giải pháp tăng cường quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thông thanh hóa chi nhánh 4

Nguyên nhân t phía ngân hàng ..... Nh đó các ch th... Khi y, các ngân hàng... Nh ng nh ng doanh nghi p không chuyên sâu vào m t nghành hàng thì khó có đ c nh ng thành công trong kinh doa

SINH VIÊN TH C HI N : LÊ ANH M

MÃ SINH VIÊN : A11721 CHUYÊN NGÀNH : TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG

HÀ N I - 2011

L I C M N

L i đ u tiên cho em xin c m n chân thành đ n th y cô B môn Kinh t tr ng

i h c Th ng Long đã gi ng d y c ng nh truy n đ t cho em nh ng ki n th c vô cùng

quý báu, đ c bi t là Th.s Ngô Khánh Huy n - ng i đã tr c ti p h ng d n và giúp đ

em trong su t quá trình hoàn thành khóa lu n t t nghi p này Bên c nh đó, em c ng

c ng xin g i l i c m n chân thành nh t đ n Ban lãnh đ o c a NHNo&PTNT Thanh Hóa Chi nhánh 4 và các cô chú, anh ch c a đang công tác t i Chi nhánh đã t n tình giúp đ ch b o em trong su t th i gian th c t p t i Chi nhánh

M C L C

CH NG 1: LÝ LU N CHUNG V HO T NG QU N TR R I RO TÍN D NG

C A NGÂN HÀNG TH NG M I 1

1.1 Tín d ng và vai trò c a tín d ng trong ngân hàng th ng m i 1

1.1.1 Khái ni m 1

1.1.2 Phân lo i tín d ng ngân hàng 2

1.1.2.1 Phân lo i theo th i h n 2

1.1.2.2 Phân lo i theo k h n n 2

1.1.2.3 Phân lo i theo m c đích 3

1.1.2.4 Phân lo i theo tài s n đ m b o 4

1.1.2.5 Phân lo i theo m c đ r i ro 4

1.1.3 Vai trò c a tín d ng ngân hàng 5

1.1.3.1 Vai trò c a tín d ng đ i v i ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng 5

1.1.3.2 Vai trò c a tín d ng ngân hàng trong n n kinh t th tr ng 5

1.2 R i ro tín d ng trong ho t đ ng c a ngân hàng th ng m i 7

1.2.1 Khái ni m r i ro tín d ng 7

1.2.2 c đi m c a r i ro tín d ng 8

1.2.3 Nguyên nhân gây ra r i ro tín d ng 9

1.2.3.1 Nguyên nhân khách quan 9

1.2.3.2 Nguyên nhân t phía khách hàng 10

1.2.3.3 Nguyên nhân r i ro do b n thân ngân hàng 11

1.2.3.4 Nguyên nhân t các b o đ m tín d ng 12

1.2.3 Tác đ ng c a r i ro tín d ng 12

1.2.3.1 i v i n n kinh t 12

1.2.3.2 i v i ngân hàng 13

1.2.4 M t s ch tiêu nh n bi t và đo l ng r i ro tín d ng 13

1.2.4.1 N quá h n và t l n quá h n 13

1.2.4.2 N x u và t l n x u 14

1.2.4.3 N có v n đ 16

1.2.4.4 i m tín d ng c a khách hàng 16

1.2.4.5 M c đ t p trung tín d ng 16

1.3 Qu n tr r i ro tín d ng 16

1.3.1 S c n thi t c a công tác qu n tr r i ro tín d ng 16

1.3.1.1 i v i ngân hàng 16

1.3.1.2 i v i khách hàng 17

1.3.1.3 i v i n n kinh t 18

1.3.2 M c tiêu cu công tác qu n tr r i ro tín d ng 18

1.3.3 Nhi m v c a công tác qu n tr r i ro tín d ng 19

1.3.4 Các công c qu n tr r i ro tín d ng 20

1.3.5 o l ng r i ro tín d ng 22

1.3.5.1 Mô hình đ nh tính v r i ro tín d ng – Mô hình 6C 22

1.3.5.2 Các mô hình l ng hóa r i ro tín d ng 23

1.3.6 Nguyên t c c a Basel v qu n lý r i ro tín d ng 26

CH NG 2: TH C TR NG QU N TR R I RO TÍN D NG T I NGÂN HÀNG NÔNG NGHI P VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔN THANH HÓA CHI NHÁNH 4 29

2.1 Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn Thanh Hóa chi nhánh 4 29

2.1.1 Lch s hình thành và phát tri n 29

2.1.2 Các s n ph m, d ch v Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn Thanh Hóa chi nhánh 4 cung c p 30

2.1.3 Tình hình ho t đ ng kinh doanh chính c a ngân hàng nh ng n m g n đây 31

2.2 Tình hình huy đ ng v n và s d ng v n t i Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn Thanh Hóa chi nhánh 4 34

2.2.1 Công tác huy đ ng v n 35

2.2.2 Ho t đ ng s d ng v n 38

2.3 Th c tr ng r i ro tín d ng t i Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn Thanh Hóa chi nhánh 4 40

2.3.1 Phân tích d n tín d ng 40

2.3.2 Phân tích tình hình n x u 46

2.4 Nguyên nhân gây r i ro tín d ng t i Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn Thanh Hóa chi nhánh 4 54

2.4.1 Nguyên nhân t phía ngân hàng 54

2.4.2 Nguyên nhân t phía khách hàng 55

2.4.3 Nguyên nhân khác 55

2.5 Th c tr ng qu n tr r i ro tín d ng t i Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn Thanh Hóa chi nhánh 4 56

2.5.1 Các bi n pháp Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn Thanh Hóa chi nhánh 4 th c hi n đ qu n tr r i ro tín d ng 56

2.5.2 Các k t qu đ t đ c trong công tác qu n tr r i ro tín d ng 59

2.5.3 Nh ng t n t i 60

CH NG 3 : GI I PHÁP VÀ KI N NGH NH M NÂNG CAO HI U QU QU N TR R I RO TÍN D NG T I NGÂN HÀNG NÔNG NGHI P VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔN THANH HÓA CHI NHÁNH 4 62

3.1 nh h ng ho t đ ng c a Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn Thanh Hóa chi nhánh 4 trong nh ng n m t i 62

3.2 M c tiêu và gi i pháp t ng c ng công tác qu n tr r i ro tín d ng t i Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn Thanh Hóa chi nhánh 4 63

3.2.1 M c tiêu 63

3.2.2 M t s gi i pháp t ng c ng công tác qu n tr r i ro tín d ng t i Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn Thanh Hóa chi nhánh 4 63

3.2.2.1 Xây d ng và hoàn thi n chính sách tín d ng thích h p 64

3.2.2.2 Xây d ng h th ng thông tin qu n tr r i ro tín d ng 65

3.2.2.3 Nâng cao ch t l ng th m đ nh và phân tích tín d ng 66

3.2.2.4 T ng c ng ki m tra giám sát tín d ng hi u qu 67

3.2.2.5 Nâng cao hi u qu công tác ki m tra, ki m soát n i b 67

3.2.2.6 S d ng các công c b o hi m và b o đ m ti n vay 68

3.2.2.7 Th c hi n t t vi c phân lo i n và trích l p qu d phòng r i ro tín d ng 69

3.2.2.8 ào t o đ i ng nhân viên gi i v chuyên môn nghi p v 70

3.2.2.9 T ng c ng hi u qu x lý n có v n đ 71

3.3 M t s ki n ngh 71

3.3.1 Ki n ngh v i nhà n c 72

3.3.2 Ki n ngh v i ngân hàng nhà n c 72

K T LU N 75

DANH M C CÁC THU T NG VI T T T

Ký hi u vi t t t Tên đ y đ

ATM Automated teller machine

CIC Trung tâm thông tin tín d ng

DANH M C CÁC B NG

B ng 2.1: K t qu ho t đ ng kinh doanh giai đo n 2008-2010 32

B ng 2.2: Tình hình kinh doanh chính 33

B ng 2.3: K t qu huy đ ng v n qua các n m 36

B ng 2.4 : K t qu s d ng v n qua các n m 39

B ng 2.5 : D n tín d ng phân theo th i h n 41

B ng 2.6 : D n tín d ng phân theo thành ph n kinh t 43

B ng 2.7 : K t c u d n theo lo i ti n 45

B ng 2.8 : K t c u d n theo TS B 46

B ng 2.9 : N x u t n m 2008 đ n n m 2010 47

B ng 2.10 : N x u phân theo th i h n vay 48

B ng 2.11 : N x u phân theo thành ph n kinh t 50

B ng 2.12 : N x u phân theo kh n ng thu h i 52

DANH M C BI U Bi u đ 2.1: Tình hình t ng tr ng ngu n v n huy đ ng 37

Bi u đ 2.2 : Tình hình d n tín d ng 40

Bi u đ 2.3 : D n tín d ng phân theo th i h n 41

Biê đ 2.4 : N x u t n m 2008 đ n n m 2010 47

Bi u đ 2.5 : N x u phân theo th i h n vay 49

Bi u đ 2.6: N x u phân theo thành ph n kinh t 50

Bi u đ 2.7 : N x u phân theo kh n ng thu h i 52

nh Vi t Nam b i n n kinh t phát tri n ch a n đ nh, h th ng thông tin thi u minh

b ch và không đ y đ , trình đ qu n tr r i ro còn nhi u h n ch , tính chuyên nghi p

c a cán b ngân hàng ch a cao… N u nh công tác qu n tr r i ro mà không t t, không

ch t ch thì s nh h ng r t l n đ n ho t đ ng kinh doanh ngân hàng, nh làm t ng thêm chi phí c a ngân hàng, thu nh p lãi b ch m ho c làm th t thoát v n vay, làm x u

đi tình hình tài chính và cu i cùng là làm t n h i đ n uy tín và v th c a ngân hàng

ng tr c nh ng th i c và thách th c c a ti n trình h i nh p kinh t qu c t , v n đ nâng cao kh n ng c nh tranh c a các ngân hàng th ng m i trong n c v i các ngân hàng th ng m i n c ngoài, mà c th là th c hi n t t công tác qu n tr r i ro, đ c bi t

là gi m thi u r i ro tín d ng đang tr nên c p thi t

Th c ti n cho th y các ngân hàng dù l n hay nh đ u không th tránh kh i nh ng

qu , có n ng l c tài chính m nh và qu n lý đ c r i ro trong gi i h n cho phép s t o

đ c ni m tin c a khách hàng và nâng cao đ c v th , uy tín đ i v i các t ch c kinh

t , t ch c tín d ng trong và ngoài n c

V i các ki n th c thu nh n đ c trong quá trình h c t p t i tr ng đ i h c và th c

t th c t p t i NHNo&PTNT Thanh Hóa chi nhánh 4, em đã ch n đ tài “ Gi i pháp

t ng c ng qu n tr r i ro tín d ng t i NHNo&PTNT Thanh Hóa chi nhánh 4” đ vi t khóa lu n t t nghi p c a mình

2 M c đích nghiên c u

tài nghiên c u gi i quy t 3 v n đ c b n nh sau:

