hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại công ty xây dựng và chế biến lâm sản đông quang

Ph ng pháp.

SINH VIÊN TH C HI N : NGUY N TH THANH TH Y

I - 2011

L I C M N

L i đ u tiên, em xin g i l i cám n sâu s c nh t t i cô giáo Ths Nguy n Thanh Th y,

ng i đã tr c ti p h ng d n em trong su t quá trình th c hi n khóa lu n t t nghi p Cô

th c hi n khóa lu n và giúp đ em hoàn thành đ tài c a mình

Em c ng xin cám n toàn th cán b nhân viên t i Phòng k toán tài v c a Công ty

XD và CBLS ông Quang đã quan tâm và h t lòng giúp đ , cung c p tài li u th c t cho

BV K P B nh vi n đa khoa huy n an Ph ng

BV K CM B nh vi n đa khoa huy n Ch ng M

BV K BV B nh vi n đa khoa huy n Ba Vì

THPT ST Trung h c ph thông S n Tây

ph i có bi n pháp qu n lý và s d ng v n hi u qu , nh m ti t ki m chi phí, tránh tình

tr ng th t thoát v n, n c p v t li u, tham ô, tham nh ng trong khi ti n hành thi công xây

l p

C ch th tr ng, c nh tranh bình đ ng là c h i t t đ i v i các doanh nghi p đ

m r ng kinh doanh, h c h i kinh nghi m qu n lý c ng nh s n xu t t các doanh nghi p khác Nh ng đi u này đ ng ngh a v i vi c các doanh nghi p ph i t ch trong kinh doanh, ch u s c nh tranh kh c li t t các doanh nghi p khác Mu n t n t i đ c trên th

tr ng thì doanh nghi p ph i tìm ra các bi n pháp nh m nâng cao ch t l ng c a s n

ph m, thay đ i m u mã phù h p v i th hi u ng i tiêu dùng, nh ng giá thành ph i không quá cao

Trong hoàn c nh nh v y, Công ty xây d ng và ch bi n lâm s n ông Quang đã

đ c bi t chú ý t i công tác qu n lý CPSX đ ti t ki m chi phí và h giá thành SPXL, t đó

t ng l i nhu n và kh n ng c nh tranh c a Công ty B máy k toán trong Công ty đã cung c p k p th i các thông tin c n thi t theo yêu c u qu n lý kinh t c a Công ty, Nhà

n c và các c p có th m quy n Tuy nhiên trong công tác t p h p CPSX và tính giá thành SPXL c a Công ty còn t n t i m t s h n ch , làm gi m hi u qu công tác qu n lý chi phí

và h giá thành

Nh n th c đ c t m quan tr ng c a v n đ này, qua th i gian th c t p, tìm hi u t i Công ty xây d ng và ch bi n lâm s n ông Quang, d i s h ng d n c a cô giáo Th.s Nguy n Thanh Th y cùng s ch b o, giúp đ c a các cán b nhân viên trong Phòng k toán tài v c a Công ty, em đã ch n b o v khóa lu n v i đ tài:

“Hoàn thi n công tác k toán t p h p chi phí s n xu t và tính giá thành s n

ph m xây l p t i Công ty xây d ng và ch bi n lâm s n ông Quang”

Ngoài ph n m đ u, k t lu n, danh m c tài li u tham kh o thì bài khóa lu n g m 3

ch ng v i n i dung nh sau:

Ch ng 1: Lý lu n chung v công tác k toán t p h p chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m trong doanh nghi p xây l p

Ch ng 2: Th c tr ng công tác k toán t p h p chi phí s n xu t và tính giá thành

s n ph m xây l p t i Công ty xây d ng và ch bi n lâm s n ông Quang

Ch ng 3: M t s gi i pháp nh m hoàn thi n công tác k toán t p h p chi phí s n

xu t và tính giá thành s n ph m xây l p t i Công ty xây d ng và ch bi n lâm s n ông Quang

Em xin chân thành c m n cô giáo Th.s Nguy n Thanh Th y, Ban lãnh đ o và cán

b nhân viên Phòng k toán tài v Công ty xây d ng và ch bi n lâm s n ông Quang đã

h ng d n, t o đi u ki n giúp đ em hoàn thành bài khóa lu n này

CH NG 1:

LÝ LU N CHUNG V CÔNG TÁC K TOÁN T P H P CHI PHÍ S N XU T

VÀ TÍNH GIÁ THÀNH S N PH M TRONG DOANH NGHI P XÂY L P 1.1 c đi m ho t đ ng s n xu t xây l p có nh h ng đ n công tác h ch toán k toán

Xây d ng c b n là ngành s n xu t v t ch t có v trí h t s c quan tr ng trong n n kinh t th tr ng Ho t đ ng c a ngành xây d ng là ho t đ ng hình thành n n n ng l c

s n xu t cho các ngành, các l nh v c khác nhau trong n n kinh t , bao g m các ho t đ ng: xây d ng m i, xây d ng l i, m r ng, khôi ph c, c i t o, hi n đ i hóa các công trình nh nhà c a, đ ng xá, xí nghi p, nhà máy… nh m ph c v cho đ i s ng s n xu t c a xã h i

So v i các ngành s n xu t khác, ngành xây d ng c b n có nh ng đ c đi m v kinh t - k thu t riêng bi t, th hi n r t rõ nét SPXL và quá trình t o ra s n ph m c a ngành i u này đã chi ph i đ n công tác k toán CPSX và tính giá thành s n ph m trong các doanh nghi p xây l p C th :

- SPXL là nh ng công trình xây d ng, v t ki n trúc… có quy mô l n, th i gian s n xu t

dài…

Các công trình xây d ng c b n th ng có th i gian thi công r t dài Trong th i gian

s n xu t thi công xây d ng ch a t o ra s n ph m cho xã h i nh ng l i s d ng nhi u

v t t , nhân l c c a xã h i Do đó c n ph i l p d toán v t ch c qu n lý và h ch toán SPXL (d toán thi t k , d toán thi công) sao cho phù h p, ti t ki m (v t t , v n

và nhân công), đ m b o ch t l ng công trình Trong quá trình s n xu t xây l p ph i

so sánh th c t v i d toán, l y d toán làm th c đo, đ ng th i đ gi m b t r i ro

ph i mua b o hi m cho công trình xây l p

Do th i gian thi công t ng đ i dài nên kì tính giá th ng đ c xác đ nh theo th i

đi m CT, HMCT hoàn thành hay th c hi n bàn giao thanh toán theo giai đo n quy

c tùy thu c vào k t c u đ c đi m k thu t và kh n ng v v n c a đ n v xây l p

- SPXL có k t c u ph c t p mang tính đ n chi c: yêu c u v k t c u, th m m , đ a

đi m xây d ng, ch t l ng… c a m i SPXL là khác nhau Vì v y, vi c t p h p các CPSX, tính giá thành và xác đ nh k t qu thi công xây l p c n đ c tính riêng cho

t ng s n ph m Ph n l n SPXL đ c th c hi n theo đ n đ t hàng c a khách hàng nên

ít phát sinh chi phí trong quá trình l u thông

- SPXL đ c tiêu th theo giá d toán ho c giá th a thu n v i ch đ u t (giá đ u

th u) i u này có ngh a là tác đ ng c a y u t th tr ng lên SPXL không đ c th

- hi n rõ do giá c , ng i mua, ng i bán SPXL đã đ c quy đ nh tr c khi ti n hành xây d ng, thi công thông qua h p đ ng giao nh n th u

