t , thu phí chi tr

ki u h i, d ch v Western Union, góp ph n làm cho k ho ch tài chính thu đ t và

v t ch tiêu Ngân hàng c p trên giao ây là m t bi u hi n t t mà chi nhánh c n phát huy trong th i gian t i

 T ng chi phí:

có đ c thu nh p và làm cho ho t đ ng c a Ngân hàng có hi u qu thì Ngân hàng ph i b ra m t kho n chi phí Bên c nh s t ng lên c a thu nh p thì chi phí c ng không ng ng t ng lên Chi phí ch y u đây là chi tr lãi ti n vay Vì ngân hàng qu n

lý v n theo h ng t p trung, các kênh phân ph i khi huy đ ng đ c v n t n n kinh t

s bán l i cho kh i ngân qu c a h i s Ng c l i, khi kênh phân ph i cho vay ra thì

ph i mua ngu n t kh i ngân qu h i s Có th hi u d n gi n nh sau: có th c p tín d ng cho m t khách hàng, chi nhánh ph i ti n hành mua ngu n t h i s chính Kho n này s đ c h ch toán vào chi phí c a chi nhánh Chi phí này liên t c t ng qua các n m do tác đ ng c a n n kinh t th tr ng trong giai đo n cu i n m 2008 cho đ n

n a đ u n m 2009 S b t n c a n n kinh t th gi i kéo theo các ho t đ ng s n xu t kinh doanh trong n c ph n nào gi m sút i u này d n đ n nhu c u vay v n c a doanh nghi p gi m, kh n ng tr n c a doanh nghi p c ng nh cá nhân b nh h ng

Vì lý do đó mà ngân hàng ph i b ra m t kho n chi phí đáng k đ bù đ p l i các kho n n khó đòi

Ngoài ra chi phí t ng còn do m r ng ho t đ ng tín d ng nh chuy n ti n nhanh, kinh doanh ngo i h i và s d ng nhi u ngu n v n t trung ng

Có th hi u, chi phí ch y u c a Ngân hàng là chi tr lãi ti n vay cho c p trên, chi phí này qua các n m chi m h n 60% trong t ng chi phí, còn l i kho ng 40% chi cho các kho n nh : Lãi huy đ ng v n, chi cho nhân viên và các kho n chi khác Do

bi n đ ng th tr ng trong nh ng n m v a qua nên công tác huy đ ng v n c a ngân hàng c ng g p nhi u khó kh n V i vi c t ng lãi su t huy đ ng c a NHNN đ ng ngh a

r ng h th ng các NHTM trong đó không lo i tr NHTMCP Á Châu c ng ti n hành

t ng lãi su t g i ti t ki m ây c ng là m t nhân t tác đ ng làm t ng chi phí c a ngân hàng (chi phí tr lãi huy đ ng v n) Bên c nh đó, Ngân hàng còn ch u s c nh tranh gay g t c a các Ngân hàng khác cùng v i m c tiêu là huy đ ng t i đa l ng

ti n g i c a khách hàng vì th Ngân hàng ph i đ u t các kho n v chi phí qu ng cáo khuy n mãi, d ch v đ c t t h n Cùng v i đó, chi nhánh c ng ti n hành đ u

t vào tài s n c đ nh, trang thi t b v n phòng, … nh m nâng cao môi tr ng làm

vi c cho cán b , nhân viên ngân hàng, t o đi u ki n thu n l i đ h hoàn thành công vi c m t cách t t nh t

 L i nhu n:

Trong ho t đ ng kinh doanh thì m c tiêu c n đ t đ c đó chính là l i nh n L i nhu n là ph n chênh l ch gi a thu nh p và chi phí nó nh m t đòn b y kích thích quá trình ho t đ ng kinh doanh và tái s n xu t c a m i thành ph n kinh t c ng nh m i t

ch c kinh t khác L i nhu n có th là ti n, tài s n…và vô hình nh là uy tín c a Ngân hàng đ i v i khách hàng ho c th ph n mà Ngân hàng chi m đ c trên đ a bàn đóng

tr s

L i nhu n c a chi nhánh trong 3 n m ho t đ ng có s t ng gi m nh sau:

- T n m 2007 đ n n m 2008 l i nhu n t ng 16,10% L i nhu n t ng là do thu

nh p t ng và nh vào các d ch v c a Ngân hàng

- n n m 2009 l i nhu n đ t 8.586 tri u đ ng đ ng gi m 2,002 tri u đ ng

t ng ng gi m 18,91% Nguyên nhân c a l i nhu n gi m là do t c đ c t ng tr ng

c a chi phí cao h n t c đ t ng tr ng c a thu nh p nên làm cho l i nhu n c a Ngân hàng có chi u h ng gi m sút

Trong nh ng n m qua, vi c kinh doanh c a chi nhánh ACB Hà N i có hi u qu

nh ng l i nhu n l i có xu h ng gi m do trong quá trình tìm ki m thu nh p Ngân hàng đã ph i b ra m t l ng chi phí khá cao nên đã làm cho l i nhu n gi m xu ng

ây là h u qu t s bi n đ ng theo chi u h ng không t t c a n n kinh t th gi i nói chung

