ĐỀ TÀI: Giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng hộ sản xuất tại ngân hàng Ngân hàng nông nghiệp và phát triển Nông thôn huyện Cao Phong

Xuất phát từ tình hình thực tế hoạt động của NHNo & PTNT huyện Cao Phong đề tài: “Giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng hộ sản xuất tại Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn huy

khoá luận tốt nghiệp

LỜI MỞ Đầu

1- Sự cần thiết của đề tài

Nước ta đi lên chủ nghĩa xã hội bỏ qua giai đoạn phát triển tư bản chủ nghĩa trong điều kiện kinh tế còn nghèo nàn, lạc hậu Vì vậy ngành nông nghiệp giữ một vị trí quan trọng trong quá trình xây dựng đất nước

Đường lối phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn được Đảng ta rất quan tâm Từ Chỉ thị 100 / CP - TW Ban bí thư Trung ương Đảng tháng 1/ 1981, Nghị quyết 10 của Bộ chính trị, Nghị quyết 06/NQ - TW ngày 10/ 11/ 1998 Về một số vấn đề phát triển kinh tế nông nghiệp và nông thôn, gần đây trong Nghị quyết đại hội IX của Đảng đã khẳng định nông nghiệp, nông thôn và nông dân là vấn đề chiến lược có ý nghĩa to lớn

Từ năm 1990 trở về trước vốn đầu tư cho sản xuất nông nghiệp chủ yếu thông qua cho vay đối với hợp tác xã nông nghiệp Ngày 28 / 8/ 1991 Chinh phủ

ban hành Chỉ thị 202/ CT về việc cung cấp tín dụng cho nông nghiệp về nông thôn Ngày 2 /3 / 1993 Chính phủ ban hành nghị định số 14/ CP về chính sách

cho vay hộ nông dân vay vốn để phát triển nông nghiệp, lâm, ngư diêm nghiệp

và kinh tế nông thôn Quyết định 67/ 1999/ QĐÐ - TTg ngày 30 / 3 / 1999 của Thủ

tướng Chính phủ về một số chính sách tín dụng Ngân hàng phục vụ nông nghiệp, nông thôn

Nghị quyết 03 ngày 2 / 2/ 2000/ NQ - CP về kinh tế trang trại, Nhà nước khuyến khích phát triển và bảo hộ kinh tế trang trại

Thực hiện chủ trương đường lối của Đảng, Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ban hành các văn bản, thể lệ tín dụng như: Quyết định 198 /

QÐ - 1994 về thể lệ cho vay vốn phát triển kinh tế gia đình và cho vay tiêu

dùng Quyết định số 367/ QÐ - 1995 về thể lệ tín dụng trung, dài hạn Quyết định số 324/ QÐ - 1998 vé việc ban hành quy chế cho vay của tổ chức tín dụng đối với khách hàng, công văn số 320/ CP - 1999 về việc thực hiện quyết định 67/ 1999 - QÐ - TTg, Quyết định 324 QÐ - NHNo (2000) Quyết định 1627/ 2001/ QD - NHNo vé viéc ban hành thay thế quyết định 284/ QÐ

- NHNo & phát triển nông thôn Việt Nam với nhiệm vụ chủ yếu cho vay

phát triển nông nghiệp đã hướng dẫn cụ thể bằng các văn bản như: Quy định

499 A/ NHNo - 1993 về biện pháp nghiệp vu cho vay hộ sản xuất vay vốn đề

phát triển nông, lâm, ngư, diêm nghiệp, quyết định 180/ QÐ - HĐQT (1988)

về việc ban hành cho vay đối với khách hàng; Công văn 791 / NHNo - 06 (1999) về việc thực hiện một số chính sách tín dụng Ngân hàng phục vụ phát triển nông nghiệp nông thôn, Nghị quyết liên tịch 2308 / NQLT/ 1999 giữa Trung ương hội nông dân Việt Nam và NHNo & PTNT Việt Nam về việc thực hiện một số chính sách tín dụng Ngân hàng phục vụ nông nghiệp nông thôn, quyết định 06/ QĐÐ - HĐQT (2001) về việc ban hành quy định cho vay đối với khách hàng

NHNo & PTNT Việt Nam trong quá trình đâu tư vốn đã khẳng định được hiệu quả của vốn cho vay và khả năng quản lý sử dụng vốn của các hộ sản xuất

Ở một số huyện thuân nông, hoạt động của NHNo & PTNT huyện Cao Phong - Hoà Bình đã góp phần đáng kể trong việc thực hiện nhiệm vụ kinh tế, chính trị của địa phương Từ năm 1993 đến nay 100% vốn của NHNo & PTNT huyện đầu tư cho các hộ gia đình phát triển sản xuất chăn nuôi, ngành nghề, nâng cao thu nhập và mức sống của người dân

Xuất phát từ tình hình thực tế hoạt động của NHNo & PTNT huyện Cao Phong đề tài: “Giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng hộ sản xuất tại Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn huyện Vị Xuyên tỉnh Hà Giang” mang tính chất cấp thiết và ý nghĩa thực tiễn quan trọng nhằm nâng cao chất lượng tín dụng đáp ứng nhu cầu vay vốn của hộ, góp phần thực hiện chủ trường của Đảng và Nhà nước

2- Mục đích nghiên cứu đề tài

- Nghiên cứu những vấn đề lý luận về hộ sản xuất, vai trò của tín dụng

Ngân hàng đối với việc phát triển kinh tế hộ sản xuất, qua đó thấy được tầm quan trọng của việc nâng cao chất lượng tín dụng Ngân hàng đối với hộ sản xuất Phân tích đánh giá thực trạng chất lượng tín dụng Ngân hàng đối với hộ sản xuất tại NHNo & PTNT huyện Cao Phong Từ đó thấy được những tồn tại để

khoá luận tốt nghiệp

có những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng tín dụng Ngân hàng đói với hộ sản xuất và mạnh dạn đề xuất một số kiến nghị để thực hiện giải pháp

3- Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

Với tính chất phức tạp của vấn đề nghiên cứu nên đề tài chỉ tập trung

nghiên cứu những vấn đề thực tiễn cụ thể trong hoạt động cho vay hộ sản xuất tại NHNo & PTNT huyện Cao Phong trong 2 năm 2002 - 2003

4- Phương pháp nghiên cứu

- Sử dụng các phương pháp phân tích tổng hợp, phân tích thống kê, so sánh, đánh giá

- Kết hợp nghiên cứu lý luận và thực tiễn hoạt động của NHNo & PTNT huyện Cao Phong

5- Kết cấu khoá luận

Ngoài phần mở đầu và kết luận, khoá luận gồm 3 chương

Chương T: Những vấn đề cơ bản về hộ sản xuất và chất lượng tín dụng hộ

sản xuất trong nền kinh tế thị trường

Chương 2: Thực trạng chất lượng tín dụng đối với hộ sản xuất tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Cao Phong

Chương 3: Giải pháp và kiến nghị nâng cao chất lượng tín dụng hộ sản xuất ở Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Cao Phong

oo CHưƠNG 1

Những vốn đề cơ bản về hộ sản xuốt vù chết lượng tín dụng hộ

sản xuết trong nền kinh tế thị trường

1.1- Hộ sản xuất và vai trò của hộ sản xuất trong nên kinh tế thị trường

Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI với đường lối đổi mới đã được xác định nông nghiệp là mặt trận hàng đầu, tiếp tục đổi mới kinh tế nhằm giải phóng lực lượng sản xuất ở nông thôn, chuyển nền nông nghiệp tự túc, tự cấp sang sản xuất hàng hoá theo cơ chế thị trường có sự điều tiết của Nhà nước Chính vì vậy những năm gần đây các nhà kinh tế đã quan tâm thật sự phát triển, nông nghiệp, nông thôn và mô hình kinh tế sản xuất

1.1.1- Khái niệm về hộ sản xuất

Theo quan điểm của các nhà kinh tế học, hộ sản xuất là tất cả những người cùng sống chung trong mái nhà, nhóm người đó bao gồm những người cùng huyết tộc và cùng sản xuất

