Khái ni m cho vay tiêu dùng .... Phân lo i cho vay tiêu dùng ..... Cho vay tiêu dùng theo th tín d ng .... Không ng ng phát tri n công ngh ngân hàng ..... Khách hàng vay và m c đích vay
Trang 1Giáo viên h ng d n : TS Châu ình Ph ng
Trang 2L I C M N
L i đ u tiên, em xin g i l i c m n chân thành đ n th y giáo – TS Châu ình
Ph ng, ng i đã tr c ti p h ng d n em trong su t quá trình th c hi n khóa lu n t t nghi p hoàn thi n đ c khóa lu n này em đã nh n đ c s giúp đ nhi t tình, ch
b o và h ng d n c a th y, em đã tìm ra đ c nh ng đi m thi u sót c a mình trong quá trình th c hi n, giúp em có th k p th i s a ch a đ hoàn thành khóa lu n m t cách t t nh t
Em xin g i l i c m n t i ban lãnh đ o tr ng i h c Th ng Long, các th y
cô giáo trong t b môn Kinh t tr ng i h c Th ng Long đã t o đi u ki n cho em
đ c th c hi n khóa lu n và giúp đ em hoàn thành đ tài c a mình
Em c ng xin cám n các cô chú và các anh ch cán b nhân viên công tác t i Phòng tín d ng – Ngân hàng Th ng m i C Ph n Quân i – chi nhánh i n Biên
Ph đã quan tâm và t n tình giúp đ , cung c p tài li u th c t cho em đ em có th hoàn thành khóa lu n
Xin g i l i c m n đ n gia đình và b n bè đã đ ng viên, khích l em trong su t quá trình th c hi n khóa lu n
Trang 3M C L C
L I M U 2
CH NG 1: M T S V N V C S LÝ LU N VÀ TH C TI N C A CHO VAY TIÊU DÙNG 1
1.1 Cho vay tiêu dùng c a Ngân hàng th ng m i 1
1.1.1 C s th c ti n hình thành cho vay tiêu dùng 1
1.1.2 Khái ni m cho vay tiêu dùng 3
1.1.3 c đi m c a cho vay tiêu dùng 3
1.1.3.1 Khách hàng vay và m c đích vay 3
1.1.3.2 Quy mô và s l ng 3
1.1.3.3 Chi phí và r i ro 4
1.1.3.4 Lãi su t 4
1.1.3.5 L i nhu n 4
1.1.3.6 Nhu c u vay 5
1.1.3.7 Ngu n tr n 5
1.1.4 Phân lo i cho vay tiêu dùng 5
1.1.4.1 C n c vào ph ng th c hoàn tr 5
1.1.4.2 C n c vào m c đích vay 7
1.1.4.3 C n c vào ngu n g c c a kho n n 7
1.1.5 M t s ph ng pháp cho vay tiêu dùng 11
1.1.6 L i ích c a cho vay tiêu dùng: 11
1.1.6.1 i v i ng i tiêu dùng: 11
1.1.6.2 i v i nhà s n xu t – kinh doanh 12
1.1.6.3 i v i ngân hàng th ng m i 12
1.1.6.4 i v i n n kinh t 13
1.2 Các nhân t nh h ng đ n kh n ng m r ng cho vay tiêu dùng c a NHTM 13
1.2.1 Nhóm nhân t thu c v b n thân ngân hàng 13
1.2.1.1 nh h ng phát tri n c a ngân hàng 13
1.2.1.2 N ng l c tài chính c a ngân hàng 13
1.2.1.3 Chính sách tín d ng c a ngân hàng 14
1.2.1.4 S l ng, trình đ c ng nh đ o đ c ngh nghi p c a các b tín d ng 14
1.2.1.5 Trình đ khoa h c công ngh và kh n ng qu n lý c a ngân hàng 15
1.2.2 Nhóm nhân t thu c v khách hàng 15
Trang 41.2.2.1 N ng l c vay v n c a khách hàng 15
1.2.2.2 Kh n ng đáp ng các đi u ki n khi vay c a khách hàng 16
1.2.3.Nhóm nhân t thu c v môi tr ng ho t đ ng c a ngân hàng 16
1.2.3.1 Tình tr ng kinh t v mô 16
1.2.3.2 Quan đi m thúc đ y l nh v c tiêu dùng trong n c c a Chính ph 17
1.2.3.3 Môi tr ng pháp lu t 17
1.2.3.4 Môi tr ng v n hoá - xã h i 17
CH NG 2: TH C TR NG HO T NG CHO VAY TIÊU DÙNG T I NGÂN HÀNG TMCP QUÂN I – CHI NHÁNH I N BIÊN PH 19
2.1 T ng quan v Ngân hàng TMCP Quân i – chi nhánh i n Biên Ph 19
2.1.1 L ch s hình thành và phát tri n c a MB i n Biên Ph 19
2.1.2 C c u t ch c c a MB i n Biên Ph 20
2.1.2.1 Ban giám đ c 20
2.1.2.2 Phòng quan h khách hàng 21
2.1.2.3 Phòng k toán và d ch v khách hàng 21
2.1.3 Tình hình ho t đ ng kinh doanh c a MB i n Biên Ph 22
2.1.3.1 Tình hình huy đ ng v n 22
2.1.3.2 Tình hình s d ng v n 24
2.1.3.3 M t s ho t đ ng khác c a Ngân hàng: 27
2.1.3.4 K t qu ho t đ ng kinh doanh c a MB i n Biên Ph 27
2.2 Ho t đ ng cho vay tiêu dùng t i NH TMCP Quân i - chi nhánh i n Biên Ph 28
2.2.1 Khái quát chung v cho vay tiêu dùng t i NHTMCP Quân i 28
2.2.2 Khái quát chung v cho vay tiêu dùng t i MB i n Biên Ph 29
2.2.3 Quy trình cho vay 30
2.2.3.1 Cho vay mua chung c , đ t d án 30
2.2.3.2 Cho vay mua xe tr góp 31
2.2.3.3 Cho vay du h c 33
2.2.3.4 Cho vay cá nhân tín ch p 35
2.2.3.5 Quy trình nghi p v 36
2.2.4 So sánh các hình thái cho vay tiêu dùng c a MB i n Biên Ph v i các Ngân hàng TMCP khác 37
2.2.5 Th c tr ng ho t đ ng cho vay tiêu dùng t i MB i n Biên Ph 38
2.2.5.1 Doanh s và d n c a cho vay tiêu dùng 38
Trang 52.2.5.2 C c u d n cho vay tiêu dùng 41
2.2.5.3 Thu lãi cho vay tiêu dùng: 43
2.2.5.4 N quá h n 45
2.3 ánh giá v ho t đ ng cho vay tiêu dùng t i MB i n Biên Ph 46
2.3.1 Nh ng k t qu mà ngân hàng đã đ t đ c 46
2.3.2 M t s t n t i và nguyên nhân 48
CH NG 3: GI I PHÁP M R NG HO T NG CHO VAY TIÊU DÙNG T I NGÂN HÀNG TMCP QUÂN I – CHI NHÁNH I N BIÊN PH 52
3.1 nh h ng phát tri n ho t đ ng cho vay tiêu dùng t i MB i n Biên Ph 52
3.2 Gi i pháp đ y m nh ho t đ ng cho vay tiêu dùng t i MB i n Biên Ph 53
3.2.1 Xây d ng chi n l c marketing ngân hàng 53
3.2.1.1 Phòng quan h khách hàng c a MB i n Biên Ph c n xây d ng m t chi n l c khách hàng lâu dài 54
3.2.1.2 y m nh chính sách giao ti p – khuy ch tr ng 55
3.2.1.3 Hoàn thi n chính sách thông tin, nghiên c u, tìm hi u, đi u tra v các y u t có liên quan t i cho vay tiêu dùng 57
3.2.2 Hoàn thi n các s n ph m cho vay tiêu dùng c a ngân hàng 58
3.2.3 S n ph m đ xu t c th 61
3.2.3.1 Cho vay tiêu dùng theo th tín d ng 62
3.2.3.2 Cho vay tr góp xây d ng, s a ch a nhà 62
3.2.3.4 Cho vay du h c t i ch 63
3.2.4 Nâng cao s l ng c ng nh ch t l ng ngu n nhân l c 63
3.2.5 M r ng m ng l i c a ngân hàng 65
3.2.6 Áp d ng h th ng tính đi m tín d ng đ i v i khách hàng 65
3.2.7 Ng n ch n s gia t ng c a n quá h n 66
3.2.8 T ng c ng công tác ki m tra ki m soát 66
3.2.9 Không ng ng phát tri n công ngh ngân hàng 67
3.2.10 Thu h p d n tín d ng vay b t đ ng s n và ch ng khoán 68
3.3 M t s ki n ngh 69
3.3.1 Ki n ngh đ i v i s qu n lý v mô c a Nhà n c 69
3.3.2 Ki n ngh đ i v i Ngân hàng Nhà n c 70
K T LU N 73
Trang 6DANH M C CH VI T T T
ACB Ngân hàng Th ng m i C ph n Á Châu
CBCNV Cán b công nhân viên
Techcombank Ngân hàng Th ng m i C ph n K Th ng Vi t Nam
Vietcombank Ngân hàng Ngo i Th ng Vi t Nam
Trang 7DANH M C B NG BI U
B ng 2.1 : Tình hình huy đ ng v n 2007- 2009 23
B ng 2.2 : C c u d n cho vay 2007- 2009 25
B ng 2.3: K t qu ho t đ ng kinh doanh 28
B ng 2.4 : Doanh s cho vay tiêu dùng 38
B ng 2.5: D n cho vay tiêu dùng 39
B ng 2.6: D n cho vay tiêu dùng ng n h n, trung và dài h n 40
B ng 2.7: C c u d n cho vay tiêu dùng 41
B ng 2.8: Thu lãi cho vay tiêu dùng so v i thu lãi cho vay khác 43
B ng 2.9: Thu lãi cho vay tiêu dùng so v i thu lãi cho vay KHCN 44
B ng 2.10: T tr ng thu lãi cho vay tiêu dùng so v i thu lãi cho vay KHDN 45
B ng 2.11: N quá h n cho vay tiêu dùng 45
Trang 8DANH M C BI U
S đ 2.1: B máy t ch c c a MB i n Biên Ph 20
Bi u đ 2.1: Tình hình huy đ ng v n 2007- 2009 23
Bi u đ 2.2: T c đ t ng tr ng c a d n cho vay 26
Bi u đ 2.3: T tr ng doanh s cho vay tiêu dùng và doanh s cho vay 39
Bi u đ 2.4: T tr ng d n cho vay tiêu dùng và d n cho vay 40
Bi u đ 2.5: C c u d n cho vay tiêu dùng 2007- 2009 42
Bi u đ 2.6: T tr ng thu lãi t cho vay tiêu dùng so v i thu lãi t cho vay KHDN 45
Trang 9L I M U
1 Tính c p thi t c a khóa lu n
Cu c kh ng ho ng tài chính th gi i khi n cho n n kinh t toàn c u lâm vào tình tr ng suy thoái và khó có th h i ph c trong m t vài n m Trong n l c khôi ph c
l i n n kinh t , các gói h tr tài chính cùng v i chính sách kích c u đang đ c Chính
ph Vi t Nam c ng nh các n c khác tri n khai trên toàn th gi i Cùng v i ch ng trình h tr lãi su t, ho t đ ng cho vay tiêu dùng đang đ c các ngân hàng th ng m i không ng ng m r ng và thu hút đ c s quan tâm c a khách hàng
T i Vi t Nam hi n nay, cho vay tiêu dùng là m t ho t đ ng còn khá m i m , đang giai đo n đ u phát tri n và h a h n là m t m ng th tr ng đ y ti m n ng, mang l i kh n ng sinh l i cao cho các t ch c tín d ng Tiêu dùng là nhu c u t t y u
c a con ng i Tr c kia, cu c s ng còn nhi u khó kh n thi u th n, nhu c u c a con
ng i ch là nh ng nhu c u thi t y u nh t: n no, m c m… thì ngày nay nhu c u c a con ng i đã không ch là nh v y n a Cu c s ng ngày càng phát tri n thì m c s ng
