Giao an dia li 7 theo Chuan KTKN và CTGT

Kĩ năng: - Đọc được biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa của môi trường xích đạo ẩm và sơ đồ látcắt rừng rậm xích đạo xanh quanh năm.. - Biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa của môi trường nhiệt đới?

Trang 1

Tuần 1: Ngày soạn:

Phần một : THÀNH PHẦN NHÂN VĂN CỦA MÔI TRƯỜNG

Tiết 1 - Bài 1 : DÂN SỐ

I Mục tiêu bài học:

Sau bài học HS cần phải và có thể đạt được

1 Kiến thức:

- Nêu được accs nội dung được thể hiện trên tháp tuổi

- Trình bày được quá trình phát triển và tình hình gia tăng dân số dân số thế giới;nguyên nhân và hậu quả

2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng đọc và khai thác thông tin từ các biểu đồ dân số và tháp

tuổi

3 Thái độ: Bồi dưỡng cho học sinh về thực trạng dân số và hậu quả bùng nổ dân số

để có những biện pháp phù hợp

II Phương tiện dạy học :

- Biểu đồ gia tăng dân số thế giới từ đầu công nguyên đến năm 2050 (tự vẽ)

- Biểu đồ gia tăng dân số địa phương tự vẽ (nếu có ) Tranh vẽ 2 dạng tháp tuổi

III Phương pháp dạy học – Kỹ năng sống

- Phương pháp thảo luận theo nhóm nhỏ; đàm thoại, gợi mở/ trình bày 1 phút;thuyết giảng tích cực

- Kỹ năng sống: Tư duy: thu thập và xử lí thông tin qua biểu đồ và tháp dânsố;phân tích nguyên nhân và hậu quả Kĩ năng giao tiếp: phản hồi / lắng nghe tíchcực; trình bày suy nghĩ, hợp tác và giao tiếp khi làm việc theo nhóm

IV Tiến trình dạy học :

1 Ổn định lớp :

2 Kiểm tra bài cũ

3 Bài mới : Các em có biết hiện nay trên Trái Đất có bao nhiêu người sinh sống

làm sao biết được trong số đó có bao nhiêu nam , bao nhiêu nữ , bao nhiêu trẻ baonhiêu già ?

Hoạt động 1 : Tìm hiểu dân số và nguồn lao

? Bằng cách nào ta biết được dân số của một nước

hoặc một địa phương ?

HS: Điều tra dân số

? Theo em công tác điều tra dân số cho ta biết

được những đặc điểm gì về dân số?

* Bước 2 : GV nhấn mạnh: dân số đuwocj biểu

hiện cụ thể bằng tahsp tuổi

1 Dân số, nguồn lao động

- Dân số: là tổng số dân sinhsống trên một lãnh thổ ở mộtđịa điểm nào đó

- Các cuộc điều tra dân sốcho biết tình hình dân số,nguồn lao động … của mộtđịa phương, một nước

- Dân số được biểu hiện cụthể bằng một tháp tuổi :

+ Kết cấu dân số theo độ tuổi

và theo giới tính

Trang 2

GV cho HS quan sát hình 1.1 và hướng dẫn Hs

đọc và nhận xét tháp tuổi

+ Giới tinh: nam ( trái ); nữ ( phải )

+ Độ tuổi từng giới: thang tuổi

+ Số dân từng độ tuổi: vạch trục hoành

GV chia nhóm và phân công nhiệm vụ:Dựa vào

hinh 1.1 so sánh tháp tuổi A và B:

+ số bé trai từ 0 - 4

+ Số bé gái từ 0 – 4 tuổi

+ Số người hết tuổi lao động

+ Số người trong độ tuổi lao động

+ Nhận xét: hình dạng tháp tuổi

+ Kết luận: tháp dân số trẻ hay gà

Đại diện các nhóm trình bày, GV nhận xét

* Bước 3 : GV cho HS biết :

- Tháp tuổi là biểu hiện cụ thể về ds của một địa

phương

- Tháp tuổi cho ta biết các độ tuổi của dân số, số

Nam , Nữ, số người trong độ tuổi dưới tuổi lao

động (là màu xanh lá cây),trong độ tuổi lao động

(là màu xanh biển), trên tuổi lao động (là màu

cam)

- Tháp tuổi cho biết nguồn lao động hiện tại và

trong tương lai của 1 địa phương

- Hình dạng cho ta biết dân số trẻ(ở tháp thứ

nhất), dân số già ở (tháp thứ hai)

Hoạt động 2 : Tìm hiểu sự gia tăng dân số thế giới

trong thế kỉ XIX và XX

HS làm việc cá nhân/ đàm thoại, gợi mở

* Bước 1 : Gv cho HS quan sát hình 1.2 sgk và

nhận xét tình hình tăng dân số thế giới từ đầu thế

kỉ XIX đến cuối XX

HS trả lời: tăng nhanh

? Tình hình dân số thế giới ? Dân số bắt đầu tăng

nhanh vào năm nào ? Tăng vọt vào năm nào ?

HS trả lời, GV nhận xét, bổ sung

(tăng nhanh từ năm 1804, tăng vọt từ năm 1960

đường biểu diễn dốc đứng Do kinh tế xã hội phát

triển, y tế tiến bộ ; còn những năm đầu công

nguyên tăng chậm do dịch bệnh, đói kém, chiến

tranh)

Bước 2 Hs quan sát hình 1.3 và 1.4 sgk cho biết tỉ

lệ gia tăng dân số là khoảng cách giữa các yếu tố

nào?

GV hướng dẫn HS đường xanh là tỉ lệ sinh, đường

đỏ là tỉ lệ tử và phần tô màu hồng là tỉ lệ gia tăng

+ Nguồn lao động hiện tại và

dự đoán nguồn lao động bổsung trong thời gian tới

+ Tình trạng dân số của mộtđịa phương già hay trẻ

2 Dân số thế giới tăng nhanh trong thế kỉ XIX và thế kỉ XX :

- Trong nhiều thế kỉ, dân số

thế giới tăng hết sức chậmchạm Nguyên nhân do bệnhdịch, đói kém, chiến tranh

- Từ năm đầu thế kỉ XIX đếnnay, dân số thế giới tăngnhanh Nguyên nhân: do cónhững tiến bộ về kinh tế - xãhội và y tế

Trang 3

dân số

HS trả lời: khoảng cách giữa đường xanh và

đường đỏ

GV nhận xét, bổ sung:

GTDSTN ( % )= (Tỉ lệ sinh - tỉ lệ tử ) : 10

GTCG: Xuất cư – nhập cư

Hoạt động 3 : Tìm hiểu sự bùng nổ dân số

HS làm việc cá nhân, nhóm/ phương pháp thảo

luận theo nhóm nhỏ

* Bước 1 :GV yêu cầu HS dựa vào công thức tính

tỉ lệ GTTN, cho biết gia tăng tự nhiên tăng cao đến

mức bùng nổ dân số khi nào?

HS: tỉ lệ sinh cao – tỉ lệ tử giảm mạnh

Bước 2 GV chia nhóm và giao nhiệm vụ.

+ Dựa vào nội dung sgk các nhóm trình bày những

vấn đề của bùng nổ dân số: tình hình, nguyên

nhân, hậu quả

Bước 3 Đại diện một nhóm trình bày kết quả,

nhóm khác bổ sung

GV nhận xét, bổ sung

3 Sự bùng nổ dân số :

- Từ những năm 50 của thế

kỉ XX, bùng nổ dân số đã diễn ra ở các nước đang phát triển châu Á, Phi, Mĩ Latinh

- Nguyên nhân do các nước này giành độc lập, đời sống được cải thiện và những tiến

bộ về y tế làm giảm nhanh tỉ

lệ tử, trong khi tỉ lệ sinh vẫn cao

- Hậu quả: Sự bùng nổ dân số

ở các nước đang phát triển đã tạo nên sức ép đối với việc làm, phúc lợi xã hội, kìm hãm

sự phát triển kinh tê-xã hội

V.Đánh giá:

Câu hỏi 1 : Tháp tuổi cho ta biết nhưng đặc điểm gì của dân số ?

Câu hỏi 2 : Bùng nổ dân số xảy ra khi nào ? Nguyên nhân, hậu quả.

VI Hoạt động nối tiếp:

- Về nhà học bài, làm bài tập 2 trang 6 và chuẩn bị bài 2

VII.Bổ sung tư liệu và rút kinh nghiệm.

Trang 4

Tuần : Ngày soạn:

Tiết 2 - Bài 2 : SỰ PHÂN BỐ DÂN CƯ.

- Rèn luyện kĩ năng đọc bản đồ phân bố dân cư

- Nhận biết dược 3 chủng tộc trên thế giới qua ảnh và trên thực tế

3.Thái độ: Bồi dưỡng cho học sinh lòng yêu con người, các chủng tộc trên thế giới.

- Bản đồ phân bố dân cư thế giới

- Bản đồ tự nhiên (địa hình) thế giới để giúp học sinh đối chiếu với bản đồ 2.1nhằm giải thích vùng đông dân, vùng thưa dân trên thế giới Tranh ảnh về các chủngtộc trên thế giới

III Phương pháp dạy học – Kỹ năng sông

- Phương pháp nêu và giải quyết vấn đề; phương pháp vấn đáp/ thảo luận nhóm,làm việc cá nhân

- Kỹ năng giải quyết vấn đề và trình bày các vấn đề, tư duy, ứng phó với các tìnhhuống

2 Kiểm tra bài cũ :

Câu hỏi 1 : Tháp tuổi cho ta biết nhưng đặc điểm gì của dân số ?

Câu hỏi 2 : Bùng nổ dân số xảy ra khi nào ? Nguyên nhân, hậu quả và hướng

giải quyết

3 Bài mới :: Loài người xuất hiện trên Trái Đất cách đây hàng triệu năm Ngày

nay con người sống hầu khắp nơi trên Trái Đất, có nơi rất đông cũng có nơi thưathớt, để hiểu tại sao như vậy bài học hôm nay cho các em thấy được điều đó

Trang 5

Hoạt động của GV - HS Nội dung chính

* Bước 2 : cho HS quan sát lược đồ 2.1 và giới

thiệu cách thể hiện trên lược đồ (chú giải).

? Hãy đọc trên lược đồ những khu vực đông dân

nhất trên thế giới ? (đọc từ phải qua trái)

? Tại sao đông dân ở những khu vực đó ?

HS Tại vì ở đó là những nơi ven biển, đồng

bằng khí hậu thuận lợi

? Hai khu vực nào có mật độ dân số cao nhất ?

