Tiểu luận môn thị trường tài chính Đề tài thuyết trình BREX MINERALS LTD Vào tháng 6 năm 1997, thị trường tài chính tại Canada lao đao từ vụ ảnh hưởng của sự sụp đổ của BreX Minerals, Ltd. Tại thời điểm mà BreX tuyên bố đã tìm thấy mỏ vàng lớn nhất trên thế giới. Công ty nhận được sự quan tâm và khuyến nghị đầu tư bởi các chuyên gia phân tích vàng nổi danh ở cả hai nước Canada và Mỹ.
Trang 1Giảng viên : TS Hồ Viết Tiến
Nhóm thực hiện :
1 Trần Nam Hải
2 Nguyễn Thị Thúy Vân
3 Nguyễn Thị Châu Loan
4 Nguyễn Thị Cẩm Tú
HỆ ĐÀO TẠO SAU ĐẠI HỌC
BỘ MÔN TÀI CHÍNH QUỐC TẾ
-
-Đề tài thuyết trình:
BRE-X MINERALS LTD
TP Hồ Chí Minh, 11/2012
Trang 2BRE-X MINERALS LTD
Vào tháng 6 năm 1997, thị trường tài chính tại Canada lao đao từ vụ ảnh hưởng của sự sụp đổ của Bre-X Minerals, Ltd Tại thời điểm mà Bre-X tuyên bố đã tìm thấy mỏ vàng lớn nhất trên thế giới Công ty nhận được sự quan tâm và khuyến nghị đầu tư bởi các chuyên gia phân tích vàng nổi danh ở cả hai nước Canada và Mỹ Vào thời kỳ đỉnh điểm, vốn hóa thị trường của Bre-X chiếm hơn 6 tỷ dollar Canada, với xuất phát điểm chỉ là một công ty có thị giá thấp với lượng vốn hóa thị trường khiêm tốn nằm ở con số hàng nghìn hồi bốn năm về trước
Tuy nhiên, vào tháng 3 năm 1997, tin đồn Bre-X không tìm thấy bất kì vàng khả phục hồi nào
đã làm lao đao cổ phiếu của công ty Vào đầu tháng 5, tin đồn này đã được xác nhận, tiết lộ một trong những sự gian lận về vàng lớn nhất trong lịch sử Làm thế nào mà nó có thể xảy ra? Làm thế nào mà một công ty vốn không có bất kì một cuộc kiểm toán riêng lẻ và độc lập nào
về trữ lượng vàng mà nó nắm giữ lại có thể tự cho mình đang có trong tay khối tài sản giá trị hàng tỷ dollar? Làm thế nào mà nhiều những dấu hiệu nguy hiểm, có thể sớm phát hiện từ trước, lại bị lờ đi Một số câu hỏi được đặt ra là liệu chừng cộng đồng đầu tư, đặc biệt là các chuyên gia phân tích bên bán đã làm đầy đủ và mẫn cán hay chưa và nếu không, thì liệu họ có phải chịu trách nhiệm về những gì đã xảy ra?
Trang 3BRE-X MINERALS LTD.
“Bài học ở đây là những bài học cũ Dù cho các luật lệ và quy định về chứng khoán có nghiêm ngặt đến cỡ nào, thì những thủ phạm của sự lừa dối - và bây giờ dường như không còn nghi ngờ rằng sự lừa dối… sự gian lận nghiêm trọng và chưa từng thấy từ trước đến nay lại diễn ra – sẽ vẫn luôn là những kẻ tìm thấy cách để phá vỡ luật lệ” Rowland W.Fleming, CEO và Chủ tịch Sở Giao dịch Chứng khoán Toronto.