- SPXL c đ nh t i n i s n xu t còn các đi u ki n s n xu t (xe máy, thi t b thi công,

ng i lao đ ng…) ph i di chuy n theo đ a đi m đ t s n ph m i u này làm cho công tác qu n lý s d ng, h ch toán tài s n, v t t r t ph c t p do nh h ng c a đi u ki n thiên nhiên, th i ti t và d m t mát h h ng… Vì v y khi l a ch n đ a đi m xây d ng

ph i đi u tra nghiên c u kh o sát th t k v đi u ki n kinh t , đ a ch t, th y v n, …… Khi m t công trình xây d ng c b n hoàn thành, th ng phát sinh các chi phí nh đi u

đ ng công nhân, máy móc thi công, chi phí v xây d ng các công trình t m th i cho công nhân và cho máy móc thi công khi chuy n đ n m t công trình khác Do đó các

đ n v xây l p th ng s d ng l c l ng lao đ ng thuê ngoài t i ch , n i thi công công trình, đ gi m b t các chi phí di d i

- SPXL t khi kh i công cho đ n khi hoàn thành công trình, bàn giao đ a vào s d ng

th ng kéo dài Nó ph thu c vào quy mô, tính ph c t p v k thu t c a t ng công trình Quá trình thi công đ c chia thành nhi u giai đo n, m i giai đo n l i chia thành nhi u công vi c khác nhau, các công vi c th ng di n ra ngoài tr i ch u tác đ ng r t

l n c a các nhân t môi tr ng nh n ng, m a, l l t… c đi m này đòi h i vi c t

ch c qu n lý, giám sát ch t ch , tranh th đ y nhanh ti n đ khi đi u ki n th i ti t thu n l i, nh m b o đ m ch t l ng công trình đúng nh thi t k , d toán; ti t ki m chi phí, gi m giá thành, nâng cao kh n ng c nh tranh

Nh ng đ c đi m trên đã nh h ng r t l n đ n công tác k toán CPSX và tính giá thành s n ph m trong các doanh nghi p xây l p Công tác k toán v a ph i đáp ng yêu

c u chung v ch c n ng, nhi m v k toán c a m t doanh nghi p s n xu t v a ph i đ m

b o phù h p v i đ c thù c a lo i hình doanh nghi p xây l p

1.2 Vai trò và nhi m v t ch c h ch toán k toán chi phí s n xu t và tính giá thành

s n ph m trong doanh nghi p xây l p

1.2.1 Vai trò t ch c h ch toán k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m xây l p

T ch c k toán CPSX chính xác, h p lý và tính đúng, tính đ giá thành công trình xây l p có ý ngh a r t l n trong công tác qu n lý chi phí, giá thành xây d ng V i ch c

n ng là ghi chép, tính toán, ph n ánh và giám đ c th ng xuyên liên t c s bi n đ ng c a

v t t , tài s n, ti n v n, k toán s d ng th c đo hi n v t và th c đo giá tr đ qu n lý chi phí Thông qua s li u do k toán t p h p chi phí, tính giá thành, ng i qu n lý doanh

nghi p bi t đ c chi phí và giá thành th c t c a t ng CT, HMCT c a quá trình s n xu t kinh doanh T đó, có th phân tích tình hình th c hi n k ho ch s n ph m; tình hình s

d ng lao đ ng, v t t , v n đ đ a ra nh ng quy t đ nh phù h p v i ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p

Vi c phân tích đúng đ n k t qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh ch có th d a trên giá thành s n ph m chính xác Mà giá thành l i ch u nh h ng c a k t qu t ng h p CPSX xây l p Do v y, t ch c t t công tác k toán CPSX và tính giá thành SPXL là yêu

c u r t c n thi t đ i v i các doanh nghi p nói chung và doanh nghi p xây l p nói riêng

Tính đúng, tính đ giá thành s n ph m là ti n đ đ xác đ nh k t qu ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p, tránh tình tr ng lãi gi , l th t có th c nh tranh đ c trên th tr ng, công tác k toán CPSX và tính giá thành SPXL còn ph i th c hi n đúng theo nh ng quy lu t khách quan Nh v y, k toán CPSX và tính giá thành SPXL là ph n không th thi u đ c đ i v i các doanh nghi p xây l p khi th c hi n ch đ k toán, h n

n a nó có ý ngh a to l n và chi ph i ch t l ng công tác k toán trong toàn doanh nghi p

1.2.2 Nhi m v t ch c h ch toán k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n

ph m xây l p

Do đ c thù c a ngành xây d ng c b n và c a s n ph m xây d ng nên vi c qu n lý

v đ u t xây d ng r t khó kh n ph c t p, trong đó ti t ki m CPSX, h giá thành s n

ph m là m t trong nh ng m i quan tâm hàng đ u, là nhi m v h t s c quan tr ng c a doanh nghi p Chính vì v y nhi m v đ t ra cho k toán CPSX và tính giá thành SPXL là:

­ Xác đ nh đ i t ng t p h p CPSX và đ i t ng tính giá thành s n ph m phù h p

v i t ch c s n xu t doanh nghi p

­ Ph n ánh đ y đ , k p th i toàn b CPSX th c t phát sinh

­ Ki m tra tình hình th c hi n các đ nh m c chi phí v t t , chi phí nhân công, chi phí

s d ng MTC và các chi phí d toán khác, phát hi n k p th i kho n chênh l ch so

v i đ nh m c, các kho n thi t h i, m t mát, h h ng… trong thi công công trình đ

đ xu t bi n pháp ng n ch n k p th i

­ Tính giá thành SPXL chính xác, k p th i theo t ng kho n m c

­ Ki m tra vi c th c hi n k ho ch giá thành c a doanh nghi p theo t ng CT, HMCT, t ng lo i s n ph m lao v , v ch ra kh n ng và các bi n pháp h giá thành

m t cách h p lý và có hi n qu

­ nh k ki m kê và đánh giá kh i l ng xây l p d dang theo nguyên t c quy

đ nh

­ ánh giá đúng đ n k t qu ho t đ ng SXKD t ng CT, HMCT, t ng t đ i thi công… trong t ng th i k nh t đ nh; k p th i l p báo cáo v CPSX, tính giá thành công trình xây l p, cung c p chính xác k p th i các thông tin h u d ng v CPSX và giá thành s n ph m ph c v yêu c u qu n lý c a lãnh đ o doanh nghi p

1.3 Chi phí s n xu t và giá thành s n ph m xây l p

1.3.1 Chi phí s n xu t chung

1.3.1.1 Khái ni m, b n ch t chi phí s n xu t

Trong các doanh nghi p xây l p quá trình s n xu t đ c ti n hành đúng ch c n ng

ch y u c a quá trình s n xu t nói chung ó là quá trình k t h p c a ba y u t c b n: t

li u lao đ ng (nhà x ng, máy móc thi t b , TSC …), đ i t ng lao đ ng (nguyên li u,

v t li u, nhiên li u…) và s c lao đ ng c a con ng i (s c lao đ ng tr c ti p và gián ti p) Quá trình s d ng các y u t c b n trong s n xu t c ng đ ng th i là quá trình doanh nghi p ph i chi ra nh ng CPSX t ng ng chi phí kh u hao TSC , chi phí NVL và trong

n n kinh t th tr ng các y u t trên đ c bi u hi n b ng ti n

Nh v y, CPSX c a doanh nghi p xây l p là toàn b các chi phí v lao đ ng s ng

và lao đ ng v t hóa, đ c bi u hi n b ng ti n mà doanh nghi p đã chi ra đ ti n hành các

ho t đ ng s n xu t và xây l p trong m t th i gian nh t đ nh Chi phí v lao đ ng s ng là

nh ng chi phí nh ti n l ng, th ng, ph c p, và các kho n trích theo l ng c a ng i lao đ ng Chi phí v lao đ ng v t hóa là nh ng chi phí s d ng các y u t v t li u lao