- Làm sáng t m t s v n đ c b n v c s lý lu n trong qu n tr r i ro tín d ng

c a ngân hàng th ng m i

- Phân tích tình hình ho t đ ng kinh doanh và ho t đ ng qu n tr r i ro tín d ng t i NHNo&PTNT Thanh Hóa chi nhánh 4, t đó đ a ra nh ng m t tích c c c ng nh

nh ng m t h n ch c a công tác qu n tr này

- xu t m t s gi i pháp nh m nâng cao hi u qu công tác qu n tr r i ro tín

d ng có th áp d ng trong th c ti n đ nâng cao hi u qu công tác qu n tr r i ro t i NHNo&PTNT Thanh Hóa chi nhánh 4

3 i t ng và ph m vi nghiên c u

- i t ng nghiên c u là ho t đ ng tín d ng, qu n lý r i ro tín d ng c a NHNo&PTNT Thanh Hóa chi nhánh 4, các bi n pháp nh m qu n lí r i ro

- Ph m vi nghiên c u: nghiên c u gi a lí lu n và th c ti n nguyên nhân d n đ n

r i ro tín d ng, th c tr ng qu n lí r i ro tín d ng trong th i gian qua t i NHNo&PTNT Thanh Hóa chi nhánh 4, t đó đ a ra các gi i pháp nh m qu n lí r i ro tín d ng

4 Ph ng pháp nghiên c u

- Ph ng pháp thu nh p s li u: các s li u dùng đ phân tích trong đ tài đ c thu

nh p t các báo cáo tín d ng c a chi nhánh qua ba n m (2008 – 2010) các v n b n pháp qui, đ nh h ng phát tri n c a chi nhánh trong các n m t i

- Ph ng pháp phân tích s li u: các ph ng pháp ch y u đ c dùng trong đ tài: + Ph ng pháp so sánh

+ Ph ng pháp phân tích đánh giá s li u th c t t i chi nhánh

CH NG 1: LÝ LU N CHUNG V HO T NG QU N TR R I

1.1 Tín d ng và vai trò c a tín d ng trong ngân hàng th ng m i

1.1.1 Khái ni m

Tín d ng là m t khái ni m đã t n t i t r t lâu đ i trong xã h i loài ng i Tín

d ng trong ngôn ng La Tinh là Creditim - s tín nhi m, tin t ng, tên g i này đ c b t ngu n t b n ch t c a quan h tín d ng Trong quan h tín d ng ng i cho vay s cho

ng i c n v n vay theo các đi u ki n đã đ c th a thu n tr c nh th i gian cho vay,

th i gian hoàn tr , lãi su t tín d ng…Trong quan h đó ng i cho vay tin t ng r ng

ng i đi vay s s d ng v n vay đúng m c đích, đúng các th a thu n, làm n có lãi và

có kh n ng hoàn tr đ c g c và lãi đúng th i h n

Tín d ng có các đ c tr ng c b n sau:

- Là s chuy n nh ng t m th i m t l ng giá tr t ng i s h u sang ng i s

d ng Tính ch t t m th i c a s chuy n nh ng đ c p đ n th i h n s d ng c a l ng giá tr đó Nó là k t qu c a s th a thu n gi a các bên tham gia quá trình chuy n

nh ng đ đ m b o s phù h p gi a th i gian nhàn r i và th i gian c n s d ng l ng giá tr đó

- Sau m t th i gian thu h i v m t l ng giá tr l n h n giá tr ban đ u L ng v n

đ c chuy n nh ng ph i đ c hoàn tr đúng h n c v th i gian và giá tr bao g m hai

b ph n : g c và lãi Ph n lãi đ m b o cho l ng giá tr hoàn tr l n h n l ng giá tr ban đ u

- Vi c chuy n nh ng đ c th c hi n trên c s s tin t ng c a ng i chuy n

nh ng và ng i s d ng Có th nói đây là đi u ki n tiên quy t đ thi t l p quan h tín

d ng, c s c a s tin t ng này có th do uy tín c a ng i đi vay, do giá tr tài s n th

ch p ho c do s b o lãnh c a bên th ba

Theo ch c n ng và ho t đ ng đ c thù c a ngân hàng th ng m i có th đ nh ngh a

v tín d ng ngân hàng nh sau : ó là quan h tín d ng b ng ti n t ho c tài s n gi a

m t bên là ngân hàng, t ch c chuyên kinh doanh trên l nh v c ti n t v i m t bên là các t ch c, cá nhân trong xã h i, trong đó ngân hàng đóng vai trò v a là ng i đi vay

V i t cách là ng i cho vay, ngân hàng đáp ng nhu c u cho các doanh nghi p,

t ch c, cá nhân khi có nhu c u c n v n đ b sung cho ho t đ ng s n xu t, kinh doanh

và tiêu dùng

Có ba lo i quan h ch y u trong quan h tín d ng ngân hàng, bao g m:

- Quan h tín d ng gi a ngân hàng v i doanh nghi p

- Quan h tín d ng gi a ngân hàng v i dân c

- Quan h tín d ng gi a ngân hàng v i các ngân hàng khác trong và ngoài n c

1.1.2 Phân lo i tín d ng ngân hàng

Vi c phân lo i tín d ng nh m t o đi u ki n thu n l i cho vi c qu n lý ho t đ ng tín

d ng ngân hàng, giúp ngân hàng xác đ nh đ c c c u cho vay có phù h p v i tính

ch t ngu n v n c a ngân hàng hay không, có b o đ m an toàn không Có m t s cách phân lo i ph bi n nh sau :

1.1.2.1 Phân lo i theo th i h n

- Tín d ng ng n h n

Là lo i tín d ng có th i h n vay không quá 12 tháng M c đích là đáp ng nhu c u tài tr cho các ho t đ ng đ u t vào tài s n l u đ ng c a các doanh nghi p… và cho vay ph c v nhu c u sinh ho t tiêu dùng c a cá nhân, h gia đình

- Tín d ng trung h n

Là lo i tín d ng có th i h n t trên 1 n m đ n 5 n m Tín d ng trung h n ch y u

đ c các doanh nghi p s d ng đ đ u t mua s m tài s n c đ nh, c i ti n và đ i m i

k thu t, m r ng s n xu t kinh doanh, xây d ng các d án có quy mô và th i gian thu

h i v n nhanh Cá nhân, h gia đình dùng đ đ u t ch y u và các tài s n có giá tr l n

nh mua nhà, mua quy n s d ng đ t, ph ng ti n v n t i…

- Tín d ng dài h n

Là lo i tín d ng có th i h n t 5 n m tr lên Lo i tín d ng này dùng đ tài tr v i

m c đích đ u t vào các công trình xây d ng c b n nh xây nhà, s a ch a nhà…các doanh nghi p đ u t vào d án l n, c i ti n và m r ng s n xu t có quy mô l n, tín

d ng dài h n có giá tr l n và có th i gian thu h i v n lâu h n

- N ch a đ n h n

Là n ch a đ n th i h n thanh toán, kho n n này có th thu h i đ c nh ng c ng có

kh n ng r i ro Có th nói, lo i n này có th bi n ngân hàng th b t l i thành thu n

l i và ng c l i N u có th thu h i đ c nhóm n này khi đ n h n s t o đi u ki n cho

vi c hoàn thành chu kì khép kín c a m t kho n tín d ng

- N đ n h n

Là kho n n đ n h n ph i thanh toán, nó đ c dùng đ đánh giá m t kho n tín

d ng đã cung c p và có nh h ng đ n tình hình tài chính và kh n ng thanh toán c a ngân hàng th ng m i Không th nói tình hình c a m t ngân hàng th ng m i là kh quan khi có nhi u kho n n đ n h n mà không đ c thanh toán

- N quá h n

Là nh ng kho n n vì lý do nào đó mà khi đ n h n ch a thanh toán đ c m t

ph n ho c toàn b c g c ho c/và lãi ây là nguyên nhân chính làm cho tình hình tài chính c a ngân hàng th ng m i tr nên khó kh n N u n quá h n càng l n thì ngoài làm chi phí c a ngân hàng gia t ng do phát sinh thêm các chi phí nh : trích l p

d phòng r i ro tín d ng, chi phí qu n lý, đôn đ c thu h i n …, còn làm m c đ r i

ro do thi u thanh kho n t ng cao M c tiêu c a ngân hàng th ng m i là thu n đúng

h n Th c hi n đ c t t m c tiêu này, không nh ng đ m b o cho s thành công trong kinh doanh c a ngân hàng th ng m i mà còn cho th y vai trò đòn b y c a v n tín d ng trong vi c thúc đ y kinh t phát tri n

1.1.2.3 Phân lo i theo m c đích

Theo tiêu th c này thì tín d ng ngân hàng đ c phân làm hai lo i

- Tín d ng tiêu dùng

Là lo i cho vay đ đáp ng các nhu c u tiêu dùng nh mua s m các v t d ng đ t

ti n Ngày nay ngân hàng còn cho vay đ trang tr i các kho n chi phí thông th ng c a

đ i s ng, thông d ng d i tên g i là tín d ng tiêu dùng Ho t đ ng phát hành th tín

d ng là m t ví d

- Tín d ng kinh doanh

Là lo i tín d ng liên quan đ n vi c mua s m và xây d ng b t đ ng s n, nhà , đ t đai, b t đ ng s n trong l nh v c công nghi p th ng m i và d ch v Là các kho n tín

d ng c p cho các doanh nghi p đ chi tr các kho n chi phí nh mua hàng hóa, nguyên

v t li u, tr thu và chi tr l ng, các kho n tín d ng c p cho các ho t đ ng nông nghi p, nh m tr giúp các ho t đ ng tr ng tr t, thu ho ch mùa màng và ch n nuôi gia súc…

1.1.2.4 Phân lo i theo tài s n đ m b o

N u c n c vào tài s n đ m b o, ta có các lo i hình tín d ng sau :

- Tín d ng có tài s n đ m b o

ó là s cam k t c a ng i nh n tín d ng v vi c dùng tài s n đ m b o thu c s

h u c a mình, ho c ph i có s b o lãnh c a bên th ba đ th c hi n ngh a v tài chính đ i v i ngân hàng trong tr ng h p không tr đ c n Trong tr ng h p này khi khách hàng không tr đ c n , ho c vì s d ng sai m c đích ngu n v n vay d n

đ n không thanh toán đ c thì ngân hàng s bán tài s n đ m b o đi, ho c s d ng

kh n ng chi tr n c a bên th ba đ thu h i ngu n v n Tín d ng đ m b o đ c áp

d ng đ i v i các khách hàng có đ r i ro cao nh khách hàng m i hay nh ng khách hàng có tình hình tài chính không t t

- Tín d ng không có tài s n đ m b o

ó là lo i hình tín d ng mà khách hàng đ c c p v n vay mà không c n tài s n

đ m b o, ho c s b o lãnh c a bên th ba Lo i tín d ng này th ng đ c c p cho các khách hàng có uy tín cao, nh ng khách hàng có m i quan h t t và lâu dài đ i

v i ngân hàng, có tình hình tài chính lành m nh, có m i quan h t t v i các t ch c tài chính C ng có th là các kho n vay th c hi n theo ch th c a Chính ph , hay Chính ph yêu c u không c n tài s n đ m b o