Vào tháng 6 năm 1997, Thị trường tài chính Canada quay cuồng từ những ảnh hưởng bởi sự sụp đổ của công ty Khoáng sản Bre-X Tại thời điểm đó, Bre-X tuyên bố đã tìm thấy trữ lượng vàng lớn nhất trên thế giới Công ty đã nhận được sự quan tâm và khuyến nghị đầu tư bởi các chuyên gia phân tích vàng nổi danh ở cả hai nước Canada và Mỹ và đã được thêm vào chỉ số 300 mã chứng khoán của Sở Giao dịch Chứng khoán Toronto đồng thời còn được giao dịch trên NASDAQ Tại thời kỳ đỉnh điểm của nó, vốn hóa thị trường của Bre-X đạt trên 6 tỷ dollar Canada, với xuất phát điểm chỉ là một công ty có thị giá thấp với lượng vốn hóa thị trường khiêm tốn nằm ở con số hàng nghìn hồi bốn năm về trước
Tuy nhiên, vào tháng 3 năm 1997, tin đồn rằng Bre-x không tìm thấy bất cứ điều gì về vàng
đà làm dao độn cổ phần của công ty Đầu tháng 5, tin đồn được xác nhận, tiết lộ về sự lừa đảo vàng lớn nhất trong lịch sử Các quỹ tương hỗ, quỹ lương hưu cùng các nhà đầu tư cá nhân ở khắp Bắc Mỹ đã gánh chịu những tổn thất nặng nề khi cổ phiếu giảm mạnh về giá trị và cuối cùng bị hủy bỏ niêm yết Rất nhiều vụ kiện ở Canada và Mỹ, một số nhà đầu tư Canada và
Mỹ được xác nhận như là bị cáo, bởi vì họ đã gửi gắm niềm tin vào nó trong một thời gian dài
Làm thế nào mà nó có thể xảy ra? Làm thế nào mà một công ty vốn không có bất kì một cuộc kiểm toán riêng lẻ và độc lập nào về trữ lượng vàng mà nó nắm giữ lại có thể tự cho mình đang có trong tay khối tài sản giá trị hàng tỷ dollar? Làm thế nào mà nhiều những dấu hiệu nguy hiểm, có thể sớm phát hiện từ trước, lại bị lờ đi Một số câu hỏi được đặt ra là liệu chừng cộng đồng đầu tư, đặc biệt là các chuyên gia phân tích bên bán đã làm đầy đủ và mẫn cán hay chưa và nếu không, thì liệu họ có phải chịu trách nhiệm về những gì đã xảy ra?
NHÀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH
Những chuyên gia phân tích tài chính chuyên nghiệp chính là mắt xích quan trọng trong việc tạo ra thị trường tài chính hiệu quả Những nhà phân tích tài chính còn được gọi là nhà phân tích thị trường chứng khoán và nhà phân tích đầu tư, xử lý và cung cấp những thông tin có giá trị cho nhà đầu tư trên thị trường cổ phiếu Hầu hết những mẩu thông tin quan trọng mà họ cung cấp là từ việc thu thập những dự báo, tốc độ tăng trưởng của công ty và giá dự báo của
cố phiếu Tất cả những điều này hướng đến việc quyết định giá trị cố phiều của công ty Những nhà phân tích thu thập thông tin này bằng cách phân tích các chỉ số tài chính của công
ty, phỏng vấn những nhà điều hành và thực hiện kiểm tra tại chỗ
Trang 4Những nhà phân tích biên soạn thông tin này trong một báo cáo văn bản được công bố bởi tổ chức đầu tư của họ mà những tổ chức này sẽ khuyến nghị những hành động phù hợp cho nhà đầu tư với các mã cổ phiếu mà họ đang quan tâm Thông thường những khuyến nghị đó bao gồm việc mua, bán hoặc nắm giữ Có hai dạng chuyên gia phân tích: bên mua và bên bán Một nhà phân tích bên mua làm việc cho nhà quản lý tiền tệ hoặc một biến thể khác của công
ty quản lý đầu tư và sẽ đưa ra những khuyến nghị cho các nhà quản lý danh mục đầu tư của công ty họ Đặc thù của nhà phân tích bên bán là làm việc cho những công ty môi giới và giới thiệu cổ phiếu cho khách hàng của nhà môi giới