Theo các nhà kinh tế học Việt Nam, hộ sản xuất là đơn vị kinh tế tự chủ trực tiếp hoạt động sản xuất kinh doanh là chủ thể trong mọi quan hệ sản xuất kinh doanh

Về thành phần của hộ sản xuất, Nghị định 14/ CP ngày 2/ 3/ 1993 của Thủ

tướng Chính phủ về chính sách cho hộ sản xuất vay vốn để phát triển nông, lâm,

ngư, điêm nghiệp và kinh tế nông thôn có đề cập hộ sản xuất bao gồm: Hộ nông dân, hộ tư nhân, công ty cổ phần, công ty TNHH nông, lâm, ngư, diêm nghiệp,

tiểu thủ công nghiệp ở nông thôn

Trên góc độ Ngân hàng hộ sản xuất là một thuật ngữ được dùng trong hoạt động cung ứng tín dụng cho hộ sản xuất gia đình để làm kinh tế chung của hộ Theo quy định 499 A/ NHNG - 1993 của Tổng giám đốc NHNo & PTNT Việt Nam thì “Hộ sản xuất là một đơn vị kinh tế tự chủ trực tiếp hoạt động sản xuất kinh doanh là chủ thể trong mọi quan hệ sản xuất kinh doanh” để có cơ sở xây dựng chính sách tín dụng cho phù hợp với từng loại hộ, từ đó đầu tư vốn có hiệu quả, Ngân hàng đã chia hộ sản xuất thành 2 loại

khoá luận tốt nghiệp

Hộ loại 1: Là hộ tự sản xuất tự tiêu

Hộ loại 2: Là hộ sản xuất kinh doanh theo luật định

1.1.2- Vai trò của hộ sản xuất trong nên kinh tế thị trường

Đảng và Nhà nước ta xác định vai trò hộ sản xuất là hết sức quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội Việt Nam

1.1.2.1- Hộ sản xuất góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực ở

nông thôn

Việt Nam là một nước nông nghiệp với hơn 80% dân số sống ở nông thôn, trình độ lao động còn hạn chế Từ khi chuyển nền kinh tế từ quản lý tập trung, quan liêu, bao cấp sang nền kinh tế thị trường, khu vực kinh tế quốc doanh vẫn giữ vai trò chủ đạo song cũng bị co hẹp cả về quy mô và số lượng do đó lực lượng lao động trong khu vực đã giảm đáng kể Nên kinh tế mở các công ty liên doanh, doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài tăng lên nhanh chóng, những yêu cầu sử dụng lao động của các doanh nghiệp này đồi hỏi người lao động phải có năng lực và kiến thức kỹ thuật, công nghệ Như vậy để sử dụng hợp lý nguồn lao động dôi dài, giải quyết tốt việc làm cho người lao động ở nông thôn hiện nay là vấn đề hết sức cấp bách được giải quyết bằng con đường phát triển kinh tế hộ sản xuất Đó là hướng đi đúng mà Đảng và Nhà nước đã lựa chọn Kinh tế hộ sản xuất góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lao động, giải quyết tốt công ăn việc làm ở nông thôn

Từ khi chuyển đổi cơ chế quản lý trong nông nghiệp theo cơ chế thị

trường, hộ sản xuất được công nhận là đơn vị kinh tế tự chủ, được Nhà nước giao quyền sử dụng quản lý đất lâu dài, đã có tác động thúc đẩy các hộ sản xuất khai thác có hiệu quả nguồn lực đất đai và tài nguyên thiên nhiên tại chỗ tăng vòng quay sử dụng đất, đầu tư thâm canh tăng độ phì nhiêu của đất, tăng năng xuất cây trồng, mở rộng khai hoang phục hoá tăng diện tích canh tác, tăng sản lượng

mẫu mã cho phù hợp với thị hiếu của thị trường, mở rộng sản xuất, tăng cường công tác quản lý, hạ giá thành sản phẩm kích thích nhu cầu tiêu dùng tăng sức cạnh tranh

Cũng như các thành phần kinh tế khác, hộ sản xuất là đơn vị kinh tế độc lập, tự chủ song với quy mô nhỏ bộ máy quản lý gọn nhẹ, năng động nên đã dễ

dang nắm bắt được sự thay đổi của thị trường, kịp thời điều chỉnh kế hoạch sản

xuất kinh doanh cho phù hợp, đồng thời lại được Nhà nước có chính sách hỗ trợ

phát triển

Các hộ sản xuất tiến hành hoạt động sản xuất, kinh doanh trong nhiều lĩnh vực với những điều kiện khác nhau và trong nền kinh tế thị trường mức độ cạnh tranh ngày càng gia tăng Do đó giữa các hộ sản xuất thường có sự phân công lao động theo hướng ai giỏi nghề gì, có điều kiện tự nhiên kỹ thuật tiền vốn để sản xuất mặt hàng nào thì làm nghề đó, mặt hàng đó vì vậy sẽ có điều kiện tập trung được tiền vốn, nhân lực, vật lực triển khai có hiệu quả các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất nâng cao năng xuất và chất lượng sản phẩm, đáp ứng ngày

càng tốt hơn nhu cầu của thị trường

Tóm lại, hộ sản xuất là một tổ chức kinh tế năng động hiệu quả, có khả năng thích ứng với cơ chế thị trường cao, có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phân công lao động dẫn tới chuyên môn hoá từ đó tạo khả năng hợp tác lao động trên cơ sở tự nguyện càng có lợi

1.2 Vai trò của tín dụng Ngân hàng đối với sự phát triển kinh tế hộ sản xuất

1.2.1- Khái niệm tín dụng Ngân hàng

Tín dụng là một phạm trù của kinh tế hàng hoá Bản chất của tín dụng là

sự chuyển nhượng tạm thời quyền sử dụng vốn trong một thời gian nhất định có hoàn trả đây đủ cả vốn và lãi

* Điều20 luật các tổ chức tín dụng quy định:

“Hoạt động tín dụng là việc tổ chức tín dụng sử dụng nguồn vốn tự có, nguồn vốn huy động để cấp tín dụng”

khoá luận tốt nghiệp

“Cấp tín dụng là việc tổ chức tín dụng thoả thuận để khách hàng sử dụng

một khoản tiền với nguyên tắc có hoàn trả bằng các nghiệp vụ cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính, bảo lãnh Ngân hàng và các nghiệp vụ khác”

Trong nền kinh tế hàng hoá có nhiều loại hình tín dụng như: Tín dụng thương mại, tín dụng Ngân hàng, tín dụng Nhà nước

Tín dụng Ngân hàng là sự tin tưởng lẫn nhau trong quan hệ đi vay và cho vay giữa các Ngân hàng với chủ thể kinh tế khác nhau trong xã hội, được thực

hiện dưới hình thức chủ yếu bằng tiền tệ theo nguyên tắc hoàn trả và có lãi Với đặc điểm tín dụng bằng tiền, vốn tín dụng Ngân hàng có khả năng đầu

tư vào bất cứ lĩnh vực nào của sản xuất lưu thông hàng hoá Vì vậy, tín dụng Ngân hàng ngày càng trở thành một hình thức tín dụng quan trọng trong các hình thức tín dụng hiện có

1.2.2- Vai trò của tín dụng Ngân hàng đối với hộ sản xuất

Ở Việt Nam hơn 80% dân số ở nông thôn, hơn 70% lao động trong nông nghiệp Đa số các hộ sản xuất có lao động, có đất đai nhưng lại thiếu vốn để sản xuất, do đó tín dụng Ngân hàng có vai trò quan trọng đối với quá trình phát triển kinh tế hộ sản xuất