HS: + Những thung lũng và đồng bằng sông

lớn : sông Hoàng Hà, sông Ấ n , sông Nin

+ Những khu vực có nền kinh tế phát triển

của các châu : Tây Âu và Trung Âu, Đông Bắc Hoa

Kì , Đông Nam Braxin, Tây phi

? Những khu vực nào thưa dân ?

* Bước 1 : GV giới thiệu cho HS hai từ " chủng tộc

? Làm thế nào để phân biệt được các chủng tộc ?

HS: căn cứ vào màu da, tóc, mắt, mũi …

* Bước 2 : HS quan sát 3 chủng tộc hình 2.2 hướng

dẫn HS tìm ra sự khác nhau về hình thái bên ngoài

của 3 chủng tộc

+ Nhóm 1 : mô ta chủng tộc Môngôlôit : da vàng,

tóc đen và dài, mắt đen, mũi thấp

+ Nhóm 2 : mô tả chủng tộc Nêgrôit : da đen, tóc

xoăn và ngắn mắt đen và to, mũi thấp và rộng

(bên trái tính qua là : người Trung Quốc ;

người Nam Phi ; Nga)

* Bước 3 : GV nhấn mạnh :

- Sự khác nhau giữa các chủng tộc chỉ là hình thái

bên ngoài Mọi người đều có cấu tạo hình thể như

nhau

- Ngày nay sự khác nhau về hình thái bên ngoài là

di truyền

hoặc các vùng khí hậu ấm

áp, mưa nắng thuận hòa đều

có dân cư tập trung đôngđúc

+ Các vùng núi, vùng sâuvùng xa, giao thông khókhăn, vùng cực giá lạnhhoặc hoang mạc…khí hậukhắc nghiệt có dân cư thưathớt

2 Các chủng tộc :

- Dân cư thế giới thuộc bachủng tộc chính là :

+ Chủng tộc Ơ-rô-pê-ô-it( thường gọi là người datrắng): sống chủ yếu ở châu

Âu và châu Mĩ

+ Chủng tộc Nê-gro-it(thường gọi là người dađen): sống chủ yếu ở châuPhi

+ Chủng tộc Môn-gô-lô-it(thường gọi là người davàng): sống chủ yếu ở châu

Á

Trang 6

- Ngày nay 3 chủng tộc đã chung sống và làm việc

ở tất cả các châu lục và quốc gia trên thế giới

V.Đánh giá:

- Câu hỏi 1 : Dân cư trên thế giới sinh sống chủ yếu ở những khu vực nào ?

VI Hoạt động nối tiếp:

- Về nhà học bài, làm bài tập 2,3 trang 9 SGK và chuẩn bị bài 3

Trang 7

Tiết 3 - Bài 3 : QUẦN CƯ ĐÔ THỊ HOÁ

- Biết được vài nét về lịch sử phát triển đô thị và sự hình thành các siêu đô thị

- Biết một số siêu đô thị trên thế giới

2 Kĩ năng:Nhận biết được quần cư đô thị hay quần cư nông thôn qua ảnh chụp

hoặc trên thực tế

- Nhận biết được sự phân bố của các siêu đô thị đông dân nhất thế giới

3 Thái độ: Bồi dưỡng cho học sinh hiểu biết về các loại hình quần cư và quá trình

đô thị hóa.

- BĐ dân cư thế giới có thể hiện các đô thị

- Ảnh các đô thị ở Việt Nam hoặc trên thế giới

- Phương pháp nêu và giải quyết vấn đề; phương pháp vấn đáp, thảo luận nhóm nhỏ,làm việc cá nhân

- Kỹ năng giải quyết vấn đề và trình bày các vấn đề, tư duy, ứng phó với các tìnhhuống, giao tiếp, trình bày suy nghĩ, hợp tác tích cực

1.Ổn định lớp :.

? Dân cư trên thế giới sinh sống chủ yếu ởnhững khu vực nào ?

? Căn cứ vào đâu mà người ta chia dân cư trên thế giới thành các chủng tộc ? ? Các chủng tộc này chủ yếu sống ở đâu ?

3 Bài mới :

Giới thiệu : từ xưa, con người đã biết sống quây quần biết nhau để tạo nên sứcmạnh nhằm khai thác và chế ngự thiên nhiên Các làng mạc và đô thị dần hình thànhtrên bề mặt Trái Đất

1 Hoạt động 1 : cả lớp

* Bước 1 : GV giới thiệu thuật ngữ " Quần cư "

có 2 loại : quần cư nông thôn và quần cư đô thị

- HS quan sát hình 3.1 và 3.2 cho biết :

? Cho biết mật độ dân số, nhà cửa đường sá ở

1 Quần cư nông thôn và quần

cư đô thị :

- Quần cư nông thôn, mật độdân số thường thấp; làng mạc,thôn xóm thường phân tán gắn

Trang 8

nông thôn và thành thị có gì khác nhau ?

HS: ở thành thị đông đúc, san sát bên nhau;

nông thôn ít

? Hãy cho biết sự khác nhau về hoạt động kinh

tế giữa nông thôn đối với đô thị ?

HS: nông thôn chủ yếu là nông nghiệp, lâm

ngư nghiệp; đô thị chủ yếu là công nghiệp và

dịch vụ…

+ ở nông thôn sống tập trung thành

thôn, xóm, làng, bản …còn ở đô thị tập trung

thành phố xá

⇒ GV nhấn mạnh : xu thế ngày nay là số

người sống ở các đô thị ngày càng tăng

2 Hoạt động nhóm : mỗi nhóm 4 HS.

* Bước 1 : cho HS đọc đoạn đầu SGK

? Đô thị xuất hiện trên trái đất từ thời kì nào ?

HS: từ thời kì Cổ đại : Tquốc, Ấn Độ, Ai

Cập, Hy Lạp, La Mã … là lúc đã có trao đổi

hàng hoá

? Đô thị phát triển mạnh nhất vào khi nào ?

HS: thế kỉ XIX là lúc công nghiệp phát triển

⇒ Quá trình phát triển đô thị gắn liền với phát

thương mại , thủ công nghiệp và công nghiệp

* Bước 2 : HS xem lược đồ 3.3 và trả lời

? Có bao nhiêu siêu đô thị trên thế giới (từ 8

triệu dân trở lên

HS: có 23 siêu đô th Kết hợp với chỉ bản đồ

? Châu nào có siêu đô thị nhất ? Có mấy siêu

đô thị ? Kể tên ? ( Châu Á có 12 siêu đô thị)

⇒ Phần lớn các siêu đô thị ở các nước phát

triển

* Bước 3 : HS đọc đoạn từ " Vào thế kỉ …

? Tỉ lệ dân số đô thị trên thế giới từ thế kỉ

XVIII đến năm 2000 tăng thêm mấy lần ?

(tăng thêm hơn 9 lần)

⇒ Sự tăng nhanh dân số, các đô thị, siêu đô

thị làm ảnh hưởng đến môi trường , sức khoẻ,

nhà ở, y tế, học hành cho con người

với đất canh tác, đồng cỏ, đấtrừng hay mặt nước; dân cư sốngchủ yếu dựa vào sản xuất nôngnghiệp, lâm nghiệp hay ngưnghiệp

- Quần cư thành thị:, mật độdân số cao, dân cư sống chủ yếudựa vào sản xuất công nghiệp vàdịch vụ

- Lối sống nông thôn và lối sống

đô thị có nhiều điểm khác biệt: ởnông thôn sống tập trung thànhthôn, xóm, làng, bản …còn ở đôthị tập trung thành phố xá

2 Đô thị hoá Các siêu đô thị :

- Đô thị hóa là xu thế tất yếucủa thế giới

- Ngày nay, số dân đô thị trênthế giới ngày càng tăng, hiện cókhoảng một nửa dân số thế giớisống trong các đô thị

+ Châu Âu: Mat-xco-va, La-gốt.+ Châu Mĩ: Niu I-ooc, Mê-hi-cô,Ri-ô-đê Gia - nê – rô

V.Đánh giá.

- Câu hỏi 1 : Nêu sự khác nhau về tổ chức sinh sống và hoạt động kinh tế giữa

quần cư đô thị và quần cư nông thôn ?

- Câu hỏi 2 : Hãy đọc tên và chỉ trên bản đồ các siêu đô thị châu Á ?

VI Hoạt động nối tiếp.

Trang 9

- Về nhà học bài, nhận xét bài tập 2 trang 12, chuẩn bị trả lời câu hỏi bài thưc hành VII.Bổ sung tư liệu và rút kinh nghiệm.

Tuần: Ngày soạn:

Tiết 4 - Bài 4 : THỰC HÀNH PHÂN TÍCH LƯỢC ĐỒ

DÂN SỐ VÀ THẤP TUỔI

I Mục tiêu bài học :

Sau bài học HS cần phải và có thể đạt được

- Khái niệm mật độ dân số và sự phân bố dân số không đồng đều trên thế giới

- Khái niệm đô thị, siêu đô thị và sự phan bố các siêu đô thị ở châu Á

3 Thái độ: Bồi dưỡng cho học sinh về tình hình dân số và mật độ dân số.

- Bản đồ tự nhiên châu Á

- Bản đồ hành chính Việt Nam

- Tháp tuổi (phóng to trong SGK)

- Lược đồ phân bố dân cư châu Á

- Phương pháp thảo luận theo nhóm nhỏ; đàm thoại, gợi mở, thực hành

- Kỹ năng sống: giải quyết vấn đề và trình bày các vấn đề, tư duy, phản hồi vàlắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ, hợp tác và giao tiếp khi làm việc

1.Ổn định lớp :

Câu hỏi 1 : Nêu sự khác nhau về tổ chức sinh sống và hoạt động kinh tế gữaquần cư đô thị và quần cư nông thôn ?

Câu hỏi 2 : Hãy đọc tên và chỉ trên bản đồ các siêu đô thị châu Á ?

3 Bài mới :

*Hoạt động 1 : 15 phút HS làm việc theo nhóm

nhỏ

GV treo hình 4.2 và 4.3 GV nói lại cách xem tháp

tuổi

* Quan sát tháp tuổi TP HCM qua các cuộc điều tra

sau 10 năm cho biết :

? Hình dáng của tháp tuổi có gì thay đổi ?

1 Tháp tuổi TP Hồ Chí Minh sau 10 năm (1989 - 1999) :

- Hình dáng tháp tuổi 1999thay đổi :

+ Chân Tháp hẹp

Trang 10

? Nhóm tuổi nào tăng về tỉ lệ ? Nhóm tuổi nào giảm

về tỉ lệ

Đại diện các nhóm trả lời, nhóm khác bổ sung

GV nhận xét, bổ sung:

-Tháp tuổi 1989 đáy rộng, thân tháp thon dần ⇒

dân số trẻ

- Tháp năm 1999 đáy tháp thu hẹp, thân tháp phình

rộng và số người trong độ tuổi lao động nhiều ⇒

dân số già

* Hoạt động 2: 20 phút Làm việc theo nhóm: 4

em/nhóm

GV treo lược đồ phân bố dân cư châu Á lên bảng và

chỉ cách xem lược đồ , chỉ hướng

? Trên lược đồ phân bố dân cư châu Á những khu

vực nào đông dân, ở phía (hướng) nào ?