Gần đây, những hoạt động của bên bán có phần thay đổi và sự thay đổi này đã gây ra cuộc tranh cãi Theo cách truyền thống, những nghiên cứu của nhà phân tích bên bán được xem là chi phí chính tại các công ty môi giới Những nhà môi giới hy vọng được đền bù những chi phí bỏ ra cho bộ phận nghiên cứu bằng việc nhận về thu nhập hoa hồng phí từ các khách hàng của nhà môi giới, người mà hy vọng sẽ chứng minh bằng việc ước tính những dịch vụ của nhà phân tích bên bán bằng cách giao dịch với các công ty môi giới của họ Gần đây, những nhà phân tích bên bán đã đảm nhiệm nhiều hơn vai trò chủ động trong các hoạt động tài chính của các công ty môi giới của họ Ngày nay, một sự xác nhận rõ ràng từ nhà phân tích ở các công
ty bảo lãnh phát hành chứng khoán được coi là quan trọng đối với một lời đề nghị thành công Vai trò tăng thêm của nhà phân tích bên bán đã không vấp phải bất kỳ chỉ trích nào, như chính khách hàng cũng ngạc nhiên rằng liệu chừng những nhà phân tích bên bán luôn luôn có sự quan tâm tốt nhất trong ý nghĩ không khi họ khuyến nghị đầu tư vào các mã cổ phiếu mà những nhà môi giới của họ đưa ra
Những nhà phân tích điển hình tập trung vào các công ty trong một ngành công nghiệp nhất định, các nhà phân tích vàng do đó quan tâm đến các công tytiến hành thăm dò khai thác vàng, khai thác và phát triển mỏ Những công ty khai thác vàng non trẻ điển hình như Bre-X thường bị hạn chế trong việc khoan và đo lường nguồn vàng tiềm năng trong một vị trí đã được định rõ Nếu có những phát hiện đáng kể, công ty đó có thể bán tất cả hoặc một phần quyền khai thác mỏ của nó cho cho một công ty khai khoáng vàng đã hoạt động lâu đời và phát triển
Việc phân tích trong ngành công nghiệp này là một thách thức lớn cho các nhà phân tích vì nó không có thông tin tài chính lịch sử khả dĩ làm căn cứ xác định giá trị của nó Các nhà phân tích trong ngành công nghiệp như khai thác dầu và nghiên cứu dược phẩm cũng đối mặt với những vấn đề tương tự Phần nhiều trong giá trị ước tính của công ty khai thác mỏ xoay quanh các báo cáo tìm thấy của công ty, thường được xác nhận bởi các nguồn độc lập, trong việc đưa ra kết luận về tổng dự trữ vàng dựa trên kết quả khoan trong một khu vực cụ thể Dựa trên kết quả khoan, một tính toán có thể đưa ra được tổng giá trị của các dự án mà công ty thực hiện, định lượng trong hàng triệu ounces (moz) của lượng vàng khả phục hồi Mỏ quặng vàng càng lớn, thì dự trữ vàng ước tính càng cao, vì thế giá trị cổ phiếu của những công ty thăm dò, khai khoáng vàng càng cao Cổ phiếu của những công ty thăm dò, khai khoáng vàng thường
Trang 5được xem là một sự đầu tư tích trữ, cho thấy một xác suất thấp trong việc kiếm tìm một mỏ vàng rồi biến chúng thành những mở vàng đem lại hiệu quả
BRE-X MINERALS
Bre-X được sáng lập bởi David Walsh vào năm 1988 để tìm kiếm kim cương ở phía Tây Bắc lãnh thổ Canada Công ty đã không có thành công đáng kể nào trong việc tìm ra những khu
mỏ cũng như giá cổ phiếu của nó, vốn được niêm yết tại Sở Giao dịch Chứng khoán Alberta, giá bình quân của nó là 27cents trong khoảng thời gian từ 1989 và 1992 Tháng 3 năm 1993, Walsh đã tuyên bố phá sản với khoản nợ lên đến 60.000 dollar Canada Chuyển nhượng thỏa thuận một phần vốn góp trị giá 10.000 dollar của mình ở Bre-X, Walsh đã đến Indonesia Tìm kiếm những cơ hội ở nước ngoài, Walsh liên lạc với John Felderhof, một nhà địa chất từ Hà Lan mà Walsh từng gặp cách đây 10 năm về trước Vào đầu những năm 80 của thế kỷ trước, Felderhof làm việc cho một công ty của Úc, công ty Jason Mining Jason Mining đã tham gia vào cơn sốt vàng đầu tiên ở Indonesia, một sự tìm kiếm mà hầu hết những nhà đầu tư ở Úc đều đã thất vọng Duy chỉ có một công ty, Mount Muro, tìm thấy một sự khả thi ở Indonesia Bất chấp những hậu quả ở Úc, Felderhof vẫn tiếp tục tin có vàng ở Indonesia Felderhof tuyên