đ ng, đ i t ng lao đ ng d i các hình thái v t ch t - phi v t ch t, tài chính - phi tài chính

1.3.1.2 Phân lo i chi phí s n xu t

Vi c qu n lý CPSX không ch đ n thu n là qu n lý s li u ph n ánh t ng h p chi phí mà còn ph i d a vào nh ng y u t chi phí riêng bi t đ phân tích toàn b CPSX c a

t ng CT, HMCT hay theo n i phát sinh chi phí D i các góc đ xem xét khác nhau, theo

nh ng tiêu chí khác nhau thì CPSX c ng c n đ c phân lo i theo các cách khác nhau đ đáp ng yêu c u th c t c a công tác h ch toán k toán

Phân lo i CPSX là vi c s p x p chi phí theo t ng lo i, t ng nhóm khác nhau theo

nh ng đ c tr ng nh t đ nh M t s cách phân lo i ch y u đ c s d ng ph bi n trong

h ch toán CPSX:

- Phân lo i CPSX theo y u t chi phí

Theo cách phân lo i này, m i lo i CPSX mang m t n i dung kinh t riêng, ngoài

ra không phân bi t chi phí đó phát sinh l nh v c ho t đ ng s n xu t nào, đâu và m c đích hay tác d ng c a chi phí nh th nào Cách phân lo i này giúp cho vi c xây d ng và phân tích đ nh m c v n l u đ ng, l p b ng thuy t minh báo cáo tài chính, c ng nh vi c

l p, ki m tra và phân tích d toán chi phí đ c th c hi n m t cách d dàng, chính xác

h n G m các y u t :

+ Chi phí nguyên v t li u: Bao g m toàn b giá tr NVL chính, NVL ph , ph tùng thay th mà doanh nghi p s d ng trong quá trình s n xu t thi công xây l p (không tính v t li u dùng không h t nh p kho và ph li u thu h i)

+ Chi phí nhân công: Là toàn b ti n công, ti n l ng, ph c c p ph i tr c a công nhân s n xu t trong doanh nghi p

+ Chi phí BHXH, BHYT, KPC , BHTN trích theo t t quy đ nh trên l ng c b n

c a công nhân viên

+ Chi phí công c , d ng c : Là ph n giá tr c a các lo i công c , d ng c trong quá trình s n xu t xây l p

+ Chi phí kh u hao TSC : Là toàn b s kh u hao TSC s d ng đ c trích vào CPSX c a doanh nghi p

+ Chi phí d ch v mua ngoài: Là toàn b s ti n mà doanh nghi p ph i tr v các

d ch v bên ngoài s d ng vào quá trình xây l p c a doanh nghi p nh ti n đi n,

ti n n c, đi n tho i…

+ Chi phí khác b ng ti n: Là toàn b các kho n chi phí phát sinh trong quá trình s n

xu t xây l p doanh nghi p ngoài các y u t trên và đ c thanh toán b ng ti n

- Phân lo i CPSX theo kho n m c chi phí trong giá thành s n ph m

C n c vào ý ngh a c a chi phí trong giá thành s n ph m và đ thu n ti n cho vi c tính giá thành toàn b , chi phí đ c phân theo kho n m c Cách phân lo i này d a vào công d ng chung c a chi phí và m c phân b chi phí cho t ng đ i t ng Theo quy đ nh

hi n hành, giá thành s n ph m bao g m các kho n m c chi phí sau

+ Chi phí NVLTT : bao g m giá tr th c t c a NVL chính, ph ho c các b ph n

r i, v t li u luân chuy n tham gia c u thành th c th SPXL và giúp cho vi c th c

hi n và hoàn thành kh i l ng xây l p (không k v t li u cho máy móc thi công và

ho t đ ng SXC)

+ Chi phí NCTT g m toàn b ti n l ng, ti n công và các kho n ph c p mang tính

ch t ti n l ng tr cho công nhân tr c ti p xây l p kho n m c này không bao g m các kho n trích BHXH, BHYT, KPC , BHTN tính trên ti n l ng c a công nhân

tr c ti p s n xu t SPXL và chi phí ti n l ng nhân viên qu n lý đ i, nhân viên

đi u khi n MTC

+ Chi phí s d ng MTC : là chi phí cho các MTC nh m th c hi n kh i l ng xây

l p b ng máy Máy móc thi công là nh ng lo i máy tr c ti p ph c v xây l p công trình, chuy n đ ng b ng đ ng c h i n c, diezen, x ng, đi n,…

Tr ng h p doanh nghi p thi công toàn b ng th công ho c thi công toàn b ng máy, các chi phí phát sinh không đ a vào kho n m c chi phí s d ng MTC mà

đ c t p h p vào các kho n m c chi phí NVL tr c ti p, chi phí NCTT, Chi phí SXC

+ Chi phí SXC: ph n ánh CPSX c a đ i, công tr ng xây d ng bao g m: l ng nhân viên qu n lý đ i, công tr ng, các kho n trích BHXH, BHYT, KPC , BHTN theo t l quy đ nh trên ti n l ng c a công nhân tr c ti p xây l p, công nhân đi u khi n xe, MTC và nhân viên qu n lý đ i, kh u hao TSC dùng chung cho ho t

đ ng c a đ i và nh ng chi phí khác liên quan đ n ho t đ ng c a đ i

- Phân lo i chi phí theo m i quan h gi a CPSX và kh i l ng công vi c s n ph m hoàn thành

thu n l i cho vi c l p k ho ch và ki m tra chi phí, đ ng th i làm c n c đ đ

ra nh ng quy t đ nh kinh doanh, toàn b CPSX kinh doanh l i đ c phân lo i theo quan

h v i kh i l ng công vi c hoàn thành Theo cách này chi phí đ c phân lo i theo cách

ng x c a chi phí hay là xem xét s bi n đ ng c a chi phí khi m c đ ho t đ ng thay

đ i Chi phí đ c phân thành 3 lo i:

+ Bi n phí: là nh ng kho n chi phí có quan h t l thu n v i kh i l ng công vi c hoàn thành, th ng bao g m: chí phí nguyên v t li u, chi phí nhân công,… Bi n phí trên m t đ n v s n ph m luôn là m t m c n đ nh

+ nh phí: là nh ng kho n chi phí c đ nh khi kh i l ng công vi c hoàn thành thay đ i Tuy nhiên, n u tính trên m t đ n v s n ph m thì đ nh phí l i bi n đ i

nh phí th ng bao g m: chí phí kh u hao TSC s d ng chung, ti n l ng nhân viên, cán b qu n lý, …

+ H n h p phí: là lo i chi phí mà b n thân nó g m c các y u t bi n phí và đ nh phí m c đ ho t đ ng c n b n, chi phí h n h p th hi n các đ c đi m c a đ nh phí, quá m c đó nó l i th hi n đ c tính c a bi n phí H n h p phí th ng g m:

chi phí SXC, chi phí bán hàng, chi phí qu n lý doanh nghi p…Cách phân lo i trên giúp doanh nghi p có c s đ l p k ho ch, ki m tra chi phí, xác đ nh đi m hòa

v n, phân tích tình hình ti t ki m chi phí, tìm ra ph ng h ng nâng cao ch t

l ng và h giá thành s n ph m

- Phân lo i chi phí theo cách th c k t chuy n chi phí

Theo cách th c k t chuy n, toàn b CPSX kinh doanh đ c chia thành chi phí s n

1.3.2.1 Khái ni m giá thành s n ph m xây l p

Giá thành SPXL là bi u hi n b ng ti n c a toàn b hao phí v lao đ ng s ng và lao

đ ng v t hóa phát sinh trong quá trình s n xu t có liên quan t i kh i l ng xây l p đã hoàn thành