Theo tiêu th c này tín d ng đ c chia thành:

- Tín d ng lành m nh : các kho n tín d ng có kh n ng thu h i cao

- Tín d ng có v n đ : các kho n tín d ng có d u hi u kém lành m nh h n nh khách hàng ch m tiêu th hàng hóa, ti n đ th c hi n k ho ch ch m…

- N quá h n có kh n ng thu h i: các kho n n đã quá h n v i th i gian ng n,

nh ng khách hàng có k ho ch tr n t t, tài s n đ m b o có giá tr l n

- N quá h n khó đòi : n quá h n đã lâu, kh n ng tr n kém, tài s n đ m b o th

ch p gi m giá tr , khách hàng c tình không tr n

1.1.3 Vai trò c a tín d ng ngân hàng

1.1.3.1 Vai trò c a tín d ng đ i v i ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng

Ho t đ ng tín d ng là ho t đ ng ch y u c a ngân hàng th ng m i, nó quy t đ nh

s t n t i và phát tri n c a m t ngân hàng trong n n kinh t th tr ng Ho t đ ng tín

d ng là ho t đ ng mang l i l i nhu n nhi u nh t cho m t ngân hàng th ng m i

Trong n n kinh t th tr ng, ngân hàng th ng m i đóng vai trò quan tr ng trong

s phát tri n kinh t xã h i, là trung gian chuy n v n t ng i có v n t m th i nhàn r i sang ng i thi u v n đ đ u t Ngay t bu i ban đ u, ho t đ ng c a ngân hàng th ng

m i đã t p trung ch y u vào nghi p v nh n ti n g i và cho vay đ đáp ng nhu c u thi u h t v v n c a các doanh nghi p, t ch c kinh t trong quá trình s n xu t kinh doanh ho c nhu c u tiêu dùng cá nhân Trong quá trình phát tri n, m c dù môi tr ng kinh doanh có nhi u thay đ i, nhi u ph ng pháp, s n ph m m i, công c kinh doanh

m i xu t hi n và đ c ng d ng vào kinh doanh song ho t đ ng tín d ng v n luôn là

ho t đ ng c b n, chi m t tr ng l n trong toàn b các ho t đ ng c a ngân hàng th ng

m i

Cùng v i s phát tri n c a kinh t th tr ng, ho t đ ng tín d ng ngày càng

đ c phát tri n m t cách đa d ng v i s tham gia c a nhi u ch th kinh t , theo đó quan h tín d ng c ng đ c m r ng c v đ i t ng và quy mô làm cho ho t đ ng tín d ng ngân hàng càng đa d ng và ph c t p h n ngân hàng th ng m i có th

đ ng v ng trong đi u ki n môi tr ng c nh tranh gay g t và ph c v n n kinh t ngày càng t t h n, đòi h i các ngân hàng th ng m i ph i đa d ng hoá ho t đ ng kinh doanh c a mình, nghiên c u và đ a nhi u s n ph m m i vào ph c v khách hàng, m r ng ph m vi ho t đ ng, và đ c bi t là nâng cao ch t l ng tín d ng c a ngân hàng thích ng t t v i tình hình m i

1.1.3.2 Vai trò c a tín d ng ngân hàng trong n n kinh t th tr ng

- Tín d ng ngân hàng huy đ ng các ngu n v n t m th i nhàn r i trong n n kinh t

đ cho các ch th thi u v n khác trong n n kinh t vay, góp ph n m r ng s n xu t kinh doanh và nâng cao hi u qu s d ng v n

Tín d ng là công c tài tr v n có hi u qu Tín d ng có vai trò cung ng v n k p

th i cho các nhu c u đ u t s n xu t hay xây d ng c b n c a các ch th kinh t trong

xã h i Trong quá trình s n xu t kinh doanh các ch th kinh t s có có th g p ph i s thi u h t hay không n kh p v v nhu c u ho c th i gian ho c kh i l ng ngu n v n

đ đáp ng các nhu c u v nguyên li u hay hàng hóa…, v n c a các ch th s lúc th a lúc thi u Còn ngân hàng, các ngu n v n t m th i nhàn r i t dân c hay các doanh nghi p đ c huy đ ng và đ c s d ng cho các cá nhân, t ch c đang t m th i thi u

v n, cho nhu c u tiêu dùng t m th i v t qua thu nh p c a mình Nh đó các ch th

trong n n kinh t có th m r ng s n xu t kinh doanh, đ u t , c ng t đó thúc đ y quá trình t p trung v n và s d ng v n hi u qu

- Tín d ng ngân hàng là công c tài tr cho các ngành kinh t

Trong n n kinh t th ng t n t i các ngành có tr ng thái phát tri n khác bi t nhau,

m t s ngành do có đi u ki n thu n l i và có l ch s lâu dài có th phát tri n t t v i nhi u th m nh và tr thành ngành kinh t m i nh n, ng c l i m t s ngành do nhi u nguyên nhân khác nhau nên kém phát tri n Trong chi n l c phát tri n kinh t lâu dài

c a qu c gia, nhi u n c đã th c hi n phân lo i nh ng ngành kinh t m i nh n và

nh ng ngành kinh t k m phát tri n đ có k ho ch đ u t nh m cân đ i l i c c u kinh

t công nghi p-nông nghi p-d ch v Mu n th c hi n đ c k ho ch đó c n ph i có

v n Tín d ng ngân hàng góp ph n đáp ng đi u đó Ngân hàng cung c p v n cho các ngành kinh t đ th c hi n đ u t theo c chi u r ng và chi u sâu, xây d ng c c u kinh

t h p lý và khai thác tri t đ các ngu n l c, đi u này th hi n qua vi c c p tín d ng cho các d án, ch ng trình phát tri n đ khuy n khích đ y nhanh t c đ d ch chuy n

c c u kinh t

- Tín d ng ngân hàng tác đ ng có hi u qu t i s n xu t, thúc đ y c nh tranh trong

n n kinh t th tr ng

Trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh hàng hoá d ch v , doanh nghi p c n v n đ u

t máy móc thi t b và luôn ph i đ i m i công ngh tín d ng ngân hàng đáp ng đ c yêu c u đó v i đi u ki n ph i hoàn tr c v n vay và lãi N u vi ph m h p đ ng tín

d ng, doanh nghi p ph i ch u ph t nh ch u lãi su t n quá h n cao, m t quy n s d ng tài s n th ch p Do v y, doanh nghi p luôn ph i nâng cao hi u qu s n xu t, c nh tranh trên th tr ng đ kinh doanh có lãi, thu h i v n đ u t tr n cho ngân hàng

- Tín d ng ngân hàng góp ph n tích c c vào s phát tri n các công ty c ph n thành l p công ty c ph n đòi h i ph i có m t s v n ban đ u do các c đông đóng góp và ngân hàng có th là m t c đông l n v i vi c góp v n tham gia vào công ty

c ph n Hi n nay, nhà n c ta đang có ch ch ng c ph n hoá doanh nghi p, các ngân hàng c n ph i có k ho ch đ tham gia nhi u h n vào các công ty c ph n nh m

th c hi n chính sách v mô c a nhà n c và đa d ng hoá các ho t đ ng đ u t nh m

gi m thi u r i ro

- Tín d ng ngân hàng t o đi u ki n cho vi c phát tri n quan h kinh t đ i ngo i Trong đi u ki n hi n nay, các n c đ u th c hi n n n kinh t m , nên nhu c u giao l u kinh t v i các n c khác là r t c n thi t Tín d ng ngân hàng là m t ph ng

ti n n i li n kinh t các n c v i nhau thông qua ho t đ ng đ u t v n xuyên qu c gia Ngoài ra, mu n th c hi n các ho t đ ng xu t nh p kh u thì ph i có v n và v n tín d ng

ngân hàng s đáp ng nhu c u này k p th i Ngày nay, xu t phát t nhu c u v n đ h

tr xu t nh p kh u, đã có nh ng ngân hàng chuyên kinh doanh v l nh v c này, Vi t Nam có ngân hàng h tr xu t nh p kh u Eximbank vv

Tín d ng ngân hàng có m t vai trò r t l n, không ch đ i v i ngân hàng mà còn

đ i v i xã h i Xã h i càng phát tri n thì tín d ng ngân hàng càng tr nên c n thi t

1.2 R i ro tín d ng trong ho t đ ng c a NHTM

1.2.1 Khái ni m r i ro tín d ng

R i ro là s c x y ra ngoài mong đ i, gây nên nh ng t n th t và m t mát cho các bên có liên quan Cho dù mu n hay không, r i ro luôn luôn t n t i song hành v i các ho t đ ng c a doanh nghi p Tuy nhiên l nh v c nào c ng v y, r i ro càng cao thì l i nhu n càng cao Chính vì v y đ đ t đ c m c tiêu l i nhu n c a mình thì doanh nghi p ph i bi t ch p nh n và đ ng đ u v i r i ro

Ngân hàng là lnh v c kinh doanh đ c bi t, nh y c m v i nh ng bi n đ ng trong n n kinh t nên vi c nh n di n và qu n tr r i ro trong ho t đ ng ngân hàng là

r t quan tr ng R i ro trong l nh v c kinh doanh ngân hàng là m t y u t không th tránh kh i, th m chí so v i các l nh v c kinh doanh khác trong xã h i còn ti m n nhi u r i ro h n

R i ro trong ho t đ ng kinh doanh ngân hàng là nh ng s c x y ra ngoài d

ki n và có kh n ng gây t n th t cho ho t đ ng kinh doanh ngân hàng Tín d ng là

ho t đ ng chính, mang l i l i nhu n ch y u hi n nay cho các ngân hàng vì v y quan tâm đ n r i ro tín d ng chính là ho t đ ng c n thi t đ b o v l i nhu n R i ro tín

d ng đ c coi là r i ro do m t ho c m t nhóm khách hàng không th c hi n đ c các ngh a v tài chính v i ngân hàng ây là lo i r i ro l n nh t và khi x y ra thì th ng gây h u qu n ng n nh t C n c vào kho n 1, đi u 2 trong Quy đ nh v phân lo i

n , trích l p và s d ng d phòng đ x lý r i ro tín d ng trong ho t đ ng ngân hàng

c a TCTD (ban hành theo Quy t đ nh s 493/2005/Q -NHNN ngày 22/4/2005 c a

th ng đ c ngân hàng Nhà n c) thì “R i ro tín d ng trong ho t đ ng ngân hàng c a

t ch c tín d ng là kh n ng x y ra t n th t trong ho t đ ng ngân hàng c a t ch c tín d ng do khách hàng không th c hi n ho c không có kh n ng th c hi n ngh a v

c a mình theo cam k t”

Ho t đ ng tín d ng c a NHTM bao g m r t nhi u nghi p v nh ng trong khóa

lu n, ho t đ ng tín d ng đ c hi u hai hình th c c b n đang có t i các ngân hàng

là nghi p v ngu n v n và nghi p v cho vay Do đó, r i ro tín d ng c ng bao hàm hai n i dung : R i ro ngu n v n và r i ro cho vay