bố rằng có một khu mỏ mang đến cơ hội độc nhất ở Indonesia, nơi mà ông đang thực hiện những khảo sát với bên đối tác bán, Montague Gold Tại Indonesia, Walsh gặp Felderhof cùng 1 nhà địa chất khác, Michael de Guzman, và cuối cùng đã đồng thuận mua 1 vùng mỏ ở Montague Walsh phải mất vài tháng để hoàn tất việc thanh toán đợt đầu là 80.000 dollar Ngày 19/07/1993, Bre-X đã hoàn tất việc thanh toán cho khu mỏ, một dự án báo gồm 57.571
ha ở Samarinda, East Kalimantan, Indonesia, còn được gọi là Busang Đến tháng 9 năm 1993, việc khoan đã bắt đầu được tiến hành trên vùng đất và Felderhof tuyên bố ngay sau đó họ đã tìm thấy 2 moz vàng khả phục hồi Khi tiếp tục khoan, Bre-X cần nhiều vốn để tài trợ cho việc thăm dò và phát hành chứng khoán lần đầu tiên, với Loewen Ondaatje McCutcheon, Ltd., cho khoản vốn góp 4,5 triệu dollar Canada vào tháng 3 năm 1994 Công ty đã chi dùng phần tiền còn lại vào việc khoan trên vùng đất đó năm 1994, từ từ cải thiện dự toán trữ lượng vàng khả phục hồi 3 moz vào tháng 10 năm 1994
Trong thời gian này, Bre-X đã mở rộng hơn nữa về phía đông nam vùng đất ban đầu mà họ xác lập Khi bắt đầu khám phá các vùng đất mới, dự toán vàng khả phục hồi tăng 6-8 moz trong tháng 11 năm 1994 Đến tháng 3 năm 1995, giá cổ phiếu đã tăng lên 2,05 dollar Canada và Walsh đã bắt đầu thực hiện các buổi thuyết trình cho các nhà đầu tư tiềm năng Tháng 05 năm 1995, Bre-X tiếp tục phát hành chứng khoán công khai lần thứ hai của mình: lần này Nesbitt Burns, ScotiaMcLeod, và McLean McCarthy Ltd sẽ cùng với Loewen tham gia góp 7,5 triệu dollar Canada cho số cổ phần ở Bre-X Số tiền thu được từ đợt chào bán đã được chi dùng cho công tác thăm dò và bổ sung thêm vốn lưu động
Trang 6Đến ngày 17 tháng 10 năm 1995 khi mà cổ phiếu Bre-X bắt đầu leo dốc Các cổ phiếu tăng vọt đến 14,87 dollar Canada ngay ngày hôm đó khi công ty thông báo rằng trong khi khai thác quặng sâu trong các vùng đất ở phía đông nam, họ đã tìm thấy một mỏ vàng lớn, làm gia tăng ước tính trữ lượng vàng phục hồi đến 30 moz Đến tháng 11, công ty nhận được sự quan tâm của các nhà phân tích vàng ở cả Canada và Hoa Kỳ Các nhà phân tích bắt đầu đề cập đến cổ phiếu này, và cùng với kết quả của việc khoan thăm dò là sựa hứa hẹn chắc chắn cho một trữ lượng lớn, giá cổ phiếu của Bre-X tiếp tục tăng lên đáng kể Ngay cả Bộ trưởng Bộ Khai khóang và Năng lượng Indonesia cũng chào đón Bre X và từng tuyên bố trữ lượng tại đó có thể lớn đến 40 moz, ước tính đó không mâu thuẫn với phát biểu của công ty Với trữ lượng như vậy sẽ có giá trị tiềm năng lên đến 12 tỷ USD Mỹ, khi so sánh với trữ lượng 40 moz tìm thấy ở Freeport McMoRan, cũng được tìm thấy ở Indonesia
Ngày 20/02/1996, Bre-X phát hành chứng khoán lần thứ ba Lần này là khoản góp vốn đến tận 30 triệu dollar Canada được đưa ra bởi Nesbitt, ScotiaMcLeod, Levesque Beaubien Geoffrion, và First Marathon Securities Ngày hôm sau, sau khi công ty đưa ra ước tính vàng khả phục hồi lên 42,6 moz, cổ phiếu Bre-X tăng 13,875 dollar Canada lên 153 dollar Canada cho mỗi cổ phần, khiến cho vốn hóa thị trường lên đến 3,2 tỷ dollar Canada Vào tháng Ba, gần như 50 công ty khai thác mỏ, chủ yếu là Canada, đã đào trong các vùng lân cận khu vực của Bre-X Egizio Bianchi, nhà phân tích vàng hàng đầu của Canada từ Nesbitt Burns, gọi khu mỏ này là "khu mỏ tính túy nhât trong tất cả các khu mỏ trên toàn thế giới."