Ch tiêu giá thành n u đ c xác đ nh m t cách chính xác, trung th c có th giúp cho doanh nghi p c ng nh Nhà n c có c s đ xem xét, đánh giá th c tr ng ho t đ ng

s n xu t kinh doanh, t đó đ a ra nh ng bi n pháp, đ ng l i thích h p cho t ng giai

đo n c th

Giá thành có hai ch c n ng ch y u là bù đ p chi phí và l p giá S ti n thu đ c

t vi c tiêu th s n ph m s bù đ p ph n chi phí mà doanh nghi p đã b ra đ s n xu t

s n ph m đó Tuy nhiên, s bù đ p các y u t chi phí đ u vào m i ch là đáp ng yêu c u

c a tái s n xu t gi n đ n Trong khi đó m c đích chính c a c ch th tr ng là tái s n

xu t m r ng t c là giá tiêu th hàng hóa sau khi bù đ p chi phí đ u vào v n ph i b o

đ m có lãi Do đó, vi c qu n lý, h ch toán công tác giá thành sao cho v a h p lý, chính xác v a b o đ m v ch ra ph ng h ng h th p giá thành s n ph m có vai trò vô cùng quan tr ng

1.3.2.2 Phân lo i giá thành s n ph m xây l p

- Phân lo i theo th i đi m tính và ngu n s li u đ tính giá thành

Theo cách phân lo i này thì chi phí đ c chia thành giá thành d toán, giá thành k

ch, giá thành đ nh m c và giá thành th c t

+ Giá thành d toán: là t ng s các chi phí d toán đ hoàn thành m t kh i l ng SPXL Các ch tiêu giá thành đ c xây d ng trên c s thi t k k thu t đã đ c duy t, các đ nh m c kinh t k thu t do Nhà n c quy đ nh, tính theo đ n giá t ng

h p cho t ng khu v c thi công và phân tích đ nh m c

+ Giá thành k ho ch: giá thành k ho ch đ c xác đ nh tr c khi b c vào s n xu t xây l p, trên c s giá thành th c t k tr c và các đ nh m c, các d toán chi phí

c a k k ho ch Ch tiêu này đ c xác l p trên c s giá thành d toán g n li n

v i đi u ki n c th , n ng l c th c t c a t ng doanh nghi p trong m t th i k

nh t đ nh

Giá thành k

ho ch SPXL =

Giá thành d toán SPXL -

M c h giá thành d toán +

ho ch đ c xây d ng trên c s các đ nh m c bình quân tiên ti n và không bi n

đ i trong su t c k k ho ch, giá thành đ nh m c đ c xây d ng trên c s các

đ nh m c v chi phí hi n hành t i t ng th i đi m nh t đ nh trong k k ho ch (th ng là ngày đ u tháng) nên giá thành đ nh m c luôn thay đ i phù h p v i s thay đ i c a các đ nh m c chi phí đ t đ c trong quá trình th c hi n k ho ch giá thành

+ Giá thành th c t : Giá thành th c t là ch tiêu đ c xác đ nh sau khi k t thúc quá trình s n xu t SPXL d a trên c s chi phí th c t phát sinh trong quá trình s n

xu t s n ph m

Cách phân lo i này có tác d ng trong vi c qu n lý và giám sát chi phí, xác đ nh

đ c các nguyên nhân v t đ nh m c chi phí trong k h ch toán, t đó đi u ch nh k

ho ch ho c đ nh m c chi phí cho phù h p

- Phân lo i theo ph m vi phát sinh chi phí

Theo ph m vi phát sinh chi phí, ch tiêu giá thành đ c chia thành giá thành s n

xu t và giá thành tiêu th

+ Giá thành s n xu t: là ch tiêu ph n ánh t t c nh ng chi phí phát sinh liên quan

đ n vi c s n xu t, ch t o s n ph m trong ph m vi phân x ng s n xu t i v i

các đ n v xây l p giá thành s n xu t g m chi phí nguyên v t li u, chi phí nhân công, chi phí s d ng MTC, chi phí SXC

+ Giá thành tiêu th (giá thành toàn b ): là ch tiêu ph n ánh toàn b các kho n chi phí phát sinh liên quan đ n vi c s n xu t, tiêu th s n ph m Giá thành tiêu th

Chi phí bán hàng

Cách phân lo i này có tác d ng giúp cho nhà qu n lý bi t đ c k qu kinh doanh

c a t ng m t hàng, t ng lo i d ch v mà doanh nghi p kinh doanh Tuy nhiên, do nh ng

h n ch nh t đ nh khi l a ch n tiêu th c phân b chi phí bán hàng và chi phí qu n lý doanh nghi p cho t ng m t hàng, t ng lo i d ch v nên cách phân lo i này ch còn mang

ý ngha h c thu t, nghiên c u

1.3.3 M i quan h gi a chi phí s n xu t và giá thành s n ph m trong doanh nghi p xây l p

CPSX và giá thành SPXL có m i quan h ch t ch v i nhau trong quá trình s n

xu t kinh doanh Trong đó CPSX bi u hi n hao phí xây l p, còn giá thành s n ph m bi u

hi n k t qu c a s n xu t.V m t ch t, chúng có đi m gi ng nhau là đ u bi u hi n b ng

ti n nh ng hao phí v lao đ ng s ng và lao đ ng v t hóa có liên quan đ n kh i l ng công tác, s n ph m lao v hoàn thành Nh ng v m t l ng thì l i có s khác nhau:

CPSX ch tính nh ng chi phí phát sinh trong m t th i k nh t đ nh còn giá thành

s n ph m bao g m nh ng CPSX có liên quan đ n kh i l ng s n ph m hoàn thành trong

k mà không xét đ n nó đ c chi ra vào th i k nào Trong giá thành s n ph m s n xu t

ra có th bao g m c nh ng chi phí đã cho ra trong k tr c (ho c trong nhi u k tr c)

đ ng th i chi CPSX chi ra trong k này l i n m trong giá thành s n ph m c a k sau

CPSX đ c t p h p theo t ng th i k nh t đ nh, còn giá thành SPXL là CPSX tính cho m t CT, HMCT hoàn thành hay kh i l ng xây l p hoàn thành

CPSX và giá thành SPXL th ng nh t v m t l ng trong tr ng h p : i t ng

t p h p CPSX và đ i t ng tính giá thành là CT, HMCT đ c hoàn thành trong k tính giá thành ho c giá tr kh i l ng xây l p DD K và DDCK b ng nhau

Do đó có th nói CPSX và giá thành s n ph m có m i quan h m t thi t v i nhau

N u nh xác đ nh vi c tính giá thành SPXL là công tác ch y u trong h ch toán k toán thì CPSX xây l p có tác d ng quy t đ nh đ n s chính xác c a giá thành SPXL

i t ng t p h p CPSX xây l p là ph m vi, gi i h n CPSX xây l p c n đ c t p

h p nh m đáp ng yêu c u ki m tra giám sát chi phí và yêu c u tính giá thành

xác đ nh đúng đ n đ i t ng k toán CPSX xây l p trong các doanh nghi p,

tr c h t ph i c n c vào các y u t :