1.2.2.1- Tín dụng Ngân hang đáp ứng nhu cầu vốn cho hộ sản xuất dam

bảo quá trình sản xuất liên tục, góp phần thúc đẩy sự phát triển triển của nên

kinh tế

Trong nền kinh tế thị trường, tại một thời điểm nhất định thường có hiện tượng thừa vốn, thiếu vốn, tạm thời với chức năng của mình, Ngân hàng huy động các nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi để dau tư cho mọi hoạt động sản xuất kinh doanh của các thành phần kinh tế trong đó có hộ sản xuất Nhờ có vốn tín dụng

các hộ sản xuất có đủ vốn để đảm bảo sản xuất liên tục, tổ chức sản xuất một

cách hợp lý sử dụng có hiệu quả các nguồn lực, tăng năng xuất lao động cải thiện và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người lao động

Như vậy tín dụng Ngân hàng có vai trò rất quan trọng trong việc đáp ứng nhu cầu vốn cho hộ sản xuất, góp phần thúc đẩy kinh tế nông nghiệp, nông thôn Nhu cầu phát triển sản xuất nông nghiệp rất lớn; Khu vực nông thôn đã, đang và vẫn là một thị trường rộng lớn của Ngân hàng

1.2.2.2- Tín dụng Ngân hàng qóp phần thúc đẩy quá trình tích tụ và tập trung vốn trong sản xuất nông nghiệp

Quá trình sản xuất kinh doanh trong cơ chế thị trường đòi hỏi người sản xuất phải nâng cao năng xuất lao động, hạ giá thành và nâng cao chất lượng sản phẩm Muốn vậy phải không ngừng mở rộng quy mô sản xuất kinh doanh cải tiến máy móc, thiết bị, ứng dụng công nghệ mới, cải tiến cơ chế quản lý những hoạt động này đỏi hỏi một khối lượng lớn, thường vượt quá khả năng của các hộ sản xuất Nhờ có vốn tín dụng Ngân hàng, các hộ sản xuất có đủ vốn để tái sản xuất mở rộng, tập trung ruộng đất, tập trung vốn hạ giá thành sản phẩm, tăng mức lợi nhuận, từ đó thúc đẩy quá trình tích tụ vốn, tăng quy mô của vốn tự có, tăng sức mạnh trong cạnh tranh

1.2.2.3- Tín dụng Ngân hàng là kênh chuyển tải vốn tài trợ của Nhà nước

đối với nông nghiệp, nông thôn

Thực hiện chủ trương công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp và nông

thôn, Đảng và Nhà nước đã có nhiều chính sách hỗ trợ vốn đầu tư thông qua

nhiều kênh Tín dụng Ngân hàng được lưa chọn và đánh giá là kênh chuyển tải vốn đầu tư cho nông nghiệp, nông thôn đạt hiệu quả cao Thông qua hoạt động tín dụng Ngân hàng, Nhà nước quản lý và kiểm soát được quá trình sản xuất kinh doanh, đánh giá được hiệu quả kinh tế, hiệu quả xã hội của vốn đầu tư, nâng cao

ý thức trách nhiệm của các chủ thể kinh tế trong quá trình sử dụng vốn

1.2.3.4 - Tín dụng Ngân hàng góp phần hạn chế cho vay nặng lãi ở nông thôn một trong những đặc điểm quan trọng của sản xuất nông nghiệp là tính thời

vụ khi chưa tới vụ thu hoạch, chưa có sản phảm hàng hoá để bán nên chưa có thu nhập song hộ sản xuất vẫn cần vốn có vốn để tái sản xuất và chỉ tiêu những

khoản cần thiết tối thiểu Chính điều này đã tạo điều kiện cho tệ nạn cho vay

nặng lãi, tình trạng “bán lúa non” phát triển Khi nền kinh tế còn trong thời kỳ bao cấp, việc cho vay nặng lài đã làm cho không ít những hộ đã khó khăn lại càng khó khăn thêm, làm cho họ khó thoát khỏi cảnh đói nghèo Nạn cho vay nặng lãi đã kìm hãm quá trình sản xuất

Từ khi Nhà nước có chủ trương cho phép các Ngân hàng Thương mại cho vay trực tiếp đến từng hộ nông dân đã tạo điều kiện cho nông dân có đủ vốn để

khoá luận tốt nghiệp

sản xuất kinh doanh khai thác tốt tiềm năng đất đi, lao động, hạn chế tình trạng

cho vay nặng lãi ở nông thôn, thúc đẩy sản xuất phát triển

Quyết định 67/ 1999/ QÐ - TTg ngày 30/ 3/ 1999 là một chính sách lớn đối với nông nghiệp nông thôn, đáp ứng yêu cầu và phù hợp với nguyện vọng của nông dân

Tín dụng Ngân hàng ngày càng mở rộng với chính sách đầu tư trực tiếp tới

hộ sản xuất đã đáp ứng khá đầy đủ nhu cầu vốn cho sản xuất, hạn chế và đẩy lùi việc cho vay nặng lãi góp phần làm giầu cho các hộ sản xuất, tăng thêm của cải vật chất cho xã hội củng cố lòng tin của dân đối Đảng và Nhà nước

1.2.2.5 - Tín dụng Ngân hàng góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong nông nghiệp

Hộ sản xuất ở nông thôn phần lớn là thiếu vốn để tổ chức sản xuất, nên quá trình sản xuất chỉ đơn điệu với những cây trồng vật nuôi truyền thống, không

có điều kiện mở rộng sản xuất kinh doanh, ứng dụng những tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ tiên tiến vào sản xuất nông nghiệp

Từ khi hộ sản xuất được công nhận là đơn vị kinh tế tự chủ, được sự hỗ trợ của vốn tín dụng Ngân hàng các hộ sản xuất có điều kiện đưa giống mới vào sản xuất nông nghiệp, thay đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, mở mang thêm các ngành

nghề mới, phát triển tiểu thủ công nghiệp, phát triển kinh doanh dịch vụ Nhiều

hộ đã tổ chức dưới hình thức nông trại, trang trại và ứng dụng tiến bộ khoa học vào sản xuất nông nghiệp Nhiều vùng chuyên canh mới ra đời thay thế những

cây trồng vật nuôi kém hiệu quả

Tín dụng Ngân hàng đã góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong công nghiệp, đẩy lùi sản xuất tự cung, tự cấp, phát triển hàng hoá nông nghiệp

1.2.2.6 - Tín dụng Ngân hàng đã góp phần khôi phục, phát huy các ngành

nghề truyền thống

Việt Nam là nước có nhiều nghề truyền thống Trong một thời gian dài

nhiều nghề truyền thống đã bị mai một do không được quan tâm và đầu tư đúng mức Thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước trong việc phát triển kinh tế,

phát huy nội lực, khôi phục và phát triển các nghề truyền thống, phát triển thêm

các ngành nghề mới thu hút số lao động nhàn rỗi, tạo công ăn việc làm cho

người lao động; Tín dụng Ngân hàng là công cụ tài trợ vốn cho các ngành nghề này, góp phần phát triển toàn diện nông, lâm, ngư, diêm nghiệp gắn liên với công nghiệp, chế biến, công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng và hàng xuất khẩu,

mở rộng thương nghiệp , du lịch, dịch vụ, tạo tiền đề để các ngành nhề này phát triển nhịp nhàng, đồng bộ

1.2.2.7 - Tín dụng Ngân hàng góp phần ổn định chính trị xã hội

Tín dụng Ngân hàng không những có vai trò quan trọng trong việc thúc

đẩy kinh tế phát triển mà còn có vai trò to lớn về mặt chính trị xã hội

Thông qua việc cho vay mở rộng phát triển sản xuất, phát triển ngành nghề mới, tín dụng Ngân hàng góp phần giải quyết công ăn việc làm cho người lao động, đặc biệt là ở khu vực nông thôn, tăng thu nhập, đảm bảo và nâng cao mức sống cho người dân; Đời sống kinh tế văn hoá, xã hội được cải thiện, thu hẹp khoảng cách giữa nông thôn và thành thị, hạn chế sự phân hoá bất hợp lý trong xã hội