R i ro ngu n v n đ c th hi n khi ngu n v n b t n đ ng, không cho vay

đ c ho c dùng cho vay nh ng lãi không đ bù đ p chi phí huy đ ng, vì th phát

sinh t n th t cho ngân hàng V i các kho n ti n có ngu n g c khác nhau và có th i

h n huy đ ng khác nhau thì m c đ r i ro c ng khác nhau

R i ro cho vay phát sinh khi ngân hàng cho khách hàng vay mà không thu đ c

c g c và lãi đúng h n, đ y đ Ho t đ ng cho vay là ho t đ ng \ch y u c a ngân hàng th ng m i, thông th ng các nghi p v này mang l i 2/3 thu nh p cho ngân hàng Vi t Nam trong giai đo n hi n nay, thu nh p t ho t đ ng tín d ng mang l i

th ng chi m 90% t ng thu nh p c a m i ngân hàng Vì v y, r i ro trong cho vay

c a ngân hàng th ng m i có th d n đ n t n th t cho ngân hàng th ng m i R i ro trong cho vay luôn ti m n trong toàn b d n cho vay c a ngân hàng và g n li n

v i kh n ng khách hàng không tr đ c n theo h p đ ng C th là lu ng thu nh p

d tính mang l i t các tài s n có sinh l i c a ngân hàng có th không đ c hoàn tr

- R i ro tín d ng có tính ch t đa d ng và ph c t p

c đi m này th hi n s đa d ng, ph c t p c a nguyên nhân, hình th c và h u

qu c a r i ro tín d ng, do đ c đi m, tính ch t c a l nh v c tài chính kinh doanh ti n t

Do đó khi phòng ng a và x lý r i ro tín d ng ph i chú ý đ n m i d u hi u r i ro, xu t phát t nguyên nhân b n ch t h u qu c a r i ro tín d ng đem l i đ có bi n pháp phòng

ng a phù h p

- R i ro tín d ng có tính ch t t t y u luôn t n t i và ng n li n v i ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng

Tình tr ng thông tin m t cân x ng đã làm cho ngân hàng không th n m b t đ c các d u hi u r i ro m t cách toàn di n và đ y đ , ngân hàng luôn c g ng tìm hi u m i thông tin v khách hàng, còn khách hàng th ng ch cung c p nh ng thông tin có l i cho mình, đi u này khi n cho b t c kho n vay nào c ng ti m n r i ro cho ngân hàng

Bên c nh đó ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng c ng ch u nhi u s tác đ ng c a môi tr ng kinh t , xã h i, pháp lu t… Kinh doanh ngân hàng th c ch t là kinh doanh

r i ro m c phù h p và đ t đ c l i nhu n t ng ng

1.2.3 Nguyên nhân gây ra r i ro tín d ng

Nguyên nhân gây ra r i ro trong kinh doanh tín d ng có r t nhi u, r t đa d ng, muôn hình muôn v , song nhìn chung chúng đ c x p vào các lo i chính nh sau

1.2.3.1 Nguyên nhân khách quan

- Nguyên nhân b t kh kháng

Nh ng bi n đ ng l n v th i ti t, khí h u gây nh h ng ho t đ ng s n xu t kinh doanh đ c bi t là l nh v c s n xu t nông nghi p, đi u ki n t nhiên là y u t khó d đoán, nó th ng x y ra b t ng v i thi t h i l n ngoài t m ki m soát c a con ng i Vì

v y, nh ng nguyên nhân b t kh kháng này làm nh h ng khách hàng vay, h s có nguy c t n th t l n, ph ng án, d án kinh doanh không có ngu n thu … i u đó đ ng ngh a v i các ngân hàng cho vay ph i cùng chia s r i ro v i khách hàng c a mình

- Thông tin không cân x ng

Trong quá trình ho t đ ng, ngân hàng th c hi n nghi p v n và có - chuy n v n

t ng i g i ti n sang ng i đi vay ti n Toàn b giao d ch s suôn s n u các bên tham gia đ u có nh ng thông tin và hi u bi t đ y đ v nhau Song trên th c t m t bên không th bi t t t c các thông tin v bên kia và s không cân b ng v thông tin mà m i bên có đ c nh v y g i là “thông tin không cân x ng” Vi c thi u thông tin trong các giao d ch này s đ a đ n “s l a ch n đ i ngh ch” và “r i ro đ o đ c”

- Môi tr ng kinh t

M t qu c gia có môi tr ng kinh t khá nh y c m nh n n kinh t Vi t Nam thì s

bi n đ ng t n n kinh t th gi i s r t d gây nên tác đ ng và s thay đ i cho th

tr ng Vi t Nam ây c ng là m t trong các nguyên nhân làm phát sinh r i ro trong

ho t đ ng kinh doanh c a n n kinh t t đó nh h ng t i t i s c m nh tài chính c a

ng i đi vay và ng i cho vay S h ng th nh hay suy thoái c a chu kì kinh doanh c ng

nh h ng t i l i nhu n c a ng i đi vay

- Nguyên nhân do chính sách nhà n c

Trong n n kinh t th tr ng, chính sách kinh t v mô c a Chính Ph đóng vai trò quy t đ nh đ i v i ho t đ ng kinh doanh c a n n kinh t nói chung và v i l nh v c ho t

đ ng c a ngân hàng th ng m i nói riêng Chính ph s d ng các chính sách kinh t v

mô nh chính sách v kinh t , tài chính ti n t , kinh t đ i ngo i…Ch c n Chính ph thay đ i m t trong các chính sách trên đ u khi n cho m t b ph n ho c toàn b quá trình s n xu t kinh doanh ch u nh h ng c a các chính sách y Khi y, các ngân hàng

th ng m i s gánh l y các tác đ ng đ i v i các ho t đ ng kinh doanh ph c v cho các thành ph n kinh t nói trên

- Môi tr ng pháp lý

Trong kinh doanh các y u t pháp lý có tác đ ng đ n ho t đ ng kinh doanh bao

g m h th ng lu t, h th ng các bi n pháp đ m b o cho pháp lu t đ c th c thi và s

ch p hành nghiêm ch nh c a các ch th tham gia ho t đ ng kinh doanh và các nghành

có liên quan Ho t đ ng kinh doanh c a các ngân hàng th ng m i liên quan đ n nhi u

lnh v c c a n n kinh t , mang tính xã h i cao, khi h th ng pháp lu t n đ nh và lành

m nh thì môi tr ng kinh doanh c a ngân hàng th ng m i s có nhi u thu n l i

Ng c l i n u môi tr ng pháp lý thi u đ ng b , có nhi u khe h thì r t d b l i d ng gây ra tình tr ng tham ô, chi m đo t tài s n… Kinh t xã h i kém n đ nh d n đ n kinh doanh g p nhi u khó kh n, ngân hàng cho vay g p r i ro

1.2.3.2 Nguyên nhân t phía khách hàng

ây là m t trong nh ng nguyên nhân chính gây ra r i ro tín d ng cho ngân hàng

i v i các đ i t ng khách hàng khác nhau thì nguyên nhân gây ra r i ro c ng khác nhau, do đ c tính c a t ng kho n vay và ngu n s d ng đ tr n

- i v i khách hàng cá nhân

R i ro có th xu t hi n t nh ng nguyên nhân nh : Ng i vay b th t nghi p (có

th t m th i hay kéo dài) d n đ n không có thu nh p và không đ m b o đ c kh n ng

tr n , do nh ng bi n c b t th ng trong cu c s ng gây khó kh n cho khách hàng nh :

m đau, tai n n, ch t, li d ho c do ng i vay ho ch đ nh ngân qu không chính xác

- i v i khách hàng doanh nghi p

+ Y u t tài chính

H u h t các tr ng h p phát sinh r i ro tín d ng đ u có th nhìn th y y u t đ u tiên và c t lõi tác đ ng đ n kh n ng tr n c a khách hàng là y u t tài chính M i đ u

t c a doanh nghi p đ u n ch a r i ro nh ng n u doanh nghi p có ti m l c tài chính

m nh thì vi c m t v đ u t không thành công c ng ít gây nh h ng đ n kh n ng tr

n c a doanh nghi p, ng c l i khi đi u ki n tài chính suy y u s nh h ng b t l i đ n các v đ u t t đó gây nh h ng không t t t i kh n ng tr n c a doanh nghi p Các

y u t tài chính có th nh h ng đ n kh n ng tr n c a doanh nghi p nh : kh n ng thanh kho n, kh n ng sinh l i, hi u qu qu n lý v n, dòng ti n…

hàng đ chi m đo t tài s n ngân hàng là không nhi u, tuy nhiên nh ng v vi c này khi phát sinh l i gây h u qu r t n ng n , liên quan đ n uy tín c a ngân hàng, gây nh

h ng x u t i các doanh nghi p khác

Kh n ng qu n lý kinh doanh kém : khi các doanh nghi p vay ti n ngân hàng đ

m r ng quy mô s n xu t kinh doanh, đa ph n là t p trung v n đ u t vào tài s n v t

ch t ch ít doanh nghi p m nh d n đ u t , đ i m i cung cách qu n lý, đ u t cho b máy giám sát kinh doanh, hay nói cách khác là ít đ u t cho vi c phát tri n ngu n nhân

l c Quy mô kinh doanh phát tri n nhanh h n nhi u so v i t duy qu n lý là nguyên nhân d n đ n s y u kém, phá s n c a các ph ng án kinh doanh đ y kh thi mà l ra

nó có th thành công trên th c t

Tri n v ng ngành : tri n v ng nghành đang phát tri n hay bão hòa hay suy thoái

c ng là y u t c n xem xét khi doanh nghi p quy t đ nh có nên đ u t hay không, n u không xem xét y u t này c n th n có th d n đ n s th t b i c a k hoach kinh doanh

Kh n ng c ch tranh : y u t th ng hi u, kh n ng c nh tranh v i các đ i th có

nh h ng t i s thành công c a hàng hóa hay s n ph m c a doanh nghi p V i nh ng doanh nghi p đã có ch đ ng trên th tr ng thì c h i ti p c n v i ngu n v n tài tr t ngân hàng s nhi u h n các doanh nghi p khác

S đa d ng hóa trong kinh doanh và đ i tác : chính s đa d ng hóa này s giúp doanh nghi p không m c ph i r i ro ph thu c vào m t vài đ i tác hay nghành hàng

nh t đ nh Nh ng nh ng doanh nghi p không chuyên sâu vào m t nghành hàng thì khó

có đ c nh ng thành công trong kinh doanh và tài chính Chính vì th mà ngân hàng

ch n cách đa d ng hóa danh m c cho vay h n là ch n các doanh nghi p kinh doanh v i quá nhi u ch c n ng

1.2.3.3 Nguyên nhân r i ro do b n thân ngân hàng

Th c t kinh doanh c a ngân hàng trong th i gian qua cho th y r i ro tín d ng x y

ra là do nh ng nguyên nhân sau:

- Ngân hàng đ a ra chính sách tín d ng không phù h p v i n n kinh t và th l cho vay còn s h đ khách hàng l i d ng chi m đo t v n c a ngân hàng

- Thông tin tín d ng không đ y đ khi n cho ngân hàng không có m t cái nhìn đ y

đ v b n thân khách hàng c ng nh tình hình tài chính c a h i u này d n đ n s sai

l ch trong đánh giá hi u qu các kho n vay, cho vay v t quá kh n ng chi tr c a khách hàng