­ Qui trình công ngh s n xu t

­ c đi m c c u t ch c s n xu t c a doanh nghi p

­ Yêu c u và trình đ qu n lý c a doanh nghi p

­ n v tính giá thành trong doanh nghi p

Ngoài ra, do đ c đi m c a các SPXL là mang tính đ n chi c, thi công ph c t p,

ph i chia ra làm nhi u giai đo n… nên đ i t ng t p h p CPSX đây th ng là t ng CT, HMCT… ho c c ng có th là theo đ n đ t hàng, b ph n thi công hay t ng giai đo n công vi c Tuy nhiên trên th c t các đ n v xây l p th ng t p h p CPSX theo t ng CT, HMCT

1.4.2 Ph ng pháp t p h p chi phí s n xu t

Ph ng pháp t p h p CPSX là h th ng các ph ng pháp đ c s dung nh m t p

h p, phân lo i các CPSX trong ph m v gi i h n c a đ i t ng t p h p CPSX Thông

th ng các doanh nghi p hay s d ng 2 lo i ph ng pháp là:

- Ph ng pháp t p h p CPSX tr c ti p: Áp d ng đ i v i các chi phí liên quan tr c ti p

t i t ng đ i t ng k toán t p h p chi phí riêng đã đ c xác đ nh Ph ng pháp này phù h p v i các đ n v có t công tác h ch toán m t cách c th , t m t khâu l p

ch ng t ban đ u, t ch c h th ng tài kho n, h th ng s k toán…theo đúng các đ i

t ng t p h p chi phí đã xác đ nh và cho đ chính xác trong vi c t p h p CPSX theo

t ng đ i t ng chi phí là khá cao

- Ph ng pháp phân b gián ti p: Áp d ng khi m t lo i chi phí liên quan đ n nhi u đ i

t ng t p h p chi phí nên không th t p h p cho t ng đ i t ng đ c Ph ng pháp

này yêu c u ph i ghi chép, t p h p các ch ng t k toán mà lo i CPSX này phát sinh theo t ng đ a đi m (t , đ i s n xu t, công tr ng…) ngay t ban đ u Sau đó thì m i

ch n tiêu th c phân b đ tính toán, phân b CPSX đã t p h p cho các đ i t ng có liên quan

Công th c phân b chi phí:

Ti

Ci =

T

Trong đó : C là t ng chi phí đã t p h p c n phân b

T là t ng tiêu chu n dùng phân b

Ti là tiêu chu n phân b cho t ng đ i t ng

Ci là chi phí phân b cho t ng đ i t ng t p h p chi phí Các doanh nghi p xây l p th ng áp d ng ph ng pháp t p h p tr c ti p, t c là chi phí phát sinh theo công trình hay h ng m c công trình nào thì t p h p cho công trình

h ng m c công trình đó

1.4.3 N i dung k toán t p h p chi phí s n xu t

CPSX trong m t doanh nghi p xây l p g m nhi u lo i, có tính ch t và n i dung khác nhau Nên vi c t p h p chi phí ph i đ c ti n hành theo m t trình t h p lý, khoa

h c thì m i có th tính giá thành m t cách chính xác, k p th i Trình t h ch toán chi phí

và tính giá thành s n ph m trong doanh nghi p xây l p đ c th c hi n qua các b c sau:

- B c 1: T p h p các chi phí c b n có liên quan tr c ti p cho t ng CT, HMCT

- B c 2: Tính toán và phân b lao v các ngành s n xu t kinh doanh có liên quan

tr c ti p cho t ng CT, HMCT trên c s kh i l ng lao v ph c v và đ n giá c a lao v đó

- B c 3: T p h p và phân b Chi phí SXC cho các CT, HMCT có liên quan theo tiêu th c phù h p

- B c 4: Ki m kê, đánh giá s n ph m DDCK

- B c 5: Tính giá thành SPXL theo t ng CT, HMCT

1.4.3.1 K toán chi phí nguyên v t li u tr c ti p

- Trong t ng chi phí SPXL thì chi phí nguyên v t li u chính chi m m t t tr ng l n Chi

phí NVLTT là chi phí c a nh ng lo i nguyên v t li u c u thành th c th c a s n

ph m, có giá tr l n và có th xác đ nh m t cách tách bi t rõ ràng c th cho t ng s n

ph m Chi phí NVLTT bao g m chi phí v nguyên v t li u chính, v t li u ph , các c u

ki n ho c các b ph n r i, v t li u luân chuy n tham gia c u thành nên th c th SPXL

- Nguyên v t li u chính là nh ng nguyên v t li u c u thành nên th c th chính c a

SPXL nh : g ch, ngói, cát, đá, s t, thép, xi m ng… Nguyên v t li u chính th ng

đ c xây d ng đ nh m c và đ c qu n lý theo đ nh m c đó Chi phí nguyên v t li u chính liên quan tr c tr c ti p đ n t ng đ i t ng t p h p chi phí nh CT, HMCT… nên s đ c t p h p theo ph ng pháp tr c ti p Còn n u chi phí nguyên v t li u chính liên quan đ n nhi u đ i t ng ch u chi phí thì ph i dùng ph ng pháp phân b gián ti p cho t ng đ i t ng riêng bi t

- V t li u ph là nh ng v t li u khi k t h p v i v t li u chính làm thay hình dáng, màu

s c bên ngoài c a s n ph m góp ph n t ng ch t l ng, th m m ho c đ m b o v k thu t công ngh … c a SPXL nh : b t màu, thu c n , dây, đinh… Thông th ng thì

v t li u ph có liên quan đ n nhi u đ i t ng khác nhau đ c h ch toán d a vào

ph ng pháp phân b gián ti p

- Chi phí nhiên li u trong s n xu t xây l p th ng đ c s d ng trong các công trình

c u đ ng giao thông, dùng nhiên li u nh a d i đ ng và đ c tính vào chi phí NVLTT, đ c h ch toán gi ng nh t p h p chi phí v t li u ph

- Chi phí NVLTT ph i tính theo giá th c t khi xu t s d ng nh ph ng pháp nh p

tr c xu t tr c (FIFO), nh p sau xu t tr c (LIFO), th c t đích danh, bình quân c

k d tr M i doanh nghi p có cách ch n và s d ng ph ng pháp tính giá hàng t n kho riêng, mi n sao phù h p v i tình hình ho t đ ng và đ m b o s nh t quán trong

su t niên đ k toán c a mình Ngoài ra còn có c chi phí thu mua, v n chuy n t n i mua v n i nh p kho ho c xu t th ng đ n chân công trình

- V t li u s d ng cho CT, HMCT nào thì ph i đ c tính tr c ti p cho CT, HMCT đó

d a trên c s ch ng t g c theo giá th c t c a v t li u và s l ng th c t v t li u

đã s d ng Cu i k h ch toán ho c khi công trình đã hoàn thành, ti n hành ki m kê

s v t li u còn l i t i công trình đ gi m tr chi phí v t li u đã tính cho t ng h ng m c công trình, công trình

