Chính vì vậy trong những năm qua Đảng,Nhà nước đặc biệt quan tâm chủ trọng đến công tác phổ biến giáo dục pháp luật sâu rộng trong tầng lớp nhândân và không ngừng xây dựng hoàn thiện hệ
Trang 1A- PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Ở nước ta, sự vận động và phát triển của đời sống xã hội đang đòi hỏi những đổi mới căn bản trong tổ chức và phương pháp hoạt động của Nhà nước phù hợp với điều kiện mới Thực tế cho thấy đổi mới và hoàn thiện bộ máy Nhà nước là một vấn đề quan trọng, chủ yếu của hệ thống chính trị nhằm thúc đẩy kinh tế, xã hội chủ nghĩa Chính vì vậy trong những năm qua Đảng,Nhà nước đặc biệt quan tâm chủ trọng đến công tác phổ biến giáo dục pháp luật sâu rộng trong tầng lớp nhândân và không ngừng xây dựng hoàn thiện hệ thống pháp luật ở nước ta hiện naycho phù hợp với hoàn cảnh thực tại của đất nước
Công tác phổ biến giáo dục Pháp luật hiện nay, trong điều kiện hoàn cảnh đất nước ta đang gặp rất nhiều thuận lợi, khó khăn và thử thách trên con đường công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước, thúc đẩy nền kinh tế của đất nước phát triển đưa đời sống tinh thần vật chất của nhân dân đi lên góp phần vào việc công cuộc chung của đất nước ta trên con đường đổi mới, hội nhập kinh tế Chính vì vậy trong những năm qua Đảng, Nhà nước đặc biệt quan tâm và chú trọng đến công tác phổ biến giáo dục pháp luật sâu rộng trong các tầng lớp nhân dân và không ngừng hoàn thiện xây dựng hệ thống pháp luật ở nước ta hiện nay cho phù hợp với điều kiện hoàn cảnh thực tại của đất nước Vì vậy pháp luật là công cụ và phương tiện để Nhà nước quản lý xã hội Đồng thời lfa phương tiện công cụ để nhân dân thực hiện quyền và lợi ích hợp pháp cũng như mọi nghĩa vụ của mình Tuy có công cụ phương tiện thì cũng chưa đủ cái chính là làm sao để tất cả các cơ quan, tổ chức, các đoàn thể xã hội và mỗi công dân đều biết và sử dụng một cách có hiệu quả công cụ
đó Đây chính là vị trí, vai trò của công tác phổ biến giáo dục pháp luật Do
Trang 2vậy tôi quyết định chọn đề tài : Công tác giáo dục phổ biến giáo dục Pháp luật.
2 Cơ sở lý luận
Cơ sở lý luận được dựa trên quan điểm chủ nghĩa Mác Lê Nin - Tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm đường lối của Đảng
Chính quyền cơ sở thực hiện chức năng quản lý nhà nước trong phạm
vi địa giới hành chính Về mặt pháp lý và thực tiẽn có thể coi chính quyền cơ
sở như trụ cột hệ thống chính trị cơ sở vì :
- Pháp luật là nhân tố gắn liền với sự nghiệp đổi mới về mọi mặt của đời sống xã hội đang tiến hành ở nước ta Vì vậy nhận thức đúng đắn vấn đề
lý luận về bản chất, vai trò , giá trị xã hội và hiệu quả của pháp luật và công tác phổ biến giáo dục pháp luật là một yêu cầu cấp bách
- Muốn tổ chức thực hiện pháp luật , trước hết đổi mới phải làm tốt công tác tuyên truyền , giới thiệu văn bản pháp luật nhằm nâng cao sự hiểu biết và ý thức tuân thủ pháp luật tạo tiền đề chọn tự giác chấp hành pháp luật của công dân
- Trong tổ chức thực hiện pháp luật một mặt phải coi trọng công tác tuyên truyền phổ biến giáo dục thuyết phục và tuân theo pháp luật