Tín dụng Ngân hàng góp phần thiết thực trong việc thực hiện chương trình “xoá đói giảm nghèo” một chương trình lớn do Nghị quyết đại hội VIII của Đảng đề ra đã tạo điều kiện cho các họ gia đình nghèo, thiếu vốn sản xuất

được vay với lãi suất ưu đãi để phát triển sản xuất, nâng cao đời sống, thoát

khỏi đói nghèo

Tín dụng Ngân hàng còn là kênh chuyển tải vốn thực hiện chính sách hỗ trợ nông nghiệp, nông thôn của Đảng và Chính phủ như đầu tư khắc phục hậu quả thiên tai, đầu tư cho chương trình chung sống với lũ

Tín dụng Ngân hàng góp phần thay đổi bộ mặt nông thôn, nâng cao trình

độ dân trí, trình độ chuyên môn của lực lượng lao động, hạn chế các tệ nạn xã hội, góp phần ổn định và giữ vững an ninh chính trị, tăng thêm lòng tin của nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước

Tóm lại: Tín dụng Ngân hàng có vai trò cực kỳ to lớn đối với hộ sản xuất

Để vốn tín dụng Ngân hàng đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu vay của các hộ sản xuất, các Ngân hàng Thương mại nói chung, Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn, Ngân hàng phục vụ người nghèo nói riêng phải hoàn thiện mạng

khoá luận tốt nghiệp

lưới tổ chức và biện pháp nghiệp vụ để đáp ứng kịp thời đầy đủ nhu cầu vốn cho

các hộ sản xuất

1.3- Chất lượng tín dụng Ngân hàng đối với hộ sản xuất

1.3.1- Khái niệm về chất lượng tín dụng đối với hộ sản xuất

Tín dụng là một trong những sản phẩm chính của Ngân hàng Đây là một

địch vụ đặc biệt, là hình thức sản phẩm mang hình thái phi vật chất Sản phẩm

này chỉ có khả năng đánh giá được chất lượng sau khi khách hàng đã sử dụng

Do vậy có thể quan niệm chất lượng tín dụng Ngân hàng là sự đáp ứng nhu cầu của khách hàng, đáp ứng nhu cầu phát triển của Ngân hàng và mục tiêu phát

triển kinh tế xã hội Chất lượng tín dụng thể hiện

Đối với Ngân hàng: Vốn cho vay được sử dụng đúng mục đích an toàn, được hoàn trả đầy đủ cả vốn và lãi, phải đảm bảo các nguyên tắc tín dụng

Đối với khách hàng: Tín dụng Ngân hàng phải phù hợp với yêu cầu của khách hàng về khối lượng, lãi suất, kỳ hạn, phương thức thanh toán, thủ tục phải đơn giản, thuận tiện

Đối với nền kinh tế: Chất lượng tín dụng thể hiện ở chỗ các chỉ tiêu kinh

tế, xã hội đạt được của quốc gia, ở mức độ tăng trưởng tổng sản phẩm xã hội, tạo thêm công ăn việc làm cho người lao động thay đổi cơ cấu kinh tế, thúc đẩy nên

kinh tế phát triển phù hợp với định hướng của Đảng và Nhà nước

1.3.2 - Các chỉ tiêu đánh giá chất lượng tín dụng ngân hàng đối với hộ sản xuất

1.3.2.1 - Chỉ tiêu tổng dư nợ cho vay hộ sản xuất

Bao gồm tổng dư nợ cho vay ngắn, trung, dài hạn, cho vay uỷ thác Tổng

dư nợ thấp phản ánh chất lượng tín dụng thấp, Ngân hàng không có khả năng mở rộng cho vay, khả năng tiếp thị khách hàng kém, trình độ đội ngũ cán bộ Ngân hàng thấp Tuy vậy tổng dư nợ cao chưa chắc đã phản ánh chất lượng hoạt động tín dụng Ngân hàng cao Vì vậy ta phải sử dụng chỉ tiêu thứ hai là chỉ tiêu nợ quá hạn

1.3.2.2- Nợ quá hạn sản xuất

Dư nợ quá hạn hộ sản xuất là chỉ tiêu tuyệt đối phản ánh tổng số tiền đã

quá hạn trả mà khách hàng vẫn chưa thanh toán được

Bên cạnh chỉ tiêu tuyệt đối, Ngân hàng còn dùng các chỉ tiêu tương đối

Dư nợ hộ sản xuất quá hạn

Tỷ lệ nợ quá hạn hộ sản xuất _ = ——————————————_ x 100 %

Tổng dư nợ hộ sản xuất Nếu tỷ lệ này cao biểu hiện khả năng mất vốn có thể tăng và ảnh hưởng

đến khả năng thanh toán của Ngân hàng

Tổng dư nợ hộ sản xuất

Tỷ lệ hộ sản xuất có các khoản thanh toán quá hạn

Có tiểm ẩn rủiro= —————————————————

Tổng dư nợ hộ sản xuất Chỉ tiêu này đánh giá đầy đủ hơn chất lượng tín dụng, nhất là đối với các

khoản cho vay trung dài hạn có phân kỳ trả nợ

1.3.2.3- Tỷ lệ thu nợ hộ sản xuất bằng nguồn thu thứ nhất

Doanh số thu nợ hộ sản xuất

Tỷ lệ thu nợ hộ sản xuất bằng bằng nguồn thu thứ nhất

Tổng doanh thu số thu nợ hộ sản xuất

Nguồn thu thứ nhất là nguồn thu từ hoạt động sản xuất kinh doanh của hộ

sản xuất Tỷ lệ này bằng 1 hoặc xấp xỉ bằng 1 phản ánh chất lượng tín dụng hộ

sản xuất là tốt

khoá luận tốt nghiệp

1.3.2.4- Tỷ lệ thu lãi

Tổng số lãi thu được

Tỷ lệ thu lã= 7 —————————————— x100

Tổng số lãi phải thu

Tỷ lệ này càng cao thì chứng tỏ chất lượng tín dụng càng tốt bởi Ngân hàng thông thường không những phải thu đủ tiền vốn mà còn phải thu đủ tiền lãi cho để đảm bảo hoạt động kinh doanh tiến hành bình thường, đảm bảo khả năng sinh lời của vốn tín dụng là lợi nhuận của Ngân hàng

đã cho vay được nhiều hơn từ số vốn của mình

1.3.3- Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng tín dụng

1.3.3.1- Những nhân tố chủ quan

* Chiến lược kinh doanh của Ngân hàng

Chiến lược kinh doanh là nhân tố đầu tiên ảnh hưởng tới chất lượng hoạt động tín dụng, nếu không có chiến lược kinh doanh, Ngân hàng sẽ luôn bị động

Trên cơ sở chiến lược kinh doanh dài hạn đúng đắn để có các chiến lược bộ phận

phù hợp, đảm bảo thực hiện các mục tiêu đề ra

* Công tác tổ chức, nhận sự của Ngân hàng

Tổ chức của Ngân hàng được sắp xếp một cách khoa học, đảm bảo sự phối hợp chặt chẽ, nhịp nhàng giữa các phòng ban chức năng sẽ tạo điều kiện đáp ứng kịp thời nhu cầu của khách hàng, giúp Ngân hàng quản lý sát sao các khoản cho vay các khoản huy động vốn

Đồng thời việc bố trí nhân sự một cách hợp lý sẽ khai thác một cách có hiệu quả năng lực sở trường của mọi người, tạo ra những nhân tố chất lượng lao động mới tốt hơn, phát huy khả năng sáng tạo và bản lĩnh nghề nghiệp của người lao động, nâng cao chất lượng hoạt động trong đó có hoạt động tín dụng

* Chính sách tín dụng

Chính sách tín dụng quyết định sự thành công hay thất bại của một Ngân hàng Thương mại Chính sách tín dụng đúng đắn sẽ thu hút được nhiều khách hàng, đảm bảo khả năng sinh lời từ hoạt động tín dụng trên cơ sở phân tán rủi ro, tuân thủ pháp luật, đường lối, chính sách của Nhà nước