? Các đô thị lớn của châu Á thường phân bố ở đâu ?

HS tiến hành làm việc theo nhóm

- GV nói thêm ở vùng núi, vùng sâu, xa, biên giới,

hải đảo … cuộc sống và đi lại khó khăn ⇒ dân cư

ít

+ Thân tháp phình ra

⇒ Số người trong độ tuổi lao động nhiều ⇒ Dân số già + Nhóm tuổi dưới tuổi lao động giảm về tỉ lệ + Nhóm tuổi trong tuổi lao động tăng về tỉ lệ 3 Sự phân bố dân cư châu Á - Những khu vực tập trung đông dân ở phía Đông, Nam và Đông Nam - Các đô thị lớn ở châu Á thường phân bố ven biển, đồng bằng ở Đông Á gồm có: Trung Quốc, Nhật Bản, nam Triều Tiên và Nam Á gồm có: Ấn Độ và Pa-ki-xtan nơi có điều sinh sống, giao thông thuận tiện và có khí hậu ấm áp … V.Đánh giá : - Hình dáng tháp tuổi biểu hiện điều gì qua bài học ? VI Hoạt động nối tiếp. - Về nhà học bài, xem lại cách nhận xét về các tháp tuổi, chuẩn bị trước bài 5 VII.Bổ sung tư liệu và rút kinh nghiệm.

Trang 11

Phần hai : CÁC MÔI TRƯỜNG ĐỊA LÍ Chương I : MÔI TRƯỜNG ĐỚI NÓNG.

HOẠT ĐỘNG KINH TẾ CỦA CON NGƯỜI Ở ĐỚI NÓNG

Tiết 5 - Bài 5 : ĐỚI NÓNG MÔI TRƯỜNG XÍCH ĐẠO ẨM

Sau bài học HS cần phải và có thể đạt được:

- Xác định được vị trí đới nóng trên bản đồ thế giới

- Trình bày và giải thích ở mức độ đơn giản một số đặc điểm của môi trường xíchđạo ẩm (nhiệt độ và lượng mưa cao quanh năm, có rừng rậm thường xanh quanhnăm )

2 Kĩ năng:

- Đọc được biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa của môi trường xích đạo ẩm và sơ đồ látcắt rừng rậm xích đạo xanh quanh năm

- Nhận biết được môi trường xích đạo ẩm qua một đoạn văn mô tả và qua ảnh chụp

3 Thái độ: Bồi dưỡng cho học sinh ý thức bảo vệ môi trường.

- Bản đồ khí hậu thế giới hay bản đồ các miền tự nhiên thế giới

- Tranh ảnh rừng rậm xanh quanh năm và rừng sác (rừng ngập mặn)

- Phóng to các biểu đồ, lược đồ trong SGK

- Phương pháp thảo luận theo nhóm nhỏ; đàm thoại, gợi mở/ trình bày 1 phút,thuyết giảng tích cực

- Kỹ năng sống: tư duy, phản hồi và lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ, hợptác và giao tiếp khi làm việc nhóm; tự nhận thức

nhất thế giới Bài học hôm nay giúp các em hiểu được điều đó

Hoạt động 1 : cả lớp

? GV cho HS quan sát lược đồ 5.1 để xác định vị

trí đới nóng

- Dựa vào hai đường vĩ tuyến 30oB và 30oN (đới

nóng nằm giữa hai chí tuyến nên gọi là đới nóng

nội chí tuyến)

? Hãy so sánh tỉ lệ diện tích đới nóng với diện tích

đất nổi trên Trái Đất ?

I Đới nóng :

- Vị trí: Đới nóng nằm ởkhoảng giữa hai chí tuyến Bắc

và Nam

Trang 12

? Hãy kể tên 4 đới môi trường đới nóng ?

- GV nói thêm môi trường hoang mạc có cả ở đới

ôn hoà

Hoạt động 2 : Hoạt động nhóm : mỗi nhóm 4 HS

* Bước 1: Quan sát hình 5.1 sgk hãy lên bảng xác

định vị trí của môi trường xích đạo ẩm?

HS lên bảng xác định

- GV chỉ vị trí Xingapo, phân tích hình 5.2 để tìm

ra những điểm đặc trưng của khí hậu xích đạo ẩm

qua nhiệt độ và lượng mưa

- Tập cho HS đọc biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa

? Đường biểu diễn nhiệt độ trung bình các tháng

trong năm cho thấy nhiệt độ Xingapo có đặc điểm

gì ?

? Lượng mưa cả năm khoảng bao nhiêu ? Sự phân

bố lượng mưa trong năm ra sao ? Sự chênh lệch

giữa tháng thấp nhất và cao nhất là bao nhiêu

milimét ?

- Đại diện 1-2 nhóm báo cáo, nhóm khác bổ sung

Nhiệt độ: Đường nhiệt độ ít dao động và ở mức

cao tren 25oC ⇒ nóng quanh năm, nhiệt độ trung

bình năm từ 25oC - 28oC , biên độ nhiệt mùa hạ và

mùa đông thấp khoảng 3oC

Lượng mưa: trung bình từ 1.500mm

-2.500mm/năm, mưa nhiều quanh năm, tháng thấp

nhất và cao nhất hơn nhau 80mm

* Bước 2 : GV nói thêm nhiệt độ ngày đêm chênh

nhau hơn 10o , mưa vào chiều tối kèm theo sấm

chớp, độ ẩm không khí trên 80%

- Môi trường xích đạo ẩm ⇒ nóng ẩm quanh năm

- GV cho HS quan sát hình 5.3 và 5.4 , nhận xét :

? Rừng có mấy tầng ?

HS: tầng cây vượt tán, tầng cây gỗ cao, tầng cây

gỗ cao TB, tầng cây bụi, tầng dây leo, phong lan,

tầm gửi, tầng cỏ quyết

? Tại sao ở đây rừng có nhiều tầng ?

HS: rừng xanh quanh năm

II Môi trường xích đạo ẩm :

1 Khí hậu.

* Vị trí địa lí: nằm chủ yếutrong khoảng từ 5o B đến 5oN

* Đặc điểm: nắng nóng vàmưa nhiều quanh năm (trungbình từ 1.500 mm đến 2.500mm)

2 Rừng rậm xanh quanh năm :

- Độ ẩm và nhiệt độ cao tạođiều kiện thuận lợi cho rừngrậm xanh quanh năm pháttriển

- Cây rừng rậm rạp, xanh tốtquanh năm, mọc thành nhiềutầng, nhiều dây leo,có nhiềuloài chim thú sinh sống

V Đánh giá.

- Câu hỏi 1 : Môi trường đới nóng phân bố chủ yếu trong giới hạn của các vĩtuyến nào ? Nêu tên các kiểu môi trường của đới nóng ?

- Về nhà học bài, làm bài tập 2,3 trang 19 và chuẩn bị bài 6

Trang 13

Tiết 6 - Bài 6 : MÔI TRƯỜNG NHIỆT ĐỚI

- Nhận biết được cảnh quan đặc trưng của môi trường nhiệt đới là xavan hay đồng

cỏ cao nhiệt đới

2 Kĩ năng:

- Củng cố và rèn luyện kĩ năng đọc biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa cho HS

- Củng cố kĩ năng nhận biết môi trường địa lí cho HS qua ảnh chụp

3.Thái độ: Bồi dưỡng cho học sinh ý thức bảo vệ môi trường.

- Bản đồ khí hậu thế giới

- Biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa của môi trường nhiệt đới

- Ảnh xavan hay trảng cỏ nhiệt đới và các động vật trên xavan châu Phi,Ôxtrâylia

- Kỹ năng sống: tư duy, phản hồi và lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ, hợptác và giao tiếp khi làm việc nhóm; tự nhận thức

Câu hỏi 1 : Môi trường đới nóng phân bố chủ yếu trong giới hạn của các vĩtuyến nào? Nêu tên các kiểu môi trường của đới nóng ?

Câu hỏi 2 : Môi trường xích đạo ẩm có những đặc điểm gì ?

3 Bài mới :

- Giới thiệu : môi trường nhiệt đới có khí hậu nóng, lượng mưa càng về gầncác chí tuyến càng giảm dần Khu vực nhiệt đới là một trong những nơi đôngdân nhất trên thế giới

1 Hoạt động nhóm : mỗi nhóm 4 HS

* Bước 1 : GV yêu cầu HS xác định vị trí của

môi trường nhiệt đới trên hình 5.1

HS xác định

- GV giới thiệu và chỉ trên bản đồ vị trí

Ma-la-can và Gia-mê-na, GV giao nhiệm vụ cho các

nhóm : quan sát hình 6.1 và 6.2 nhận xét :

? Sự phân bố nhiệt độ và lượng mưa trong năm

của khí hậu nhiệt đới như thế nào ?

1 Khí hậu :

- Vị trí địa lí: khoảng 50B và

50N đến chí tuyến ở cả hai báncầu

- Khí hậu nhiệt đới có đặcđiểm:

+ Khí hậu nóng quanh năm,nhiệt độ tb năm trên 20oC

Trang 14

Bước 2: các nhóm tiến hành thảo luận

Đại diện các nhóm trình bày kết quả, nhóm

kahcs bổ sung

* GV nhận xét, bổ sung: nhiệt độ dao động

mạnh từ 22oC - 34oC và có hai lần tăng cao trong

năm vào khoảng tháng 3 đến tháng 4 và khoảng

tháng 9 đến tháng 10

- Các cột mưa chênh lệch nhau từ 0mm đến 250

mm giữa các tháng có mưa và các tháng khô

hạn, lượng mưa giảm dần về 2 chí tuyến và số

tháng khô hạn cũng tăng lên từ 3 đến 9 tháng

? Hãy cho biết những đặc điểm khác nhau giữa

khí hậu nhiệt đới với khí hậu xích đạo ẩm ?

2.Hoạt động 2

* Bước 1 :GV cho HS quan sát hình 6.3 và 6.4

? Em có nhận xét gì vè sự khác nhau giữa xavan

Kênia và xavan ở Trung Phi ?

HS: xavan Kênia ít mưa hơn và khô hạn hơn

xavan Trung Phi => cây cối ít hơn, cỏ cũng

không xanh tốt bằng lượng mưa rất ảnh hưởng

tới môi trường nhiệt đới, xavan hay đồng cỏ cao

là thảm thực vật tiêu biểu của môi trường nhiệt

đới

* Bước 2 :

? Cây cỏ biến đổi như thế nào trong năm ?