đ c c i thi n, thu nh p t ng lên, ng i dân ngày càng có nhu c u s a sang, mua s m nhà c a, mua s m đ dùng “xa x ” đ t ti n hay đi du l ch… nh ng n u ch cho đ n khi
có đ ngu n tài chính đ tài tr cho nh ng nhu c u tiêu dùng này thì s b l nh ng c
h i khác ho c h ph i ch t chiu dành d m trong nhi u n m m i có đ Vì v y cho vay tiêu dùng xu t hi n là “v c u tinh” cho nh ng ng i tiêu dùng mu n th a mãn nhu
c u tiêu dùng ngay mà không ph i ch đ i lâu
Sau m t th i gian th c t p, tìm tòi và h c h i t i Ngân hàng Th ng m i C
ph n Quân đ i – Chi nhánh i n Biên Ph , em nh n th y ngân hàng đã b t đ u quan tâm t i ho t đ ng cho vay tiêu dùng nh ng ho t đ ng này v n ch a th c s tr thành
ho t đ ng l n c a ngân hàng Chính vì v y, vi c ti p t c nghiên c u và đ a ra các gi i pháp đ m r ng nghi p v cho vay tiêu dùng s có ý ngh a l n đ i v i s đa d ng hóa
ho t đ ng c a ngân hàng Do đó, em đã l a ch n đ tài:
“Gi i pháp m r ng ho t đ ng cho vay tiêu dùng t i Ngân hàng Th ng m i
C ph n Quân i – chi nhánh i n Biên Ph ”
2 M c đích nghiên c u c a khóa lu n
Nghiên c u nh ng lý lu n c b n v ho t đ ng cho vay tiêu dùng, l i ích c a cho vay tiêu dùng và các nhân t nh h ng đ n ho t đ ng cho vay tiêu dùng, t đó nêu b t đ c vai trò quan tr ng c a cho vay tiêu dùng t i ngân hàng th ng m i
Trang 10i sâu tìm hi u nh ng k t qu đ t đ c c ng nh nh ng h n ch trong ho t
đ ng cho vay tiêu dùng t i Ngân hàng Th ng m i C Ph n Quân i – chi nhánh
i n Biên Ph c ng nh nguyên nhân c a nh ng k t qu , h n ch đó
a ra nh ng gi i pháp nh m hoàn thi n nguyên nhân d n đ n nh ng h n ch trong ho t đ ng cho vay tiêu dùng t i Ngân hàng Th ng m i C Ph n Quân i – chi nhánh i n Biên Ph , t đó đ xu t m t s bi n pháp m r ng ho t đ ng cho vay tiêu dùng c a ngân hàng
3 i t ng, ph m vi nghiên c u
tài t p trung các v n đ c b n v ho t đ ng cho vay tiêu dùng c a ngân hàng th ng m i Phân tích, đi sâu nghiên c u ho t đ ng cho vay tiêu dùng c a Ngân hàng Th ng m i C Ph n Quân i – chi nhánh i n Biên Ph t n m 2007 t i n m
2009 Trên c s lý lu n và th c ti n, đ a ra m t s ý ki n nh m phát tri n ho t đ ng này t i ngân hàng
Ngoài l i m đ u, danh m c ch vi t t t, danh m c b ng bi u và bi u đ , khóa
lu n bao g m 3 ch ng v i n i dung c b n nh sau:
Ch ng 1: M t s v n đ c b n v c s lý lu n và th c ti n c a cho vay tiêu dùng
Ch ng 2: Th c tr ng ho t đ ng cho vay tiêu dùng t i Ngân hàng Th ng m i
C ph n Quân đ i – chi nhánh i n Biên Ph
Ch ng 3: Gi i pháp m r ng ho t đ ng cho vay tiêu dùng t i Ngân hàng
Th ng m i C ph n Quân đ i – chi nhánh i n Biên Ph
Trang 11
CH NG 1: M T S V N V C S LÝ LU N VÀ TH C TI N C A
CHO VAY TIÊU DÙNG 1.1 Cho vay tiêu dùng c a Ngân hàng th ng m i
1.1.1 C s th c ti n hình thành cho vay tiêu dùng
Cho vay là m t ch c n ng kinh t quan tr ng và là ho t đ ng c b n c a các NHTM Tuy nhiên, t x a t i nay, các NHTM m i ch quan tâm đ n cho vay các DN
s n xu t kinh doanh hàng hóa mà ch a th c s chú ý t i nhu c u vay tiêu dùng c a
ng i dân
Trong lch s , h u h t các NHTM không tích c c cho vay đ i v i các cá nhân
và h gia đình b i h tin r ng các kho n cho vay tiêu dùng nói chung có quy mô r t
nh v i r i ro v n t ng đ i cao và do đó làm chúng tr nên có m c sinh l i th p
u th k này, các ngân hàng b t đ u d a nhi u h n vào ti n g i c a khách hàng đ tài tr cho nh ng món vay th ng m i l n Và r i, s c nh tranh kh c li t trong vi c giành gi t ti n g i và cho vay đã bu c các ngân hàng ph i h ng t i ng i tiêu dùng
nh là m t khách hàng trung thành ti m n ng Hi n nay, tín d ng tiêu dùng đã tr thành m t trong nh ng lo i hình tín d ng có m c t ng tr ng nhanh nh t và ng i tiêu dùng v n ti p t c là ngu n v n ch y u c a NHTM và t o ra m t trong s nh ng ngu n thu quan tr ng nh t
Cu c s ng ngày càng phát tri n, nhu c u vay tiêu dùng gia t ng m nh m g n
li n v i nhu c u v hàng tiêu dùng lâu b n nh nhà, xe, đ g sang tr ng, nhu c u du
lch… đ i v i l c l ng k thu t r ng l n N u ta l p m t b ng th ng kê nh ng nhu
c u c a m t đ i ng i thì đó là m t con s vô h n, đó là nh ng nhu c u t đ n gi n
nh đ c n, m c, h c hành đ n nh ng nhu c u ph c t p h n nh du l ch, vui ch i
gi i trí, nhu c u đ c tôn tr ng… Tuy nhiên, đ nhu c u đ c đáp ng đúng lúc, đúng
th i đi m không ph i lúc nào c ng d dàng th c hi n đ c b i nó còn ph thu c vào
m t nhân t r t quan tr ng, đó là kh n ng thanh toán ôi khi ch vì không có kh
n ng thanh toán mà ta mu n có m t chi c xe máy đ đi l i thì nhu c u đi l i b ng xe máy l i không nhi u n a Ho c nh chúng ta c n ti n đ đ u t đi h c, khi ra tr ng ta
có th d dàng tìm vi c và ki m ti n Nh ng hi n t i ta l i không có ti n thì c m
đ c đi h c hay có vi c làm t t c ng bay xa V y t i sao chúng ta l i không th có
đ c xe máy, ngôi nhà m i đ hay là đi h c tr c khi chúng ta có th có đ ti n trong t ng lai
ây th c s là m t v n đ quan tr ng, làm th nào đ gi i quy t mâu thu n gi a nhu c u tiêu dùng và kh n ng thanh toán này
Trên th c t có hai cách gi i quy t:
Trang 12- Cách th nh t là mua bán ch u Tuy nhiên cách này ch có l i đ i v i ng i mua, còn b t l i đ i v i ng i bán Ng i mua s đ c s d ng hàng hóa tr c khi có
đ s ti n c n thi t, nh ng ng i bán s thu h i v n ch m ho c th m chí b ng i mua không tr ti n Khi c n ti n đ nh p hàng ho c m r ng s n xu t kinh doanh thì đ n
l t ng i bán l i d r i vào tình tr ng thi u ph ng ti n thanh toán Vì v y, cách mua bán chu không ph bi n và kh thi, l i g p nhi u r i ro
- Cách th hai là ng i mua đi vay ti n, h s c m giác là đã đ ph ng ti n thanh toán Cách này v a th a mãn nhu c u c a ng i tiêu dùng và nhà s n xu t c ng bán đ c hàng
Nh v y là c n đ n m t t ch c th ba h tr c ng i mua và ng i bán đ h luôn luôn có ph ng ti n thanh toán đ i v i các nhu c u c a h Không m t t ch c nào đ m nhi m đ c v trí này t t b ng các trung gian tài chính, mà quan tr ng nh t là các NHTM
Ngân hàng phát tri n ho t đ ng cho vay tiêu dùng c ng là cách đ ngân hàng gia t ng l i nhu n, đ c bi t là trong môi tr ng c nh tranh kh c li t ngày nay Nhi u hãng l n khi thi u v n đã không tìm đ n ngân hàng đ vay ti n mà thay vì đó h t tài
tr ch y u b ng phát hành c phi u và trái phi u Thêm vào đó nhi u Công ty tài chính ho c gi a các ngân hàng c nh tranh v i nhau trong cho vay làm cho th ph n cho vay các DN c a ngân hàng b gi m sút bu c ngân hàng ph i m r ng th tr ng cho vay tiêu dùng, h ng t i ng i tiêu dùng nh là m t khách hàng trung thành ti m
n ng Ngân hàng cho vay tiêu dùng m t m t t ng thu nh p cho b n thân ngân hàng,
m t khác t o ra uy tín cho ngân hàng
M t lý do khác góp ph n vào s hình thành cho vay tiêu dùng đó là đ c đi m luân chuy n hàng hóa tiêu dùng Ngân hàng cho vay đ i v i DN và cá nhân là m t
m ng ho t đ ng quan tr ng c a ngân hàng Quá trình s n xu t và l u thông hàng hóa
n u nh không có tiêu dùng thì t t y u s b t c ngh n, hàng hóa không tiêu th đ c
d n t i DN b đ ng v n và đ ng nhiên quá trình s n xu t không th ti p t c Vai trò c a ngân hàng lúc này tr lên quan tr ng h n bao gi h t Ngân hàng cho ng i tiêu dùng vay v n đã t o ra kh n ng thanh toán cho h tr c khi h tích l y đ s ti n
c n thi t Khách hàng có ti n s tìm đ n DN mua hàng và DN tiêu th đ c hàng hóa
T đó DN có ti n s tr đ c n cho ngân hàng Khi đã tiêu th đ c hàng hóa, DN s
m r ng s n xu t và s tìm t i ngân hàng đ ti p t c vay v n Nh v y, ngân hàng cho vay tiêu dùng s có l i cho c ba bên: ng i tiêu dùng, DN và ngân hàng
Ng i tiêu dùng có thu nh p đ u đ n (ti n công) đ tr n ngân hàng M t s
t ng l p ng i tiêu dùng có thu nh p khá ho c cao, thu nh p t ng đ i n đ nh thì vay
Trang 13tiêu dùng giúp h nâng cao m c s ng, t ng kh n ng đ c đào t o… giúp h nhi u c
h i tìm ki m công vi c có m c thu nh p cao h n
Trong cu c s ng ngày càng hi n đ i, vay tiêu dùng đã tr nên c n thi t h n bao
gi h t và s hình thành cho vay tiêu dùng đã tr thành đi u t t y u
1.1.2 Khái ni m cho vay tiêu dùng
V y th nào là cho vay tiêu dùng?