* Việc tuân thủ quy trình nghiệp vụ

Chấp hành tốt quy trình nghiệp vụ trong cho vay sẽ có những quyết định cho vay đúng đắn, đảm bảo hiệu quả đầu tư vốn

* Công tác kiểm tra giám sát tín dụng

Đây là biện pháp giúp ban lãnh đạo Ngân hàng có được những thông tin

về tình hình kinh doanh, phát hiện và xử lý kịp thời những trường hợp vi phạm hợp đồng, rủi ro trong kinh doanh đồng thời giúp cán bộ tác nghiệp thực hiện tốt quy trình nghiệp vụ cho vay Thông qua kiểm tra giúp ban lãnh đạo có cơ sở điều chỉnh kế hoạch kinh doanh cho phù hợp

* Hệ thống thông tin tín dung

Thông tin càng đầy đủ, chất lương, kịp thời thì càng nâng cao khả năng phòng ngừa rủi ro, tín dụng nâng cao chất lượng hoạt động tín dụng

* Năng lực trình độ phẩm chất đạo đức cán bộ tín dụng

Con người là yếu tố quyết định sự thành bại trong kinh doanh cũng như việc đảm bảo chất lượng hoạt động tín dụng mà trước hết là năng lực phẩm chất

của cán bộ điều hành Chất lượng cán bộ đòi hỏi ngày càng cao để có thể đáp

ứng kịp thời, có hiệu quả với sự thay đổi nhanh chóng của môi trường kinh doanh Việc tuyển chọn cán bộ có đạo đức nghề nghiệp và giỏi chuyên môn sẽ giúp Ngân hàng ngăn ngừa được những sai phạm có thể xảy ra trong hoạt động kinh doanh

khoá luận tốt nghiệp

Ngoài ra còn có các nhân tố khác như: Biến động về tình hình chính trị, kinh tế trên thế giới, trong khu vực, trong nước, thiên tai, hoả hoạn, bão lũ, hạn hán, động đất Trực tiếp gây bất lợi cho tình hình sản xuất kinh doanh của khách hàng làm ảnh hưởng đến kinh doanh của họ

Từ việc nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng tới chất lượng hoạt động tín dụng để củng cố và có những giải pháp có hiệu quả để nâng cao chất lượng tín dụng, hạn chế mức thấp nhất rủi ro, tạo điều kiện thực hiện thắng lợi nhiệm vụ kinh doanh

1.3.4- Sự cần thiết của việc nâng cao chất lượng tín dụng hộ sản xuất

Ngày 13/7/2000, Hiệp định Thương mại Việt - Mỹ được ký kết và được

các cơ quan thẩm quyền lập pháp của hai nước phê chuẩn Trong một tương lai không xa, các doanh nghiệp Công ty nước ngoài được đối xử bình đẳng như các doanh nghiệp trong nước Chuẩn bị cho việc thực hiện bước vào cơ chế thị trường lĩnh vực kinh doanh Ngân hàng, các Ngân hàng Thương mại Việt Nam đang thực hiện lại đề án cơ cấu lại Ngân hàng, đưa kỹ thuật, công nghệ hiện đại vào hoạt động kinh doanh đào tạo và nâng cao trình độ đội ngũ cán bộ nhân viên

nâng cao chất lượng sản phẩm dịch vụ, mở rộng và chiếm lĩnh thị trường để có

thể tồn tại và đứng vững trong cạnh tranh tín dụng là hoạt động sinh lời chủ yếu của các tổ chức tín dụng Song phần lớn rủi ro và mất an toàn đều phát sinh từ

đây Vì vậy điều kiện và biện pháp hàng đầu đảm bảo sự tồn tại và phát triển của

các tổ chức tín dụng là phải nâng cao chất lượng tín dụng

Chất lượng tín dụng tạo điều kiện khả năng sinh lời của Ngân hàng từ đó cải thiện được tình hình tài chính tăng khả năng cung cấp dịch vụ của Ngân hàng thu hút thêm nhiều khách hàng mới giúp cho Ngân hàng có nhiều khách hàng

trung thành tạo thế mạnh trong cạnh tranh Chất lượng tín dụng củng cố mối quan hệ xã hội của Ngân hàng nâng cao uy tín, vị thế của Ngân hàng tín dụng là cầu nối giữa tiết kiệm và đầu tư đảm bảo chất lượng tín dụng giúp Ngân hàng làm tốt chức năng trung gian tính dụng góp phần điều hoà vốn trong nên kinh tế đảm bảo chất lượng tín dụng giúp Ngân hàng tăng vòng quay vốn tín dụng từ đó làm tốt chức năng trung gian thanh toán Nâng cao chất lượng tín dụng góp phần

thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, kiểm chế lạm phát, ổn định tiền tệ

Với ưu thế trên, việc củng cố và nâng cao chất lượng tín dụng của Ngân hàng Thương mại là sự cần thiết khách quan, vì sự tồn tại và phát triển lâu dài của Ngân hàng Thương mại, chính vì vậy chất lượng tín dụng cần được cải tiến

va nâng cao

Tóm lại, trong các nghiệp vụ của Ngân hàng Thương mại thì nghiệp vụ tín dụng là nghiệp vụ hàng đầu có ý nghĩa quan trọng quyết định sự tồn tại và phát triển của một Ngân hàng, cho nên dù bất kỳ thời kỳ nào, bối cảnh nào thì yêu cầu cơ bản của tín dụng vẫn là: “Hiện thực khả thi và có hiệu quả” trong đó việc bảo toàn vốn vay cả gốc và lãi là vấn đề then chốt được đặt ra

khoá luận tốt nghiệp

Thực trạng chất lượng tín dụng đôi với hộ sản xuất ở Ngan hang

nông nghiệp và phút triển nông thôn huyện Cao Phong

2.1- Khái quát về tình hình kinh doanh của Ngân hàng nông nghiệp

và phát triển nông thôn huyện Cao Phong

2.1.1- Những thuận lợi khó khăn đối với hoạt động kinh doanh của ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn huyện Cao Phong

Cao Phong là một huyện nằm ở phá Tây bắc tỉnh Hoà Bình với đặc thù kinh tế thuần nông, sản xuất nông nghiệp chủ yếu là cây lúa, là một huyện mới được thành lập nên các ngành nghể truyền thống chưa phát triển mạnh như Thương mại, dịch vụ công nghiệp, xây dựng

* Tổng số diện tự nhiên của huyện là: 12.020 ha

Trong đó: - Diện tích nông nghiệp là: 6.689 ha

- Diện tích cây công nghiệp là: 1.533 ha

* 'Tổng dân số trong huyện là: 99.856 người

- Tổng số hộ là: 25.870 hộ, lao động trong độ tuổi là: 51.316 người

Trong đó: 33.520 lao động ngành nông nghiệp

Huyện Cao Phong có 13 đơn vị hành chính gồm 12 xã và 1 thị trấn Nhìn chung tương đối phát triển song hệ thống điện, đường giao thông nông thôn của huyện đã được xây dựng nhưng chưa hoàn chỉnh

* Những kết quả đạt được của huyện Cao Phong trong năn 2003

- Giá trị tổng sản lượng đạt: 406.850 triệu đồng

- Tốc độ tăng trưởng 9,35%

- Cơ cấu kinh tế xã hội có sự phát triển tích cực

- Ngành Nông nghiệp tăng 9%

- Ngành Công nghiệp xây dựng tang 7%

- Nganh Thương mại dịch vụ tăng 17%

Giá trị sản xuất nông nghiệp đạt: 244.962 triệu đồng tăng 2.950 triệu đòng

so với năm 2002

- Sản lượng lương thực quy thóc đạt: 49 nghìn tấn tăng 304 tấn so với năm 2002

- Tổng đàn trâu bò: 1.950 con tăng 350 con so với năm 2002

- Sản lượng lợn thịt đạt: 3.700 tấn tăng 1.700 tấn so với năm 2002

- Giá trị ngành Công nghiệp xây dựng đạt: 52.900 triệu đồng, tăng 2.900

triệu đồng so với năm 2002

Mạng lưới giao thông nông thôn đang dần được hoàn chỉnh tạo thuận lợi

cho Ngân hàng trong hoạt động tín dụng đối với hộ sản xuất

* Khó khăn

Là một huyện thuần nông, sản xuất nông nghiệp chủ yếu là cây lúa, con

lợn, đàn gia súc và các ngành nghề phụ, tạo điều kiện môi trường đầu tư tốt cho

2.1.2- Khái quát tình hình kinh doanh của Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn huyện Cao Phong