HS: xanh tốt vào mùa mưa, khô cằn vào mùa

khô hạn

? Đất đai như thế nào khi mưa tập trung nhiều

vào 1 mùa ?

HS: đất có màu đỏ vàng

? Tại sao đất ở vùng nhiệt đới có màu đỏ vàng?

HS: khí hậu có hai mùa, mùa mưa nước thấm

sâu xuống các lớp đất bên dưới, đến màu khô

hiện tượng mao dẫn đưa nước lên mang theo oxit

HS: lượng mưa ít, khí hậu biến đổi theo hướng

ngày cáng nóng.Vùng tập trung đông dân cư,

nhiều nước có nền kinh tế còn khó khăn nên nhu

+ Có một thời kì khô hạn kéodài từ 3 đến 9 tháng, càng gầnchí tuyến thời kì khô hạn càngdài, biên độ nhiệt trong nămcàng lớn Lượng mưa tập trung

vào một mùa - mùa mưa (từ

Trang 15

cầu về chất đốt, đất NN tăng dẫn đến hiện tượng

phá rừng, mở rộng diện tích nương rẫy.Đất bị

thoái háo dần, cây cối khó mọc trở lại

? Tại sao ở nhiệt đới là những nơi đông dân

trên thế giới?

HS: khí hậu thích hợp, thuận lợi làm nông

nghiệp, …

V Đánh giấ

- Nêu những đặc điểm của khí hậu nhiệt đới ?

- Giải thích tại sao đất vùng nhiệt đới có màu đỏ vàng ?

- Tại sao diện tích xavan và nửa hoang mạc ở nhiệt đới đang ngày càng mở rộng

VI Hoạt động nối tiếp

- Về học bài , làm bài tập 4 , tr.22 và chuẩn bị bài 7

VII Bổ sung tư liệu và rút kinh nghiệm

Trang 16

Tiết 7 - Bài 7 MễI TRƯỜNG NHIỆT ĐỚI GIể MÙA

- Hiểu được mụi trường nhiệt đới giú mựa là mụi trường đặc sắc và đa dạng ở đớinúng

2 Kỹ năng:

- Rốn luyện cho học sinh kĩ năng đọc bản đồ, ảnh địa lớ, biểu đồ nhiệt độ và lượngmưa nhận biết khớ hậu nhiệt đới giú mựa qua biểu đồ

3 Thỏi độ:

Bồi dỡng cho học sinh biết về môi trờng nhiệt đới và bảo vệ

- Bản đồ khớ hậu Việt Nam

- Bản đồ khớ hậu chõu Á hoặc thế giới

- Cỏc ảnh hoặc tranh vẽ về cỏc loại cảnh quan nhiệt đới giú mựa (như rừng tre nứa,rừng mưa mựa, rừng ngập mặn, rừng thụng …) ở nước ta

III Phương phỏp dạy học – Kỹ năng sống

- Phương phỏp nờu và giải quyờt vấn đề, thảo luận theo nhúm nhỏ; đàm thoại,gợi mở/ trỡnh bày 1 phỳt, thuyết giảng tớch cực

- Kỹ năng sống: giải quyết và trỡnh bày vấn đề, tư duy, phản hồi và lắng nghetớch cực, trỡnh bày suy nghĩ, hợp tỏc và giao tiếp khi làm việc nhúm; tự nhận thức

IV Tiến trỡnh dạy học :

- Nờu những đặc điểm của khớ hậu nhiệt đới ?

- Giải thớch tại sao đất vựng nhiệt đới cú màu đỏ vàng ?

- Tại sao diện tớch xavan và nửa hoang mạc ở nhiệt đới đang ngày càng mở rộng

3 Bài mới :

- Giới thiệu : trong đới núng, cú một khu vực tuy cựng vĩ độ với cỏc mụi trường

nhiệt đới và hoang mạc nhưng thiờn nhiờn cú nhiều nột đặc sắc, đú là vựng nhiệt đớigiú mựa

 Hoạt động 1 : Cỏ nhõn + mỗi nhúm 4

HS

* Bước 1 : ? Xác định vị trí của môi trờng

nhiệt đới gió mùa H5.1

Trang 17

- GV xác định cho HS thấy khu vực Nam Á và

Đông Nam Á

GV cho HS xem hình 7.1 và 7.2, giới thiệu ký

hiệu hai hướng gió bằng mũi tên đỏ và mũi tên

xanh

? Em có nhận xét gì về hướng gió thổi vào

mùa hạ và mùa đông ở Nam Á và Đông Nam

Á ?

HS: mùa hạ thổi từ biển vào đất liền theo

hướng Đông nam, tây nam; mùa đông thổi từ

đất liền ra biển theo hướng đông bắc

? Giải thích tại sao lượng mưa ở 2 khu vực

này chênh lệch nhau rất lớn giữa mùa hạ và

mùa đông ?

HS: do hướng gió

Liên hệ thời tiết về mùa hạ và mùa dông ở Việt

Nam

? Tại sao các mũi tên chỉ gió ở Nam Á lại

chuyển hướng cả mùa hạ lẫn mùa đông ?

HS: khi gió vượt qua xích đạo, lực tự quay

của Trái Đất làm cho gió đổi hướng

* Bước 2 :Thảo luận nhóm/cặp

? Các em xem hai biểu đồ khí hậu ở Hà Nội

và ở Mum Bai có điểm nào khác nhau ?

HS thảo luận theo nhóm

Đại diện một nhóm lên trình bày, nhóm khác

bổ sung

GV nhận xét, bổ sung: Hà Nội mùa đông

xuống dưới 18oC, mùa hạ hơn 30oc, biên độ

nhiệt cao trên 12o Còn ở MunBai nóng nhất là

28oC, mát nhất là 23oC =>Hà Nội có mùa đông

lạnh, còn MumBai nóng quanh năm

* Bước 3 :GV yêu cầu HS tìm sự khác biệt của

khí hậu nhiệt đới và nhiệt đới gió mùa?

HS: + Nhiệt đới : có thời kì khô hạn kéo dài

không mưa, lượng mưa TB ít hơn 1.500 mm

+ Nhiệt đới gió mùa : có lượng mưa TB cao

hơn 1.500 mm , có mùa khô nhưng không có

thời kì khô hạn kéo dài

* Bước 4 : cho HS biết thêm khí hậu gió mùa

có tính chất thất thường

 Hoạt động 2 : Hoạt động cả lớp.

* Bước 1 : GV yêu cầu HS mô tả cảnh sắc

thiên nhiên theo mùa qua hình 7.5 và 7.6 ?

HS: mùa mưa rừng cao su xanh tốt, còn mùa

+ Nhiệt độ tb năm trên 200C, biên

độ nhiệt tb lớn khoảng 80C+ Lượng mưa tb năm trên1000mm nhưng thay đổi theomùa và theo vị trí rất phứctạp.Nơi đón gió lượng mưa rấtcao có thể lên đến 10.000mm.Mùa mưa từ tháng 5-10 tập trung

từ 70%- 95% lượng mưa cả năm.Mùa khô từ tháng 11-4, lượngmưa tuy ít nhưng vẫn đủ cho câycối sinh trưởng

- Thời tiết diễn biến thấtthường:Mùa mưa có năm đếnsớm có năm đến muộn và lượngmưa có năm ít, năm nhiều nên dễgây ra hạn hán, lũ lụt

2 Các đặc điểm khác của môi trường :

Trang 18

Hoạt động của GV - HS Nội dung chớnh

khụ lỏ rụng đầy, cõy khụ lỏ vàng => mụi

trường nhiệt đới thay đổi theo thời gian (theo

mựa)

* Bước 2 : gọi HS đọc mục 2 SGK

? Nhận xét sự thay đổi phụ thuộc của cảnh sắc

thiên nhiên qua ảnh H7.5; H7.6 SGK

Nghiên cứu hình SGK để trả lời? Mùa khô rừng

cao su cảnh sắc nh thế nào?(Dành cho HS yếu,

kém)

? Về khụng gian cảnh sắc thiờn nhiờn thay đổi

từ nơi này đến nơi khỏc như thế nào ?

? Nơi mưa nhiều, nơi ớt mưa cảnh sắc thiờn

nhiờn khỏc nhau khụng?

HS: thiờn nhiờn nhiệt đới giú mựa thay đổi

theo khụng gian nhưng tuỳ thuộc vào lượng

mưa : từ rừng xớch đạo ẩm, rừng nhiệt đới mưa

mựa, rừng ngập mặn, đồng cỏ cao nhiệt đới)

* Bước 3 :GV kết luận

- Thảm thực vật phong phỳ và đa dạng : rừng xớch đạo ẩm, rừng nhiệt đới mưa mựa, rừng ngập mặn, đồng cỏ cao nhiệt đới

V Đỏnh giỏ

? Nêu đặc điểm nổi bật của khí hậu nhiệt đới gió mùa?

- Về nhà học bài, làm bài tập 2 trang 25 và chuẩn bị bài 8

- Su tầm tài liệu nói về canh tác nông nghiệp làm rẫy, đồn điền

- ảnh chụp tranh vẽ về thâm canh lúa nớc ở đới nóng hoặc VN

VII.Bổ sung tư liệu và rỳt kinh nghiệm

Trang 19

Tiết 8 - Bài 9 HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT NễNG NGHIỆP Ở ĐỚI NểNG

- Biết được 1 số cõy trồng, vật nuụi ở cỏc kiểu mụi trường khỏc nhau của đới núng

2 Kĩ năng: - Luyện tập cỏch mụ tả hiện tượng địa lớ qua tranh liờn hoàn và cũng cố

thờm kĩ năng đọc ảnh địa lớ cho học sinh

- Rốn luyện kĩ năng phỏn đoỏn địa lớ cho HS ở mức độ cao hơn về mối quan hệgiữa khớ hậu với nụng nghiệp và đất trồng, giữa khai thỏc với bảo vệ đất trồng

3 Thỏi độ:

- Bồi dỡng cho HS ý thức bảo vệ môi trờng

- Ảnh về xúi mũn đất đai trờn cỏc sườn nỳi về cõy cao lương

- Bản đồ tự nhiờn thế giới

III Phương phỏp dạy học – Kỹ năng sống

- Phương phỏp thảo luận theo nhúm nhỏ; đàm thoại, gợi mở/ trỡnh bày 1 phỳt,thuyết giảng tớch cực

- Kỹ năng sống: giải quyết và trỡnh bày vấn đề, tư duy, phản hồi và lắng nghetớch cực, trỡnh bày suy nghĩ, hợp tỏc và giao tiếp khi làm việc nhúm; tự nhận thức

? Nêu đặc điểm nổi bật của khí hậu nhiệt đới gió mùa?

