Lê Phước Hảo Công nghệ khai thác dầu khíMô hình PKN Perkin, Kern, Nordgren Tiết diện ngang của khe nứt trong mặt phẳng thẳng đứng vuông góc với trục dọc của khe nứt chủ yếu giữ được h
Trang 1BÀI GIẢNG CÔNG NGHỆ KHAI THÁC DẦU KHÍ
Giảng viên : PGS.TS Lê Phước Hảo
PHƯƠNG PHÁP NỨT VỈA THỦY LỰC
Trang 2539 PGS TS Lê Phước Hảo Công nghệ khai thác dầu khí
Trang 3Các thông số nứt vỉa thủy lực
Gradient nứt vỉa: Là áp suất
cần thiết ở chiều sâu xác định
để tạo các khe nứt trong đất đá
ở vùng cận đáy giếng.
phương có ứng suất chính nhỏ
nhất Gradient nứt vỉa tỉ lệ với
giá trị của ứng suất nhỏ nhất
này.
Trang 4541 PGS TS Lê Phước Hảo Công nghệ khai thác dầu khí
Trang 5Bản chất của quá trình NVTL
Trang 6543 PGS TS Lê Phước Hảo Công nghệ khai thác dầu khí
Mô hình phát triển khe nứt
Trang 7Áp suất phát triển khe nứt và mô đun đàn hồi
Áp suất phát triển khe nứt:
Là áp suất cần thiết để mở rộng khe nứt nhờ dung dịch nứt vỉa ban đầu.
Mô đun đàn hồi E:
Hệ số đặc trưng cho tính đàn hồi và độ cứng của đất
đá khi chịu tải.
Trang 8545 PGS TS Lê Phước Hảo Công nghệ khai thác dầu khí
Mô hình PKN ( Perkin, Kern, Nordgren)
Tiết diện ngang của khe nứt trong mặt phẳng thẳng
đứng vuông góc với trục dọc của khe nứt chủ yếu giữ
được hình dạng elip có chiều cao không thay đổi nhưngcạnh khe nứt ở sâu trong vỉa uốn tròn lại vào trong
Trang 9Mô hình PKN
hf .p W(0,t) ~
E (E 3 μ.qi.xf) 1/4
P ~
hfW: bề rộng của khe nứt
X: chiều dài khe nứt
h: chiều cao
Trang 10547 PGS TS Lê Phước Hảo Công nghệ khai thác dầu khí
Tiết diện ngang có hình dạng elip, còn tiết diện thẳng
đướng có dạng hình chữ nhật.
Mô hình KGD
Trang 11Mô hình KGD
xf.p W(0,t) ~
E (E 3 μ.qi) 1/4
P ~
hf1/4 xf1/2
μ: độ nhớt của chất lỏng
q: cường độ bơm ép
Trang 12549 PGS TS Lê Phước Hảo Công nghệ khai thác dầu khí
So sánh 2 mô hình
Trang 13QUÁ TRÌNH NỨT VỈA
Chất lỏng nứt vỉa
Vật liệu chèn
Thiết bị để tiến hành nứt vỉa thủy lực
Quá trình chuẩn bị để nứt vỉa thủy lực
Công nghệ tiến hành và các bước kết thúc quá trình
nứt vỉa thủy lực
Trang 14551 PGS TS Lê Phước Hảo Công nghệ khai thác dầu khí
Chất lỏng nứt vỉa
Đặc điểm:
- Tương thích với đất đá và chất lỏng thành hệ
- Có khả năng duy trì vật liệu chèn ở trạng thái lơ lửng để
vận chuyển sâu vào trong khe nứt
- Có độ nhớt tối ưu
- Độ ổn định cao hệ số mất dung dịch thấp
- Dễ pha chế và chi phí hợp lí
Trang 15Không gây nhiễm bản thành hệ, độc hại đối với người và môi trường
Tổn hao do lực cản trong cột OKT nhỏ để công suất bơm cần thiết nhỏ nhất
Sau khi phân hủy tạo thành những chất lắng đọng tự do để không làm bít những khe nứt đã được chèn ép và lấy hết lên sau quá trình nứt vỉa.
Dung dịch nứt vỉa có thể được chia 3 loại:
- Dung dịch gốc nước, gốc dầu , nhiều pha.
Chất lỏng nứt vỉa
Trang 16553 PGS TS Lê Phước Hảo Công nghệ khai thác dầu khí
- Chất chống ăn mòn: Catafin A, Marvelan-K(o)
- Chất hoạt tính bề mặt: Anion,Sunfanol
- Chất bôi trơn: Poliacrilamit
- Chất tạo gel và chống mất dung dịch: N 2 , Polimer tổng hợp, cát mịn
- Các chất chống tạo cặn, chống tạo bọt
- Các chất đổi dòng:Axit benzoic, polimer, antracen
- Các chất làm chậm phản ứng: CH 3 COOH, HCOOH
Các chất phụ gia
Trang 18555 PGS TS Lê Phước Hảo Công nghệ khai thác dầu khí
Tính chất của vật liệu chèn
- Độ thấm: được thí nghiệm mô phỏng theo điều kiện vỉa
đến khi dòng chảy ổn định ở các mức độ chênh áp khác
nhau.