Tr c h t, cho vay tiêu dùng đ c hi u là hình th c tài tr cho m c đích chi tiêu c a cá nhân, h gia đình Các kho n cho vay tiêu dùng là ngu n tài chính quan
tr ng giúp ng i tiêu dùng có th trang tr i các nhu c u trong cu c s ng nh nhà ,
ph ng ti n đi l i, ti n nghi sinh ho t, h c t p, du l ch, y t … tr c khi h có đ kh
n ng v tài chính đ h ng th
Tuy nhiên, m t khái ni m mang tính đ y đ v cho vay tiêu dùng t i NHTM là:
"Cho vay tiêu dùng là m t hình th c qua đó ngân hàng chuy n cho khách hàng (cá nhân hay h gia đình) quy n s d ng m t l ng giá tr (ti n) trong m t kho ng th i gian nh t đ nh, v i nh ng tho thu n mà hai bên đã ký k t (v s ti n c p, th i gian
c p, lãi su t ph i tr …) nh m giúp cho khách hàng có th s d ng nh ng hàng hoá và
d ch v tr c khi h có kh n ng chi tr , t o đi u ki n cho h có th h ng m t cu c
s ng cao h n"
1.1.3 c đi m c a cho vay tiêu dùng
Cho vay tiêu dùng có nh ng đ c đi m riêng khác v i tín d ng ngân hàng nói chung:
1.1.3.1 Khách hàng vay và m c đích vay
Khách hàng vay là cá nhân và h gia đình M c đích vay nh m ph c v nhu c u tiêu dùng c a cá nhân, h gia đình không ph i xu t phát t m c đích kinh doanh Do
đó ph thu c vào nhu c u, tính cách c a t ng đ i t ng khách hàng và chu k kinh t
c a ng i đi vay M c thu nh p và trình đ dân trí tác đ ng l n đ n nhu c u vay tiêu dùng Nh ng ng i có thu nh p cao có xu h ng vay nhi u h n so v i thu nh p hàng
n m c a mình i v i nh ng ng i có trình đ h c v n cao, vi c vay m n là m t công c đ đ t đ c m c s ng nh mong mu n ch không ph i m t l a ch n chi dùng trong tr ng h p kh n c p
1.1.3.2 Quy mô và s l ng
Quy mô món vay nh nh ng s l ng món vay l n Do các cá nhân vay nh m
m c đích tiêu dùng mà giá tr hàng hóa d ch v tiêu dùng là không quá l n nên quy mô
c a t ng món vay không l n H n n a, đa s khách hàng vay tiêu dùng đã có s tích
l y tr c, ngân hàng ch là ng i h tr đ cho vi c mua đ c s n ph m là d dàng
Trang 14h n khi vi c tích l y v n ch a đ Tuy nhiên, t ng quy mô món vay l i r t l n do s
l ng khách hàng có nhu c u vay tiêu dùng l n
n, thiên tai, tình tr ng th t nghi p gia t ng… tình tr ng s c kho , tình hình công vi c,
đ o đ c c a ng i vay có nh h ng tr c ti p đ n r i ro c a món vay Qu n lý sau cho vay c ng là m t v n đ l n mà ngân hàng g p ph i Do quy mô món vay nh nh ng s
l ng món vay l n và đ i t ng vay ch y u là cá nhân nên ngân hàng khó có th
ki m soát c n k tình hình thu nh p và kh n ng tài chính c a t ng khách hàng Các thông tin mà ngân hàng nh n đ c có tính chính xác không cao ph thu c vào tính trung th c c a ng i vay, do đó làm cho r i ro và chi phí t ng lên
1.1.3.4 Lãi su t
Ngân hàng có th s d ng nhi u ph ng pháp khác nhau đ xác đ nh m c lãi
su t th c t đ i v i cho vay ph c v nhu c u tiêu dùng Song ph n l n, lãi su t đ c xác đ nh d a trên lãi su t c b n c ng v i ph n l i nhu n c n biên và ph n bù đ p r i
ro, công th c t ng quát nh sau:
Lãi su t cho vay tiêu dùng = Chi phí huy đ ng v n + chi phí huy đ ng khác +
R i ro t n th t d ki n + Ph n bù kì h n đ i v i các kho n cho vay dài h n + L i nhu n c n biên
Do nh ng đ c đi m v nh ng chi phí và r i ro trên nên lãi su t cho vay tiêu dùng th ng đ c đ nh giá cao h n lãi su t cho vay th ng m i Các kho n cho vay tiêu dùng th ng có lãi su t c ng nh c, do v y ngân hàng ph i ch u r i ro v lãi su t khi chi phí huy đ ng t ng Khác v i cho vay kinh doanh, lãi su t đ c đi u ch nh theo
th tr ng thì lãi su t c a cho vay tiêu dùng l i n đ nh, ph bi n là cho vay tr góp Nhu c u cho vay kém nh y c m v i lãi su t vì ng i vay quan tâm đ n s ti n ph i thanh toán h n là lãi su t ph i tr cho món vay đó
Trang 15cho vay tiêu dùng là r t l n, cùng v i ti n lãi thu đ c t m i kho n vay làm cho t ng
l i nhu n thu đ c t ho t đ ng cho vay tiêu dùng là đáng k
1.1.3.6 Nhu c u vay
Nhu c u vay c a khách hàng có tính nh y c m theo chu k , nó t ng lên trong
th i k n n kinh t m r ng và gi m đi trong th i k n n kinh t có d u hi u suy thoái Trong n n kinh t m r ng, m i ng i dân th y l c quan v t ng lai, h nh n th y c
h i vi c làm nhi u h n và thu nh p c a h kh quan h n, do đó h có xu h ng tiêu dùng nhi u h n và nhu c u vay tiêu dùng t ng lên Ng c l i trong th i k n n kinh t
r i vào kh ng ho ng hay suy thoái, r t nhi u cá nhân, h gia đình không tin t ng, l c quan, tình tr ng th t nghi p t ng lên, thu nh p c a h tr nên b t n đ nh h n và do đó
h n ch vay m n t ngân hàng
1.1.3.7 Ngu n tr n
Ngu n tr n c a khách hàng đ c trích t thu nh p, không nh t thi t ph i là t
k t qu c a công vi c s d ng nh ng kho n vay đó Vì v y, nh ng khách hàng có vi c làm, m c thu nh p n đ nh và có trình đ h c v n là nh ng tiêu chí quan tr ng đ NHTM quy t đ nh cho vay
1.1.4 Phân lo i cho vay tiêu dùng
Trong t ng s kh i l ng cho vay tiêu dùng do các NHTM cung c p, h n 80%
đ c th c hi n trên c s tr góp Ph n còn l i, đ c x p vào các kho n cho vay chi
tr m t l n C ng i cho vay l n ng i vay đ u nh n th y r ng, đ nh k tr n vào
m i tháng ho c vào ngày tr l ng thu n l i h n là thu h i v n và lãi trong m t l n Theo các tiêu chí khác nhau, cho vay tiêu dùng đ c chia thành các nhóm khác nhau
1.1.4.1 C n c vào ph ng th c hoàn tr
Cho vay tiêu dùng tr góp
ây là hình th c cho vay tiêu dùng trong đó ng i đi vay tr n (g m s ti n
g c và lãi) cho ngân hàng nhi u l n, theo nh ng k h n nh t đ nh do ngân hàng quy
đ nh (tháng, quý…) Hình th c này áp d ng cho nh ng kho n vay có giá tr l n, th i
h n vay dài ho c v i thu nh p đ nh k c a ng i đi vay không đ kh n ng thanh toán
h t m t l n s n vay i v i lo i cho vay tiêu dùng này, ngân hàng th ng chú ý t i
m t s v n đ c b n có tính nguyên t c sau:
- Lo i tài s n đ c tài tr : Ngân hàng th ng ch mu n tài tr cho nh ng
kho n vay mua s m các đ dùng có giá tr và tính s d ng lâu b n, v i nh ng tài s n
nh v y, ng i tiêu dùng s đ c h ng nh ng ti n ích t chúng trong m t th i gian dài
Trang 16- S ti n ph i tr tr c: Thông th ng ngân hàng yêu c u ng i đi vay ph i
thanh toán tr c m t ph n giá tr tài s n c n mua s m, s còn l i ngân hàng s cho vay i u này m t ph n giúp ngân hàng h n ch r i ro, m t khác t o cho ng i đi vay
có trách nhi m h n v i tài s n mình đ nh mua b i h c ng đã đóng góp m t ph n s
ti n c a mình vào trong đó Khi khách hàng không tr đ c n , trong nhi u tr ng
h p ngân hàng s ph i phát mãi tài s n đ thu h i n H u h t các tài s n đã qua s
d ng đ u b gi m giá tr cho nên s ti n tr tr c có vai trò vô cùng quan tr ng giúp ngân hàng h n ch r i ro
S ti n tr tr c nhi u hay ít ph thu c:
+ Lo i tài s n: i v i các lo i tài s n có m c đ gi m giá nhanh thì s ti n
tr tr c nhi u và ng c l i, đ i v i các lo i tài s n có m c đ gi m giá ch m thì s
ti n tr tr c ít h n
+ Th tr ng tiêu th tài s n sau khi s d ng: y u t này r t quan tr ng N u
đó là tài s n thu c lo i d bán thì s ti n tr tr c s ít h n lo i tài s n khó bán sau khi
s d ng
+ Môi tr ng kinh t
+ N ng l c tài chính c a ng i đi vay
- Chi phí tài tr : là chi phí mà ng i đi vay ph i tr cho ngân hàng trong vi c
s d ng v n Chi phí tài tr ch y u là ti n lãi và m t s kho n chi phí khác Chi phí tài tr ph i trang tr i đ c chi phí v n tài tr , chi phí ho t đ ng, r i ro và mang l i m t
ph n l i nhu n th a đáng cho ngân hàng
- i u kho n thanh toán
+ S ti n thanh toán m i đ nh k phù h p v kh n ng thu nh p, chi tiêu c a khách hàng
+ Giá tr c a tài s n tài tr không đ c th p h n s ti n tài tr ch a đ c thu
h i
+ K h n tr n ph i thu n l i cho vi c tr n c a khách hàng nh ng không nên quá dài vì n u quá dài giá tr c a tài s n tài tr s b gi m m nh và vi c thu h i n
có th g p r c r i
Cho vay tiêu dùng phi tr góp
ây là hình th c tài tr mà theo đó, s ti n vay c a khách hàng s đ c thanh toán m t l n khi h p đ ng tín d ng đ n h n c đi m c a các kho n tín d ng này
th ng có quy mô nh , th i h n cho vay ng n Ngân hàng áp d ng hình th c này b i đây là bi n pháp s giúp ngân hàng không m t nhi u th i gian nh khi ph i ti n hành
Trang 17thu n làm nhi u k Trong th c t , kho n cho vay tiêu dùng c p theo hình th c này là
r t ít
Cho vay tiêu dùng tu n hoàn
Là các kho n cho vay tiêu dùng trong đó ngân hàng cho phép khách hàng s
d ng th tín d ng ho c phát hành lo i séc đ c phép th u chi d a trên tài kho n vãng lai Theo ph ng th c này, trong th i h n đ c th a thu n tr c, c n c vào nhu c u chi tiêu và thu nh p ki m đ c t ng k , khách hàng đ c ngân hàng cho phép vay và
tr n nhi u k m t cách tu n hoàn, theo m t h n m c tín d ng
1.1.4.2 C n c vào m c đích vay
C n c vào m c đích vay có th phân lo i tín d ng tiêu dùng thành 2 lo i:
Cho vay tiêu dùng c trú
Là các kho n cho vay nh m ph c v nhu c u xây d ng, mua s m ho c c i t o nhà
c a cá nhân, h gia đình c đi m c a nh ng món vay này là quy mô th ng l n,
th i gian dài Do đó, v i các kho n tín d ng này thì ngân hàng d g p ph i r i ro v lãi