?Trỡnh bày sự đa dạng của mụi trường nhiệt đới giú mựa?

3 Bài mới : - Giới thiệu : đăc điểm khớ hậu đới núng là nắng núng quanh năm

và mưa nhiều , tập trung theo mựa Những đặc điểm này tạo điều kiện thuận lợi chocõy trồng tăng trưởng quanh năm đất dễ bị xúi mũn cuốn trụi hết lớp đất màu trờn bềmặt đất và sinh ra nhiều dịch bệnh, cụn trựng hại cõy trồng, vật nuụi Vậy hoạt độngsản xuất nụng nghiệp ở đới núng như thế nào Chỳng ta tỡm hiểu qua bài học hụmnay

 Hoạt đụng 1 : cỏ nhõn + nhúm nhỏ.

* Bước 1:

- GV : yờu cầu HS nhắc lại đặc điểm của

+ Khớ hậu xớch đạo : núng ẩm quanh năm

+ Khớ hậu nhiệt đới : nhiệt độ cao quanh năm

trong năm cú một thời kỡ khụ hạn (từ thỏng 3 đến

thỏng 9) càng gần chớ tuyến thỡ khụ hạn càng kộo

Trang 20

đổi theo mùa thời tiết diễn biến thất thường

⇒ Đới nóng là nắng nóng, mưa nhiều quanh năm

? Các đặc điểm khí hâu này thuận lợi gì đối với

cây trồng và mùa vụ như thế nào ?

HS: Cây trồng phát triển quanh năm, có thể trồng

xen canh, gối vụ

? Kiểu khí hậu như vậy có khó khăn gì trong sản

xuất nông nghiệp

HS: Sâu bệnh phát triển gây hại cây trồng, vật

HS: Do nhiệt độ và độ ẩm cao lượng mưa

nhiều ⇒ đất bị xói mòn, sườn đồi trơ trụi với các

khe rãnh sâu

? Ở vùng đồi núi có độ dốc cao, mưa nhiều thì lớp

mùn ở đây như thế nào ?

HS: Lớp mùn thường không dày do bị cuốn trôi

? Nguyên nhân dẫn đến xói mòn đất ở môi trường

xích đạo ẩm?

HS: lượng mưa nhiều và không có cây cối che phủ

? Biện pháp khắc phục như thế nào?

HS: cần bảo vệ rừng , trồng cây che phủ đất và

làm thuỷ lợi và có kế hoạch phòng chống thiên

tai Tuân thủ chặt chẽ lịch thời vụ Công tác thú y,

phòng trừ dịch bệnh phải được quan tâm

? Các em hãy cho ví dụ sự ảnh hưởng của khí hậu

nhiệt đới và nhiệt đới gió mùa đến SX nông

nghiệp ?

HS: lượng mưa tập trung vào 1 mùa gây xói

mòn, lũ lụt … mùa khô kéo dài gây hạn hán, mất

? Ở các đồng bằng nhiệt đới gió mùa (châu Á ) có

loại cây lương thực nào quan trọng ?

HS: Cây lúa nước

? Liên hệ ở địa phương em có loại cây lương thực

nào chủ yếu ?

HS kể

? Tại sao khoai lang được trồng ở đồng bằng ?

xen canh, gối vụ

- Khó khăn: Trong điều kiệnkhí hậu nóng, mưa nhiều hoặcmưa tập trung theo mùa, đất

dễ bị thoái hóa; nhiều sâubệnh, khô hạn, bảo lụt …

2.Các sản phẩm nông nghiệp chủ yếu :

- Cây trồng chủ yếu là câylương thực: lúa gạo, ngô, sắn,khoai lang…)

- Cây công nghiệp nhiệt đới

có giá trị xuất khẩu cao: càphê, cao su, dừa, bông, mía…

Trang 21

Sắn được trồng ở đồi nỳi ?

HS: khoai lang phự hợp với đất phự sa, cũn sắn

phự hợp đất cỏt

- GV núi thờm về cõy cao lương (lỳa miến, bo bo)

là cõy lương thực thớch nghi với loại khớ hậu

núng Hiện nay cao lương là cõy lương thực nuụi

sống hàng triệu ngừơi ở chõu Phi, Ấn Độ, Trung

Quốc

? Tại sao vựng trồng lỳa nước lại thường trựng với

những vựng đụng dõn cư bậc nhất trờn thế giới ?

HS: Là vựng đồng bằng,đất đai màu mỡ, điều

kiện sống và giao thụng thuận tiện

? Cõy cụng nghiệp gồm những loại nào ? Phõn bố

những khu vực nào ?

? Việt Nam cú những loại cõy cụng nghiệp nào ?

? Ở đới núng chăn nuụi được những loại gia sỳc

nào ? ở đõu ?

? ở địa phơng em có những con vât gì?(Dành cho

HS yếu, kém)

- Chăn nuụi chưa phỏt triển bằng trồng trọt, chủ yếu là chăn thả trõu, bũ, dờ, lợn, năng suất thấp

V Đỏnh giỏ

- Mụi trường xớch đạo ẩm cú thuận lợi & khú khăn gỡ đối với sản xuất nụng nghiệp ?

- Để khắc phực những khú khăn đú ta phải làm gỡ ?

- Về nhà học bài, làm bài tập 4 trang 32 / SGK, xem trước bài 10

VII Bổ sung tư liệu và rỳt kinh nghiệm

Trang 22

Tuần: Ngày soạn

Tiết 9 - Bài 10 DÂN SỐ & SỨC ÉP DÂN SỐ TỚI TÀI NGUYÊN, MÔI TRƯỜNG Ở ĐỚI NÓNG

- Luyện tập cách đọc, phân tích biểu đồ và sơ đồ về các mối quan hệ

- Bước đầu luyện tập cách phân tích và các số liệu thống kê

3 Thái độ: Båi dìng cho HS biÕt b¶o vÖ tµi nguyªn, m«i trêng

- Sưu tập tư liệu của địa phương ( tỉnh, huyện ) để vẽ biểu đồ quan hệ giữa dân

số và lương thực

- Sưu tập các ảnh về tài nguyên và môi trường bị huỷ hoại do khai thác bừa bãi

- Kỹ năng sống: giải quyết và trình bày vấn đề, tư duy, phản hồi và lắng nghetích cực, trình bày suy nghĩ, hợp tác và giao tiếp khi làm việc nhóm

- Môi trường xích đạo ẩm có thuận lợi & khó khăn gì đối với sản xuất nôngnghiệp ?

- Để khắc phục những khó khăn đó ta phải làm gì ?

- Nêu những nông sản chính của đới nóng ? Ở Việt Nam có những loại nào ?

Trang 23

3 Bài mới: Giới thiệu : đới nóng như tập trung gần như một nửa dân số thế giới

nhưng kinh tế chậm phát triển Dân cư tập trung quá đông vào một số khu vực đãvẫn tới những vấn đề lớn về môi trường Việc giải quyết mối quan hệ giữa dân cư vàmôi trường ở đây phải gắn chặt với sự phát triển kinh tế - xã hội

Hoạt động cả lớp.

* Bước 1 : cho HS quan sát lược đồ 2.1 (bài2)

? Dân cư ở đới nóng sống tập trung ở những KV

nào ?

HS: Dân cư tập trung đông: Đông NamÁ, Nam Á,

Tây Phi, Đông Nam Braxin

? Dân số đới nóng chiếm gần 50% dân số thế giới

nhưng chỉ tập trung sinh sống ở 4 khu vực đó, thì

sẽ có tác động gì đến nguồn tài nguyên và môi

trường ở những nơi đó ?

HS: tài nguyên cạn kiệt nhanh chóng, môi

trường, rừng, biển bị xuống cấp, tác động xấu đến

nhiều mặt

* Bước 2 : cho HS quan sát biểu đồ 1.4 (bài1).

?Tình trạng gia tăng dân số hiện nay của đới nóng

HS: tác động xấu đến tài nguyên và môi trường *

Bước 3 : HS tìm ra 2 đặc điểm của dân số đới

nóng :

HS: dân số đới nóng đông nhưng sống tập trung ở

một số khu vực; dân số đới nóng đông và vẫn còn

trong tình trạng bùng nổ dân số

=> Gây sức ép nặng nề cho việc cải thiện đời sống

nhân dân và cho tài nguyên, môi trường

=> Cả hai đều tăng, nhưng lương thực không tăng

kịp với đà gia tăng dân số

? Đọc biểu đồ bình quân lương thực đầu người :

giảm từ 100% xuống còn 80% Nêu nguyên nhân

ổ chuột, diện tích rừng ngàycàng bị thu hẹp, đất bạc màu,

Trang 24

HS: do dân số tăng nhanh hơn là tăng lương

* Bước 2 : cho HS làm việc theo nhóm: phân tích

bảng số liệu dân số và rừng ở Đông Nam Á năm

1980 - 1990) và nhận xét

HS tiến hành làm việc theo nhóm nhỏ 4 em

Đại diện một nhóm trình bày, nhóm khác bổ sung

GV nhận xét, bổ sung : dân số tăng từ 360 triệu lên

442 triệu người) ( diện tích rừng : giảm từ 240,2

xuống còn 208,6 triệu ha )

=> dân số càng tăng thì diện tích rừng càng giảm,

do : cất nhà, xd thêm đường giao thông, bệnh viện,

trường học …

* Bước 3 : cho HS đọc từ " Nhằm đáp ứng … cạn

kiệt "

? Nêu những sức ép của dân số đông làm cho tài

nguyên thiên nhiên như thế nào ?

HS: bị cạn kiệt, suy giảm nhanh chóng

- GV cho HS đọc từ " Bùng nổ dân số … tàn phá "

?Nêu những tác động tiêu cực của dân số đến môi

trường ?

HS: thiếu nước sạch, môi trường tự nhiên bị huỷ

hoại dần, môi trường sống ở các khu ổ chuột, các

- Cho biết tình trạng gia tăng dân số hiện nay ở đới nóng như thế nào ?

- Nêu những biện pháp nâng cao bình quân lương thực đầu người ?