- Tiêu th c phân b th ng đ c s d ng là phân b theo đ nh m c tiêu hao theo h s ,

tr ng l ng, s l ng s n ph m

- Tài kho n s d ng : TK 621- Chi phí nguyên v t li u tr c ti p

- Ch ng t s d ng: Phi u nh p kho, phi u xu t kho, hóa đ n GTGT, hóa đ n mua

hàng, b ng phân b nguyên li u, s chi ti t chi phí…

Mua NVL không nh p kho s d ng tr c

ti p cho thi công

TK 154

K t chuy n chi phí NVLTT cu i k

1.4.3.2 K toán chi phí nhân công tr c ti p

- Chi phí NCTT trong xây l p là nh ng kho n ti n l ng, ti n công ph i tr cho công nhân tr c ti p xây l p các CT, HMCT, công nhân ph c v xây l p (k c công nhân

v n chuy n, b c d v t t trong ph m vi m t b ng thi công và công nhân chu n b thi công và thu d n hi n tr ng) không phân bi t công nhân do doanh nghi p qu n lý hay thuê ngoài

- Chi phí NCTT bao g m: ti n l ng, l ng ph , các kho n ph c p có tính ch t c

đ nh và các kho n ph i tr v ti n l ng cho công nhân thuê ngoài Riêng đ i v i ho t

đ ng xây l p chi phí NCTT không bao g m chi phí c a công nhân v n hành MTC và các kho n trích theo ti n l ng BHXH, BHYT, KPC , BHTN c a công nhân tr c ti p

- Ch ng t s d ng : H p đ ng làm khoán, b ng ch m công, b ng thanh toán kh i

l ng hoàn thành, phi u chi

- Ph ng pháp h ch toán:

S đ 1.2: K toán chi phí nhân công tr c ti p

1.4.3.3 K toán chi phí s d ng máy thi công

- MTC là các lo i xe máy ch y b ng đ ng l c (đi n, x ng d u, khí nén…) đ c s d ng

tr c ti p đ thi công xây l p các công trình nh : Máy tr n bê tông, c n c u, m y đào xúc đ t, máy i, máy đóng c c, ô tô v n chuy n đ t đá công tr ng… Các lo i

ph ng ti n thi công này doanh nghi p có th t trang b ho c thuê ngoài

- Chi phí s d ng MTC là chi phí cho các MTC nh m th c hi n kh i l ng công tác xây l p b ng máy, không bao g m các kho n trích theo ti n l ng c a công nhân s

d ng MTC; l ng công nhân v n chuy n, phân ph i v t li u cho máy; v t li u là đ i

t ng ch bi n c a máy; các chi phí x y ra trong quá trình máy ng ng s n xu t, các chi phí l p đ t l n đ u cho máy móc thi công, chi phí s d ng máy móc thi t b khác

và các chi phí có tính ch t qu n lý, ph c v chung

- Chi phí s d ng MTC g m chi phí th ng xuyên và chi phí t m th i:

+ Chi phí th ng xuyên: g m các chi phí nh l ng chính, ph c a công nhân đi u khi n, ph c v MTC; chi phí nguyên li u, v t li u, CCDC, chi phí kh u hao TSC , chi phí d ch v mua ngoài (s a ch a nh , đi n, n c, b o hi m xe, máy) và các chi phí khác b ng ti n Các chi phí này đ c tính tr c ti p m t l n vào chi phí

Quy t toán chi phí NCTT theo ph ng th c

khoán g n (ph n tính vào chi phí NCTT)

K t chuy n chi phí NCTT

TK 141

TK 622

TK 334

vào TK 623 Ho c phát sinh sau nh ng ph i tính tr c vào chi phí s d ng MTC trong k (do liên quan đ n vi c s d ng th c t máy móc thi công trong k )

Tr ng h p này ph i ti n hành trích tr c chi phí và h ch toán trên TK 335 Chi phí t m th i c ng có th đ c ti n hành trích tr c vào chi phí s d ng MTC Khi

s d ng xong công trình, s chênh l ch gi a chi phí th c t phát sinh v i chi phí trích tr c đ c x lý theo quy đ nh

- Tài kho n s d ng: TK 623- Chi phí s d ng máy thi công

TK 623 có 6 TK c p 2: TK 6231- Chi phí nhân công

TK 623 không có s d cu i kì

- Ch ng t s d ng: Nh t trình xe máy, phi u theo dõi ho t đ ng xe, MTC, h p đ ng

thuê máy, hóa đ n GTGT, phi u chi, b ng tính l ng c a công nhân đi u khi n MTC,

b ng phân b kh u hao

- Ph ng pháp h ch toán

Tr ng h p 1: Doanh nghi p xây l p t ch c đ i MTC riêng bi t và có phân c p qu n lý

đ theo dõi riêng chi phí nh m t b ph n s n xu t đ c l p Lúc này ta s t p h p các chi phí liên quan đ n ho t đ ng c a đ i MTC r i cu i kì m i t ng h p chi phí s d ng máy trên TK 1543 (chi ti t đ i MTC) (S đ 1.3, s đ 1.4, s đ 1.5)

Tr ng h p 2: Doanh nghi p không t ch c đ i MTC riêng, ho c có t ch c đ i MTC

riêng nh ng không t ch c b máy k toán riêng cho đ i Lúc này chi phí phát sinh đ c

t p h p vào TK 623- Chi phí s d ng máy thi công (S đ 1.6)

Tr ng h p 3: Doanh nghi p xây l p thuê ngoài ca MTC Lúc này toàn b chi phí thuê

MTC s t p h p trên tài kho n 623- Chi phí s d ng MTC (S đ 1.7)

S đ 1.3: Tr ng h p doanh nghi p có đ i máy thi công riêng và

K t chuy n chi phí nhân công tr c ti p

TK 111, 112, 331,…

+ N u các b ph n trong doanh nghi p không tính k t qu riêng mà th c hi n theo

ph ng th c cung c p d ch v máy l n nhau gi a các b ph n:

S đ 1.4: Tr ng h p doanh nghi p có đ i máy thi công riêng, t ch c b máy

k toán riêng nh ng không tính k t qu riêng

+ N u các b ph n trong doanh nghi p tính k t qu riêng (Doanh nghi p th c hi n bán d ch v máy l n nhau gi a các b ph n trong n i b ):

S đ 1.5: Tr ng h p doanh nghi p có đ i máy thi công riêng, có b máy k

toán riêng và tính k t qu riêng

S đ 1.6: Tr ng h p doanh nghi p không t ch c đ i máy thi công riêng ho c có t

ch c đ i máy thi công riêng nh ng không t ch c k toán riêng cho đ i

TK 623-CT, HMCT

Ti n l ng ngh

phép ph itr

K t chuy n chi phí s

S đ 1.7: Tr ng h p doanh nghi p thuê ngoài ca máy thi công

1.4.3.4 K toán chi phí s n xu t chung

- Chi phí SXC c a ho t đ ng xây l p là nh ng chi phí có liên quan đ n vi c t ch c,

ph c v và qu n lý thi công c a các đ i xây l p các công tr ng xây d ng Chi phí SXC là chi phí t ng h p bao g m nhi u kho n chi phí khác nhau có m i quan h gián

ti p v i các đ i t ng xây l p nh : Ti n l ng nhân viên qu n lý đ i xây d ng, các kho n trích BHXH, BHYT, KPC , BHTN theo t l (%) quy đ nh trên ti n l ng c a công nhân tr c ti p xây, l p, công nhân s d ng, ph c v MTC và nhân viên qu n lý

đ i (thu c biên ch doanh nghi p), kh u hao TSC dùng cho ho t đ ng c a đ i và

nh ng chi phí khác liên quan đ n ho t đ ng chung c a đ i xây l p

- K toán chi phí SXC c n tôn tr ng nh ng quy đ nh sau:

+ Ph i t ch c h ch toán chi phí SXC theo t ng CT, HMCT đ ng th i ph i chi ti t theo các đi u kho n quy đ nh