Bre-X tiếp tục tăng ước tính vàng khả phục hồi Nó gia nhập Sở Giao dịch Chứng khoán Toronto vào ngày 23/04/1996 với giá 187,50 dollar một cổ phiếu Quản lý Sở Giao dịch chỉ yêu cầu công ty cung cấp bản cáo bạch và bản tuyên bố niêm yết Tuy nhiên, Bre-X được cho phép nộp bản cáo bạch được chuẩn bị vào năm 1989, khi công ty vẫn còn một mã cổ phiếu giá thấp Trong tuyên bố niêm yết của Bre-X đã công bố rằng khu mỏ trên chứa đựng trữ lượng vàng lớn và đưa ra một báo cáo do công ty tư vấn của họ là PT Kilborn thực hiện nhằm
hỗ trợ cho công bố này Tuy nhiên những tuyên bố niêm yết này đã không nói rõ rằng Kilborn
PT đã dựa trên dữ liệu được cung cấp bởi Bre-X để phân tích Tuy vậy, Bre-X tiếp tục thu thập các xác nhận từ một số những các công ty môi giới được công nhận ở Canada, bao gồm
cả Nesbitt Burns, Levesque Beaubien, CIBC Wood Gundy, First Marathon và Gordon Capital
Các nhà phân tích đến thăm các vùng đất ở Indo, nói chuyện với các nhà địa chất, đồng thời tham quan phòng thí nghiệm nơi mà các mẫu quặng đã được kiểm nghiệm Nhà phân tích vàng Chris Bradbrook của vùng Loewen phát biểu rằng "Tôi liên tục bị ấn tượng bởi khu mỏ
Nó ngày càng lớn Triển vọng tăng là đáng kể" Các nhà phân tích vàng tiếp tục khuyến nghị việc đầu tư vào cổ phiếu này mặc dù thực tế là Bre-X công bố thông tin ở mức tối thiểu Felderhof từ chối việc tiếp cận khu mỏ một cách độc lập, mặc dù các công ty khai thác mỏ non trẻ vẫn thường háo hức tổ chức những buổi tham quan thực địa khu mỏ của họ nhằm xác nhận quyền sở hữu khu mỏ có thể được chuyển nhượng Không có bất kỳ một công ty khai
Trang 7thác mỏ lâu đời nào được phép tham quan khu mỏ kể trên, vốn được xem là một bước đi cần thiết trước khi những người mua tiềm năng có thể đấu giá quyền khai thác và phát triển dự án Mối quan tâm cũng dần xuất hiện trong tâm trí của một số nhà phân tích liên quan đến việc công ty xử lý lõi khoan, nghiền nát toàn bộ thay vì thông thường thực hiện phân chia chúng, nhằm tiết kiệm một nửa cho các bài kiểm tra tiếp theo Cách thức này được coi là một sự bảo
vệ cần thiết đối với các tranh chấp phát sinh từ các kết quả khảo nghiệm có vấn đề Công ty phản biện lại những quan ngại trên bằng việc cho rằng những mẫu phải bị nghiền bởi vì vàng
bị giòn lõi Như vậy, theo Bre-X, lõi mẫu không bị giảm đi một nửa và đưa vào lưu trữ vì như vậy sẽ có quá nhiều vàng bị lãng phí Khi những câu hỏi bắt đầu phổ biến hơn trên mặt báo, Bre-X đưa ra bản thông cáo rằng PT Kilborn đã nhấn mạnh trong các báo cáo gần đây của họ, ước tính trữ lượng vàng của họ có thể đã bị nói giảm đi khoảng 12.9%
Đến tháng 5 năm 1996, Bre-X có vốn hóa thị trường trên 4 tỷ dollar Canada, chủ yếu là do cho các nhà quản lý quỹ lương hưu Canada thêm công ty vào danh mục đầu tư của họ Cuối tháng 5, Bre-X đã hoàn tất việc chia tách mỗi 10 lốc cho 1 cổ phiếu chia tách, điều này được xem là cần thiết bởi vì giá trị vốn hóa thị trường của công ty đã đạt mức cao nhất là 6,2 tỷ dollar, tương đương $286,50 dollar cho mỗi cổ phần, trên cơ sở trước khi chia tách Trong tháng 7, giá cổ phiếu của Bre-X tiếp tục tăng mạnh và dự trữ ước tính tiếp tục gia tăng Nesbitt Burns và Levesque Beaubien ước tính trữ lượng đạt 60 moz và tăng giá trị dự kiến của
họ về cổ phiếu cho phù hợp
Ngày 19/08/1996, Bre-X đã bắt đầu được giao dịch trên NASDAQ và chố giá đóng cửa ở mức 17,875 USD, tạo được sự chú ý của các nhà đầu tư Mỹ Từ tháng 8 đến tháng 10, Walsh,