- Về nhà học bài, làm bài tập 1, 2 trang 35 và chuẩn bị bài 10

VII Bổ sung và rút kinh nghiệm

Trang 25

Tiết 10 - Bài 11 DI DÂN VÀ SỰ BÙNG NỔ

ĐÔ THỊ Ở ĐỚI NÓNG

- Nắm được nguyên nhân của sự di dân và đô thị hoá của đới nóng

- Biết được nguyên nhân hình thành và những vấn đề đang đặc ra cho các đô thị,siêu đô thị ở đới nóng

3 Thái độ: Båi dìng cho HS ý thøc về bïng næ d©n sè

- Bản đồ phân bố dân cư và đô thị trên thế giới

- Các ảnh sưu tập về hậu quả đô thị hoá ở đới nóng như đường sá ngập nướcmưa, đường sá quá tải, nhà ổ chuột, cảnh nhặt rác kiếm sống, ăn mày, ăn xin,người lang than không nhà …trong sách báo

Trang 26

- Kỹ năng sống: tư duy: tỡm kiếm và sử lớ thụng tin, phõn tớch những tỏc động tiờucực của sự di dõn tự do và đụ thị húa tới mụi trường; phản hồi và lắng nghe tớch cực,trỡnh bày suy nghĩ, hợp tỏc và giao tiếp khi làm việc nhúm..

2 Kiểm tra bài cu :

- Cho biết tỡnh trạng gia tăng dõn số hiện nay ở đới núng như thế nào ?

- Nờu những biện phỏp nõng cao bỡnh quõn lương thực đầu người ?

3 Bài mới : Giới thiệu : đời sống khú khăn làm xuất hiện cỏc luồng di dõn Sự di

dõn đó thức đẩy quỏ trỡnh đụ thị hoỏ diễn ra rất nhanh Đụ thị hoỏ tự phỏt đang đặt ranhiều vấn đề về kinh tế - xó hội và mụi trường ở đới núng Bài học hụm nay cỏc em

sẽ thấy được điều ấy

*Hoạt động 1 : Tỡm hiểu vầ sự di dõn

* Bước 1 : GV gọi học sinh đọc mục 1SGK

? Tại sao ở đới núng cú sự di dõn ?

HS: do nhiều nguyờn nhõn khỏc nhau : dõn số

đụng, thiờn tai, chiến tranh, nhu cầu phỏt triển

nụng - cụng nghiệp, dịch vụ, tỡm kiếm việc

làm …

* Bước 2 :

? Em hóy tỡm những biện phỏp di dõn cú tớnh

tớch cực

HS: di dõn cú kế hoạch, cú tổ chức để khai

hoang, lập đồn điền, làm giảm sức ộp của dõn

số đến đời sống và kinh tế

Hoạt động 2 : Tỡm hiểu về đụ thị húa ở đới

núng

* Bước 1 : GV cho HS biết " Đụ thị hoỏ "

- Năm 1950 đới núng khụng cú đụ thị nào

tới 4 triệu dõn, đến năm 2000 cú 11 siờu đụ thị

trờn 8 triệu dõn

- Dõn số đụ thị ở đới núng năm 2000 tăng gấp

2 lần năm 1989

? Vậy ý muốn núi tốc độ đụ thị húa ở đới

núng tăng như thế nào HS: tăng rất nhanh

- Quan sỏt hỡnh 3.3 nờu tờn cỏc siờu đụ thị cú

trờn 8 triệu dõn ở đới núng

HS: Cỏc cỏc siờu đụ thị cú trờn 8 triệu dõn ở

đới núng: Mờ-hi-cụ Xi ti, Ri-ụ-đờ Gia-nờ-rụ,

Xao Pao-lụ, La-gốt, Cụn-ca-ta, Mum-bai,

+ Di dõn cú kế hoạch nhằm phỏttriển kinh tế - xó hội ở cỏc vựngnỳi và ven biển

ụ nhiễm

Trang 27

- Hỡnh 11.1 : Xingapo phỏt triển cú kế hoạch

, nay trở thành 1 trong những thành phố hiện

đại và sạch nhất thế giới

- Hỡnh 11.2 : là một khu ổ chuột ở thành phố

của Ấn Độ được hỡnh thành tự phỏt trong quỏ

trỡnh đụ thị hoỏ do di dõn tự do

Bước 3 HS làm việc theo nhúm

- GV giao nhiệm vụ cho cỏc nhúm Quan sỏt 2

ảnh 11.1 và 11.2 hóy so sỏnh sự khỏc nhau

giữa đụ thị tự phỏt và đụ thị cú kế hoạch?

- cỏc siờu đụ thị cú trờn 8 triệu dõn ở đới núng

Cho biết những tác động xấu tới môi trờng do

đô thị hoá tự phát ở đới nóng gây ra?

HS tiến hành thảo luận

Đại diện một nhúm trỡnh bày trước lớp, nhúm

khỏc bổ sung

GV nhận xột, bổ sung: đụ thi tự phỏt để lại hậu

quả nặng nề cho đời sống như : thiếu điện

nước, tiện nghi sinh hoạt, dễ bị dịch bệnh …

Về mụi trường : ụ nhiễm nguồn nước, ụ nhiễm

khụng khớ, làm mất vẽ đẹp của mụi trường đụ

thị

- Đụ thị cú kế hoạch như Xingapo cuộc sống

người dõn ổn định, đủ tiện nghi sinh hoạt, mụi

trường đụ thị sạch đẹp

* GV mở rộng: cú nhiều người đi du lịch

Xingapo về núi đi trờn đường phố mà vứt 1 vỏ

kẹo là bị phạt tiền 5 đụla

Liờn hệ thực tế?

* Bước 4 :

? Nờu cỏc giải phỏp đụ thị hoỏ ở đới núng hiện

nay là gỡ ?

HS: gắn liền đụ thị hoỏ với với phỏt triển

kinh tế và phõn bố lại dõn cư cho hợp lớ

V.Đỏnh giỏ

- Nờu những nguyờn nhõn dẫn đến sự di dõn ở đới núng ?

- Nờu những tỏc động xấu tới mụi trường do đụ thị hoỏ tự phỏt như ở Ấn Độ là

gỡ ?

VI Hoạt dộng nối tiếp

- Về nhà học bài, làm bài tập 3 trang 38 và chuẩn bị những cõu hỏi bài 12

Trang 28

Tiết 11 - Bài 12 THỰC HÀNH : NHẬN BIẾT ĐẶC ĐIỂM MÔI TRƯỜNG ĐỚI NÓNG

Sau bài học HS cần phải và có thể đạt được:

- Nắm được về các kiểu khí hậu xích đạo ẩm , nhiệt đới và nhiệt đới gió mùa

- Về các kiểu khí hậu của môi trường đới nóng

3 Thái độ: Có ý thức bảo vệ môi trường thiên nhiên

- GV sưu tầm thêm một vài biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa của huyện , tỉnh mình cho

học sinh đọc , phân tích thêm tại lớp, có kèm thêm ảnh môi trường tự nhiên địaphương

Trang 29

- Phương pháp thảo luận theo nhóm nhỏ; đàm thoại, gợi mở/ trình bày 1 phút,thực hành

- Kỹ năng sống: tư duy: tìm kiếm và xử lí thông tin qua tranh ảnh, biểu đồ đểnhận biết được đặc điểm môi trường đới nóng; phản hồi và lắng nghe tích cực, trìnhbày suy nghĩ, hợp tác và giao tiếp khi làm việc nhóm

2 Kiểm tra bài cu :

- Nêu những nguyên nhân dẫn đến sự di dân ở đới nóng ?

- Kể tên một số siêu đô thị ở đới nóng ?

3 Bài mới :

Hoạt động 1 : Xác định các kiểu môi

trường ở đới nóng

* Làm việc cá nhân HS quan sát 3 ảnh

A, B, C và xác định từng ảnh thuộc kiểu

môi trường nào?

HS: - ảnh A là : môi trường hoang mạc ở

Xahara ;

- Ảnh B là : môi trường nhiệt đới

xavan đồng cỏ cao ở Tandania ;

- Ảnh C là : môi trường xích đạo ẩm

rừng rậm nhiều tầng ở CH Công gô

Hoạt động 2 : Quan sát các biểu đồ

nhiệt độ và lượng mưa dưới đây để

chọn ra một biểu đồ thuộc đới nóng

* Thảo luận nhóm: mỗi nhóm 4 em

Bước 1 GV hướng dẫn HS xác định

biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa của đới

nóng , loại bỏ biểu đồ không đúng

Bước 2 HS thảo luận nhóm

- Đại diện một số nhóm trình bày trước

lớp, nhóm khác bổ sung

Bước 3 GV nhận xét, bổ sung:

- Biểu đồ A : có nhiều tháng nhiệt độ

xuống thấp dưới 15o Cvào mùa hạ nhưng

lại là mùa mưa : không phải của đới

nóng (loại)

- Biểu đồ B : nóng quanh năm trên 20oC

và có 2 lần nhiệt độ lên cao trong năm,

mưa nhiều mùa hạ : đúng của môi

trường đới nóng

- Biểu đồ C : có tháng cao nhất mùa hạn

nhiệt độ không quá 20o C, mùa đông ấm

1 Xác định tên môi trường của 3 ảnh

A, B, C

- Ảnh A là : môi trường hoang mạc

- Ảnh B là : môi trường nhiệt đới xavanđồng cỏ cao

- Ảnh C là : môi trường xích đạo ẩmrừng rậm nhiều tầng

2 Quan sát các biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa dưới đây để chọn ra một biểu đồ thuộc đới nóng Cho biết lí do chọn

- Biểu đồ B : nóng quanh năm trên 20oC

và có 2 lần nhiệt độ lên cao trong năm,mưa nhiều mùa hạ : đúng của môitrường đới nóng

Trang 30

ỏp khụng xuống dưới 5oC, mưa quanh

năm : khụng phải của đới núng (loại)

- Biểu đồ D : cú mựa đụng lạnh -5oC :

khụng phải của đới núng (loại)

- Biểu đồ E : cú mựa hạ núng trờn 25o C,

đụng mỏt dưới 15o C, mưa rất ớt và mưa

vào thu đụng : khụng phải của đới núng

(loại)

V.Đỏnh giỏ

- Đỏnh giỏ quỏ trỡnh làm việc của học sinh

- Xem lại kiến thức từ bài 1 đến bài 11 đẻ tiết sau ụn tập.

- Các em sẽ hiểu biết về dân số, môi trờng ở đới nóng đang diễn ra nh thế nào

II Phương tiện dạy học:

- Tranh các môi trờng đới nóng

- Bản đồ hành chính thế giới

Trang 31

III Phương phỏp dạy hoc – Kỹ năng sống

- Phương phỏp nờu vấn đố và giải quyết vấn đề, thảo luận theo nhúm nhỏ; đàmthoại, gợi mở/ trỡnh bày 1 phỳt, thuyết giảng tớch cực

tỏc và giao tiếp khi làm việc nhúm; ứng phú trước mọi tỡnh huống

IV Tiến trỡnh dạy học:

* GV tiến hành đặt câu hỏi gọi HS trả lời:

- Cõu 1 Bựng nổ dấn ố xảy ra khi nào? Nguyờn nhõn và hậu quả?

- Cõu 2 Dõn cư trờn thế giới thường tập trung ở những khu vực nào, thưa thớt ở

những khu vực nào ? Tại sao?