su t khi mà lãi su t huy đ ng t ng trong ng n h n, b i lãi su t cho vay đ c đi u
chnh theo lãi su t th tr ng nh ng ba tháng m i đi u ch nh m t l n
- Bên c nh đó, vi c đánh giá giá tr tài s n có vai trò vô cùng quan tr ng đ i v i ngân hàng N u nh trong tín d ng tiêu dùng thông th ng thì thu nh p t ng lai c a
ng i vay là y u t quan tr ng đ ngân hàng quy t đ nh có cho vay hay không thì trong cho vay c trú, giá tr và tình hình bi n đ ng c a tài s n đ c tài tr là y u t mà ngân hàng r t quan tâm, b i xu t phát t kho n tín d ng tài tr cho lo i tài s n này có giá tr l n, nên s bi n đ ng theo h ng không có l i c a nó s d n t i nh ng thi t h i
r t l n cho phía ngân hàng
Cho vay tiêu dùng không c trú
Là các kho n cho vay ph c v nhu c u c i thi n đ i s ng nh mua s m ph ng
ti n, đ dùng, du l ch, h c hành ho c gi i trí… c đi m c a nh ng kho n tín d ng này th ng là có quy mô nh , th i gian tài tr ng n, do đó mà m c đ r i ro đ i v i ngân hàng là th p h n nh ng kho n tín d ng tiêu dùng c trú Nh đã nói trên, v i
nh ng kho n tín d ng này, thì thu nh p trong t ng lai c a ng i tiêu dùng l i đóng vai trò quy t đ nh trong vi c ngân hàng có cho vay hay không B i ngu n tài chính đ
tr cho các kho n vay không ph i là t k t qu c a vi c s d ng nh ng kho n ti n vay
đó mà ngu n tr n hoàn toàn ph thu c vào thu nh p c a ng i tiêu dùng trong t ng lai ây là m t đ c đi m quan tr ng mà không ch NHTM quan tâm mà h u h t các t
ch c tài chính đ u r t quan tâm
1.1.4.3 C n c vào ngu n g c c a kho n n
Trang 18Cho vay tiêu dùng gián ti p
Cho vay tiêu dùng gián ti p là hình th c cho vay trong đó ngân hàng mua
nh ng kho n n phát sinh do nh ng Công ty bán l đã bán ch u hàng hóa hay d ch v cho ng i tiêu dùng
Trong tr ng h p này Công ty bán l và ngân hàng ký k t h p đ ng mua bán
n Trong h p đ ng, ngân hàng th ng đ a ra các đi u ki n v đ i t ng k thu t
đ c bán ch u, s ti n bán ch u t i đa và lo i tài s n bán ch u Sau đó Công ty bán l
và ng i tiêu dùng ký k t h p đ ng mua bán ch u hàng hóa Thông th ng ng i tiêu dùng ph i tr tr c m t ph n giá tr tài s n Công ty bán l s giao tài s n cho ng i tiêu dùng và bán b ch ng t bán ch u hàng hóa cho ngân hàng Ngân hàng d a trên
b ch ng t đó s thanh toán ti n cho vay cho công ty bán l Cu i cùng ng i tiêu dùng thanh toán ti n tr góp cho ngân hàng
Có th hình dung ra qua các b c sau:
(1) Ngân hàng và công ty bán l kí h p đ ng mua bán n Trong h p đ ng, ngân hàng đ a ra các đi u ki n v đ i t ng khách hàng đ c bán ch u, s ti n bán
chu t i đa và lo i tài s n bán ch u
(2) Công ty bán l và ng i tiêu dùng kí k t h p đ ng mua bán ch u hàng hoá Thông th ng, ng i tiêu dùng ph i tr tr c m t ph n giá tr tài s n
(3) Công ty bán l giao tài s n cho ng i tiêu dùng
(4) Công ty bán l bán toàn b ch ng t bán ch u hàng hoá cho ngân hàng (5) Ngân hàng thanh toán ti n cho công ty bán l
(6) Ng i tiêu dùng thanh toán ti n tr góp cho ngân hàng
Cho vay tiêu dùng gián ti p th ng đ c th c hi n thông qua các ph ng th c sau:
Tài tr truy đòi toàn b : theo ph ng th c này, khi bán hàng cho ngân hàng các
kho n n mà ng i tiêu dùng đã mua ch u, công ty bán l cam k t thanh toán cho ngân
Trang 19hàng toàn b các kho n n n u khi đ n h n ng i tiêu dùng không thanh toán cho ngân hàng
Tài tr truy đòi h n ch : theo ph ng th c này, ch u trách nhi m c a công ty
bán l đ i v i các kho n n ng i tiêu dùng mua ch u, thanh toán ch gi i h n trong
m t ch ng m c nh t đ nh, ph thu c vào các đi u kho n đã đ c tho thu n gi a ngân hàng v i công ty bán l
Tài tr mi n truy đòi: theo ph ng th c này, sau khi bán các kho n n cho
ngân hàng, công ty bán l không còn ch u trách nhi m trong vi c chúng có đ c hoàn
tr hay không Ph ng th c này ch a đ ng r i ro cao cho ngân hàng nên chi phí c a kho n vay th ng đ c ngân hàng tính cao h n so v i các ph ng th c nói trên và các kho n n đ c mua c ng đ c kén ch n r t k Ngoài ra, ch nh ng công ty bán l r t
đ c ngân hàng tin c y m i đ c áp d ng ph ng th c này
Tài tr có mua l i: khi th c hi n cho vay tiêu dùng theo ph ng th c mi n
truy đòi ho c truy đòi h n ch , n u r i ro x y ra, ng i tiêu dùng không tr đ c n thì ngân hàng s thanh lý tài s n đ thu h i n Trong tr ng h p này, n u có tho thu n
tr c thì ngân hàng có th bán tr l i cho công ty bán l ph n n mình ch a đ c thanh toán
Cho vay tiêu dùng gián ti p có m t s u đi m sau:
- Cho phép ngân hàng d dàng t ng doanh s cho vay tiêu dùng
- Gi m đ c chi phí trong cho vay
- M r ng quan h v i khách hàng và các ho t đ ng ngân hàng khác
- Vay v n đúng m c đích
Cho vay tiêu dùng gián ti p có m t s nh c đi m sau:
- Ngân hàng không ti p xúc tr c ti p v i ng i tiêu dùng đã đ c bán ch u,
do đó thông tin v khách hàng đôi khi không chính xác, không tìm hi u k đ c khách hàng có th d n t i r i ro cho ngân hàng
- Thi u s ki m soát c a ngân hàng khi công ty bán l th c hi n vi c bán ch u hàng hóa
- K thu t nghi p v cho vay tiêu dùng gián ti p có tính ph c t p cao
Cho vay tiêu dùng tr c ti p
Là các kho n cho vay tiêu dùng trong đó ngân hàng tr c ti p ti p xúc v i khách hàng c a mình, th m đ nh, đánh giá nhu c u vay v n c a khách hàng và cho khách hàng vay c ng nh vi c thu n c ng đ c ti n hành tr c ti p b i ngân hàng Có th hình dung quy trình cho vay tiêu dùng tr c ti p qua s đ các b c sau:
Trang 20(1) Ngân hàng và ng i tiêu dùng ký k t h p đ ng vay
(2) Ng i tiêu dùng tr tr c m t ph n s ti n mua tài s n cho công ty bán l (3) Ngân hàng thanh toán s ti n còn thi u cho công ty bán l
(4) Công ty bán l giao tài s n cho ng i tiêu dùng
(5) Ng i tiêu dùng thanh toán ti n vay cho ngân hàng
So v i cho vay tiêu dùng gián ti p, cho vay tiêu dùng tr c ti p có nh ng u
đi m sau:
- Cho vay tiêu dùng tr c ti p c a ngân hàng th ng có ch t l ng cao h n b i nó
đ c quy t đ nh b i đ i ng nhân viên tín d ng giàu kinh nghi m và đ c đào t o chuyên môn t t c a ngân hàng ch không ph i là nh ng nhân viên c a công ty bán l Nhân viên tín d ng ngân hàng có xu h ng chú tr ng đ n vi c t o ra các kho n cho vay có ch t l ng t t trong khi đó nhân viên c a công ty bán l th ng chú tr ng đ n
vi c bán cho đ c nhi u hàng nên d d n t i các quy t đ nh tín d ng v i vàng và có
th có nhi u kho n tín d ng đ c c p ra không chính đáng
- Cho vay tiêu dùng tr c ti p linh ho t h n so v i cho vay tiêu dùng gián ti p, ngân hàng ti p xúc tr c ti p v i khách hàng nên hi u rõ khách hàng
- Khi khách hàng có quan h tr c ti p v i ngân hàng, có r t nhi u l i th có th phát sinh, có kh n ng làm th a mãn quy n l i cho c hai phía khách hàng l n ngân hàng
S khác nhau gi a cho vay tiêu dùng tr c ti p và cho vay tiêu dùng gián
ti p:
N u ngân hàng quan h t t v i các công ty bán l thì cho vay tiêu dùng gián
ti p s mang l i đ an toàn cao h n cho ngân hàng R i ro trong ho t đ ng cho vay này s đ c san s gi a ngân hàng v i các công ty bán l Còn trong cho vay tiêu dùng
tr c ti p m i r i ro do ngân hàng t gánh ch u.Tuy nhiên trong ho t đ ng cho vay tiêu dùng tr c ti p, các quy t đ nh c a ngân hàng trong vi c có cho vay hay không đ t đ chu n m c cao h n nhi u l n so v i nh ng quy t đ nh c a nhà cung c p b i nh ng nhân viên tín d ng, h đ c đào t o v ng v chuyên môn nghi p v , trong khi đ i v i nhà cung c p thì nh ng nhân viên c a h l i m nh v khía c nh bán hàng mà không
bán l
Ng i tiêu dùng
Trang 21m nh v khía c nh th m đ nh tín d ng M t khác, trong m t s tình hu ng, nhân viên bán l th ng ch chú tr ng vào vi c bán cho đ c nhi u hàng hoá nên đôi khi nh ng quy t đ nh c a h là v i vàng d n đ n nhi u kho n tín d ng đ c c p không chính đáng Bên c nh đó, vi c ti p xúc tr c ti p v i khách hàng c ng t o đi u ki n cho ngân hàng có th x lý linh ho t đ c ngay nh ng tình hu ng ph c t p nh : m t vài đi u
ki n c a khách hàng không đúng theo m u quy đ nh tr c, khách hàng b sung yêu
c u (v h n m c vay, th i h n vay…), khách hàng yêu c u v ph ng th c hoàn tr … Trong khi v i ph ng th c gián ti p thì nhà cung c p không th đáp ng đ c đi u này, t c là v i h m i quy đ nh trong h p đ ng ph i nh t nh t tuân theo
1.1.5 M t s ph ng pháp cho vay tiêu dùng
Các ngân hàng trên th gi i th ng s d ng 2 ph ng pháp chính, đó là:
(1) Ph ng pháp h th ng đi m: là t p h p các tiêu th c khác nhau liên quan
đ n t ng đ i t ng khách hàng M i tiêu th c t ng ng v i m t s đi m nh t đ nh,
tu theo t ng tiêu th c và t m quan tr ng trong h th ng các tiêu th c
(2) Ph ng pháp phán đoán: là quá trình trong đó ngân hàng ti n hành phân
tích, đánh giá toàn b thông tin đ nh tính và đ nh l ng v khách hàng nh m h n ch các kho n cho vay có r i ro cao Vì khi quy t đ nh cho vay, ngân hàng c n ph i quan tâm đ n nhi u v n đ khác nh kh n ng tr n c a khách hàng, đi u ki n kinh t hi n
t i c a khách hàng, các đi u ki n khác c a khách hàng có phù h p v i c ch , chính sách c a ngân hàng hay không
1.1.6 L i ích c a cho vay tiêu dùng:
Cho vay tiêu dùng là m t ho t đ ng t t y u hình thành do yêu c u c a n n kinh