vợ ông, và Felderhof đã bán hơn 1,25 triệu cổ phiếu Bre-X trị giá hơn 60 triệu dollar Canada
và sử dụng số tiền thu được để mua tài sản miễn thuế tại Caribbean ở Bahamas và quần đảo Cayman
Bre-X đã thu hút được sự chú ý từ nhiều nguồn Bre-X đã bị lôi kéo trong một tranh chấp với một trong những đối tác Indonesia của nó, PT Krueng Gasui, người tuyên bố đang nắm giữ 40% cổ phần trong toàn bộ khu mỏ hiện tại và đe dọa sẽ khởi tố một vụ kiện liên quan 1,9 tỷ dollar Canada nếu như yêu cầu của họ không được đáp ứng Nó cũng tiết lộ rằng giấy phép sơ
bộ của X để xây dựng một khu mỏ tại Busang đã âm thầm bị từ chối vào tháng Tám
Bre-X đã không báo cáo về việc mất giấy phép này cho đến tháng Mười Chính phủ Indonesia cũng từ chối cấp mới hợp đồng làm việc của công ty, vốn là một yêu cầu cấp thiết cho việc thăm dò, do cáo buộc rằng công ty đã khoan bất hợp pháp, vi phạm pháp luật về sở hữu nước ngoài, và đã đối xử bất công PT Krueng Gasui Chính phủ Indonesia tuyên bố rằng họ sẽ không ký hợp đồng làm việc cho đến khi những vấn đề tồn đọng trên được giải quyết
Một mối đe dọa khác đối với Bre-X là yêu cầu bồi thường trên khu mỏ từ công ty Barrick Gold Inc, một công ty Canada dựa trên việc khai thác và phát triển vàng Năm 1994, Barrick
đã cố gắng mua số cổ phần thiểu số ở Bre-X, nhưng đã bị từ chối Trong một nỗ lực hồi phục,
Trang 8Barrick tranh thủ được sự giúp đỡ của cô con gái lớn của Tổng thống Indonesia Suharto là Siti, bằng cách hứa hẹn với cô ấy về hợp đồng xây dựng đường vào Busang Bre-X phản đối Barrick bằng cách thuê của con trai cả Suharto, Sigit, cùng lời hứa hẹn với ông 40 triệu USD
và việc sở hữu 10% của các vùng đất về phía đông nam để đổi lấy sự giúp đỡ của ông trong viêc đảm bảo X nhận được kiểm soát chính dự án Busang Tuy nhiên, trong tháng 11
Bre-X, rõ ràng giỏi hơn trong thế giới phức tạp của Chính trị Indonesia, đã nói với Chính phủ Indonesia về việc đồng ý trao cho Barrick kiểm soát 75% vùng đất Chính phủ Indonesia cũng nói rằng họ cũng đánh giá cao 10% cổ phần trên khu mỏ đó
Các cuộc đàm phán bắt đầu giữa Bre-X và Barrick, nhưng không đạt được bất kỳ thỏa thuận lâu dài nào Tranh chấp vẫn không vì vậy mà khiến giới chuyên gia khai khoáng ngừng đưa ra những khuyến nghị tích cực Ngày 3 tháng 12, Lehman Brothers đưa ra một khuyến nghị mua đồng thời mô tả vùng Busang như là "phát hiện vàng của thế kỷ" Tháng 1 năm 1997, một vài công ty khai thác vàng ở Canada như Placer Dome, Inc., đặt cược vào cuộc đàm phán bằng cách đưa ra đề nghị 6,4 tỷ dollar Canada cho Bre-X bằng hình thức chuyển 1 đổi 1 Nó đã được Tổng Giám đốc điều hành Placer thông qua rằng Walsh đã gặp Muhammad 'Bob' Hasan, người vừa mua từ một trong những đối tác Indonesia của Bre-X Hasan là một người thân tín của Suharto, cũng như là một người bạn tốt với Jim Moffet, Tổng Giám đốc điều hành của Freeport McMoRan Giữa tất cả những hoạt động này, rất khó nhận ra khi một đám cháy đã phá hủy văn phòng tại Busang nơi mà có hồ sơ địa chất của Guzman và hầu như tất cả các kết quả của cuộc khai thác
Ngày 16 tháng 2, một thỏa thuận đã được công bố giữa Hasan, Bre-X, và Freeport McMoRan Thông qua kết nối chính trị của ông, Hasan đã tạo ra một thỏa thuận rằng đưa ông ta 30% cổ phần và giảm số cổ phần của Bre-X từ 90% vùng mỏ của Busang xuống 45% Ngoài ra, Freeport McMoRan nhận được 15% cổ phần và Chính phủ Indonesia được 10% cổ phần tại khu mỏ Về phần mình, Freeport cam kết cung cấp 25% tổng chi phí để trang trải chi phí thăm dò bề mặt, lên đến 400 triệu dollar Mỹ, và sắp xếp $2,1 tỷ dollar Mỹ được tài trợ từ Ngân hàng Chase Manhattan cho những ước tính chi phí thăm dò còn lại Một ngày sau khi thỏa thuận này được công bố, Bre-X gia tăng trữ lượng vàng ước tính tại Busang của nó lên 70,95 moz