- Cõu 3 Sự khỏc nhau giữa cỏc chủng tộc Mụn-gụ-lụ-it, Nờ-gro-it và Ơ-rụ-pờ-ụit về

hỡnh thỏi bờn ngoài của cơ thể và nơi sinh sống chủ yếu của mỗi chủng tộc

- Cõu 4 Nêu sự khác nhau cơ bản giữa quần c nông thôn và quần c đô thị về hoạt

động kinh tế, mật độ dõn số, lối sống

- Cõu 5 Môi trờng đới nóng phân bố chủ yếu trong phạm vi giới hạn nào?

-Trỡnh bày và giải thớch một số đặc điểm tự nhiờn cơ bản của cỏc mụi trường ởđới núng: Mụi trường xớch đạo ẩm; nhiệt đới và nhiệt đới giú mựa

- Cõu 6 Nờu những thuận lợi và khú khăn của điều kiện tự nhiờn đối với sản xuất

nụng nghiệp ở đới núng Nờu một số cõy trồng, vật nuụi chủ yếu ở đới núng

- Cõu 7.

+ Hãy vẽ 1 sơ đồ thể hiện tác động tiêu cực của việc gia tăng dân số quá nhanh ở đới nóng đối với tài nguyên môi trờng

+ Em hãy nêu nguyên nhân và hậu quả của việc phát triển dân số rất nhanh ở

đới nóng.Liên hệ vởi địa phơng em đang sinh sống

Cõu 8 Những nguyên nhân dẫn đến di dân ở đới nóng? Hậu quả?

V Đỏnh giỏ:

- Những nguyên nhân dẫn đến di dân ở đới nóng? Hậu quả?

+ Nguyên nhân + Do chiến tranh

+ Do kinh tế chậm phát triển+ Do thiếu việc làm

+ Hậu quả: Gây sức ép về dân số

- Hoàn thành các câu hỏi và học b i à chuẩn bị tiết sau kiểm tra 1 tiết

Trang 32

Tiết 13 KIỂM TRA VIẾT 1 TIẾT

Trang 33

( Thời gian 45 phút cả giao đề)

I) Mục tiêu: HS cần nắm

1) Kiến thức:

- Củng cố các kiến thức khái quát về thành phần nhân văn của môi trường

- Nhận biết được các đặc điểm cơ bản về các môi trường ở đới nóng Phân tích được mói quan hệ giữa dân số với tài nguyên, môi trường

2) Kỹ năngNhận:

Củng cố kỹ năng: Phân tích quan sát biểu đồ

3) Thái độ: Nâng cao ý thức tự giác làm bài

II) Chuẩn bị của GV và HS:

1)Giáo viên: -Chuẩn bị nội dung đề kiểm tra theo quy định

- Photo đầy đủ theo số lượng học sinh

2) Học sinh: - Các đồ dùng học tập cần thiết.

- Ôn tập các kiến thức kỹ năng cơ bản

III Phương pháp dạy học - Kỹ năng sống

IV) Tiến trình dạy học:

1) Ổn định và phổ biến quy chế kiểm tra.

2)Tiến hành kiểm tra:

a) Phát đề - Nội dung đề kiểm tra 45 phút:

MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA 1 TIẾT

Chủ đề kiểm

Vận dụng Cấp độ thấp Cấp độ

it, Nê-gro-it

và ô-it

Ơ-rô-pê-Việt Nam thuộcchủng tộc nào

- Đặc điểm khíhậu nhiệt đới giómùa

- Khí hậu nhiệt đới

ẩm gió mùa có ảnhhưởng như thế nàođến sản xuất nôngnghiệp ở đới nóng

Trang 34

Số điểm: 3,5= 35%

ĐỀ KIỂM TRA TỪ MA TRẬN Cõu 1 Nờu sự khỏc nhau về hỡnh thỏi bờn ngoài của cơ thể và nơi sinh sống của cỏc

chủng tộc Mụn-gụ-lụ-it, Nờ-grụ-it và Ơ-rụ-pờ-ụ-it Việt Nam thuộc chủng tộc nào?

Cõu 2 a) Cho biết vị trớ mụi trường nhiệt đới giú mựa

b) Trỡnh bày đặc điểm nổi bật của khớ hậu nhiệt đới giú mựa.Đặc điểm đú cúảnh hưởng như thế nào đến nền sản xuất nụng nghiệp ở đới núng

Cõu 3 Hãy vẽ 1 sơ đồ thể hiện tác động tiêu cực của việc gia tăng dân số quá nhanh

ở đới nóng đối với tài nguyên, môi trờng Liên hệ vởi địa phơng em đang sinh sống

Cõu 4 Nờu những nguyờn nhõn dẫn đến làn súng di dõn ở đới núng.

ĐÁP ÁN VÀ BIỂU ĐIỂM MễN ĐỊA LÍ 7 – NĂM HỌC: 2011-2012

- Chủng tộc Ơ-rụ-pờ-ụ-it: da trắng, túc nõu hoặc vàng, mắt xanh

hoặc nõu , mũi cao và hẹp; sống chủ yếu ở chõu Âu và chõu Mĩ

- Chủng tộc Nờ-gro-it người da đen, túc xoăn và ngắn mắt đen và

to, mũi thấp và rộng ; sống chủ yếu ở chõu Phi

- Chủng tộc Mụn-gụ-lụ-it: da vàng, túc đen và dài, mắt đen, mũi

thấp; sống chủ yếu ở chõu Á

* Việt Nam thuộc chủng tộc Mụn-gụ-lụ-it

0,50,50,5

0,5

2 * Vị trớ địa lớ: Nam Á và Đụng Nam Á

* Khớ hậu nhiệt đới giú mựa cú hai đặc điểm nổi bật là :

- Nhiệt độ, lượng mưa thay đổi theo mựa giú :

+ Mựa đụng giú mựa thổi từ lục địa chõu Á ra cú tớnh chất lạnh và

khụ Mựa hạ cú giú từ Ấn Độ Dương và Thỏi Binh Dương tới

1

Trang 35

mang theo nhiều hơi nước, mát mẻ, mưa nhiều.

+ Nhiệt độ tb năm trên 200C, biên độ nhiệt tb lớn khoảng 80C

+ Lượng mưa tb năm trên 1000mm nhưng thay đổi theo mùa vàtheo vị trí rất phức tạp Mùa mưa từ tháng 5-10 tập trung từ 70%-95% lượng mưa cả năm Mùa khô từ tháng 11-4, mưa ít

- Thời tiết diễn biến thất thường:Mùa mưa có năm đến sớm có nămđến muộn và lượng mưa có năm ít, năm nhiều nên dễ gây ra hạnhán, lũ lụt

* Ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp ở đới nóng:

- Khí hậu nhiệt đới gió mùa rất thích hợp cho việc trồng cây lươngthực nhiệt đới đặc biệt là cây lúa nước và cây công nghiệp

- Lượng mưa tập trung vào một mùa làm tăng cường xói mòn đất

và gây lũ lụt

0,5

0,50,5

3

Liên hệ ở địa phương em

1,5

4 Nguyên nhân di dân rất đa dạng:

+ Di dân tự do: bị thiên tai, chiến tranh, xung đột sắc tộc, nghèođói,kinh tế chậm phát triển, tìm kiếm việc làm …

+ Di dân có kế hoạch nhằm phát triển kinh tế - xã hội ở các vùngnúi và ven biển

11

Chương II : MÔI TRƯỜNG ĐỚI ÔN HOÀ, HOẠT ĐỘNG KINH TẾ CỦA CON NGƯỜI Ở ĐỚI ÔN HOÀ

Dân số tăng nhanh

Tài nguyên thiênnhiên bị khai tháccạn kiệt

Môi trường bị ônhiễm

Khoángsảnnhanhchóng

bị cạnkiệt

Thiếunướcsạch

Ô nhiễmkhôngkhí

Trang 36

Tiết 14 - Bài 13 MÔI TRƯỜNG ĐỚI ÔN HOÀ

I Mục tiêu dạy học :

Sau bài học HS cần phải và có thể đạt được:

- Biết vị trí của đới ôn hòa trên bản đồ Tự nhiên thế giới

- Trình bày và giải thích ở mức độ đơn giản về 2 đặc điểm tự nhiên cơ bản củamôi trường đới ôn hoà

2 Kĩ năng:

- Đọc và phân tích bản đồ , biểu đồ.

- Nhận biết các kiểu khí hậu qua biểu đồ, tranh ảnh

3 Thái độ: Ý thức bảo vệ môi trường ở đới ôn hòa

- Lược đồ hình 13 - 1 SGK phóng to

- Bản đồ thế giới (tự nhiên )

- Ảnh 4 ở đới ôn hoà (nếu có )

- SGK địa lí lớp 7

- Phương pháp nêu vấn đè và giải quyết vấn đề, thảo luận theo nhóm nhỏ; đàmthoại, gợi mở/ trình bày 1 phút, thuyết giảng tích cực

- Kỹ năng sống: tư duy; phản hồi và lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ, hợptác và giao tiếp khi làm việc nhóm; ứng phó trước mọi tình huống

2 Kiểm tra bài cu

3 Bài mới : Giới thiệu : đới ôn hoà chiếm ½ diện tích đất nổi trên Trái Đất, trải

dài từ chí tuyến đến vòng cực Với vị trí trung gian, môi trường đới ôn hoà có nhữngnét khác biệt với môi trường khác và hết sức đa dạng Vậy bài học hôm nay giúp các

em hiểu được những điều đó

Hoạt động 1 Xác định vị trí của đới ôn hòa trên

- Phân bố của đới ở đâu ?

HS: hai bán cầu, nhiều nhất là Bắc bán cầu.

Hoạt động 2 : Cá nhân + Hoạt động nhóm

* Bước 1 : HS căn cứ vào bảng số liệu trang 42

SGK.Tìm trên lược đồ hình 13.1 và bản đồ thế

giới các địa điểm Ac-khan-gen, Côn, TP HCM

- HS phân tích bảng số liệu để thấy tính chất

trung gian của khí hậu ôn hoà

(So sánh 3 nơi về vị trí, nhiệt độ, lượng mưa

=>Côn ở đới ôn hoà )

Bước 2 HS tiến hành thảo luận

1 Vị trí của đới ôn hòa trên bản đồ tự nhiên thế giới.

- Khoảng từ chí tuyến đếnvòng cực ở cả hai bán cầu

- Phần lớn diện tích đất nổicủa đới ôn hòa nằm ở bán cầuBắc

2 Khí hậu:

- Khí hậu mang tính chấttrung gian giữa khí hậu đớinóng và khí hậu đới lạnh

- Nguyên nhân : do vị trí nằmgiữa đới nóng và đới lạnh

- Biểu hiện: + Nhiệt độ tbnăm: không nóng bằng đớinóng và không lạnh bằng đớilạnh

Trang 37

Bước 3 Đại diện HS một số nhóm trình bày kết

quả trước lớp, nhóm khác bổ sung

* Bước 4 :

? Với vị trí đới ôn hoà chịu ảnh hưởng của loại

gió nào ?