t Chúng ta s xem xét l i ích c a cho vay tiêu dùng đ i v i các ch th : ng i tiêu dùng, nhà s n xu t kinh doanh, NHTM và t i toàn b n n kinh t
1.1.6.1 i v i ng i tiêu dùng:
Trong cu c s ng, nhu c u c a con ng i r t phong phú và đa d ng, t vi c mua
s m các v t d ng trong gia đình, ti n nghi sinh ho t đ n mua s m và xây d ng nhà ,
du lch… nh ng kh n ng tài chính l i có h n Nh cho vay tiêu dùng, ng i tiêu dùng
đ c h ng th các ti n ích tr c khi tích lu đ ti n và đ c bi t quan tr ng h n là nó
r t c n thi t cho nh ng tr ng h p chi tiêu mang tính c p bách, nh nhu c u chi tiêu cho giáo d c và y t Vì th ng i tiêu dùng v n có c h i s d ng s n ph m trong khi
v n còn m t kho n d phòng cho các chi tiêu khác Và trong nh ng tr ng h p c n
g p thì lãi su t vay ngân hàng h p lý h n nhi u so v i vi c khách hàng ph i vay nóng
t bên ngoài H n n a, th i h n cho vay và ph ng th c tr n linh ho t c n c vào
kh n ng hoàn tr n c a khách hàng
Trang 22M t khác, vi c tho mãn tr c nhu c u s thúc đ y ng i tiêu dùng ph n đ u đ chi tr cho nhu c u đó càng s m càng t t Vì khi vay ngân hàng đ mua s m thì chính tài s n đó tr thành v t b o đ m đ i v i ngân hàng, mà tâm lý chung không ai mu n
n m gi tài s n mà không ph i c a mình i u này gián ti p đ a đ n vi c t ng thu
nh p trong t ng lai c a ng i tiêu dùng
Có th nói r ng, ho t đ ng cho vay tiêu dùng c a NHTM không nh ng giúp
ng i tiêu dùng t i đa hoá l i ích, kh c ph c nh ng nhu c u b t th ng v t kh n ng thanh toán mà còn đem l i m c s ng cao h n, kích thích ng i tiêu dùng lao đ ng đ
h ng t i m t cu c s ng đ y đ trong t ng lai Nh v y, ng i tiêu dùng là đ i
t ng đ c h ng th tr c ti p và nhi u nh t nh ng l i ích mà ho t đ ng cho vay tiêu dùng mang l i
Tuy nhiên, n u l m d ng vi c đi vay đ tiêu dùng thì c ng r t tai h i vì nó có
th làm cho ng i đi vay chi tiêu v t quá m c cho phép làm gi m kh n ng ti t ki m
ho c/và chi tiêu trong t ng lai, còn nghiêm tr ng h n n u m t kh n ng chi tr thì ng i này
có th g p r t nhi u phi n toái trong cu c s ng
1.1.6.2 i v i nhà s n xu t – kinh doanh
Ho t đ ng cho vay tiêu dùng c a NHTM đã tr c ti p làm gia t ng nhu c u có kh
n ng thanh toán c a ng i tiêu dùng i u này đã thúc đ y các hãng luôn tìm cách thay đ i m u mã, ch ng lo i hàng hoá đ đáp ng th hi u c a ng i tiêu dùng nh m
m r ng quy mô s n xu t– kinh doanh, t ng kh n ng c nh tranh; thêm vào đó góp
ph n t o công n vi c làm cho xã h i
1.1.6.3 i v i ngân hàng th ng m i
Cho vay tiêu dùng giúp t ng kh n ng c nh tranh c a ngân hàng v i các ngân hàng và t ch c tín d ng khác, thu hút đ c đ i t ng khách hàng m i, t đó m r ng quan h v i khách hàng B ng cách nâng cao và m r ng m ng l i, đa d ng hóa s n
ph m nh v y mà phân tán r i ro, nâng cao ch t l ng d ch v cho vay tiêu dùng, s
l ng khách hàng đ n v i ngân hàng s ngày càng nhi u h n và hình nh c a ngân hàng s càng đ p h n trong con m t khách hàng Trong ý ngh công chúng, ngân hàng không ch bi t quan tâm đ n các công ty và DN mà ngân hàng còn r t quan tâm t i
nh ng nhu c u nh bé, c n thi t c a ng i tiêu dùng, đáp ng nguy n v ng c i thi n
cu c s ng c a ng i tiêu dùng T đó mà uy tín ngân hàng t ng lên nhi u
Cho vay tiêu dùng c ng là m t công c marketing r t hi u qu , nhi u ng i s
bi t t i ngân hàng Ngân hàng c ng s huy đ ng đ c nhi u ngu n g i ti n c a dân c
b i dân c s g i ti n nhi u vào ngân hàng khi h th y mình có tri n v ng vay l i ti n
t chính ngân hàng đó
Trang 23Thêm n a, cho vay tiêu dùng có l i nhu n r t cao t ng ng v i chi phí và r i
ro cao c a nó, nh ng n u ngân hàng có nh ng bi n pháp phòng ng a t t thì s gi m
đ c đáng k r i ro t ho t đ ng này Cho vay tiêu dùng đang đ c coi là m t ho t
đ ng mang l i l i nhu n nhi u nh t cho các NHTM Do đó, m r ng cho vay tiêu dùng là m t h ng đi an toàn và đ y tri n v ng sinh l i c a ngân hàng
1.1.6.4 i v i n n kinh t
Song song v i vi c tho mãn nh ng nhu c u thi t y u, nâng cao ch t l ng
cu c s ng c a ng i tiêu dùng, ho t đ ng cho vay tiêu dùng đã đ y m nh quá trình tiêu th hàng hoá, thúc đ y s n xu t phát tri n Các hãng s n xu t– kinh doanh s có
đi u ki n m r ng quy mô, nâng cao hi u qu s d ng v n và t ng kh n ng c nh tranh trong vi c cung ng s n ph m, t o nên s sôi đ ng cho n n kinh t
c bi t, thông qua ho t đ ng cho vay tiêu dùng, các NHTM đã góp ph n kích
c u trong n n kinh t , t ng s c c nh tranh c a hàng hoá trong n c, t đó h tr Nhà
n c đ t m c tiêu kinh t nh t ng GDP, t ng thu nh p bình quân đ u ng i…
Bên c nh các l i ích v kinh t , cho vay tiêu dùng còn giúp Nhà n c trong
vi c đ t đ c các m c tiêu xã h i nh xoá đói, gi m nghèo, gi i quy t công n vi c làm, t ng thu nh p cho ng i lao đ ng, gi m t n n xã h i, c i thi n và nâng cao m c
s ng cho ng i dân Tuy nhiên, n u các kho n cho vay tiêu dùng không đ c s d ng
nh v y thì ch ng nh ng không kích đ c c u mà nhi u khi còn làm gi m kh n ng
ti t ki m trong n c
Tóm l i, ho t đ ng cho vay tiêu dùng có ý ngh a r t quan tr ng đ i v i ng i tiêu dùng, nhà s n xu t– kinh doanh, NHTM nói riêng và đ i v i n n kinh t nói chung Cho vay tiêu dùng vì th luôn c n đ c quan tâm m r ng
1.2 Các nhân t nh h ng đ n kh n ng m r ng cho vay tiêu dùng c a NHTM
1.2.1 Nhóm nhân t thu c v b n thân ngân hàng
1.2.1.1 nh h ng phát tri n c a ngân hàng
Là đi u ki n tiên quy t đ phát tri n ho t đ ng cho vay tiêu dùng N u trong k
ho ch phát tri n c a mình các ngân hàng không quan tâm đ n ho t đ ng này thì các khách hàng có nhu c u v cho vay tiêu dùng c ng s không đ c quan tâm Ng c l i,
n u ngân hàng mu n phát tri n ho t đ ng cho vay tiêu dùng thì h s đ a ra nh ng chi n l c c th đ thu hút nh ng ng i có nhu c u đ n v i mình Và khi đó, cung
c u s có đi u ki n thu n l i đ g p nhau c ng có ngh a là cho vay tiêu dùng s có nhi u c h i phát tri n
1.2.1.2 N ng l c tài chính c a ngân hàng
Trang 24S là m t trong nh ng y u t đ c các nhà lãnh đ o ngân hàng xem xét khi đ a
ra các quy t đ nh trong đó có các quy t đ nh v ho t đ ng cho vay tiêu dùng N ng l c tài chính c a ngân hàng đ c xác đ nh d a trên m t s y u t nh s l ng v n ch s
h u, t l ph n tr m l i nhu n n m sau so v i n m tr c, t tr ng n quá h n trong
t ng du n , s l ng tài s n thanh kho n N u ngân hàng có v n ch s h u l n, t l
ph n tr m l i nhu n l n, n quá h n th p và có s l ng tài s n thanh kho n l n, kh
n ng huy đ ng v n l n trong th i gian ng n thì có th coi là có s c m nh v tài chính Khi ngân hàng có s c m nh tài chính l n thì ho t đ ng cho vay tiêu dùng có c h i phát tri n, nh ng ng c l i, n u ngân hàng không có đ c s v n c n thi t đ tài tr cho các ho t đ ng đ c u tiên h n thì ho t đ ng cho vay tiêu dùng s ít có c h i đ
m r ng
1.2.1.3 Chính sách tín d ng c a ngân hàng
Là các h th ng, các ch tr ng, đ nh h ng, quy đ nh chi ph i ho t đ ng tín
d ng do H i đ ng qu n tr đ a ra nh m s d ng hi u qu ngu n v n đ tài tr cho các
DN, h gia đình và cá nhân Thông th ng, chính sách tín d ng có các kho n m c sau:
h n m c tín d ng, các lo i hình cho vay mà ngân hàng th c hi n, quy đ nh v tài s n
đ m b o, k h n c a các kho n tín d ng, h ng gi i quy t ph n tín d ng v t quá h n
m c cho vay, cách th c thanh toán n … Chính sách tín d ng v ch ra cho các cán b tín d ng, h ng đi và khung tham chi u rõ ràng v nh ng c n c đ xem xét các nhu
c u vay v n Vì v y, nh ng y u t trong chính sách tín d ng nói chung và cho ho t
đ ng cho vay tiêu dùng nói riêng N u nh có nh ng hình th c cho vay tiêu dùng không n m trong chính sách cho vay c a ngân hàng thì ch c ch n khách hàng ch ng
th mong đ i vay đ c nh ng kho n ti n t ngân hàng đ tài tr cho nhu c u chi tiêu
c a mình Ch ng h n nh m t ngân hàng không th c hi n cho vay theo th tín d ng thì khách hàng dù có đ đi u ki n c ng không đ c c p tín d ng M t khác, khi m t ngân hàng đã s n có các hình th c cho vay tiêu dùng đa d ng v i ch t l ng t t thì
m r ng cho vay tiêu dùng
1.2.1.4 S l ng, trình đ c ng nh đ o đ c ngh nghi p c a các b tín d ng
Y u t này c ng nh h ng không nh t i ho t đ ng cho vay tiêu dùng c a các NHTM Ho t đ ng cho vay tiêu dùng có th c hi n đ c hay không là do ng i đi u
Trang 25hành, đó chính là các CBCNV c a ngân hàng B i v y, tr c tiên mu n ho t đ ng cho vay tiêu dùng phát tri n thì c n ph i quan tâm đ n đ i s ng c a các cán b nhân viên
N u nh đ o đ c ng i vay đ c x p vào v trí hàng đ u trong các nhân t khách quan thì đ o đ c cán b tín d ng đ c x p vào v trí hàng đ u trong các nhân t ch quan
N u các cán b tín d ng không có đ o đ c ngh nghi p thì dù gi i đ n m y c ng vô giá tr vì l i ích cá nhân h s n sàng làm t n h i đ n l i ích c a t p th ngân hàng Tuy nhiên, đ o đ c không thôi ch a đ , các b tín d ng ph i có trình đ chuyên môn cao, trình đ hi u bi t r ng thì m i th m đ nh chính xác khách hàng và d án vay v n, t
đó đ a ra các quy t đ nh đúng đ n M t cán b tín d ng có trình đ nghi p v cao, kh