Ngày 19 tháng 2, Bre-X đã tổ chức một hội nghị với cả hai nhà phân tích trên phương tiện truyền thông Một hội nghị được xem là quan trọng đối với Bre-X, như một số nhà phân tích
đã bày tỏ sự chỉ trích về thỏa thuận với Freeport Hội nghị này đã trở nên gay gắt khi Walsh nói rằng công ty đã được biết đến trong khoảng một thời gian mà nó dường như không bao giờ thực sự nắm giữ 90% khu mỏ Tuyên bố này dường như mâu thuẫn với báo cáo trước đó
từ công ty Có nhiều khiếu nại của một số nhà phân tích cho rằng họ không được phép tham gia vào các cuộc hội nghị Quan chức của Bre-X phản đối sự không chắc chắn với dự báo dự trữ cao hơn, gợi ý rằng ước tính dự trữ vàng sẽ được nâng lên khoảng 95 moz Felderhof thậm chí đã nhận xét trong hội nghị rằng 200 moz là hoàn toàn khả thi Hội nghị dường như để xoa dịu giới chuyên gia phân tích và những người nắm giữ cổ phiếu Vốn hóa thị trường của
Trang 9Bre-X vào ngày 21 tháng 2 đứng ở mức 5,4 tỷ dollar Canada, đã giảm xuống chút ít từ đỉnh cao của 6,2 tỷ dollar Canada Vào ngày 14 tháng 3, chuyên gia phân tích vàng Daniel McConvey đến từ Lehman Brothers đưa ra khuyến nghị của mình đối với cổ phiếu từ vị trí trung lập lên khởi sắc
SỰ SỤP ĐỔ CỦA BRE-X
Một trong những nghiên cứu độc lập trên mỏ Busang, Freeport đã khoan 7 mũi khoan xuống khu vực được cho là chứa một lượng đáng kể của vàng Một số mẫu lõi thu được được gửi về Phòng Xét nghiệm Kiểm định PT Indo ở Indonesia và một số mẫu lõi khác được gửi về trụ sở chính của Freeport tại New Orleans Freeport đã phát hiện ra các mẫu lõi mà họ đã khoan không chứa trữ lượng lớn về vàng như đã công bố Freeport cũng đã dày công tìm kiếm nguyên nhân về sự khác biệt trong kết quả thăm dò của mình với các nghiên cứu được đưa ra trước đó và thu được một số mẫu lõi mà Bre-X dùng làm bằng chứng để chứng minh về trữ lượng vàng đáng kể có trên mỏ Busang này Freeport đã cắt một lớp mỏng của mẫu lõi và quan sát chúng dưới một chiếc kính hiển vi điện tử Những gì họ thấy là vàng phù sa, vàng có nguồn gốc từ các dòng sông, chứ không phải là vàng có nguồn gốc từ núi lửa
Moffett, khi được thông báo kết quả, ngay lập tức đã liên lạc với Walsh tại Toronto, nơi ông đang tham dự Hội nghị Nhà thăm dò và phát triển hàng năm Felderhof đã được vinh danh là nhà thăm dò của năm và Guzman đã có một bài báo cáo về Busang tại hội nghị Walsh đã thông báo với Moffett rằng ông chuyên về mảng tài chính và ông nghĩ rằng Felderhof sẽ phù hợp hơn nhằm giải đáp các câu hỏi được đưa ra từ phía Moffett Felerhof đáp ứng yêu cầu của Moffett bằng việc chỉ ra rằng Freeport đã có sự nhầm lẫn trong mẫu nghiên cứu và nó cần được giải quyết Moffett trả lời rằng không có sự nhầm lẫn và cần thiết phải cử đại diện tới làm rõ vấn đề Felderhof sau đó đã cử Guzman tới Indonesia để trao đổi với đại diện của Freeport
Theo chính quyền Indonesia, ngày 19/03, Guzman đã nhảy ra khỏi trực thăng và rơi từ độ cao 240m xuống một khu rừng nhiệt đới của Borneo Trong thư tuyệt mệnh của mình, một lý do khiến ông tự tử là vì căn bệnh viêm gan B mà không phải đối chọi Hai ngày sau khi ông mất, một tờ báo của Indonesia, trích dẫn từ một nguồn tin giấu tên, thông báo rằng nghiên cứu của Freeport trên mỏ vàng Busang là không phù hợp với kết quả của Bre-X Theo đó, giá trị cổ phiếu của Bre-X giảm mạnh, mức vốn hóa thị trường của Bre-X giảm đến 800 triệu đô la Canada