HS: Gió Tây ôn đới

- GV yêu cầu học sinh : dựa vào các kí hiệu trên

bản đồ 13.1: Cho biết những yếu tố nào gây biến

động thời tiết ở đới ôn hoà ?

HS: Đợt khí lạnh , Đợt khí nóng, Gió Tây ôn

đới

- GV giải thích thêm :

+ Đợt khí lạnh nhiệt độ xuống đột ngột dưới 0oC

gió mạnh, tuyết rơi

+ Đợt khí nóng : nhiệt độ tăng rất cao => rất khô

dễ gây cháy

+ Gió Tây ôn đới + các khối khí ấm, ẩm vào đất

liền làm biến động

* Bước 5 : Nêu ảnh hưởng của sự biến động thời

thiết đối với đời sống và sản xuất ở đới ôn hoà ?

- Xem 13.1 cho biết tại sao đới ôn hoà thời tiết

- GV giới thiệu cho học sinh hiểu thêm ở khí hậu

ôn hoà thời tiết mới có 4 mùa : Xuân , Hạ , Thu ,

Đông

Hoạt động 3 : Sự phân hoá của môi trường đới

ôn hòa

? Nêu tên và xác định vị trí các kiểu môi trường ?

? Lục địa Á - Âu và Bắc Mỹ từ Tây - Đông, từ

Bắc xuống Nam có những kiểu môi trường nào ?

? Ảnh hưởng của dòng biển nóng và gió Tây ôn

đới đối với khí hậu như thế nào ?

HS: Ẩm ướt quanh năm, mùa hè mát mẻ, mùa

đông không lạnh lắm Càng vào sâu trong đất liền

tính chất lục địa càng rõ nét: lượng mưa giảm

dần, màu đông lanh, mùa hạ nóng

- HS đọc biểu đồ khí hậu 48oB, 56oB, 41oB và

điền vào bảng sau :

Nhiệt độ (oC) Lượng mưa (mm)

+ Lượng mưa hàng năm:không nhiều như đới nóng vàkhông ít như đới lạnh

3 Sự phân hoá của môi trường đới ôn hoa :

- Thiên nhiên phân hóatheo thời gian và không gian:

+ Phân hóa theo thời gian :Một năm có 4 mùa xuân, hạ,thu, đông

+ Phân hóa theo không gian: Thiên nhiên thay đổi từ Bắcxuống Nam theo vĩ độ, từ

Trang 38

Biểu đồ

khí hậu

Tháng1

Tháng7

? GV gọi HS dựa vào 3 biểu đồ khí hậu cho

biết nhiệt độ và lượng mưa tháng thấp nhất và

HS:lượng mưa ít, nhiệt độ luôn cao

Đó là mối quan hệ giữa khí hậu (nhiệt độ, lượng

mưa) và sự phát triển của thực vật

So sánh rừng lá rộng ôn đới hải dương và rừng

đới nóng

Đông sang tây theo ảnh hưởngcủa dòng biển và gió Tây ônđới

V.Đánh giá.

- Tính chất trung gian của khí hậu thể hiện như thế nào ?

- Những nguyên nhân nào làm cho thời tiết đới ôn hoà thay đổi thất thường ?

- Về nhà học bài, trả lời những câu hỏi SGK, chuẩn bị trước bài 14

VII Bổ sung tư liệu và rút kinh nghiệm

Tiết 15 - Bài 14 HOẠT ĐỘNG NÔNG NGHIỆP

Ở ĐỚI ÔN HOÀ

I Mụa tiêu bài học :

Trang 39

- Hiểu và trình bày được đặc điểm các ngành kinh tế nông nghiệp ở đới ôn hòa

- Nêu được một số sản phẩm nông nghiệp chủ yếu ở các kiểu môi trường của đới

ôn hòa

2 Kĩ năng:

- Củng cố kĩ năng phân tích thông tin từ ảnh địa lí

- Rèn luyện tư duy tổng hợp địa lí

3 Thái độ: Ý thức bảo vệ tài nguyên nông nghiệp

- Tranh ảnh về sản xuất chuyên môn hoá cao( trồng trọt, chăn nuôi ) ở đới ônhoà như ở Bắc Mĩ, Nam Mĩ, Ôtrâylia, Bắc Âu, Đông Âu…

- Bản đồ nông nghiệp ở Hoa Kì (để minh hoạ cho các vành đai nông nghiệp )hoặc vẽ phóng to bản đồ nông nghiệp Hoa Kì

- Tranh ảnh về sản xuất nông nghiệp ở đới ôn hoà

III Phương pháp dạy học và kỹ năng sống

- Phương pháp thảo luận theo nhóm nhỏ; đàm thoại, gợi mở/ trình bày 1 phút,thuyết giảng tích cực, trò chơi

- Kỹ năng sống: phản hồi và lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ/ ý tưởng; tìmkiếm và xử lí thông tin

- Tại sao nói đới ôn hoà mang tính chất trung gian giữa đới nóng và đới lạnh ?Những nguyên nhân làm cho thời tiết khí hậu thay đổi thất thường?

3 Bài mới : Giới thiệu : nhìn chung, đới ôn hoà có nền nông nghiệp tiên tiến.

Những khó khăn về thời tiết, khí hậu đã và đang khắc phục nhờ sự tiến bộ của khoahọc-kĩ thuật, giúp cho nông nghiệp ở đây phát triển hơn ở đới nóng

Hoạt động 1 : Tìm hiểu về nền nông nghiệp ở đới

ôn hòa

HS làm việc cá nhân

* Bước 1 : cho HS đọc từ " Tổ chức sản xuất …

nông nghiệp”, cho biết:

- Các hình thức tổ chức sản xuất nông nghiệp phổ

biến ở đới ôn hoà ? Các hình thức này có gì giống

nhau và khác nhau ?

* Bước 2 GV gọi 1 - 2 HS trình bày kết quả

- GV nhận xét, chuẩn kiến thức:

+ Hình thức: hộ gia đình và trang trại

+Giống nhau: trình độ sản xuất tiên tiến và sử

dụng nhiều dịchȀvụ nông nghiệp

+ Khác nhau : về quy mô

- GV nói thêm: Nền nông nghiệp ở đới ôn hòa là

một nền nông nghiệp tiên tiến, cách tổ chức sản

xuất nông nghiệp theo quy mô lớn ( quy hoạch

1 Nền nông nghiệp tiên tiến.

- Trình độ kĩ thuật tiên tiến

- Tổ chức sản xuất kiểu côngnghiệp, sản xuất được chuyênmôn hóa với quy mô lớn: quyhoạch đồng ruộng, chăn nuôi

và chế biến tại chỗ…

- Ứng dụng rộng rãi các thànhtựu khoa học- kĩ thuật đểkhắc phục những khó khănbất lợi do thời tiết gây ra:thủy lợi hoàn chỉnh, máy móchiện đại, hệ thống nhà kính…

Trang 40

đồng ruộng, chăn nuôi và chế biến tại chỗ)

* Bước 3 :

- GV cho học sinh quan sát hình 14.1 đến hình

14.6, nêu một số biện pháp khoa học - kĩ thuật

được áp dụng trong sản xuất nông nghiệp ở đới ôn

hòa

- GV chỉ định một vài HS trả lời và nêu những ví

dụ minh họa về những biện pháp KH-KT đã được

áp dụng qua các hình ở trang 46, 47, 48 trước lớp

- Yêu cầu các HS khác bổ sung, góp ý

* Bước 4 : GV tóm tắt, chuẩn kiến thức, mở rộng:

Để khắc phục khó khăn, bất lợi do thời tiết gây ra

nền nông nghiệp ở đới ôn hòa đã áp dụng những

tiến bộ khoa học - kĩ thuật tiên tiến như:

- Xây dựng hệ thống kênh mương, hệ thống tự

động tưới xoay tròn

- Khắc phục do thời tiết thất thường (sương gía,

sương muối, mưa đá, đợt khí nóng, đợt khí lạnh):

các luống rau được che phủ bằng tấm nhựa trong;

bằng các hàng rào cây xanh trồng trên đông ruộng;

hệ thống tưới phun sương tự động có thể phun cả

hơi nước nóng khi cần thiết để chống lạnh

- Chăn nuôi bò theo kiểu công nghiệp trong các

trang trại có các nhà máy chế biến

Hoạt động 2 : Tìm hiểu về các sản phẩm nông

nghiệp chủ yếu ở đới ôn hòa.

HS làm việc cá nhân, nhóm/ phương pháp thảo

luận theo nhóm nhỏ

* Bước 1 : GV nhắc lại đặc điểm của khí hậu Địa

Trung Hải : mùa hạ khô và nóng; mùa đông ấm áp,

mưa vào mùa thu - đông

+ Ôn đới hải dương : ẩm ướt quanh năm; mùa hạ

mát mẻ; mùa đông không lạnh lắm

+ Ôn đới lục địa : đông lạnh và có tuyết rơi nhiều,

hạ nóng, có mưa

+ Ôn đới lạnh : đông rất lạnh, hạ mát , có mưa

+ Gió mùa ôn đới : đông ấm khô, hạ nóng ẩm

+ Hoang mạc : rất khô và nóng

* Bước 2 :GV có thể yêu cầu HS quan sát bản đồ

các môi trường địa lí, lược đồ hình 13.1, đọc mục

2 sgk kết hợp với kiên thức đã học để hoàn thành

phiếu học tập số 1 tìm hiểu về các cây trồng, vật

nuôi chủ yếu của từng kiểu môi trường

HS hoàn thành công việc

2 Các sản phẩm nông nghiệp chủ yếu :

* Các sản phẩm nông nghiệpchủ yếu thay đổi theo kiểumôi trường:

- Ở vùng cận nhiệt đới giómùa trồng : lúa nước, đậutương, cam, quýt, mận …

- Ở vùng khí hậu Địa TrungHải : nho , cam, chanh, ôliu

…

- Ở ôn đới hải dương có lúa

mì, củ cải đường, chăn nuôi

bò thịt và bò sữa

- Vùng ôn đới lục địa :trông lúa mì, đại mạch, khoaitây; chăn nuôi bò, ngựa, lợn

- Hoang mạc ôn đơi: cừu…

- Ôn đới lạnh: khoai tây, lúamạch, hươu Bắc cực…

Định dạng
Số trang	158
Dung lượng	1,66 MB