n ng giao ti p t t, marketing t t, trình đ ngo i ng , vi tính thành th o, nhi t tình trong công vi c, có đ o đ c ngh nghi p s t o n t ng đ p trong khách hàng v ngân hàng, b i d i con m t khách hàng thì cán b ngân hàng chính là hình nh c a ngân hàng
N u khách hàng giao ti p v i cán b ngân hàng mà h c m th y an tâm v trình
đ nghi p v , hài lòng v i phong cách giao ti p c a cán b ngân hàng, an toàn trong quan h v i ngân hàng thì h ch c ch n s còn tìm t i ngân hàng H n n a, các cán b tín d ng có m i quan h r ng trong xã h i c ng có th thu hút đ c nhi u khách hàng
h n Và m t ngân hàng ph i có s l ng cán b tín d ng h p lý, phân công công vi c
c th thì ngân hàng m i có th phát tri n không ch mình ho t đ ng cho vay tiêu dùng
mà t t c các ho t đ ng khác n a
1.2.1.5 Trình đ khoa h c công ngh và kh n ng qu n lý c a ngân hàng
C ng là m t trong nh ng nhân t quan tr ng nh h ng t i s phát tri n c a
ho t đ ng cho vay tiêu dùng t i ngân hàng đó N u m t ngân hàng đ c trang b các công ngh hi n đ i thì h có th t ng ti n ích cho khách hàng và các d ch v c a h s
đ c bi t đ n nhi u h n Ví d , m t ngân hàng có đi u ki n đ u t vào d ch v th thanh toán, đ t các máy rút ti n, có th giao d ch v i khách hàng thông qua m ng Internet… thì ngân hàng đó có th m r ng ho t đ ng cho vay tiêu dùng c a mình thông qua các tài kho n mà các khách hàng đã s d ng d ch v trên c a ngân hàng nh cho vay th u chi, th tín d ng… H n n a, áp d ng khoa h c công ngh tiên ti n, các ngân hàng có th qu n lý danh sách khách hàng m t cách d dàng h n, h có th ti t
ki m đ c nhân công c ng nh chi phí qu n lý góp ph n gi m giá thành d ch v Thêm vào đó, khi có các công ngh hi n đ i h tr thì vi c gi i quy t các th t c c a ngân hàng đ c nhanh chóng, chính xác, gi m b t các th t c r m rà cho khách hàng
1.2.2 Nhóm nhân t thu c v khách hàng
1.2.2.1 N ng l c vay v n c a khách hàng
Trang 26c th hi n thông qua các nhân t nh thu nh p c a khách hàng, trình đ v n hoá, thói quen, đ o đ c… c a khách hàng Thu nh p c a khách hàng vay tiêu dùng quy t đ nh đ n nhu c u vay tiêu dùng c a h và quy t đ nh vi c có cho vay hay không
c a ngân hàng B i vì, ngân hàng khi cho vay tiêu dùng s c n c vào m c thu nh p trong t ng lai c a khách hàng, đó là ngu n thanh toán kho n n đó Do đó, thu nh p
có nh h ng r t l n đ n nhu c u vay tiêu dùng c a khách hàng, đ n quy mô c a kho n vay và đ n vi c phát tri n cho vay tiêu dùng c a ngân hàng Khách hàng vay
c n có thu nh p n đ nh đ đ m b o kh n ng tr n cho ngân hàng và đ c bi t là c n
có thi n chí tr n đúng h n và đ y đ N u nh khách hàng là ng i có đ o đ c t t,
có ý th c tr n thì r i ro cho vay tiêu dùng th p, t o đi u ki n kích thích ngân hàng
ti n hành m r ng ho t đ ng cho vay tiêu dùng và các quy đ nh cho vay s không quá
kh t khe Ng c l i, n u khách hàng tr n không đ u, n quá h n quá nhi u thì t t
y u s kìm hãm ho t đ ng cho vay tiêu dùng
1.2.2.2 Kh n ng đáp ng các đi u ki n khi vay c a khách hàng
Có ngha là khách hàng li u có đáp ng đ c các đi u ki n quy đ nh c a ngân hàng hay không Các đi u ki n nh tài s n đ m b o c ng nh các gi y t ch ng minh quy n s h u và s d ng h p pháp tài s n…
1.2.3.Nhóm nhân t thu c v môi tr ng ho t đ ng c a ngân hàng
1.2.3.1 Tình tr ng kinh t v mô
S n đ nh kinh t v mô s t o c h i m r ng tín d ng tiêu dùng m t cách
hi u qu Kinh t v mô n đ nh, đ c bi t là n đ nh ti n t v i các ch tiêu giá c , lãi
su t, t giá, l m phát s làm yên tâm đ nh ch tài chính cho vay v n, các đ i t ng vay
v n có thêm vi c làm, t ng thu nh p, giúp h yên tâm v s n đ nh trong thu nh p
c ng nh s n đ nh c a chi phí đi vay, chi phí mua s m, s a ch a nhà c a và các hàng hoá dch v khác, do đó làm t ng các kho n vay c a h , đ ng th i t o đi u ki n duy trì và phát tri n b n v ng quan h hai chi u vay v n và tr n
Ng c l i, khi kinh t kh ng ho ng ho c đi u ki n phát tri n ch m ch p, hay kinh t v mô b t n đ nh m t m t s tác đ ng gây h n ch c p tín d ng tiêu dùng c a các trung gian tài chính Các kho n cho vay ch u tác đ ng c a nh ng bi n đ ng trên
th tr ng tài chính b t n có th d n t i đ v tín d ng Nh ng thay đ i tích c c trong kinh t v mô di n ra quá nhanh c ng gây ra nh ng xáo tr n nh t đ nh Ch ng h n t
l m phát và lãi su t gi m quá nhanh c ng có th d n t i tình tr ng v n đ i v i các món vay v i lãi su t d a vào t l l m phát cao tr c đó T giá h i đoái kém linh
ho t, không ph n nh đ c s bi n đ ng c a kinh t v mô, làm méo mó nh ng tín
hi u giá c bên ngoài c ng nh h ng tr c ti p đ n thu nh p c a khách hàng và t
ch c tín d ng M t khác, kinh t v mô phát tri n ch m ch p hay b t n c ng khi n thu
Trang 27nh p trong t ng lai c a ng i tiêu dùng tr nên b p bênh, các chi phí bi n đ ng, khó
ki m soát, do đó ng i tiêu dùng ph i gi m các kho n vay c a h
1.2.3.2 Quan đi m thúc đ y l nh v c tiêu dùng trong n c c a Chính ph
Quan đi m c a Chính ph v vai trò c a tiêu dùng trong n c đ i v i phát tri n
và t ng tr ng kinh t có ý ngh a quan tr ng đ i v i phát tri n ho t đ ng tín d ng tiêu dùng Khi Chính ph th c hi n chi n l c phát tri n kinh t theo h ng coi tr ng xu t
kh u thì b phân tiêu dùng trong n c s ít đ c quan tâm h n Tuy nhiên, kinh nghi m th c ti n các n c cho th y, chi n l c này c ng g p ph i v n đ là t ng
tr ng kinh t s ph thu c r t l n vào môi tr ng bên ngoài Do đó nhi u n c đã chuy n sang chi n l c phát tri n kinh t n đ nh và b n v ng V i quan đi m đó, các chính sách tích c c c a Chính ph hàng đ u là t o môi tr ng thu n l i đ y m nh chi tiêu tiêu dùng nh chính sách thu , thu nh p, chính sách th ng m i, du l ch, y t , giáo
d c… là c h i quan tr ng m r ng tín d ng tiêu dùng
1.2.3.3 Môi tr ng pháp lu t
M t h th ng pháp lu t hoàn thi n là c s b o v s phát tri n th tr ng tài chính an toàn, n đ nh, thúc đ y các đ nh ch tài chính nâng cao n ng l c cung c p
dch v tài chính ch t l ng cao cho dân c , b o v s phát tri n b n v ng quan h
h p tác bình đ ng gi a ngân hàng và khách hàng vì l i ích c a hai phía
ni m v ngân hàng quen thu c hay xa l , an toàn hay không an toàn, thói quen thanh toán ti n m t trong dân c c ng là nh ng y u t có tác đ ng r t l n đ n các d ch v mà ngân hàng cung c p, trong đó có ho t đ ng cho vay tiêu dùng
Trang 29C H NG 2: TH C TR NG HO T NG CHO VAY TIÊU DÙNG T I
2.1 T ng quan v Ngân hàng TMCP Quân i – chi nhánh i n Biên Ph
2.1.1 L ch s hình thành và phát tri n c a MB i n Biên Ph
Gi i thi u chung v Ngân hàng TMCP Quân i
Ngân hàng TMCP Quân i đ c thành l p theo gi y phép ho t đ ng s 0054/NH – GD do Th ng đ c NHNN Vi t Nam c p vào ngày 14 tháng 9 n m 1994 và Quy t đ nh s 00374/GP – UB c a y ban Nhân dân Thành ph Hà N i Th i gian
ho t đông theo gi y phép là 50 n m và ngân hàng chính th c đi vào ho t đ ng ngày 4 tháng 11 n m 1994
Ngân hàng đ c thành l p nh m th c hi n các giao d ch ngân hàng bao g m huy đ ng và nh n ti n g i ng n h n, trung h n và dài h n t các t ch c và cá nhân; cho vay ng n h n, trung h n và dài h n đ i v i các t ch c và cá nhân trên c s tính
ch t và kh n ng ngu n v n c a ngân hàng; th c hi n các giao d ch ngo i t , các d ch
v tài tr th ng m i qu c t , chi t kh u th ng phi u, trái phi u và các gi y t có giá khác, và các dch v ngân hàng khác đ c NHNN cho phép
V n đi u l ban đ u c a ngân hàng khi thành l p n m 1994 là 20.000 tri u đ ng
và đ c b sung theo t ng th i k theo quy t đ nh c a i H i ng C ông S
v n đi u l c a ngân hàng t i th i đi m 31 tháng 12 n m 2009 là 5.300.000 tri u đ ng (2008: 3.400.000 tri u đ ng)
Tr s và m ng l i ho t đ ng: Ngân hàng TMCP Quân i có tr s chính đ t
t i s 3 Li u Giai, Ba ình, Hà N i Vào th i đi m 31/12/2009, ngân hàng có m t (1)
H i s chính, m t (1) S giao d ch, 35 Chi nhánh và 66 Phòng giao d ch t i các t nh và thành ph trên c n c, 5 Công ty con và 3 Công ty liên k t
Nhân viên: t ng s CBCNV c a ngân hàng và các công ty con vào ngày 31 tháng 12 n m 2009 là 2.999 ng i (n m 2008: 2.435 ng i)
Trong nh ng n m qua MB đã duy trì t t s phát tri n b n v ng, kh ng đ nh
th ng hi u v ng vàng, tin c y Tính đ n nay, t ng tài s n đ t 69.008 t đ ng, t ng
v n huy đ ng 59.279 t đ ng và d n 29.588 t đ ng.Bên c nh vi c duy trì t c đ
t ng tr ng, đem l i thu nh p n đ nh cho c đông, MB còn t n d ng đ c c h i đ xây d ng hình nh, m r ng c s khách hàng làm n n t ng cho s phát tri n trong
t ng lai
MB i n Biên Ph là m t trong nh ng chi nhánh l n t i Hà N i, tr c thu c
Ngân hàng TMCP Quân i.Ho t đ ng trong nh ng n m đ u m i thành l p ch y u
là huy đ ng v n và cho vay ng n h n đ i v i DN Nhà N c, nay các ho t đ ng ngân
Trang 30hàng đã phát tri n v i các s n ph m đa d ng nh : Huy đ ng ti n g i ti t ki m; Nh n
v n u thác đ u t ; C p tín d ng cho KHCN và DN; D ch v thanh toán qu c t , tài
tr xu t nh p kh u; Cung c p d ch v b o lãnh; D ch v ki u h i và thanh toán n i đ a,