Bên c nh nh ng thành t u đ t đ c v n còn nh h ng b i s bi n đ ng c a công tác thu chi, v n còn t n t i m t s khó kh n ch a đ c quan tâm và kh c ph c, Ngân hàng c n ph i có nh ng bi n pháp tích c c h n n a đ gia t ng t i đa thu nh p

và gi m thi u chi phí đ n m c th p nh t Trong nh ng n m t i ngân hàng c n ph i c

ch t l ng ngu n nhân l c đ c c i thi n th hi n qua trình đ cán b : trình đ trên

i h c chi m 93% t ng s cán b n m 2009 Trình đ tác nghi p c a cán b nhân viên chi nhánh đ c nâng lên và ch t l ng cán b c ng cao h n i u này góp ph n tích c c đ n các ch s t ng tr ng và an toàn luôn m c cao h n bình quân ngành Thu nh p c a ng i lao đ ng đ c nâng cao i s ng v t ch t và tinh th n đ c c i thi n đáng k , đã t o nên th và l c, t o n n móng cho s phát tri n an toàn, b v ng

c a chi nhánh

2.1.4.1 Các v n b n pháp lý c a Chính ph , Ngân hàng Nhà N c

Trong nh ng n m qua, Chính ph , NHNN r t quan tâm t i công tác phòng ng a

r i ro trong ho t đ ng tín d ng c a h th ng các NHTM Vi t Nam b ng vi c ban hành hàng lo t các v n b n pháp lý có liên quan C th :

- Ngh đ nh 163/N – CP ngày 29/12/2006 c a Chính Ph v giao d ch b o đ m

- Ngh đ nh 05/2005/N – CP ngày 18/1/2005 c a Chính Ph v bán đ u giá tài s n

- Thông t liên t ch s 03/2001/TTLT/NHNN-BTP-BCA-BTC-TC C (ngày 23/04/2001) h ng d n vi c x lý tài s n B TV đ thu h i n cho các TCTD

- Quy ch cho vay kèm theo Quy t đ nh s 1627/Q -NHNN(ngày 31/12/2001)

c a Th ng đ c NHNN Vi t Nam v vi c “Ban hành quy ch cho vay c a t ch c tín

d ng đ i v i khách hàng” và các quy t đ nh b sung : Quy t đ nh s 28/2002 – NHNN, quy t đ nh 127/2005/Q – NHNN, Quy t đ nh 783/2005/Q

- Quy t đ nh 493/2005/Q -NHNN (ngày 22/04/2005) c a Th ng đ c NHNN ban hành Quy đ nh v phân lo i n , trích l p và s d ng d phòng r i ro tín d ng trong

ho t đ ng ngân hàng c a t ch c tín d ng, Quy t đ nh s 18/2007/Q -NHNN (ngày 25/04/2007) v vi c s a đ i, b sung m t s đi u c a quy t đ nh 493

- Thông t s 38/2006/TT-BTC (ngày 10/05/2006) c a B tài chính v vi c

h ng d n trình t , th t c và x lý tài chính đ i v i ho t đ ng mua, bán, bàn giao,

ti p nh n, x lý n và tài s n t n đ ng c a doanh nghi p

- Quy t đ nh 36/2006/Q -NHNN (ngày 01/08/2006) c a Th ng đ c NHNN Vi t Nam v vi c “Ban hành Quy ch ki m tra, ki m soát n i b t ch c tín d ng”

- Quy t đ nh 37/2006/Q -NHNN ngày 01/08/2006 c a Th ng đ c NHNN Vi t Nam V/v “Ban hành Quy ch ki m toán n i b c a TCTD”

- Ch th 05/2008/CT – NHNN ngày 09/10/2008 v m t s bi n pháp đ m b o an toàn, hi u qu kinh doanh c a t ch c tín d ng

c a T ng Giám c NHTMCP Á Châu

- V n b n 3894/ NHTMCP Á Châu – TD ngày 23/09/2008 h ng d n qui trình

x lý tài s n đ m b o ti n vay trong h th ng NHTMCP Á Châu

- V n b n 1406/ NHTMCP Á Châu – TD ngày 23/05/2007 quy đ nh tiêu chí phân lo i khách hàng trong h th ng NHTMCP Á Châu

- C m nang tín d ng trong đó h ng d n c th quy trình cho vay ng n h n, quy trình cho vay trung và dài h n, quy trình b o lãnh, quy trình th m đ nh trong ho t

đ ng c a NHTMCP Á Châu

2.2 TH C TR NG HO T NG TÍN D NG VÀ R I RO TÍN D NG

T I CHI NHÁNH ACB HÀ N I – NHTMCP Á CHÂU N M 2007 - 2009

Trong n n kinh t th tr ng, r i ro trong kinh doanh c a doanh nghi p nói chung c ng nh r i ro trong ho t đ ng tín d ng c a NHTM nói riêng là v n đ khó tránh kh i B n ch t c a TD là quan h kinh t gi a ng i cho vay và ng i đi vay, đó

là s chuy n d ch m t kh i l ng ti n t t ng i s h u sang ng i s d ng trong

m t kho ng th i gian nh t đ nh, theo nguyên t c có hoàn tr

RRTD đ c đánh giá b ng các ch tiêu n quá h n, n x u, n khoanh, n đã

x lý b ng qu d phòng RRTD, RRTD còn đ c đánh giá thông qua vi c NHTM phân tích, đánh giá chi ti t đ i v i t ng món n trong h n có ti m n r i ro, thông qua

vi c phân lo i n tr c và trong khi cho vay

Thông th ng, ho t đ ng TD có t l r i ro cho phép t 0% -3% là t t, t 3%- 5% là không t t nh ng có th ch p nh n đ c Theo thông l qu c t thì t l r i ro trên 5% th hi n ch t l ng TD kém

Trong nh ng n m g n đây, do nh h ng c a cu c kh ng ho ng tài chính ti n t Châu Á đ a đ n nh ng kho n n ng n h n l n d n đ n m t s các NHTM Vi t Nam