- Trình đ chuyên môn c a cán b tín d ng đang còn h n ch Nhi u cán b tín

d ng thi u kh n ng x lý các thông tin tín d ng đ b o v và giám sát kho n vay Cán

b tín d ng làm không t t ho c không có kh n ng phân tích th m đ nh d án Các ki n

th c v th tr ng, ki n th c xã h i h n ch nên nhi u khi cho vay mà không đánh giá

đ c d án có tính kh thi hay không Ti p theo là v n đ cán b ngân hàng còn thi u tinh th n trách nhi m, vi ph m đ o đ c kinh doanh nh : thông đ ng v i khách hàng l p

h s gi đ vay v n, rút ru t ngân hàng…

- Công tác giám sát kho n vay, đánh giá đ nh k v khách hàng vay v n, v n đ s

d ng v n vay và tài s n th ch p b buông l ng c bi t là đ i v i khách hàng có quan

h tín d ng lâu dài, cán b tín d ng th ng có tâm lý ch quan, tin khách hàng và b qua vi c ki m tra đ nh k Bên c nh đó, ph ng pháp ki m tra giám sát kho n vay không khoa h c nên không phát hi n đ c nh ng d u hi u b t th ng trong kinh doanh

c a khách hàng vay v n

- Ngân hàng đôi khi quá chú tr ng v l i nhu n, đ t nh ng kho n vay có l i nhu n cao h n nh ng kho n vay lành m nh

- Do áp l c c nh tranh v i các ngân hàng khác S c nh tranh không lành m nh

gi a các ngân hàng v i nhau nh m mong mu n có t tr ng cho vay nhi u h n khi n cho các ngân hàng b qua m t s b c ki m đ nh các kho n cho vay, h th p tiêu chu n tín d ng, đáp ng nhu c u không h p lý c a khách hàng …nh m lôi kéo khách hàng

ây là sai l m nhi u ngân hàng đã m c ph i khi n cho r i ro tín d ng có kh n ng t ng cao

- L ng l o trong công tác ki m tra ki m soát n i b các ngân hàng Ki m tra n i

b có đi m m nh là nó có th nhanh chóng, k p th i phát hi n v n đ và tích sâu s c c a

ng i ki m soát viên do vi c ki m tra, ki m soát này đ c th c hi n th ng xuyên cùng v i công vi c kinh doanh Nh ng trong th i gian tr c đây, công vi c ki m tra

ki m soát n i b c a các ngân hàng h u nh ch t n t i mang tính hình th c

1.2.3.4 Nguyên nhân t các b o đ m tín d ng

- Tr ng h p đ m b o b ng tài s n

Do s bi n đ ng giá tr tài s n đ m b o theo chi u h ng b t l i

Do ngân hàng g p khó kh n trong vi c ti p c n n m gi các tài s n đ m b o đ x lý

chính, trung gian thanh toán c a n n kinh t ây là lo i hình kinh doanh hàm ch a nhi u r i ro và bi n đ ng khi có b t c v n đ nào x y ra đ u gây nh h ng x u t i

n n kinh t Ho t đ ng c a các ngân hàng liên quan ch t ch và m t thi t d i s đi u hành c a ngân hành nhà n c Khi có v n đ x y ra v i m t ngân hàng b t k , n u không có s đi u ch nh k p th i s d n đ n hi n t ng rút ti n hàng lo t các ngân hàng, khi n m t lo t các ngân hàng có nguy c phá s n, gây r i lo n n n kinh t

Tr ng h p x u nh t có th d n t i hi u ng domino, làm s p đ h th ng ngân hàng,

t o ra kh ng ho ng kinh t , không ch trong n i b m t qu c gia

Th c ti n đã ch ng minh vai trò c a h th ng ngân hàng và s nguy hi m c a r i

ro nói chung và r i ro tín d ng nói riêng đ i v i n n kinh t qua cu c kh ng ho ng tài chính châu Á n m 1997, hay cu c kh ng ho ng tài chính 2007-2010 b t ngu n t ho t

đ ng cho vay d i chu n c a m t s ngân hàng t i M đã t o ra m t cu c kh ng ho ng bao g m s đ v hàng lo t h th ng ngân hàng, tình tr ng đói tín d ng, tình tr ng s t giá ch ng khoán và m t giá ti n t quy mô l n nhi u n c trên th gi i

1.2.3.2 i v i ngân hàng

Khi th c hi n cho vay đ i v i m t khách hàng c th , ngân hàng không d ki n kho n vay đó s b t n th t, nh ng nh ng kho n vay l i luôn hàm ch a r i ro Khi r i ro tín d ng x y ra, vi c khách hàng không hoàn thành ngh a v tr n cho ngân hàng s

d n đ n thu nh p c a ngân hàng gi m sút Trong khí đó m i ho t đ ng c a ngân hàng

v n ph i di n ra, ngân hàng v n ph i tr v n và lãi cho kho n ti n đã huy đ ng khi đ n

h n, đi u này d n t i m t cân đ i thu chi

N không thu h i đ c làm vòng quay v n tín d ng gi m, ngân hàng m t đi c h i

đ u t m i, gi m hi u qu kinh doanh N u nghiêm tr ng ngân hàng có th r i vào tình

tr ng m t kh n ng thanh kho n, làm m t lòng tin c a khách hàng, nh h ng t i uy tín

hàng xem xét m c đ r i ro tín d ng thông qua n quá h n, ta dùng ch tiêu “t l

T l n quá h n càng cao thì m c đ r i ro tín d ng c a ngân hàng càng cao Vi c

n quá h n t ng ch ng t d n khách hàng đang g p khó kh n trong vi c tr n cao, do

đó xác su t sau này khách hàng tr n cho ngân hàng là th p M t khác, ngân hàng còn

ph i t ng c ng chi phí trong vi c giám sát, đôn đ c thu n và các chi phí khác có liên quan khác có th có nh chi phí liên quan đ n tòa án, tài s n đ m b o, đ c bi t là chi phí

c h i c a vi c thay vì c p tín d ng cho m t khách hàng có kh n ng thanh toán t t

- Nhóm 1 (n đ tiêu chu n) bao g m:

Các kho n n trong h n và t ch c tín d ng đánh giá có kh n ng thu h i đ y đ

c g c và lãi đúng h n

- Nhóm 2 (n c n chú ý ) bao g m:

+ Các kho n n quá h n t 10 đ n 90 ngày

+ Các kho n n đi u ch nh k h n l n đ u

+ Các kho n n khác đ c phân vào nhóm 2 theo quy đ nh

- Nhóm 3 (n d i tiêu chu n) bao g m:

+ Các kho n n quá h n t 91 ngày đ n 180 ngày

- Nhóm 4 (N nghi ng ) bao g m:

+ Các kho n n quá h n t 181 đ n 360 ngày

+ Các kho n n c c u th i h n tr n l n đ u quá h n d i 90 ngày theo th i h n

tr n đ c c c u l i l n đ u

+ Các kho n n c c u l i th i gian tr n l n th hai

+ Các kho n n khác đ c phân vào nhóm 4 theo quy đ nh

- Nhóm 5 (N có kh n ng m t v n) bao g m:

+ Các kho n n quá h n trên 360 ngày

+ Các kho n n c c u l i th i gian tr n l n đ u quá h n t 90 ngày tr lên theo

+ Các kho n n khác đ c phân vào nhóm n m theo quy đ nh

N x u (hay các tên g i khác nh n có v n đ , n khó đòi…) là các kho n n thu c các nhóm 3, 4 và 5 và có các đ c tr ng sau:

+ Khách hàng đã không th c hi n ngh a v tr n v i ngân hàng khi các cam k t này đã đ n h n

+ Tình hình tài chính c a khách hàng đang có chi u h ng x u d n đ n có kh

n ng ngân hàng không thu đ c đ y đ g c và lãi

+ Tài s n đ m b o đ c đánh giá là giá tr phát mãi không đ đ trang tr i n g c

1.2.4.3 N có v n đ

Các kho n n có v n đ là các kho n n có kh n ng tr thành n quá h n Các kho n n có v n đ n u đ c phát hi n s m và đ c áp d ng các bi n pháp, quy trình nghi p v thích h p s ng n ng a các kho n n quá h n phát sinh gi m kh n ng t n

th t mà ngân hàng ph i gánh ch u M i ngân hàng đ u xây d ng riêng cho mình tiêu chu n các kho n n có v n đ , tuy nhiên, b i vì n có v n đ d dàng tr thành n quá

h n nên vi c các kho n n có v n đ gi m v giá tr và s món, c ng nh t l n có

R i ro luôn t n t i song song v i các ho t đ ng kinh doanh NHTM, vì v y vi c

h n ch r i ro đ n m c t i thi u có ý ngh a vô cùng quan tr ng đ i v i ngân hàng Tín

d ng là m t n i dung quan tr ng, chi m kho ng 60-80% trong toàn b ho t đ ng kinh doanh ngân hàng Các r i ro tín d ng vì th có nh h ng r t l n t i ngân hàng, thông

Khi r i ro tín d ng x y ra s phát sinh các kho n n khó thu h i nh h ng tr c

m t c a nó đ n ho t đ ng ngân hàng là thu h i không đ v n b ra làm gi m vòng quay

v n c a ngân hàng M t khác, khi có quá nhi u các kho n n khó ho c không thu h i

đ c s l i phát sinh các kho n chi phí qu n lý, giám sát, thu n Các chi phí này còn cao h n kho n thu nh p t vi c t ng lãi su t các kho n n quá h n b i vì th c ra đây ch

là nh ng kho n thu nh p o, th c t ngân hàng r t khó có kh n ng thu h i đ c đ y

đ Bên c nh đó, ngân hàng v n ph i tr lãi cho các kho n ti n huy đ ng đ c trong khi

m t b ph n tài s n c a ngân hàng không thu đ c lãi c ng nh không chuy n đ c thành ti n đ cho ng i khác vay và thu lãi K t qu là l i nhu n c a ngân hàng s b

gi m sút

- Gi m kh n ng thanh toán

Ngân hàng th ng l p k ho ch cân đ i dòng ti n ra (tr lãi và g c ti n g i, cho vay, đ u t m i ) và dòng ti n vào (ti n nh n g i, ti n thu n g c và lãi cho vay ) t i các th i đi m trong t ng lai Khi các món vay không đ c thanh toán đ y đ và đúng

h n s d n đ n s không cân đ i gi a hai dòng ti n Các kho n ti n g i, ti n ti t ki m

c a khách hàng v n ph i thanh toán đúng k h n trong khi các kho n ti n vay c a khách hàng l i không đ c hoàn tr đúng h n N u ngân hàng không đi vay ho c bán các tài s n c a mình thì kh n ng chi tr c a ngân hàng s b suy y u và h n ch , ngân hàng s g p khó kh n trong khâu thanh toán

- Gi m uy tín

N u tình tr ng m t kh n ng chi tr tái di n nhi u l n hay nh ng thông tin v r i

ro tín d ng c a ngân hàng b ti t l ra công chúng, uy tín c a ngân hàng trên th tr ng tài chính s b gi m sút