th ATM; D ch v ngân qu , chi tr l ng qua tài kho n; D ch v t v n tài chính; Các ho t đ ng và d ch v v ch ng khoán; Các ho t đ ng, d ch v qu n lý n và khai thác tài s n; D ch v kinh doanh ngo i t ; Liên doanh góp v n c ph n
V i nh ng n l c không bi t m t m i c a t p th Ban lãnh đ o và c a toàn th CBCNV, sau 5 n m hình thành và phát tri n MB i n Biên Ph đã t o d ng uy tín và hình nh đ p trong lòng m i khách hàng Các s n ph m và d ch v vô cùng đa d ng
v i công ngh hi n đ i và ch t l ng d ch v không ng ng đ c nâng cao, chi u lòng
c nh ng khách hàng khó tính nh t
MB i n Biên Ph còn luôn bám sát m r ng th tr ng và t ng c ng l c
l ng CBCNV, d n chi m l nh đ c th tr ng ngân hàng v n r t sôi đ ng và đ y thách th c, thu hút ngày càng nhi u khách hàng trong và ngoài n c, tr thành m t trong nh ng chi nhánh đem l i l i nhu n cao nh t cho h th ng MB
2.1.2 C c u t ch c c a MB i n Biên Ph
MB i n Biên Ph có tr s t i s 28A - ng i n Biên Ph - Qu n Ba ình
- Thành ph Hà N i, đ ng đ u là ban Giám đ c g m: Giám đ c và 1 phó giám đ c, chi nhánh có 2 phòng ban và b ph n hành chính nhân s cùng v i đ i ng nhân viên
34 ng i, h u h t là nhân viên tr đ y nhi t huy t, n ng đ ng và trình đ cao
S đ 2.1: B máy t ch c c a MB i n Biên Ph
2.1.2.1 Ban giám đ c
- K t h p v i phòng k toán trong vi c qu n lý tài s n và công c lao đ ng, l p
k ho ch trang b , s a ch a, b o trì hàng n m tài s n, công c lao đ ng trong Chi nhánh
BAN GIÁM C
Phòng quan h khách hàng
GD viên
Kho
qu
Cá
nhân
Trang 31- Giúp th c hi n đi u ph i công vi c hàng ngày
- Qu n lý đi u ph i toàn b ph ng ti n v n chuy n
Tham m u giúp Ban giám đ c trong vi c xây d ng, tri n khai các k ho ch
ngân sách trong quan h v i các khách hàng, phân tích th tr ng, l a ch n th tr ng
m c tiêu, khách hàng m c tiêu; xây d ng chính sách khách hàng, ch ng trình ti p th
đ m r ng kênh khách hàng và ho t đ ng kinh doanh
Chu trách nhi m v thi t l p, duy trì, qu n lý và phát tri n m i quan h v i khách hàng; chu trách nhi m ti p th , h tr và bán các s n ph m cho khách hàng
Thi t l p các m i quan h v i khách hàng ti m n ng trong th tr ng m c tiêu
đ m r ng n n khách hàng
Tr c ti p th m đ nh các d án, ph ng án kinh doanh, đ nh giá tài s n đ m b o
n vay c a khách hàng doanh nghi p và cá nhân quan h tr c ti p v i MB i n Biên
Ph theo đúng quy đ nh, quy trình c a chi nhánh
Th c hi n, gi i thi u và bán các s n ph m d ch v dành cho KHDN nh : tín
d ng, tài tr th ng m i, ti n g i, ngo i h i, thanh toán, các s n ph m m i nh b o
hi m, d ch v tài chính DN, ch ng khoán…
T v n khách hàng v h s vay v n c ng nh các th t c đ s d ng s n
ph m, d ch v c a MB i n Biên Ph T v n, b o lãnh phát hành trái phi u DN
Ki m tra, giám sát quá trình s d ng v n vay, tài s n đ m b o n vay; đôn đ c khách hàng tr n g c, lãi; đ xu t c c u l i th i gian tr n …
m b o các th c m c c a khách hàng c ng nh các ý ki n t v n cho khách hàng đ u đ c gi i quy t, th c hi n m t cách hi u qu và chuyên nghi p
Th c hi n các nhi m v khác do Ban giám đ c giao ho c thu c ch c n ng, nhi m v c a phòng
Trang 32- Ki m soát, đ i chi u các báo cáo k toán t ng h p
- Th c hi n qu n lý tài chính và chi tiêu n i b t i chi nhánh, th c hi n các kho n n p ngân sách Nhà n c theo quy đ nh, th c hi n nghi p v thanh toán trong và ngoài n c
- Xây d ng ch tiêu k ho ch tài chính, quy t toán k ho ch thu, chi tài chính,
qu ti n l ng c a các phòng ban
- Ch p hành quy đ nh v an toàn kho qu và đ nh m c t n qu theo quy đ nh
B ph n d ch v khách hàng:
Ch c n ng chính c a là huy đ ng các ngu n v n t khách hàng, c th nh sau:
- Huy đ ng v n ng n, trung và dài h n t các cá nhân b ng đ ng Vi t Nam
2.1.3 Tình hình ho t đ ng kinh doanh c a MB i n Biên Ph
Là m t chi nhánh v i l ch s hình thành và phát tri n không lâu nh ng ho t
đ ng c a MB i n Biên Ph r t có hi u qu , s n ph m ngày càng phong phú, đa d ng, đáp ng t t h n nhu c u c a khách hàng, ch t l ng s n ph m liên t c đ c c i ti n,
và hình nh c a ngân hàng ngày càng đ c bi t đ n r ng rãi h n Ta có th đánh giá
ho t đ ng c a ngân hàng thông qua vi c xem xét các ch tiêu tài chính ch y u c a ngân hàng trong các n m v a qua
2.1.3.1 Tình hình huy đ ng v n
Huy đ ng v n đóng vai trò s ng còn trong vi c duy trì ho t đ ng kinh doanh
và đ m b o s t n t i cho các ngân hàng Nh n th c đ c y u t s ng còn này mà MB
i n Biên Ph đã ngày càng hoàn thi n h th ng các phòng ban, t n d ng đ c u th
v đ a bàn cùng v i đ i ng cán b nhi t tình, n ng đ ng đã giúp cho s d ti n g i
t ng m t cách n đ nh qua các n m
Trang 33+ TG ng n h n 237,7 59,2 215,5 61 332,87 65,3 + TG dài h n 163,86 40,8 137,74 39 177,2 34,7
(Ngu n: Báo cáo k t qu kinh doanh MB i n Biên Ph n m 2007,2008,2009)
Trang 34353,24 t đ ng gi m 48,32 t đ ng so v i n m 2007 nh ng sang n m 2009 l i có xu
h ng t ng tr l i đ t m c 510,07 t đ ng t ng 156,83 t đ ng v i t c đ t ng tr ng
là 44,4% so v i cùng k n m 2008 Có đ c k t qu này là do ngân hàng đã t p trung cao đ vào công tác huy đ ng v n v i nhi u hình th c phong phú đ thu hút v n t các t ng l p dân c và c ng c quan h v i các t ch c kinh t đ t ng c ng ngu n
v n nhàn r i c a h
Huy đ ng ngo i t c a ngân hàng v n chi m t tr ng nh trong t ng ngu n
v n N m 2009 t ng đ t 143,37 t đ ng chi m 28,1% t ng ngu n huy đ ng Ngân hàng c n tri n khai nhi u chi n l c đ thu hút ngu n ngo i t d i dào h n đáp ng nhu c u tín d ng v ngo i t Bên c nh đó, huy đ ng v n ng n h n v n chi m t tr ng
ch y u c a t ng v n huy đ ng đ c và có xu h ng t ng qua các n m
MB i n Biên Ph t p trung và huy đ ng ch y u t 2 ngu n là TG c a dân c
và TG c a t ch c kinh t N m 2007 đ t m c huy đ ng cao trong đó TG c a dân c
là 252,4 t đ ng và TG c a t ch c kinh t là 149,16 t đ ng do thu nh p c a ng i dân t ng cao, các DN làm n có hi u qu nên ngu n v n huy đ ng đ c c a ngân hàng
ho t đ ng c a h th ng NHTM Vi t Nam nói chung và NHTMCP Quân i nói riêng
b nh h ng n ng và không n m ngoài đà suy gi m chung c a n n kinh t Nhi u DN phá s n, công nhân m t vi c, đ ng ti n m t giá… khi n l ng ti n t dân c và DN
gi m sút M c dù ngân hàng đã có nhi u bi n pháp kh c ph c huy đ ng TG t dân c
và DN nh lãi su t liên t c t ng cao, có th i đi m lên t i 20% nh ng t ng s v n huy
đ ng c a chi nhánh v n gi m trong đó huy đ ng v n t TG c a dân c là 220,54 t
đ ng gi m 31,86 t đ ng so v i n m 2007 và TG c a t ch c kinh t là 132,7 t đ ng
gi m 16,46 t đ ng N m 2009 tình hình huy đ ng v n đã đ c c i thi n, ngu n huy
đ ng t TG c a dân c là 299,98 t đ ng t ng 59,44 t đ ng so v i n m 2008 v i m c
t ng tr ng 36,02% và huy đ ng t TG c a t ch c kinh t đ t 210,09 t đ ng t ng 77,39 t đ ng t ng tr ng 58,32% Giai đo n này n n kinh t còn khó kh n nh ng đã
có s ph c h i Chi nhánh đang có b c chuy n mình m nh m v vi c huy đ ng v n
t hai ngu n này đ ng th i thành công khi th c hi n các chi n l c thu hút v n đ c
bi t là TG t dân c
2.1.3.2 Tình hình s d ng v n
Trang 35S d ng v n là ho t đ ng chính mang l i thu nh p l n nh t cho ngân hàng,
đ m b o s t n t i và phát tri n ngân hàng, đ ng th i là bàn đ p, đ ng l c đ thúc đ y công tác huy đ ng v n phát tri n N m rõ đ c t m quan tr ng c a ho t đ ng cho vay nên trong th i gian qua MB i n Biên Ph đã có nhi u bi n pháp m r ng quy mô g n
li n v i nâng cao ch t l ng cho vay Công tác s d ng v n c a MB i n Biên Ph
Cá nhân 74,06 31,19 78,16 21 87,9 19,56
Ngành xây d ng 21,171 8,92 38,415 10,32 53,09 11,8 Ngành công nghi p ch bi n 13,896 5,85 39,419 10,59 42,139 9,37 Ngành th ng nghi p 12,745 5,37 38,799 10,42 48,95 10,9 Ngành khác 39,798 16.76 74,694 20,06 60,831 13,53 Cho vay KD CK 75 31,6 33 8,86 56 12,45 Cho vay kinh doanh B t đ ng
s n 30 12,63 102,823 27,63 131,15 29,15 Cho vay tiêu dùng 44,79 18,87 45,14 12,12 57,54 12,8
Cho vay ng n h n 102,633 43,23 145,193 39 192.898 42,9 Cho vay trung h n 81,692 34,41 115,41 31 135,383 30,1 Cho vay dài h n 53,075 22,36 111,687 30 121,419 27
Trang 36Theo n i t 218,408 92 301,56 81 395,736 88 Theo ngo i t 18,992 8 70,73 19 53,964 12
Tình hình d n cho vay không ng ng t ng tr ng qua các n m: t ng d n tín
d ng n m 2007 đ t 237,4 t đ ng Giai đo n này là giai đo n phát tri n khá t t c a n n kinh t , các nhà đ u t t ng c ng đ u t vào th tr ng ch ng khoán, hàng hóa tiêu
th l n nên các DN đ y m nh m r ng s n xu t, các công ty m i ra đ i đòi h i ph i có ngu n tài tr , nh ng đi u này khi n d n tín d ng c a MB i n Biên Ph t ng nhanh T ng d n n m 2008 c a MB i n Biên Ph t ng v i t c đ t ng tr ng 56,82% so v i n m 2007, d n trung bình đ t 372,29 t đ ng t ng 134,89 t đ ng
N m 2008 là m t n m khó kh n đ i v i th tr ng tài chính VN nói riêng và th tr ng tài chính th gi i nói chung tuy nhiên d n tín d ng c a chi nhánh v n t ng là m t k t
qu đáng khích l Sang n m 2009, doanh s cho vay ti p t c t ng tr ng đ t 449,7 t