Lúc đầu, Walsh bảo vệ kết quả của Bre-X, cáo buộc rằng công ty đã bị tấn công từ các nhà đầu tư bán khống Ngày 24 tháng 3, Walsh cho rằng ông tin tưởng vào kết quả khảo nghiệm
và sẽ khởi kiện để chống lại những cáo buộc vô căn cứ Ý kiến của các nhà phân tích thuộc công ty Bishop, Rosen & Co, đại diện Andrew Racz đã nhận định Bre-X là nạn nhân của các nhà đầu tư bán khống nhằm cố gắng phá hoại giá cổ phiếu Từ Lehman Brothers, McConvey
Trang 10giữ quan điểm trung lập, nhưng cũng cho rằng “ với những sự kiện chấn động gần đây, chúng tôi tin rằng những phát hiện về mỏ Busang chứa trữ lượng lớn về vàng như Bre-X đã tiết lộ Ngày 26 tháng 03, cùng lúc hai báo cáo từ Bre-X và Freeport công bố đã gây xôn xao dư luận Bre-X đã thừa nhận kết quả nghiên cứu từ mỏ Busang có thể đã bị phóng đại bởi các mẫu không hợp lệ và những khảo nghiệm diễn ra trên chúng Bre-X cũng đã thông báo rằng, một công ty phân tích độc lập, Strathcona Mineral Services, Ltd., đã được thuê để xem xét lại đề
án từ mỏ Busang Trong một tuyên bố riêng, Freeport đã thông báo về kết quả các mũi khoan của nó đã phát hiện về “trữ lượng vàng là không đáng kể” Sau các thông tin này được công
bố, các giao dịch của Bre-X trên TSE đã bị tạm ngưng NASDAQ cũng đã tạm ngưng giao dịch cổ phiếu của Bre-X Cổ phiếu của Bre-X đóng cửa ở mức 1.31$ ngay ngày hôm sau, giảm 9.13$ từ ngày 25/03 trên 6.854.100 cổ phiếu được giao dịch
Trong những tuần Strathcona tham gia kiểm toán Bre-X, cổ phiếu của Bre-X dao động mạnh
mẽ trước những tin đồn và tranh cãi Bre-X đã cố gắng duy trì niềm tin về mỏ Busang bằng một báo cáo khai thác khoáng sản được tung ra ngày 04 tháng 04, cho rằng mỏ Busang chứa đựng trữ lượng lớn về vàng là sự thật Walsh đã đi xa như vậy để củng cố niềm tin về việc Bre-X là mục tiêu của một chiến lược mua lại từ các nhà bán khống Vào ngày 07 tháng 04, chính phủ Indonesia đã thông báo về hai quan chức cấp cao trong ngành khai thác khoáng sản
là Tổng Giám đốc của Ngành Tổng khai khoáng và Tổng Giám đốc của Ngành Điện lực và Phát triển năng lượng đã được thay thế Freeport đã yêu cầu mở rộng quy mô kiểm tra về mỏ Busang “để cho phép các xem xét tăng thêm nhằm hỗ trợ xác định kết quả kiểm toán từ Strathcona”
Báo cáo kiểm toán của Strathcona được công bố ngày 04 tháng 05 và xác nhận rằng Busang không chỉ không đáp ứng được những ước tính về trữ lượng Bre-X công bố mà thậm chí còn không thể thu được vàng tại mỏ này
Theo báo cáo:
“ Chỉ truy nguyên được vàng được tìm thấy trong mẫu khảo nghiệm, và không có mẫu nào cho thấy lượng vàng có lợi ích kinh tế”
“… giả mạo nghiêm trọng…và làm sai lệch kết quả của giá trị khảo nghiệm tại Busang, có quy mô và kéo dài một thời gian dài và sự thật là không có một tiền lệ trong lịch sử ở bất cứ nơi nào trên thế giới”
Báo cáo kiểm toán được đưa ra đã gây ảnh hưởng rất nặng nề Ngay ngày hôm sau, TSE đã ngưng giao dịch sau một giờ giao dịch khi cổ phiếu Bre-X mở cửa với giá 6 cents Ngày 07 tháng 05, chính phủ Indonesia đã đóng bang các hoạt động của Bre-X và các công ty con của
nó vô thời hạn, và TSE hủy bỏ niêm yết cổ phiếu của Bre-X The Royal Canadian Mounted Police đã gửi một đội điều tra đến Indonesia để điều tra các hành vi gian lện bắt đầu ngay khi