+ Th ng xuyên ki m tra tình hình th c hi n d toán chi phí SXC

+ Khi th c hi n khoán chi phí SXC cho các đ i xây d ng thì ph i qu n lý t t chi phí

đã giao khoán, t ch i không thanh toán cho các đ i nh n khoán s chi phí SXC ngoài d toán, b t h p lý

+ N u chi phí SXC có liên quan đ n nhi u đ i t ng xây l p khác nhau, k toán

ph i ti n hành phân b chi phí SXC cho các đ i t ng theo tiêu th c h p lý

- Các kho n ghi gi m chi phí SXC

- K t chuy n chi phí SXC vào bên N TK 154

Tài kho n 627 không có s d cu i k

- Ch ng t s d ng: Phi u xu t kho, b ng tính và phân b CCDC, b ng tính và phân b

kh u hao, b ng ch m công, b ng phân b ti n l ng và các kho n trích theo l ng, hóa đ n giá tr gia t ng, phi u chi, gi y báo n c a ngân hàng…

- Ph ng pháp h ch toán:

S đ 1.8: K toán t p h p chi phí s n xu t chung

Phân b chi phí tr tr c

TK 627

TK 334

Các kho n ghi gi m chi phí SXC

1.4.4 T ng h p chi phí s n xu t và tính giá tr s n ph m d dang cu i k

1.4.4.1 T ng h p chi phí s n xu t

K toán t ng h p CPSX đ tính giá thành SPXL th ng đ c ti n hành vào cu i

k ho c khi CT, HMCT hoàn thành toàn b , trên c s b ng tính toán phân b chi phí NVLTT, chi phí NCTT, chi phí s d ng MTC và chi phí SXC cho các đ i t ng ch u chi phí đã xác đ nh

T ng h p CPSX b ng cách t p h p chi phí NVLTT, chi phí NCTT, chi phí s

d ng MTC, chi phí SXC liên quan đ n đ i t ng CT, HMCT c th

Tr c khi phân b ho c k t chuy n CPSX ph i lo i ra các kho n làm gi m chi phí trong giá thành nh giá tr v t li u s d ng không h t ngày cu i k làm gi m chi phí NVLTT, giá tr v t li u, ph tùng, d ng c đã xu t dùng, ngày cu i k s d ng không h t làm gi m chi phí s d ng MTC, chi phí SXC

- Tài kho n s dung: TK 154 – Chi phí SXKD d dang: Dùng đ t ng h p chi phí

SXKD ph c v cho vi c tính giá thành SPXL, s n ph m công nghi p, d ch v trong doanh nghi p xây l p

TK 154 trong doanh nghi p xây l p có 4 TK c p 2 :

v , d ch v hoàn thành trong k

- Ph ng pháp h ch toán

S đ 1.9: K toán t ng h p chi phí s n xu t

1.4.4.2 Tính giá tr s n ph m d dang cu i k

SPXL d dang là kh i l ng s n ph m, công vi c xây l p còn đang trong quá trình

s n xu t xây l p ch a đ t t i đi m d ng k thu t h p lý đã quy đ nh ho c đã hoàn thành

nh ng ch a đ t tiêu chu n quy đ nh đ bàn giao

Vi c đánh giá SPXL d dang cu i k tùy thu c vào ph ng th c thanh toán gi a bên giao th u v i bên nh n th u và tùy thu c vào đ i t ng tính giá thành mà doanh nghi p xây l p đã xác đ nh C th :

N u quy đ nh thanh toán SPXL sau khi hoàn thành toàn b thì giá tr SPXL d dang là t ng chi phí phát sinh t lúc kh i công đ n cu i k đó

N u quy đ nh thanh toán SPXL theo đi m d ng k thu t h p lý (là đi m mà t i đó

có th xác đ nh đ c giá d toán) thì s n ph m d dang là các kh i l ng xây l p ch a

đ t t i đi m d ng k thu t h p lý đã quy đ nh và đ c tính theo chi phí th c t trên c s phân b chi phí c a h ng m c công trình đó cho các giai đo n đã hoàn thành và giai đo n còn d dang theo giá tr d toán chung c a chúng

Chi phí th c t c a kh i l ng hay giai đo n xây l p DDCK đ c xác đ nh theo công th c:

Chi phí th c t

c a kh i l ng xây l p DD K

+

Chi phí th c t c a

kh i l ng xây l p

th c hi n trong k Chi phí th c

t c a kh i

l ng xây

l p DDCK

= Giá thành d toán c a kh i

l ng xây l p hoàn thành

1.4.5 i t ng, ph ng pháp tính giá thành s n ph m xây l p và k tính giá thành

Do đ c thù SPXL có tính đ n chi c, nên đ i t ng tính giá thành đây s là nh ng

CT, HMCT đã xây d ng hoàn thành, ho c là nh ng giai đo n hoàn thành quy c, tùy thu c vào ph ng th c bàn giao thanh toán đ c th a thu n gi a đ n v xây l p và ch

đ u t

Xác đ nh đ i t ng tính giá thành c ng là công vi c đ u tiên trong toàn b công tác tính giá thành s n ph m c a k toán B ph n k toán khi tính giá thành ph i d a vào

đ c đi m, c c u t ch c s n xu t c a doanh nghi p, đ c đi m tính ch t c a t ng lo i s n

ph m và lao v mà doanh nghi p s n xu t, yêu c u v trình đ h ch toán k toán và qu n

lý c a doanh nghi p đ có th xác đ nh chính xác, phù h p đ c đ i t ng tính giá thành

- Ph ng pháp tính giá thành tr c ti p (ph ng pháp gi n đ n)

Ph ng pháp này đ c áp d ng trong các doanh nghi p thu c lo i hình s n xu t

gi n đ n, s l ng m t hàng ít, s n xu t v i kh i l ng l n và chu kì s n xu t ng n nh các nhà máy đi n, n c, các doanh nghi p khai thác… i t ng k toán t p h p chi phí trùng v i đ i t ng tính giá thành Ph ng pháp này còn đ c dung cho nh ng doanh nghi p có quy trình s n xu t ph c t p nh ng s n xu t v i kh i l ng l n và ít lo i s n

ph m, m i lo i s n ph m đ c s n xu t trong nh ng phân x ng riêng bi t ho c đ tính giá thành trong t ng giai đo n nh t đ nh Do đó đ c s d ng ph bi n trong các doanh nghi p xây l p hi n nay vì s n xu t thi công mang tính đ n chi c

Vi c s d ng ph ng pháp này giúp vi c cung c p, đ i chi u, theo dõi các s li u

đ c d dàng h n vì vi c h ch toán tính giá thành th ng đ c ti n hành vào cu i tháng, trùng v i kì báo cáo và cách tính toán c ng đ n gi n, d th c hi n

N u CT, HMCT ch a hoàn thành toàn b mà có kh i l ng xây l p hoàn thành bàn giao c n ph i tính giá thành th c t thì:

- CPSX th c

t DDCK

N u CPSX t p h p theo c công trình nh ng giá thành th c t ph i tính riêng cho

t ng h ng m c công trình, b ph n k toán có th d a vào CPSX c a c nhóm và h s kinh t k thu t đã quy đ nh cho t ng h ng m c công trình đ tính giá thành th c t cho

t ng công trình đó

Giá thành cho t ng đ n đ t hàng là toàn b CPSX phát sinh k t lúc b t đ u th c

hi n cho đ n lúc hoàn thành ho c giao hàng cho khách hàng i v i nh ng đ n đ t hàng

ch a hoàn thành vào th i đi m cu i kì thì toàn b các CPSX đã t p h p theo đ n đ t hàng