đ ng t ng 77,41 t đ ng v i t c đ t ng 20,8% so v i n m 2008.Cho vay ng n h n chi m t tr ng cao nh t, sau đó là đ n trung h n và dài h n ng n i t v n chi m t
tr ng l n trong cho vay, th ng là h n 80% Nh v y t c đ t ng tr ng qua các n m
là khá n đ nh, ph n ánh ho t đ ng đ u t tín d ng c a ngân hàng t ng tr ng cao
Hai lo i hình khách hàng chính c a ngân hàng là KHDN và KHCN D n c a KHDN (kinh t nhà n c, các công ty CP, công ty TNHH) trong 3 n m luôn chi m t
tr ng l n h n r t nhi u so v i d n KHCN c th đ t 68,61% n m 2007; 79% n m 2008; 80,44% n m 2009 trong t ng doanh s cho vay Cho th y chi nhánh đang t p trung vào cho vay DN truy n th ng, các DN và t p đoàn l n, ch a t p trung vào KHCN C c u d n này phù h p v i đ nh h ng tr thành NHTMCP đô th l n t p trung vào KHDN truy n th ng và đ c bi t trong tình hình kinh t hi n nay Th tr ng cho vay tiêu dùng ch a phát tri n m c dù ti m n ng còn r t l n, là m nh đ t màu m
Trang 37ch a đ c khai thác, m t khác các món vay cá nhân th ng t p trung vào vay tiêu dùng v i h n m c nh Chính vì v y, chi nhánh v n t p trung vào th ph n KHDN v i
h n m c tín d ng l n, thu đ c lãi cao
Nhìn vào c c u tín d ng theo thành ph n kinh t c a chi nhánh ta th y MB
i n Biên Ph đ u t ch y u vào cho vay kinh doanh b t đ ng s n đ c bi t trong hai
n m 2008 và 2009 Kinh doanh ch ng khoán c ng chi m t tr ng l n n m 2007 đ t
t i 31,6% nh ng n m 2008 gi m đáng k xu ng còn 8,86% và n m 2009 còn 12,45%
do tình hình n n kinh t nên đã không tr thành d n tín d ng ch y u c a chi nhánh
n a Cho vay tiêu dùng, ngành xây d ng, công nghi p ch bi n, th ng nghi p, ngành khác…tuy không chi m đ c t tr ng l n nh ng c ng đóng góp không nh vào d n cho vay và đa d ng hóa d n tín d ng c a chi nhánh
2.1.3.3 M t s ho t đ ng khác c a Ngân hàng:
Thanh toán qu c t : trong n m 2009 kh i l ng giao d ch thanh toán qu c t
l n, t l đi n chu n t 95% tr lên, có quy trình thanh toán chu n N m 2009, doanh
s xu t nh p kh u c a MB i n Biên Ph đ t trên 60 tri u USD, trong đó doanh s
nh p kh u đ t kho ng 40 tri u USD Trong th i gian t i, chi nhánh s ti p t c m r ng quan h đ i lý v i các ngân hàng các qu c gia trên th gi i đ đáp ng t i đa nhu c u thanh toán qu c t c a khách hàng
Kinh doanh vàng và ngo i t : MB i n Biên Ph luôn ch đ ng tìm ki m, khai
thác t i đa ngu n thu mua ngo i t , thu đ i t các đ i lý, v n d ng linh ho t các hình
th c kinh doanh ngo i t khác…và đ m b o cân đ i đ ngo i t đ ph c v nhu c u thanh toán cho các doanh nghi p Ngân hàng c ng m thêm nhi u sàn vàng trên c
n c đ đáp ng nhu c u giao d ch, mua bán vàng c a dân c và các thành ph n kinh
t
Công ngh : sau khi tri n khai thành công h th ng ph n m m T24, MB t p
trung phát tri n và hoàn thi n m t s module thu c ph m vi d án T24,hoàn thành
đ ng dây truy n d phòng, xây d ng các môi tr ng h th ng, đ u t b sung h
th ng thi t b ph n c ng, tri n khai ph n m m th và d án th
Kinh doanh th : n m 2009, ngân hàng phát hành đ c 2500 th , phí d ch v th
đ t 57 tri u đ ng
2.1.3.4 K t qu ho t đ ng kinh doanh c a MB i n Biên Ph
Trang 38(Ngu n: Báo cáo k t qu kinh doanh MB i n Biên Ph n m 2007,2008,2009)
L i nhu n tr c thu c a chi nhánh t ng t 7,02 t đ ng vào n m 2007 lên 10,54 t đ ng vào n m 2008 t ng 3,52 t đ ng b ng 50,07% n m 2007 Sang đ n n m
2009 l i nhu n tr c thu đ t 15,35 t đ ng t ng 4,81 t đ ng so v i n m 2008 và
b ng 45,64% n m 2008 i u này ch ng t , ban lãnh đ o c a ngân hàng đã có nh ng
b c đi đúng đ n trong vi c th c thi chính sách qu n lý, phù h p v i tình hình kinh t , tài chính đang trong giai đo n nh y c m, đ kh c ph c nh ng đi m ch a phù h p c a
n m 2008 và đ y m nh các ho t đ ng c a ngân hàng; không nh ng duy trì t c đ t ng
tr ng mà còn kinh doanh có lãi v t m c k ho ch đ ra, t ng c ng n ng l c tài chính, m r ng c s khách hàng đ ho t đ ng c a ngân hàng ngày càng l n m nh
2.2 Ho t đ ng cho vay tiêu dùng t i NHTMCP Quân i - chi nhánh i n Biên
Ph
2.2.1 Khái quát chung v cho vay tiêu dùng t i NHTMCP Quân i
NHTMCP Quân i th c hi n ho t đ ng cho vay tiêu dùng ch a lâu và có th nói là "ng i đi sau" trong vi c tri n khai ho t đ ng này t i th tr ng Vi t Nam
Tr c n m 2001, các ho t đ ng cho vay tiêu dùng t i NHTMCP Quân i h u
nh không phát sinh Khách hàng vay v n lúc đó gi i h n các đ i t ng công nhân viên kh i các DN Nhà n c và Qu c phòng Nhu c u vay v n lúc này c ng ch d ng
l i các m c đích: s a ch a nhà c a, mua xe máy, mua s m đ dùng thông th ng
v i quy mô kho n vay nh
Tr c xu th phát tri n t t y u c a th tr ng KHCN và s gia nh p th tr ng này c a đông đ o các NHTM trên cùng đ a bàn thì NHTMCP Quân i không th
đ ng ngoài cu c NHTMCP Quân i đã nghiên c u tri n khai m t s s n ph m cho vay tiêu dùng Cùng v i vi c nghiên c u, ngân hàng đã tri n khai áp d ng th nghi m
t i m t s chi nhánh Tuy nhiên, lúc này các s n ph m còn ch a có s phân đ nh rõ ràng và các kho n tín d ng tiêu dùng cung c p trong giai đo n này đ u đ c tính
Trang 39chung là tín d ng cho KHCN Th i gian này, các món vay đ c th c hi n còn mang tính th nghi m, ngân hàng v a làm v a đúc rút kinh nghi m và hoàn thi n d n Quá trình th c hi n còn nhi u h n ch , công tác th m đ nh khách hàng ch a th c s bài
b n, khâu gi i ngân và ki m soát ch a h p lý và thi u ch t ch …
Giai đo n sau, có th nói ho t đ ng cho vay tiêu dùng đã phát tri n r t nhanh,
th tr ng cho vay tiêu dùng đã sôi đ ng và có tính c nh tranh m nh m Các NHTM
đ ng lo t tung ra s n ph m cho vay mua ô tô tr góp, cho vay s a ch a và xây m i nhà đi n hình là các "đ i gia" v cho vay tiêu dùng nh ACB, Techcombank… Tr c tình hình đó, Ngân hàng Quân i đã quy t đ nh thành l p ngay t nghiên c u và tri n khai s n ph m ô tô tr góp ng th i chu n hoá l i s n ph m cho vay mua s m, s a
ch a nhà c ng đ c th c hi n Ngân hàng Quân i đã t o l p đ c hình nh c a m t ngân hàng bán l đ i v i đông đ o khách hàng
theo k p v i t c đ phát tri n c a th tr ng cho vay tiêu dùng và t o l i th
c nh tranh, bên c nh vi c phát tri n hai s n ph m k trên, NHTMCP Quân i đã tích
c c nghiên c u và cho ra đ i nhi u s n ph m m i nh : cho vay du h c, cho vay tín
ch p đ m b o b ng l ng, cho vay ph c v các m c đích tiêu dùng khác… V i danh
m c s n ph m ngày m t đa d ng, quy trình th c hi n ngày m t hoàn thi n nên Ngân hàng Quân i đã t o l p đ c m t v th trên th tr ng cho vay tiêu dùng
Vi c th c hi n ho t đ ng cho vay tiêu dùng đã góp ph n nâng cao hình nh c a
Ngân hàng Quân i V i đ i t ng là các cá nhân và h gia đình, ho t đ ng cho vay tiêu dùng đã làm cho s ng i bi t đ n Ngân hàng Quân i t ng lên nhanh chóng
2.2.2 Khái quát chung v cho vay tiêu dùng t i MB i n Biên Ph
Nh ng ngày đ u thành l p, ho t đ ng chính c a chi nhánh là huy đ ng v n t dân c và cho vay KHDN v a và nh , ch a chú tr ng t i KHCN, đ c bi t là các kho n cho vay tiêu dùng T n m 2007, MB i n Biên Ph m i b t đ u quan tâm t i m ng
th tr ng đ y ti m n ng này, liên t c đ a ra các s n ph m cho vay tiêu dùng đa d ng đáp ng đ y đ các nhu c u c a khách hàng Tuy các s n ph m cho vay tiêu dùng đ a
ra ch a lâu nh ng ho t đ ng cho vay tiêu dùng hàng ngày càng thu hút đ c nhi u khách hàng h n v i doanh s cho vay ngày càng l n N m b t nhu c u c a khách hàng
và c ng nh m ph c v khách hàng t t h n n a, bên c nh các kho n vay tiêu dùng thông th ng, ngân hàng đã tri n khai các ch ng trình m i nh cho vay tr góp mua xe; cho vay mua chung c , đ t d án; đây có th coi là nh ng ch ng trình l n, chi m
đa s các kho n cho vay tiêu dùng c a ngân hàng Hi n chi nhánh đang áp d ng m t
s hình th c cho vay tiêu dùng ch y u nh :
- Cho vay mua chung c , đ t d án
- Cho vay mua xe tr góp
Trang 40- Cho vay du h c
- Cho vay cá nhân tín ch p
2.2.3 Quy trình cho vay
2.2.3.1 Cho vay mua chung c , đ t d án
MB i n Biên Ph hi u r ng, m t ngôi nhà đ y đ ti n nghi chính là ti n đ cho h nh phúc và thành đ t c a c gia đình ó c ng chính là mong c c a r t nhi u đôi v ch ng tr S n ph m “cho vay mua nhà chung c , đ t d án” đã đ c MB i n Biên Ph phát tri n nh m giúp khách hàng th c hi n mong mu n đó V i lãi su t h p
d n, kho n vay linh ho t và đi u ki n đ n gi n MB i n Biên Ph tin r ng khách hàng
s ch n đ c ph ng án phù h p v i mình
- Nh ng l i ích c a s n ph m
+ Th i h n vay dài, linh ho t t i đa lên t i 180 tháng
+ M c cho vay t i đa lên t i 80% giá mua c n h chung c , đ t d án
+ Lãi su t c nh tranh, th t c vay v n linh ho t
+ Khách hàng có th th ch p b ng chính c n h , đ t d án đ c tài tr ho c tài s n khác
+ Hi n nay, MB i n Biên Ph đã ký tho thu n h p tác v i nhi u công ty
b t đ ng s n trên toàn qu c nh m t o đi u ki n thu n l i cho khách hàng trong vi c mua nhà chung c , đ t d án và trong ho t đ ng vay v n
- i u ki n vay v n
+ Có h kh u th ng trú t i thành ph Hà N i, KT3 t i Hà N i Cá nhân có
đ n ng l c pháp lu t và n ng l c hành vi dân s , không b h n ch và m t n ng l c hành vi dân s theo quy đ nh t i đi u 24- 25 c a B lu t dân s