- Phá s n ngân hàng

N u doanh nghi p, t ch c, cá nhân vay v n ngân hàng g p khó kh n trong vi c hoàn tr , nh t là nh ng món vay l n thì có th d n đ n kh ng ho ng trong ho t đ ng

c a chính ngân hàng Ngân hàng n u không chu n b k p th i cho nh ng tình hu ng

nh v y, mà th m chí dù có c ng không đ kh n ng đáp ng nhu c u rút ti n quá l n,

s nhanh chóng m t kh n ng thanh toán, d n đ n s s p đ c a ngân hàng n u ngân hàng Nhà N c không can thi p k p th i ho c không th can thi p

1.3.1.2 i v i khách hàng

Lãi vay ngân hàng là chí phí c a khách hàng, đ c h ch toán vào chi phí s n xu t

c a doanh nghi p Khi đ phát sinh n quá h n v i lãi su t l n h n (=150% lãi su t trong h n) thì chi phí c a doanh nghi p, cá nhân, t ch c s t ng lên Các khách hàng đã đang g p khó kh n trong tình hình tài chính, gi l i càng thêm khó kh n g p b i Nguy

c không có đ ti n đ tr n cho ngân hàng là đi u không th tránh kh i, d n đ n vi c phát m i tài s n th ch p, đôi khi d n đ n tình tr ng phá s n cho khách hàng

ch n các tình hu ng không có l i đã và đang x y ra và có th lan ra ph m vi r ng

- Gi i quy t h u qu r i ro đ h n ch các thi t h i đ i v i tài s n và thu nh p c a ngân hàng ây là quá trình logic ch t ch Do đó, c n có qu n tr đ đ m b o tính

- M c tiêu cu công tác qu n tr r i ro tín d ng là t i đa hóa t su t thu nh p đã

đ c đi u ch nh b i r i ro ho c gi m t i thi u s sai bi t gi a m c sinh l i th c t và

k v ng Hay nói cách khác là m c đ r i ro ho c t n th t m c các ngân hàng cho là

h p lý và đ c ki m soát trong ph m vi ngu n l c tài chính c a ngân hàng Các ngân hàng th ng m i ph i đ ng th i qu n tr r i ro v n có hi n th trên t ng danh m c kho n vay c ng nh kho n vay, t ng ho t đ ng kinh doanh riêng l ng th i các ngân hàng c ng ph i xem xét đ c r i ro tín d ng trong m i t ng quan v i các lo i r i ro khác

- Ban qu n tr ngân hàng ph i hi u rõ v m c tiêu chi n l c và kh n ng ch p

nh n r i ro c a t ch c tín d ng, h th ng qu n tr r i ro c a ngân hàng th ng m i ph i

có kh n ng nh n bi t và phân tích các lo i r i ro hi n t i và t ng lai, kh n ng phát tri n và th c hi n các tiêu chu n v i chi phí hi u qu nh m đ m b o vi c t ch c tín

d ng có s ph n ng k p th i khi phát hi n r i ro Qu n tr r i ro nhìn chung bao g m

vi c tránh r i ro, gi m thi u r i ro, và đ a ra các gi đ nh v r i ro mà t ch c tín d ng

có kh n ng g p ph i và các bi n pháp đ i phó

M t chính sách qu n tr r i ro tín d ng toàn di n bao g m 4 y u t : Xác đ nh r i ro tín d ng, đo l ng r i ro tín d ng, qu n lý r i ro tín d ng, và giám sát r i ro tín d ng

- Danh m c các kho n vay chi m t tr ng l n nh t trong tài s n có c a ngân hàng

nh ng c ng là ngu n mang l i l i nhu n cao nh t trong t ng thu nh p và c ng là n i phát sinh nhi u r i ro nh t Vì v y, qu n tr r i ro tín d ng trong ngân hàng th ng m i

ch y u là qu n lý r i ro trong ho t đ ng c p tín d ng

- Qu n tr r i ro tín d ng là vô cùng c n thi t cho ho t đ ng và s thành công lâu dài c a ngân hàng, các ngân hàng th ng m i ph i bi t rúi ra đ c các bài h c kinh nghi m cho mình t các kinh nghi m trong quá kh

1.3.3 Nhi m v c a công tác qu n tr r i ro tín d ng

R i ro x y ra là t t y u đ i v i ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng th ng m i,

và r i ro tín d ng x y ra c ng là m t t t y u khách quan Vì v y, đ ng trên quan đi m

qu n lý ngân hàng, t l t n th t d ki n đ i v i ho t đ ng tín d ng luôn đ c xác đ nh

tr c trong chi n l c ho t đ ng chung, chúng ta ch có th h n ch ch không th tránh kh i r i ro tín d ng Khi t n th t d i m c t l t n th t d ki n, ngân hàng có th coi đó là m t thành công trong công tác qu n tr r i ro làm đ c đi u đó, qu n tr

r i ro tín d ng trong ngân hàng th ng m i ph i th c hi n đ c các nhi m v sau:

- Ho ch đ nh ph ng h ng và k ho ch phòng ch ng r i ro Ph ng h ng nh m vào d đoán xác đ nh r i ro có th x y ra đ n đâu, trong đi u ki n nào, nguyên nhân

d n đ n r i ro, h u qu ra sao,…

- Ph ng h ng t ch c phòng ch ng r i ro có khoa h c nh m ch ra nh ng m c tiêu c th c n đ t đ c, ng ng an toàn, m c đ sai sót có th ch p nh n đ c

-Tham gia xây d ng các ch ng trình nghi p v , c c u ki m soát phòng ch ng

r i ro, phân quy n h n và trách nhi m cho t ng thành viên, l a ch n nh ng công c k thu t phòng ch ng r i ro, x lý r i ro và gi i quy t h u qu do r i ro gây ra m t cách nghiêm túc

- Ki m tra, ki m soát đ đ m b o vi c th c hi n theo đúng k ho ch phòng ch ng

r i ro đã ho ch đ nh, phát hi n các r i ro ti m n, các sai sót khi th c hi n giao d ch

t ng c ng công tác phòng ch ng r i ro trên c s đó đ ngh các bi n pháp đi u ch nh

và b sung nh m hoàn thi n h th ng qu n tr r i ro

1.3.4 Các công c qu n tr r i ro tín d ng

- Chính sách tín d ng

ây là y u t c n b n, là n n t ng đ qu n tr r i ro tín d ng đ t hi u qu Chính sách tín d ng đ t ra m c tiêu, các tham s đ nh h ng cho các cán b ngân hàng cho khách hàng và cho qu n tr tín d ng ngân hàng M t chính sách tín d ng t t ph i là m t

ng d ng thích h p v i nh ng thay đ i c a môi tr ng kinh doanh, chính sách tín d ng

t t s nâng cao đ c ch t l ng c a các kho n vay c bi t m t n c đang phát tri n

nh Vi t Nam, vì ngân hàng ph i thích ng v i môi tr ng kinh t th ng xuyên có

nh ng thay đ i

N i dung c b n c a chính sách tín d ng th ng bao g m:

+ Miêu t th tr ng tín d ng, m c tiêu c a ngân hàng th ng m i

+ Tiêu chu n v i nh ng danh m c cho vay

+ Quy n h n và trách nhi m c a nh ng cán b tham gia quá trình ra quy t đ nh cho vay

+ Nh ng th t c và ho t đ ng c n thi t cho v c gi i thi u xem xét đánh giá và gia quy t đ nh đ u v i yêu c u vay v n

+ Các tài li u c n có trong h s vay v n

h n ch r i ro, m i ngân hàng đ u quy đ nh h n m c c p tín d ng t i đa v i

t ng c p qu n tr Ngoài ra, ngân hàng c ng xác đ nh m c gi i h n tín d ng đ i v i

t ng lo i khách hàng riêng bi t

Gi i h n tín d ng đ c xác đ nh đúng s giúp qu n tr t t r i ro t ng th c a t ng khách hàng Nó đ c bi u hi n là m c tín d ng an toàn t i đa trong đó khách hàng qu n

lý đ c hi u qu ho t đ ng c a mình, còn v i ngân hàng thì m c r i ro này là m c r i

ro ngân hàng có th ch p nh n v i khách hàng là th p nh t, n u v t qua gi i h n này

đ r i ro đã quá m c cho phép Gi i h n tín d ng đ c xác đ nh trên c s chính sách tín d ng c a t ng th i k , x p h ng tín d ng c a khách hàng, kh n ng cung ng và

qu n tr v n c a ngân hàng

- nh giá kho n vay

ây là công c vô cùng quan tr ng trong ti n trình qu n tr r i ro tín d ng khi quy t đ nh cho vay đã đ c đ a ra Thông th ng, thu nh p c a m t kho n vay mang

l i cho ngân hàng th ng có : ti n lãi vay và phí

V c c u, lãi su t cho m t kho n vay ph i đ c xác đ nh m c đ m b o bù đ p

đ c chi phí v n đ u vào, chi phí qu n lý, ph n l i nh n mong mu n và ph n bù r i ro

c a kho n vay Lãi su t ph thu c vào th i h n c a kho n vay, giá tr và kh n ng thanh kho n c a tài s n đ m b o

giác đ th tr ng, lãi su t là giá c c a kho n vay, nó ph thu c và cung c u

c a th tr ng tín d ng t i th i đi m vay, và m c đ c nh tranh gi a các ngân hàng Trên th c t không ph i ngân hàng nào c ng có th xác đ nh đ c chính xác chi phí

ho t đ ng nên hi n nay nhi u ngân hàng v n áp d ng ph ng pháp tính giá theo lãi su t

c b n Lãi su t c a kho n vay đ c xác đ nh theo công th c :

Lãi su t c a kho n vay = lãi su t c s c ng d n + ph n bù r i ro tín d ng + ph n bù r i

ro k h n

M c đ ru ro Ph n bù r i ro (%) Không 0,00

Các ngân hàng đ nh k x p h ng tín d ng cho khách hàng (đánh giá m c đ r i ro

c a khách hàng), đánh giá l i kho n vay và tài s n th ch p đ t đó có m c phân b d phòng, đi u ch nh h n m c tín d ng, và có nh ng bi n pháp c n thi t v i nh ng kho n vay có v n đ

- Tài s n th ch p

Tài s n th ch p là ngu n tr n th hai cho ngân hàng khi khách hàng g p khó

kh n trong vi c thanh toán kho n n Tuy nhiên, kho n vay ph i đ c thu h i b ng phát

m i, đ u giá tài s n th ch p th ng khó đòi và t n kém chi phí Vì v y mà ngân hàng không nên đ a ra quy t đ nh cho vay mà ch d a trên tài s n c m c , th ch p

- a d ng hóa danh m c đ u t

M t công c quan tr ng mà các ngân hàng luôn nh c đ n khi qu n tr r i ro tín

d ng là qu n lý danh m c đ u t Qu n tr danh m c đ u t làm cân đ i và ki m ch r i

ro danh m c b ng cách nh n d ng, d báo và ki m soát m c đ r i ro v i t ng th

tr ng, t ng nghành hàng khác nhau Vi c đa d ng hóa danh m c cho vay c a ngân hàng s làm gi m đáng k r i ro trong cho vay c a ngân hàng