đó đ c coi là giá tr c a nh ng s n ph m d dang cu i kì và đ c chuy n sang kì sau

Vi c tính giá theo đ n đ t hàng không phân bi t phân x ng th c hi n, ch quan tâm đ n đ n đ t hàng Do đó có th tính đ c CPSX cho t ng đ n đ t hàng, t đó xác

đ nh đ c giá bán và l i nhu n trên t ng đ n đ t hàng m t cách khá d dàng và linh ho t

Nh ng v n còn t n t i nh c đi m đó là vi c đ nh giá không đ nh k , k tính giá phù h p v i chu kì s n xu t nh ng không phù h p v i kì báo cáo c a k toán Ngoài ra

n u nh n đ c nhi u đ n đ t hàng s n xu t gây khó kh n trong vi c s n xu t và phân b

ho c n u bên khách hàng yêu c u báo giá tr c

- Ph ng pháp tính giá t ng c ng chi phí

Ph ng pháp này đ c áp d ng cho các doanh nghi p mà trong quá trình s n xu t

s n ph m đ c th c hi n nhi u b ph n s n xu t, nhi u giai đo n công ngh

Giá thành th c t c a toàn b công tình, h ng m c công trình tính toán nh sau:

Z = Ddk + C1 + C2 + ….+ Cn – Dck

Trong đó: Z: Giá thành th c t toàn b công trình

C1, C2, …, Cn: Chi phí xây l p các giai đo n

Ddk, Dck: Chi phí th c t s n ph m DD K và cu i k 1.4.5.3 K tính giá thành

Do SPXL đ c s n xu t theo t ng đ n đ t hàng, chu k s n xu t dài, cho nên k tính giá thành th ng đ c ch n là th i đi m mà CT, HMCT hoàn thành bàn giao đ a vào s d ng

Hàng tháng, quý, k toán ti n hành t p h p các CPSX theo các đ i t ng tính giá thành Khi nh n đ c biên b n nghi m thu bàn giao công tình hoàn thành đ a vào s

d ng, s d ng s li u CPSX đã t p h p theo t ng đ i t ng t khi b t đ u thi công cho

đ n khi hoàn thành đ tính giá thành và giá thành đ n v (n u có) Nh v y, k tính giá thành có th s không phù h p v i k báo cáo k toán mà phù h p v i chu k s n ph m

Do đó, vi c ph n ánh và giám sát ki m tra c a k toán đ i v i tình hình th c hi n k

ho ch ch th c s phát huy đ y đ tác d ng khi chu k s n xu t đã k t thúc

1.4.5.4 Th tính giá thành s n ph m xây l p

Th tính giá thành s n ph m dùng đ theo dõi và tính giá thành s n xu t t ng lo i

s n ph m s n xu t trong k h ch toán Th đ c l p trên c s th tính giá thành s n

ph m, d ch v k tr c và s chi ti t chi phí s n xu t kinh doanh k này

Chi phí NCTT

Chi phí SDMTC

Chi phí SXC

1 Chi phí SX DD K

2 Chi phí SX phát sinh trong k

3 Giá thành s n ph m hoàn thành

4 Chi phí SX DDCK

1.5 c đi m t ch c h ch toán theo ph ng th c khoán g n trong xây l p

1.5.1 H ch toán t i đ n v giao khoán

- Tr ng h p 1: n v nh n khoán n i b không t ch c b máy k toán riêng Lúc này k toán đ n v giao khoán s d ng TK 141- T m ng (đ c m chi ti t cho t ng

đ n v nh n khoán) đ ph n ánh quan h n i b v i đ n v nh n khoán, đ ng th i ph i

m s theo dõi kh i l ng xây l p, giao khoán g n theo t ng CT, HMCT Trong đó

ph n ánh theo c giá th u và giá giao khoán, chi ti t theo t ng kho n m c chi phí (nguyên v t li u, nhân công s d ng máy, s n xu t chung)

TK 141- T m ng có 3 TK c p 2

+ TK 1411- T m ng l ng và các kho n ph c p theo l ng + TK 1412- T m ng mua v t t , hàng hóa

+ TK 1413- T m ng chi phí xây l p giao khoán n i b

Quy trình h ch toán

S đ 1.10: K toán t i đ n v giao khoán khi đ n v nh n khoán không t ch c

b máy k toán riêng

- Tr ng h p 2: n v nh n khoán n i b đ c phân c p qu n lý tài chính và t ch c

b máy k toán riêng K toán t i đ n v giao khoán s d ng TK 136- Ph i thu v giá

tr kh i l ng xây l p giao khoán n i b đ ph n ánh toàn b giá tr mà đ n v ng v

v t t , ti n, kh u hao TSC …cho các đ n v nh n khoán n i b , chi ti t cho t ng đ n

v nh n khoán ng th i c ng đ ph n ánh giá tr xây l p hoàn thành nh n bàn giao

t các đ n v nh n khoán n i b có phân c p qu n lý riêng TK 136 ch s d ng đ n

Quy t toán giá tr xây l p giao khoán n i b bàn giao

Quy trình h ch toán:

S đ 1.11: K toán t i đ n v giao khoán khi đ n v nh n khoán có t ch c b

máy k toán riêng và đ c phân c p qu n lý tài chính

1.5.2 H ch toán t i đ n v nh n khoán

- Tr ng h p 1: n v nh n khoán n i b không t ch c b máy k toán riêng và không đ c phân c p qu n lý tài chính thì ph i m s theo dõi kh i l ng xây l p

nh n khoán c v giá tr nh n khoán và chi phí th c t theo t ng kho n m c chi phí

c bi t chi phí NCTT c n chi ti t theo b ph n thuê ngoài và b ph n chi phí ph i tr cho công nhân viên c a đ n v S chênh l ch gi a chi phí th c t và chi phí giao khoán là m c ti t ki m ho c v t chi c a đ n v nh n khoán

- Tr ng h p 2: n v nh n khoán n i b có t ch c b máy k toán riêng và đ c phân c p qu n lý tài chính thì k toán s d ng TK 336 đ ph n ánh tình hình nh n t m

ng và quy t toán giá tr kh i l ng xây l p nh n khoán n i b v i đ n v giao khoán

+ N u đ n v nh n khoán không xác đ nh k t qu kinh doanh riêng thì quy trình h ch toán nh sau:

S đ 1.12: K toán ph ng th c khoán g n t i đ n v nh n khoán không xác

đ nh k t qu kinh doanh riêng

+ N u đ n v nh n khoán xác đ nh k t qu kinh doanh riêng thì quy trình h ch toán

Nh n t m ng

ti n, v t t và các kho n chi h

1.6 Công tác t ch c s k toán t p h p chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m

Theo quy t đ nh s 15/2006/Q -BTC v vi c ban hành ch đ k toán doanh nghi p thì doanh nghi p đ c áp d ng m t trong 5 hình th c s k toán là:

Báo cáo tài chính

- u đi m: + Ghi chép đ n gi n, k t c u s d ghi, d đ i chi u, ki m tra

+ S t r i cho phép th c hi n chuyên môn hóa lao đ ng

+ T o k c ng cho th c hi n ghi chép s sách

+ Cung c p các thông tin t c th i cho qu n lý

- Nh c đi m: + K t c u s ph c t p, quy mô s l n (l ng, lo i)

+ Khó v n d ng ph ng ti n máy tính vào x lý s li u

+ òi h i trình đ k toán cao, quy mô ho t đ ng doanh nghi p l n

Ch ng t g c các b ng phân b s 1, 2, 3