Hoạt động kinh doanh phục vụ ở một huyện thuần nông đất chật người đông, sản xuất phần lớn phụ thuộc vào thiên nhiên Ngành nghề có một số nghề

khá phát triển, hướng đi lâu dài của huyện là phải chuyển sang sản xuất hàng

khoá luận tốt nghiệp

Ngân hàng nong nghiệp và phát triển nông thôn huyện Cao Phong có trụ

sở chính ở trung tâm huyện Được sự lãnh đạo của NHNo & PTNT tỉnh Hoà Bình, sự chỉ đạo của Uỷ ban Nhân dân huyện Cao Phong cùng với sự nỗ lực cố

gắng của tập thể từ Ban lãnh đạo đến toàn thể nhân viên trong chi nhánh đã 2

năm liền NHNo & PTNT huyện Cao Phong là một trong những đơn vị dẫn đầu

trong toàn NHNo & PTNT tỉnh Hoà Bình

Đến thời điểm 31/ 12/ 2003 NHNo & PTNT huyện Cao Phong có 21 cán

bộ nhân viên thuộc 3 phòng, tổng vốn huy động cuối năm là: 24.087 triệu đồng, tổng dư nợ cho vay là: 79.756 triệu đồng, tỷ lệ nợ quá hạn 0,13%

Những thuận lợi, khó khăn đói với hoạt động kinh doanh của NHNo & PTNT huyện Cao Phong

2.1.3- Là đơn vị huy động vốn

Là đơn vị kinh doanh trong lĩnh vực tiền tệ dưới sự điều tiết, quản lý của Nhà nước, hoạt động huy động vốn đóng vai trò cực kỳ quan trọng nên công tác huy động vốn được Ngân hàng nông nghiệp huyện đặc biện quan tâm bằng các biện pháp giáo dục cán bộ nhân viên nâng cao ý thức phục vụ đổi mới phong cách giao dịch, tạo sự thoải mái và thuận lợi cho khách hàng gửi và rút tiền Thực hiện đa dạng hoá công tác huy động vốn cả về hình thức, thời hạn, lãi suất huy động và tuyên truyền rộng rãi để mọi người dân được biết

Tuyên truyền vận động các tổ chức, cá nhân mở tài khoản và thanh toán qua Ngân hàng, tập trung khai thác các nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi Ngân hàng huyện tham gia bảo hiểm tiền gửi tháng 7/ 2000 theo Nghị định 89/ 1999/ ÑÐ -

CP về bảo hiểm tiền gửi của Chính phủ đã tạo tâm lý yên tâm cho khách hàng

khi gửi tiền vào Ngân hàng

Mặc dù Ngân hàng huyện có Kho bạc Nhà nước huyện, Bưu điện huyện

và một quỹ tín dụng nhân dân huy động vốn với lãi suất cao hơn nhưng nguồn vốn của NHNo & PTNT huyện vẫn tăng trưởng thể hiện qua bảng sau:

Biểu 2.1- Nguồn vốn huy động và cơ cấu nguồn vốn huy động

Đơn vị: Triệu đông

_— sotién | T dế sotién | T dế sotién | dế Tổng nguồn vốn huy động |_ 27.581 100|_ 24.087 100| -3494| -1267

Trong đó:

1- Tiên gửi không kỳ hạn 13319| 4829| 4114| 1708| -9205| -69,1I 2- Tiên gửi có kỳ hạn 14262| 5171| 19973| 8292| +5.711| +40,04 2.1- Tiền gửi tiết kiệm 212 148| 15470| - 7745| +15.258| +719716

Nguồn gửi năm 2002 chiếm 48,24%

Tổng nguồn vốn năm 2003 chiếm 17,08% số tuyệt đói năm 2003 giảm 9.205 triệu đồng giảm so với năm 2002 là 69,11 % nguồn vốn không kỳ hạn là nguồn vốn có chi phí đầu vào rẻ song tính ổn định thấp

Tiền gửi có kỳ hạn được mở dưới nhiều hình thức và kỳ hạn khác nhau,

tạo điều kiện cho người gửi tiền và thực hiện kế hoạch cân đối ở cơ cấu nguồn vốn trong từng thời kỳ

Năm 2002 nguồn tiền gửi có kỳ hạn đạt 14.262 triệu đồng chiếm 51,71%

trong tổng nguồn vốn

Năm 2003 đạt 19.973 triệu đồng đạt 58,92 trong tổng nguồn về số tuyệt

đối tăng 5.711 triệu đồng tăng so với năm 2002 là 47,04%

khoá luận tốt nghiệp

Tóm lại: Nguồn vốn huy động Ngân hàng huyện Cao Phong có sự giảm,

riêng tiền gửi có kỳ hạn tăng mạnh hơn thể hiện nguồn ổn định

2.1.4- Tình hình sử dụng vốn

Trong điều kiện có sự cạnh tranh của các tổ chức tín dụng việc huy động

đã khó song việc sử dụng vốn huy động được để đầu tư tín dụng có hiệu quả lại càng khó khăn hơn

Từ khi có Chỉ thị 202/ CT và Nghị định 14/ CP Nghị định của Chính phủ

về chính sách cho hộ nông dân vay vốn, hệ thống Ngân hàng nông nghiệp nói chung và chuyển hướng nhanh sang đầu tư cho thị trường nông nghiệp và nông thôn trên cơ sở lựa chọn, sàng lọc khách hàng thực hiện đầu tư cho các hộ sản xuất kinh doanh có hiệu quả

Bảng 2.2- Tổng hợp kết quả hoạt động tín dụng năm 2002 - 2003

_— Sốnên | TỶ ee | Sốtiên ty ee | Sốtiển ty we

Dư nợ cuối năm 22.893 46,42 31.588 39,6 + 8.695 + 38,0

3- Tổng số (1 + 2)

Kết quả đầu tư tín dụng năm 2002 - 2003

Trong hai năm 2002 - 2003 bằng nguồn vón huy động vốn vay ngân hàng cấp trên, NHNo & PTNT huyện Cao Phong đã cho vay: 171.619 triệu đồng doanh số thu nợ là: 128.623 triệu đồng, dư nợ cuối năm 2003 tăng là: 30.442 triệu đồng tăng mạnh, trước hết do việc thực hiện một số chính sách tín dụng ngân hàng phục vụ nông nghiệp, nông thôn tho quyết định số 67/ 1999/ ND/ TTg của Thủ tướng Chính phủ, do việc thực hiện chuyển dịch cơ cấu đầu tư tập trung

mở rộng chăn nuôi gia súc, gia cầm, vận tải và kinh doanh dịch vụ, tạo thế

chuyển dịch cơ cấu nông thôn

Dư nợ ngắn hạn đầu năm 2002 là: 17.270 triệu đồng chiến tỷ trọng là 47%, cuối năm 2003 là: 48.169 chiến tỷ trọng 60,4%, tăng về số tuyệt đối là:

21.747 triệu đồng so với năm 2002, so với đầu năm 2002 tăng 30.899 triệu đồng,

về số tuyệt đối so với đầu năm 2002tăng 178,9% số tương đối

Biểu 2.3- Dư nợ theo thành phần kinh tế

Đơn vị: Triệu đông

Năm 2002 Năm 2003 _—~

Sốnên | TY nh Sốnên | TY nh Sốnên | TỶ dc

1- Doanh nghiệp Nhà nước

Nguồn: Báo cáo tín dụng năm 2002 - 2003

Trong nền kinh tế thị trường dưới sự quản lý của Nhà nước, các thành phần kinh tế được khuyết khích phát triển, song nhiều doanh nghiệp Nhà nước không đủ sức cạnh tranh đã phải giải thể một số doanh nghiệp tư nhân, HTX mới

khoá luận tốt nghiệp

thành lập hoặc chuyển đổi đầu tư mô hình cũ sang mô hình mới, bước đầu sản

xuất kinh doanh chưa có hiệu quả, chưa đủ điều kiện và độ tin cậy trong quan hệ tín dụng với ngân hàng Hộ sản xuất đã được đặt vào vị trí của mình một đơn vị kinh tế tự chủ tạo điều kiện thuận lợi cho ngân hàng trong chiến lược kinh doanh, chiến lược khách hàng, đảm bảo đầu tư tín dụng an toàn, hiệu quả

Hiện tại ở huyện Cao Phong không có doanh nghiệp Nhà nước nào quan

hệ tín dụng NHNo & PTNT huyện Cao Phong 100% số vốn NHNo & PTNT huyện Cao Phong đầu tư cho hộ sản xuất, Hộ sản xuất là nhân tố quan trọng trong quyết định sự tồn tại và phát triển của Ngân hàng nông nghiệp

Ngoài việc cho các hộ sản xuất vay vốn phát triển kinh tế NHNo & PTNT huyện Cao Phong còn làm dịch vụ cho vay hộ nghèo cho Ngân hàng chính sách

xã hội, công tác xoá đói giảm nghèo được cấp uỷ, chính quyền địa phương rất quan tâm chỉ đạo, thực hiện đúng quy trình nhiệm vụ Trong hai năm 2002 -

2003 đã có 3.449 lượt hộ nghèo vay vốn với số tiền là 10.780 triệu đồng, tỷ lệ

nợ quá hạn là 0,3% Công tác thu nợ lãi đạt kết quả, đến 31/ 12/ 2003 dư nợ là: 9.698 triệu đồng, năm 2002 đã đưa 625 hộ thoát đói nghèo, năm 2003 đã đưa

880 hộ thoát khỏi đói nghèo

2.1.5- Các hoạt động dịch vụ khác của Ngân hàng

Ngoài hoạt động tín dụng đem lại nguồn thu chủ yếu cho NHNo & PTNT huyện Cao Phong còn làm dịch vụ chuyển tiên qua Ngân hàng nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ việc thực hiện chuyển tiền điện tử đảm bảo an toàn nhanh chóng, chính xác thu hút hầu hết khách hàng chuyển tiền qua Bưu điện trước đây Ngân hàng đã đứng ra bảo lãnh đấu thầu, bảo lành thực hiện

hợp đồng, bảo lãnh thanh toán, ứng trước cho nhiều doanh nghiệp với nhiều

công trình xây dựng lớn, cơ sở hạ tầng có vốn đầu tư của Nhà nước nên độ an toàn cao, hoạt động này cũng mang lại một khoản thu nhập đáng kể cho Ngân hàng Song với yêu cầu dịch vụ của NHNo & PTNT huyện Cao Phong nói riêng NHNo & PTNT tỉnh Hoà Bình nói chung còn quá nghèo chưa đáp ứng được yêu cầu của thị trường

2.2- Thực trạng chất lượng tín dụng đối với hộ sản xuất ở Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn huyện Cao Phong

2.2.1- Việc thực hiện quy trình nghiệp vụ tín dụng tại NHNo & PTNT huyện Cao Phong

Để đảm bảo thực hiện quy trình nghiệp vụ trong cho vay hộ sản xuất, đảm bảo chất lượng tín dụng, cán bộ tín dụng tại NHNo & PTNT huyện Cao Phong

đã thực hiện cho vay theo quy trình sau:

- Cán bộ tín dụng nhận trực tiếp hồ sơ vay vốn của khách hàng, đối chiếu với danh mục hồ sơ theo quy định của NHNo & PTNT Việt Nam, kiểm tra tính hợp pháp, hợp lệ của từng loại hồ sơ báo cáo trưởng phòng tín dụng hoặc tổ trưởng tín dụng

- Trưởng phòng tín dụng hoặc tổ trưởng tín dụng kiểm định hồ sơ, báo cáo thẩm định cán bộ tín dụng trình

- Trường hợp cần tái thẩm định thì trưởng phòng tín dụng hoặc tổ trưởng

tín dụng trực tiếp tái thẩm định Người thực hiện tái thẩm định phải viết phiếu tái thẩm định ghi rõ ý kiến của mình và trình Giám đốc quyết định

- Giám đốc căn cứ báo cáo thẩm định và tái thẩm định do phòng tín dụng

trình, quyết định cho vay hoặc không cho vay và giao cho phòng tín dụng hoặc

tổ tín dụng

Nếu quyết định không cho vay cần phải thông báo bằng văn bản cho khách hàng biết ngắn hạn từ 5 - 7 ngày, trung và dài hạn từ 10 - 15 ngày

Trường hợp quyết định cho vay Ngân hàng cùng khách hàng lập sổ vay

vốn hoặc hợp đồng tín dụng, hợp đồng bảo đảm tiền vay (đối với trường hợp cho vay có bảo đảm bằng tài sản)

- Hồ sơ vay vốn được giám đốc ký duyệt và chuyển cho bộ phận kế toán

hạch toán, chuyển bộ phận quỹ để giải ngân cho khách hàng (trường hợp vay

bằng tiền mặt) cán bộ tín dụng vaò sổ theo dõi cho vay, thu nợ

- Sau khi thực hiện giải ngân cán bộ tín dụng phải tiến hành kiểm tra, căn

cứ biên bản kiểm tra tuỳ theo mức độ vi phạm của khách hàng có thể tạm ngừng cho vay, chấm dứt cho vay thu nợ trước hạn, chuyển nợ quá hạn, khởi kiện trước pháp luật

khoá luận tốt nghiệp

- Việc chuyển nợ quá hạn; Nợ vay đến kỳ hạn trả nợ cuối cùng hoặc các phân kỳ trả nợ cụ thể nếu không được Ngân hàng cho ra hạn nợ hoặc điều chỉnh

kỳ hạn nợ thì sau 10 ngày đối với các phân kỳ và sau 5 ngày đối với hạn nợ cuối cùng sẽ chuyển nợ quá hạn phạt 150% lãi suất ghi trên hợp đồng tín dụng

Các trường hợp khách hàng sử dụng vốn sai mục đích, bị chấm dứt cho vay, Ngân hàng thu hồi nợ trước hạn hoặc chuyển nợ quá hạn

- Tổ tín dụng lưu động tại xã: NHNo & PTNT huyện Cao Phong đã thành

lập các tổ lưu động để cho vay và thu nợ lưu thông tại các xã, lịch làm việc và địa điểm làm việc được thông báo trước để bà con trong xã được biết, thành phần của tổ tín dụng lưu động tại xã gồm 3 người (cán bộ tín dụng làm tổ trưởng, cán

bộ kế toán và thủ quỹ làm thành viên)

Xử lý rủi ro: Trong trường hợp vay vốn bị thiệt hại do nguyên khách quan bất khả kháng như: Bão, lũ lụt, hạn hán, dịch bệnh, Ngân hàng cùng khách hàng lập biên bản xác định mức độ thiệt hại, Nhà nước có chính sách xử lý thiệt hại cho người vay và Ngân hàng tuỳ theo mức độ thiệt hại

2.2.2- Thực trạng chất lượng tín dụng tại NHNo & PTNT huyện Cao Phong

2.2.2.1- Tình hình cho vay hộ sản xuất

Biểu 2.4- Doanh số cho vay hộ sản xuất

Đơn vị: Triệu đồng

Chỉ tiêu Sốhộ | Doanh số | Binh Sốhộ | Doanh số | Binh

vay cho vay quán vay cho vay quân

1- Chia theo loai vay

1.1- Cho vay ngắn hạn 4.061 34.656 8,5 9.435 76.218 8,0 1.2- Cho vay trung hạn 3.050 22.371 7,3 4.490 38.374 8,5 2- Chia theo ngành kinh tế