1.3.5 o l ng r i ro tín d ng

M t trong nh ng tính ch t c b n c a tài chính hi n đ i là tính r i ro, và vì v y t t

c các mô hình tài chính hi n đ i đ u đ c đ t trong môi tr ng r i ro Do đó, c n thi t

ph i có m t khái ni m r i ro theo quan đi m l ng và ph i xây d ng công c đ đo

l ng nó Có th s d ng nhi u mô hình khác nhau đ đánh giá r i ro tín d ng Các mô hình này r t đa d ng bao g m các mô hình đ nh l ng và mô hình đ nh tính Sau đây là

m t s mô hình đ c s d ng nhi u và đ c đánh giá là nh ng mô hình thích h p cho

qu n tr r i ro tín d ng t i các ngân hàng th ng m i

1.3.5.1 Mô hình đ nh tính v r i ro tín d ng – Mô hình 6C

i v i m i kho n vay, câu h i đ u tiên c a ngân hàng là li u khách hàng có thi n chí và kh thanh toán toán khi kho n vay đ n h n hay không ? i u này liên quan đ n

vi c nghiên c u chi ti t “6 khía c nh – 6C” c a khách hàng bao g m:

- T cách ng i vay (Character): Cán b tín d ng ph i ch c ch n r ng ng i vay

có m c đích tín d ng rõ ràng, m c đích vay có phù h p v i chính sách tín d ng hi n nay c a ngân hàng hay không Có thi n chí nghiêm ch nh tr n khi đ n h n hay không,

đ ng th i xem xét l ch s đi vay và tr n đ i v i khách hàng c , còn khách hàng m i thì c n thu th p thông tin t nhi u ngu n khác nhau

- N ng l c c a ng i vay (Capacity): Ng i đi vay ph i có n ng l c pháp lu t và

n ng l c hành vi dân s theo đúng pháp lu t đã quy đ nh i v i khách hàng là doanh nghi p ph i xem xét ng i vay có ph i là đ i di n h p pháp c a doanh nghi p

- Thu nh p c a ng i vay (Cashflow): xác đ nh ngu n tr n c a khách hàng vay

và phân tích tình hình tài hình tài chính c a khách hàng Ngay t đ u ph i n m ch c

đ c ngu n thanh toán n c a khách hàng M t d án t t đ cho vay ph i đem l i đ y

đ ti n đ tr n g c và lãi

- B o đ m ti n vay (Collateral): là đi u ki n đ ngân hàng c p tín d ng và là ngu n thu th hai có th dùng đ tr n vay cho ngân hàng

- Các đi u ki n (Conditions): ngân hàng quy đ nh các đi u ki n tùy theo chính sách tín d ng t ng th i k

- Ki m soát (Control): đánh giá nh ng nh h ng do s thay đ i c a lu t pháp, quy ch ho t đ ng, kh n ng khách hàng đáp ng các tiêu chu n c a ngân hàng

Vi c s d ng mô hình này t ng đ i đ n gi n, song h n ch c a mô hình này là nó

ph thu c vào m c đ chính xác c a ngu n thông tin thu th p, kh n ng d báo c ng

nh trình đ phân tích, đánh giá c a cán b tín d ng

1.3.5.2 Các mô hình l ng hóa r i ro tín d ng

Mô hình đ nh tính đ c xem là mô hình c đi n đ đánh giá r i ro tín d ng

Hi n nay, h u h t các ngân hàng đ u ti p c n ph ng pháp đánh giá r i ro hi n

đ i Sau đây là m t s mô hình l ng hóa r i ro tín d ng th ng đ c s d ng nhi u

X2: t s “l i nhu n tích l y/t ng tài s n”

X3: t s “l i nhu n tr c thu và lãi/t ng tài s n”

X4: t s “th giá c phi u/giá tr ghi s c a n dài h n”

X5: t s “doanh thu/t ng tài s n”

Tr s Z càng cao, thì ng i vay có xác su t v n càng th p Nh v y, khi tr s Z

th p ho c là m t s âm s là c n c đ x p khách hàng vào nhóm có nguy c v n cao

Z < 1,8: Khách hàng có kh n ng r i ro cao

1,8 < Z <3: Không xác đ nh đ c

Z > 3: Khách hàng không có kh n ng v n

B t k công ty nào có đi m s Z < 1,81 ph i đ c x p vào nhóm có nguy c r i ro tín d ng cao

u đi m: K thu t đo l ng r i ro tín d ng t ng đ i đ n gi n

Nh c đi m:

Mô hình này ch cho phép phân lo i nhóm khách hàng vay có r i ro và không có

r i ro Tuy nhiên trong th c t m c đ r i ro tín d ng ti m n ng c a m i khách hàng khác nhau t m c th p nh ch m tr lãi, không đ c tr lãi cho đ n m c m t hoàn toàn

c v n và lãi c a kho n vay

Không có lý do thuy t ph c đ ch ng minh r ng các thông s ph n ánh t m quan

- Mô hình đi m s tín d ng tiêu dùng

Ngoài mô hình đi m s Z, nhi u ngân hàng còn áp d ng mô hình cho đi m đ x

lý đ n xin vay c a ng i tiêu dùng nh : mua xe h i, trang thi t b gia đình, b t đ ng

s n,…Các y u t quan tr ng trong mô hình cho đi m tín d ng bao g m: h s tín d ng,

tu i đ i, tr ng thái tài s n, s ng i ph thu c, s h u nhà, thu nh p, đi n tho i c đ nh, tài kho n cá nhân, th i gian làm vi c.Mô hình này th ng s d ng 7-12 h ng m c, m i

h ng m c đ c cho đi m t 1-10

u đi m: mô hình lo i b đ c s phán xét ch đ ng trong quá trình cho vay và

gi m đáng k th i gian ra quy t đ nh tín d ng

Nh c đi m: mô hình không th t đi u ch nh m t cách nhanh chóng đ thích ng

v i nh ng thay đ i trong n n kinh t và cu c s ng gia đình

- Mô hình x p h ng c a Moody và Standard & Poor

R i ro tín d ng trong cho vay và đ u t th ng đ c th hi n b ng vi c x p h ng trái phi u và kho n cho vay, trong đó Moody và Standard & Poor là nh ng công ty cung

c p d ch v này t t nh t Moody và Standard & Poor x p h ng trái phi u và kho n cho vay theo 9 h ng theo ch t l ng gi m d n, trong đó 4 h ng đ u ngân hàng nên cho vay, còn các h ng sau thì không nên đ u t , cho vay

X p h ng Tình tr ng Moody’s Aaa Ch t l ng cao nh t

Aa Ch t l ng cao

A Ch t l ng v a cao h n Baa Ch t l ng v a

Ba Nhi u y u t đ u c

B u c Caa Ch t l ng kém

Ca u c có r i ro cao

C Ch t l ng kém nh t Standard & Poor’s AAA Ch t l ng cao nh t

AA Ch t l ng cao

A Ch t l ng v a cao h n BBB Ch t l ng v a

BB Ch t l ng v a th p h n

B u c CCC-CC u c có r i ro cao

C Trái phi u có l i nhu n DDD-D Không hoàn đ c v n

Tóm l i, vi c m t ngân hàng đánh giá xác su t r i ro c a ng i vay, trên c s đó

đ nh giá các kho n vay ho c kho n n chính xác đ n đâu ph thu c vào quy mô c a kho n đ u t và chi phí thu th p thông tin Các y u t liên quan đ n quy t đ nh đ u t

g m:

 Nhóm các y u t liên quan đ n ng i vay v n:

- Uy tín c a khách hàng : đ c th hi n qua l ch s vay tr c a khách hàng, n u trong su t quá trình đi vay, khách hàng luôn tr đ và đúng h n thì s t o đ c lòng tin

đ i v i ngân hàng

- C c u v n c a khách hàng; th hi n thông qua t s gi a v n huy đ ng/ v n t

có N u t l càng cao thì xác su t r i ro càng l n

- M c đ bi n đ ng c a thu nh p: V i b t k c c u v n nào, s thu nh p c ng s

có nh h ng r t l n đ n kh n ng tr n c a ng i vay Chính vì vây, th ng các công

ty có l ch s thu nh p n đ nh th ng xuyên lâu dài s h p d n các nhà đ u t h n

- Tài s n đ m b o: Là đi u ki n ch y u trong b t k m t quy t đ nh cho vay nào

nh m khuy n khích vi c s d ng v n có hi u qu đ ng th i nâng cao trách nhi m c a khách hàng trong vi c tr n ngân hàng

 Nhóm các y u t liên quan đ n th tr ng

- Chu k kinh t : Chu k kinh t nh h ng r t l n đ n tình hình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p Do đó, ngân hàng c n phân tích chu k kinh t nh m l a ch n quy t đ nh đúng vào th i đi m và nên đ u t vào ngành nào có m c đ r i ro th p

- M c lãi su t: M t m c lãi su t cao bi u hi n k t q a c a chính sách th t ch t ti n

t , th ng g n v i m c đ r i ro cao Lý do là do giá v n quá đ t nên nhà đ u t th ng

b h p d n b i nh ng d án đem l i nhi u l i nhu n, mà l i nhu n càng cao thì đ r i ro càng l n

1.3.6 Nguyên t c c a Basel v qu n lý r i ro tín d ng

y ban Basel v giám sát Ngân hàng là m t y ban bao g m các chuyên gia giám sát ho t đ ng ngân hàng đ c thành l p vào n m 1975 b i các Th ng đ c Ngân hàng Trung ng c a nhóm G10 (B , Canada, Pháp, c, Ý, Nh t B n, Hà Lan, Th y i n,

V ng qu c Anh và M ) y ban t ch c h p th ng niên t i tr s Ngân hàng Thanh toán Qu c t (BIS) t i Washington (M ) ho c t i Thành ph Basel (Th y S )

Quan đi m c a y ban Basel: s y u kém trong h th ng ngân hàng c a m t qu c gia, dù qu c gia phát tri n hay đang phát tri n, s đe d a đ n s n đ nh v tài chính trong c n i b qu c gia đó Vì v y nâng cao s c m nh c a h th ng tài chính là nhi m

v hàng đ u y ban Basel không ch bó h p ho t đ ng trong ph m vi các n c thành viên mà m r ng m i liên h v i các chuyên gia trên toàn c u và ban hành 2 n ph m:

- Nh ng nguyên t c c b n cho vi c giám sát ho t đ ng c a ngân hàng m t cách

hi u qu (h th ng các nguyên t c và chu n m c v bi n pháp th n tr ng)

- Tài li u h ng d n (đ c c p nh t đ nh k ) v i các khuy n cáo, các h ng d n

và tiêu chu n c a y ban Basel

Nh v y t ch là di n đàn trao đ i kinh nghi m, h p tác qu c t v thanh tra và giám sát ngân hàng, y ban Basel v giám sát ngân hàng ngày nay đã tr thành c quan xây d ng và phát tri n các chu n m c ngân hàng đ c qu c t công nh n y ban Basel

đã ban hành 17 nguyên t c v qu n lý n x u mà th c ch t là đ a ra các nguyên t c trong qu n tr r i ro tín d ng, đ m b o tính hi u qu và an toàn trong ho t đ ng c p tín

d ng Các nguyên t c này t p trung vào các n i dung c b n sau đây:

- Xây d ng môi tr ng tín d ng thích h p (3 nguyên t c): trong n i dung này, y ban Basel yêu c u h i đ ng qu n tr ph i th c hi n phê duy t đ nh k chính sách r i ro tín d ng, xem xét r i ro tín d ng và xây d ng m t chi n l c xuyên su t trong ho t

đ ng c a ngân hàng (t l n x u, m c đ ch p nh n r i ro…) Trên c s này, ban

t ng giám đ c có trách nhi m th c thi các đ nh h ng này và phát tri n các chính sách,

th t c nh m phát hi n, đo l ng, theo dõi và ki m soát n x u trong m i ho t đ ng,

c p đ c a t ng kho n tín d ng và c danh m c đ u t Các ngân hàng c n xác đ nh và

qu n lý r i ro tín d ng trong m i s n ph m và ho t đ ng c a mình, đ c bi t là các s n

ph m m i ph i có s phê duy t c a h i đ ng qu n tr ho c y ban c a h i đ ng qu n

tr

- Th c hi n c p tín d ng lành m nh (4 nguyên t c): các ngân hàng c n xác đ nh rõ ràng các tiêu chí c p tín d ng lành m nh (th tr ng m c tiêu, đ i t ng khách hàng,

đi u kho n và đi u ki n c p tín d ng…) Ngân hàng c n xây d ng các h n m c tín

d ng cho t ng lo i khách hàng vay v n và nhóm khách hàng vay v n đ xác đ nh các

lo i hình r i ro tín d ng khác nhau nh ng có th so sánh và theo dõi đ c trên c s x p

h ng tín d ng n i b đ i v i khách hàng trong các l nh v c, ngành ngh khác nhau Ngân hàng ph i có quy trình rõ ràng trong phê duy t tín d ng, các s a đ i tín d ng v i

s tham gia c a các b ph n ti p th , b ph n ph n tích tín d ng và b ph n c p tín

d ng, phân rõ trách nhi m các b ph n tham gia đ ng th i c n phát tri n đ i ng nhân viên qu n lý r i ro tín d ng có kinh nghi m, có ki n th c nh m đ a ra các nh n đ nh

th n tr ng trong vi c đánh giá, phê duy t và qu n lý r i ro tín d ng Vi c c p tín d ng

c n đ c th c hi n trên c s giao d ch công b ng gi a các bên, đ c bi t c n có s c n

tr ng và đánh giá h p lý đ i v i các kho n tín d ng c p cho các khách hàng có quan h

- Duy trì m t quá trình qu n lý, đo l ng và theo dõi tín d ng phù h p (10 nguyên

t c): Các ngân hàng c n có h th ng qu n lý m t cách c p nh t đ i v i các danh m c

đ u t có r i ro tín d ng, bao g m c p nh t h s tín d ng, thu th p thông tin tài chính

hi n hành, d th o các v n b n nh h p đ ng vay… theo quy mô và m c đ ph c t p

c a ngân hàng ng th i h th ng này ph i có kh n ng n m b t và ki m soát tình hình tài chính, s tuân th các giao kèo c a khách hàng … đ phát hi n k p th i nh ng kho n vay có v n đ Ngân hàng c n có h th ng kh c ph c s m đ i v i các kho n tín d ng

x u, qu n lý các kho n tín d ng có v n đ Các chính sách r i ro tín d ng c a ngân hàng c n ch rõ cách th c qu n lý các kho n tín d ng có v n đ Trách nhi m đ i v i các kho n tín d ng này có th đ c giao cho b ph n ti p th hay b ph n x lý n ho c

k t h p c hai b ph n này, tùy theo quy mô và b n ch t c a m i kho n tín d ng y ban Basel c ng khuy n khích các ngân hàng phát tri n và xây d ng h th ng x p h ng tín d ng n i b trong qu n lý r i ro tín d ng, giúp phân bi t các m c đ r i ro tín d ng trong các tài s n có ti m n ng r i ro c a ngân hàng

Nh v y trong xây d ng mô hình qu n lý r i ro tín d ng, nguyên t c Basel có m t

s đi m c b n:

- Phân tách b máy c p tín d ng theo các b ph n ti p th , b ph n phân tích tín

d ng và b ph n phê duy t tín d ng c ng nh trách nhi m r ch ròi c a các b ph n tham gia

đ ng th i c ng là ngu n mang l i l i nhu n ch y u cho ngân hàng Tuy nhiên, g n

li n v i tín d ng là nguy c phát sinh r i ro tín d ng Khi có r i ro tín d ng s gây nên nhi u tác đ ng x u không ch v i b n thân ngân hàng mà có th v i toàn h

th ng ngân hàng và n n kinh t h n ch r i ro tín d ng và nâng cao ch t l ng

ho t đ ng, các ngân hàng c n n m rõ b n ch t, nguyên nhân, d u hi u r i ro, t đó tri n khai các bi n pháp phù h p đ qu n tr và nâng cao công tác qu n tr r i ro tín

d ng

CH NG 2: TH C TR NG QU N TR R I RO TÍN D NG T I NGÂN

CHI NHÁNH 4 2.1 Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn Thanh Hóa chi nhánh 4

2.1.1 L ch s hình thành và phát tri n

Ngân hàng Phát tri n nông nghi p Vi t Nam đ c thành l p theo Ngh đ nh s 53/H BT ngày 26/3/1988 c a H i đ ng B tr ng (nay là Chính ph ) v vi c thành l p các ngân hàng chuyên doanh, trong đó có ngân hàng Phát tri n nông nghi p Vi t Nam

ho t đ ng trong l nh v c nông nghi p, nông thôn

Ngân hàng Phát tri n nông nghi p hình thành trên c s ti p nh n t ngân hàng Nhà n c: t t c các chi nhánh ngân hàng Nhà n c huy n, phòng tín d ng nông nghi p, qu ti t ki m t i các chi nhánh ngân hàng Nhà n c t nh, thành ph Ngân hàng Phát tri n nông nghi p trung ng đ c hình thành trên c s ti p nh n V tín d ng nông nghi p ngân hàng Nhà n c và m t s cán b c a V tín d ng Th ng nghi p, ngân hàng u t và xây d ng, V k toán và m t s đ n v

Ngày 14/11/1990, Ch t ch H i đ ng B tr ng (nay là Th t ng Chính ph ) ký quy t đ nh s 400/CT thành l p ngân hàng Nông nghi p Vi t Nam thay th ngân hàng Phát tri n nông thôn Vi t Nam Ngân hàng Nông nghi p là ngân hàng th ng m i đa

n ng, ho t đ ng ch y u trên l nh v c nông nghi p, nông thôn, là m t pháp nhân, h ch toán kinh t đ c l p, t ch , t ch u trách nhi m v ho t đ ng c a mình tr c pháp lu t Ngày 15/11/1996, đ c Th t ng Chính ph y quy n, Th ng đ c ngân hàng Nhà n c Vi t Nam ký quy t đ nh s 280/Q -NHNN đ i tên ngân hàng Nông nghi p

Vi t Nam thành ngân hàng Nông nghi p và phát tri n nông thôn Vi t Nam

Ngân hàng Nông nghi p và phát tri n nông thôn ho t đ ng theo mô hình T ng công ty 90, là doanh nghi p Nhà n c h ng đ c bi t, ho t đ ng theo Lu t các t ch c tín d ng và ch u s qu n lý tr c ti p c a ngân hàng Nhà n c Vi t Nam Là m t th

th ng nh t v i 2.300 chi nhánh và phòng giao d ch, quan h đ i lý v i 1.034 ngân hàng

t i 95 qu c gia và vùng lãnh th

n cu i n m 2009, t ng tài s n c a Agribank đ t x p x 470.000 t đ ng, t ng 22% so v i n m 2008; t ng ngu n v n đ t 434.331 t đ ng, t ng d n n n kinh t đ t 354.112 t đ ng, trong đó cho vay nông nghi p nông thôn đ t 242.062 t đ ng

Chi nhánh s 4 là chi nhánh ngân hàng c p 2, đ n v tr c thu c NHNo & PTNT Thanh Hóa, đ c thành l p t tháng 8 n m 1996, tr s đ t t i 389 Tr n H ng o-Nam Ng n-TP Thanh Hóa G n 15 n m ho t đ ng, chi nhánh s 4 đã không ng ng l n

m nh c v s l ng và ch t l ng, là chi nhánh có t c đ t ng tr ng cao và n đ nh

Chi nhánh ho t đ ng kinh doanh chính trong l nh v c ti n t , tín d ng, thanh toán

n nay chi nhánh s 4 đã có quan h v i 9 nghìn khách hàng, trong đó có h n 5 nghìn khách hàng ti n g i, 1,5 nghìn khách hàng vay v n và 2,5 khách hàng s d ng các d ch

v khác

n cu i n m 2009 chi nhánh đã có t ng ngu n v n huy đ ng 220 t đ ng, t ng

d n cho vay 200 t đ ng, doanh s chuy n ti n thanh toán qua ngân hàng hàng n m trên 1.000 t đ ng, so v i các TCTD khác cùng trên đ a bàn chi m th ph n đ n 60% c

v ngu n v n, d n và ho t đ ng d ch v

Hi n nay, h th ng các s n ph m d ch v mà NH cung c p r t đa d ng, phong phú

v i nhi u ti n ích t o nhi u thu n l i cho khách hàng V i công ngh hi n đ i, thái đ

ph c v ân c n, chu đáo đã góp ph n thu hút khách hàng và ph c v t t h n

Chi nhánh cung c p đ n khách hàng t t c các s n ph m d ch v NH v i ch t

l ng cao nh : chuy n ti n đi n t , mua bán ngo i t , thanh toán qu c t , chi tr ki u

h i…

Thông qua vi c khai thác t i đa m i ngu n v n trên đ a bàn, tranh th ngu n v n

đi u hòa c a NHNo & PTNT Thanh Hóa, chi nhánh đã th c hi n các nghi p v cho vay, b o lãnh đáp ng t t nh t nhu c u v n tín d ng ph c v cho phát tri n s n xu t kinh doanh, xu t kh u lao đ ng và các nhu c u tiêu dùng ph c v đ i s ng sinh ho t

V n tín d ng c a chi nhánh trong nh ng n m qua đã góp ph n quan tr ng th c hi n các

ch tr ng, ch ng trình kinh t tr ng đi m c a thành ph , đ c bi t ngu n v n c a chi nhánh góp ph n t ng thu nh p bình quân đ u ng i, t ng t ng s n ph m xã h i, t ng thu

- Ti p nh n các ngu n v n tài tr , v n y thác c a Chính Ph , chính quy n đ a

ph ng và các t ch c kinh t , các cá nhân trong n c và n c ngoài theo qui đ nh c a NHNN Vi t Nam

- c phép vay v n các t ch c tài chính, tín d ng khác ho t đ ng trên đ a bàn

Vi t Nam và t ch c tín d ng n c ngoài khi đ c T ng giám đ c NHNN & PTNT

Vi t Nam cho phép

- Có th vay v n ng n h n c a NHNH d i hình th c tái c p v n