- Độ tròn cạnh và độ cầu:Được xác định theo hệ số
Krubein 0,1 – 1,0.
- Cỡ hạt : Đường kính lớn nhất và nhỏ nhất được xác định theo tiêu chuẩn API
Hạt chèn càng lớn càng có khả năng tạo độ dẫn thủy tốt cho khe nứt được chèn, nhưng khó đưa vào khe nứt.
Hạt nhỏ tạo độ dẫn thủy ban đầu nhỏ nhưng duy trì cao hơn hạt lớn
Trang 19Kích thước vật liệu chèn
0.0083 0.0165
40/70
0.0117 0.0232
30/50
0.0165 0.0331
20/40
0.0331 0.0469
16/30
0.0331 0.0661
12/20
0.0469 0.0937
8/16
0.0661 0.1320
6/12
Nhỏ nhất Lớn nhất
Kích thước lưới
Đường kính hạt , in
Trang 20557 PGS TS Lê Phước Hảo Công nghệ khai thác dầu khí
Tính chất của vật liệu chèn
Độ bền nén : Vật liệu chèn phải có độ bền nén cao để
không bị phá hủy trong khe nứt.
Trang 22559 PGS TS Lê Phước Hảo Công nghệ khai thác dầu khí
Sự lựa chọn, tính toán các thông số hạt chèn rất quan
trọng, người ta thường chú ý đền các thông số sau:
- Đặc tính vật lý của các hạt chèn
- Mật độ của các hạt chèn trong khe nứt
- Chiều rộng của khe nứt sau khi khe nứt đóng lại
- Ứng suất khép lại của khe nứt
- Thành phần lắng đọng của dung dịch nứt vỉa
Các thông số cần lưu ý
Trang 23Vật liệu chèn
Trang 24561 PGS TS Lê Phước Hảo Công nghệ khai thác dầu khí
Vật liệu chèn trong giếng
Trang 25Thiết bị nứt vỉa
Thiết bị chính trên bề mặt: Máy bơm chất lỏng làm việc, máy
chộn cát, thiết bị nâng thả, đầu miệng giếng, đường ống
phân phối, các bồn chứa
Thiết bị chính trong lòng giếng: OKT ,Paker , nút cầu chuyên
dụng, neo để giữ chặt paker, ống mềm có đường kính nhỏ thả được vào OKT để tuần hoàn chất lỏng , bơm rửa cát… khi cần
Trang 26563 PGS TS Lê Phước Hảo Công nghệ khai thác dầu khí
Quá trình chuẩn bị nứt vỉa thủy lực
Lựa chọn giếng
- Công việc bao gồm:
+ Thu thập, phân tích các dữ liệu vật lí, đặc tính vỉa, thông tin xây dựng, hoàn thiện, sửa chữa, xư lí trước đó
+ Xác định trạng thái OKT, Chất lượng vành ximăng
+ Xác định độ sâu đặt Paker
Trang 27+ Thông thường NVTL đạt kết quả tốt ở những giếng
khai thác có áp suất cao, mức độ tiêu nước thấp vỉa có độchứa dầu lớn
+ Không nên tiến hành NVTL ở những giếng có dòng
chảy mạnh của nước ngầm hoặc khí liên quan đến khe
nứt từ những vùng chứa nước hoặc khí từ giếng bơm ép, những giếng có sự cố kỹ thuật:
Trang 28565 PGS TS Lê Phước Hảo Công nghệ khai thác dầu khí
Các công tác chuẩn bị
+ Lên kế hoạch, chuẩn bị mặt bằng, thiết bị nứt vỉa
chính, phụ trợ, thiết bị nâng thả, máy bơm ép, bình chứa.
+ Xử lí thiết bị lòng giếng , OKT, đáy giếng + Chuần bị chất lỏng nứt vỉa, vật liệu chèn
+ Tiến hành bơm thử nghiệm để xác định độ tiếp nhận (Áp suất nứt vỉa, sự thành tạo khe nứt)
+ Áp suất bắt đầu nứt vỉa, khe nứt mở rộng thêm tại
đó hệ số tiếp nhận tăng nhanh
Trang 29- Bơm ép chất lỏng mang vật liệu chèn
- Bơm ép chất lỏng đệm để đẩy vật liệu chèn
Trang 30567 PGS TS Lê Phước Hảo Công nghệ khai thác dầu khí
Mô hình NVTL
Trang 31NVTL không có hạt chèn
Trang 32569 PGS TS Lê Phước Hảo Công nghệ khai thác dầu khí
NVTL có hạt chèn
Trang 33Gọi dòng và đưa giếng vào làm việc
Đây là công đoạn cuối cùng để đưa giếng vào sử
dụng Phải bơm rửa sạch vật liệu chèn còn lại ở
đáy giếng lên bề mặt , tiến hành gọi dòng hoặc bơm
ép