2.1- Ngành nông nghiệp 3.923 28.514 7,3 8.185 57.296 7,0 2.2- Tiểu thủ công nghiệp 1.138 9.125 8,0 2.157 18.335 8,5 2.3- Thuong mai dich vu 710 7.950 11,2 1.070 16.043 15,0 2.4- Cho vay tiêu dùng 542 2.885 5,3 1.039 5.730 5,5 3- Theo hình thức khác

3.2- Cho vay qua tổ 6.967 55.413 8,0 | 13.487} 112.963 8,4

4- Theo hình thức bảo đảm

4.1- Cho vay không có bảo đảm 6.113 37.067 6,0 | 12.032 74.547 6,2 4.2- Cho vay có thế chấp cầm cố 998 19.960 20,0 1.893 40.045 21,0

Nguồn: Báo cáo tín dụng năm 2002 - 2003

Thông qua số liệu phân tích ở biểu trên cho ta thấy doanh số cho vay hộ sản xuất năm 2002 là 57.027 triệu đồng với 7.111 hộ Năm 2003 đã cho vay là 114.592 triệu đồng với 13.975 hộ so với năm 2002 tăng số tiền là 57.565 triệu đồng số hộ tăng 6.814 hộ Số hộ vay tăng là do một số ngành nghề phát triển; Thương mại dịch vụ, công nghiệp xây dựng được mở rộng NHNo & PTNT huyện Cao Phong triển khai mô hình cho vay qua tổ theo Nghị quyết liên tịch 2.308/ NQLT - 1999 của Trung ương hội nông dân Việt Nam & NHNo & PTNT

khoá luận tốt nghiệp

Việt Nam, đồng thời thực hiện quyết định số 67/ 1999/ QĐÐ - TTg: Các hộ nông dân có đất nông nghiệp được vay vốn từ 10 triệu đồng trở xuống không phải thế chấp tài sản đã tháo gỡ ách tắc trong việc cho vay hộ sản xuất, tạo điều kiện tốt cho Ngân hàng mở rộng tín dụng cả về mức cho vay và diện hộ vay

Song song với việc mở rộng diện hộ đầu tư, NHNo & PTNT huyện Cao Phong còn chú trọng tăng cả mức cho vay đối với mỗi hộ Năm 2002 bình quân mỗi hộ vay là 8 triệu đồng, năm 2003 bình quân mỗi hộ vay là 8,2 triệu

đồng, chuyển đổi cơ cấu vốn đầu tư cho hộ là hướng đi đúng Đầu tư vốn ngắn

hạn cho hộ kinh doanh Thương mại dịch vụ với mức bình quân mỗi hộ vay là

15 triệu đồng

Chuyển đổi cơ cấu vốn đầu tư cho hộ là hướng đi đúng NHNo & PTNT

huyện Cao Phong còn chú trọng nâng mức đầu tư trung hạn cho hộ sản xuất cải tạo đồng ruộng, xây dựng chuồng trại chăn nuôi lợn nái, trâu, bò, mua sắm máy

móc, phương tiện vận chuyển Năm 2002 có 3.050 hộ với tổng dư nợ: 22.371

triệu đồng, bình quân 7,3 triệu đồng / hộ Năm 2003 có 4.490 hộ với số tiền là

38.374 triệu đồng, bình quân 8,5 triệu đồng / hộ

Qua số liệu phân tích doanh số cho vay theo ngành kinh tế đã thể hiện rõ hướng đầu tư chủ lực của NHNo & PTNT huyện Cao Phong, tín dụng hộ sản xuất tập trung chủ yếu cho lĩnh vực sản xuất nông nghiệp cả về diện hộ và quy

mô vốn, vốn đầu tư cho ngành nông nghiệp chủ yếu đề phát triển trồng trọt, chăn nuôi, sản xuất lúa, hoa màu, trồng cây công nghiệp ngắn ngày, cây ăn quả, chăn nuôi cá, gia súc, gia cầm, trâu bò

Ngành tiểu thủ công nghiệp, Thương mại dịch vụ được chú trọng đầu tư theo hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong nông nghiệp nông thôn, song còn chiếm tỷ trọng thấp

- Một lĩnh vực mới đầu tư từ năm 2000 đến nay là cho vay đời sống, đó là hướng đi đúng Đối tượng vay vốn đời sống chủ yếu là các hộ có thu nhập ổn định , có nhu cầu vay vốn sửa chữa nhà ở, mua sắm phương tiện đi lại, đồ dùng sinh hoạt trong gia đình

Qua số liệu cho vay theo hình thức vay vốn, thấy doanh số cho vay qua

tổ ngày càng tăng, năm 2002 doanh số cho vay qua tổ là 55 413 triệu đồng

chiếm 98% về tỷ trọng tăng % so năm 2002 Việc cho vay qua tổ vừa tạo thuận lợi cho các hộ sản xuất vay vốn vừa giảm bớt khối lượng công việc của cán bộ tín dụng

Thực hiện Nghị quyết 67/ 1999/ QD - TTg các hộ sản xuất có đất nông nghiệp được vay vốn đến 10 triệu đồng không phải thế chấp tài sản Đây là một chính sách lớn đối với nông nghiệp nông thôn và nông dân, tạo điều kiện thuận lợi cho các hộ sản xuất vay vốn phát triển kinh tế Năm 2002 doanh số cho vay thuộc đối tượng này là: 37 067 triệu đồng, bình quân một hộ vay là 6 triệu đồng Năm 2003 doanh số cho vay không có đảm bảo là 74 547 triệu đồng bình quân

một hộ vay là 6, 2 triệu đồng tăng 0,2 triệu đồng so với năm 2002

Tổng số y dc Tổng số | “7 oe Tổng số y ee Tong số 44.473 100,0 84.150 100,0 | + 39.677 + 89,0

1 Chia theo loai vay

1.1 Cho vay ngan han 55.504 57,0 54.471 65,0 + 28.967 +114,0

1.2 Cho vay trung han 18.970 43,0 29.679 35,0 | + 10.709 + 56,0

2 Chia theo nganh KT

2.1 Ngành nông nghiệp 22.237 50,0 42.075 50,0 | + 19.838 + 89,0

2.2 Tiểu thủ công nghiệp 7.115 16,0 13.464 16,0 +6.349 + 89,0 2.3 Thuong mai dich vu 6.226 14,0 11.781 14,0 + 5.555 + 89,0 2.4 Cho vay tiêu dùng 2.225 5,0 4.208 5,0 + 1583 + 89,0

28

khoá luận tốt nghiệp

Nguồn: Báo cáo tín dụng 2002 - 2003

Trong hai năm 2002 - 2003 NHNo & PTNT huyện Cao Phong rất chú trọng quan tâm tới công tác thu hồi nợ, thông qua việc phân tích nợ, kiểm tra

sử dụng vốn vay phát hiện kịp thời những món vay có vấn đề, đôn đốc thu hồi

nợ đúng hạn Cuối tháng bộ phận kế toán sao kê nợ đến hạn của tháng sau để cán bộ tín dụng, tổ vay vốn thông báo và đôn đốc các hộ vay trả nợ kịp thời Ngân hàng nông nghiệp đã phối hợp kết hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, các tổ chức đoàn thể, các cơ quan chức năng trong công việc đôn đốc thu hồi những món nợ có khó khăn, giảm đến mức thấp nhất số dư nợ quá hạn

tỉ lệ thu nợ bằng nguồn thu thứ nhất của Ngân hàng nông nghiệp huyện Cao

Phong trong hai năm đều bằng 1 Phản ánh chất lượng tín dụng của NHNo &

PTNT huyện Cao Phong khá tốt

2.2.2.3 - Dư nợ cho vay hộ sản xuất

Biểu 2.6 - Dư nợ và tỉ lệ nợ quá hạn năm 2002 - 2003

Đơn vị: Triệu đông

Chi tien Số tiên Tỷ dc Số tiên Tỷ oe S6 tién Ty a