- Công tác phổ biến giáo dục pháp luật là khâu đầu tiên của hoạt động thực thi pháp luật là cầu nối truyền tải vào cuộc sống và là những mắt xích quan trọng của việc tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa Bởi vì công tác giáo dục pháp luật là nhằm hình thành lòng tin vào pháp luật Thói quen và ý chí, tôn trọng tuân thủ pháp luật cho mọi công dân Nhằm phát huy vai trò hiệu lực của pháp luật trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Công tác phổ biến giáo dục pháp luật có vị trí ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với cấp xã, phường, Hồ Tùng Mậu Bởi vì cấp xã, phường Hồ Tùng Mậu là đơn vị cơ sở trong hệ thống quản lý hànch hính của Nhà nước ta, đồng thời là nơi tổ chức triển khai các chủ trương, đường lối
Trang 3chính sách của Đảng, Pháp luật của Nhà nước xuống trực tiếp cho nhân dân
và cùng nhân dân biến chúng thành hiện thực và là cấp chính quyền gần dân nhất, ăn , ở, chung sống cùng nhân dân Vì vậy hiểu và nắm vững được những diễn biến tâm tư, tình cảm và ý chí nguyện vọng của nhân dân là nơi trực tiếp lãnh đạo tổ chức nhân dân trong công việc cũng như trong cuộc sống Chính vì vậy công tác phổ biến giáo dục pháp luật ở xã, phường Hồ Tùng Mậu là con người là có hiệu quả nhất, để đưa pháp luật đến với cuộc sống hàng ngày trong nhân dân
3 Tình hình nghiên cứu
Xuất phát từ những yêu cầu,nhiệm vụ của Đảng và Nhà nước đối với công tác phổ biến giáo dục pháp luật hiện nay Hiện nay trong nhân dân đối với các cấp, các ngành và các đoàn thể đang là một nhiệm vụ quan trọng để
ổn định tình hình an ninh, chính trị, trật tự an toàn giữ nghiêm kỷ cương phép nước, tránh sự lợi dụng của các thế lực thù địch bên ngoài và trong nước Xác định được nhiệm vụ đó trong những năm qua và nhất là trong những năm gần đây Công tác phổ biến giáo dục pháp luật đã được các cấp uỷ Đảng, chính quyền địa phương của tôi thường xuyên quan tâm chỉ đạo các cấp, các ngành, các đoàn thể Mở các đợt tuyên truyền hoặc thông qua các hội nghị, các cuộc họp nhân dân, các cuộc sinh hoạt các câu lạc bộ và trên hệ thống truyền thanh của địa phương Nhằm trang bị cho nhân dân những kiến thức pháp luật cơ bản và những lĩnh vực khác, có liên quan đến đời sống sinh hoạt hàng ngày
để nhân dân nắm vững và nâng cao ý thức chấp hành chính sách của Đảng, Pháp luật của Nhà nước Từ đó nâng cao ý thức pháp luật của nhân dân, góp phần giữ vững an ninh,chính trị, trật tự an toàn xã hội ở địa phương, kịp thời ngăn chặn có hiệu quả việc vi phạm pháp luật nâng cao dân trí về pháp luật, văn hoá Đẩy lùi những tệ nạn xã hội, xây dựng đời sống văn hoá, văn minh, hạnh phúc trong nhân dân Do hiểu được ý nghĩa và làm tốt công tác phổ biến giáo dục pháp luật, nên trong những năm qua tình hình an ninh, chính trị, trật
Trang 4tự an toàn xã hội ở địa phương luôn được giữ vững kinh tế xã hội ổn định ở địa phương được phát triển Đời sống tinh thần, vật chất trong nhân dân được nâng lên một bước đáng kể, các loại tội phạm và tệ nạn xã hội ở địa phương được đẩy lùi và ngăn chặn có hiệu quả Đại bộ phận quần chúng nhân dân đã hiểu biết được những tin tức cơ bản về một số bộ luật và luật có liên quan đến đời sống sinh hoạt của nhân dân Từ đó đơn thư khiếu kiện của nhân dân
đã giảm Nhưng ở địa phương vẫn còn số ít cán bộ nhân dân, đặc biệt là thanh thiếu niên do nhận thức và hiểu biết pháp luật còn hạn chế Nên có những hành vi, vi phạm pháp luật, hoặc đơn thư đòi hỏi trái với quyđịnh của pháp luật Để công tác giáo dục phổ biến pháp luật trong nhân dân được làm tốt hơn nữa đồng thời tạo cho mọi người dân có được sự hiểu biết về pháp luật Từ đó góp phần vào nhiệm vụ chung của địa phương Vì vậytôi chọn đề tài " Chính quyền cơ sở với công tác phổ biến giáo dục pháp luật hiện nay, để nghiên cứu và viết tiểu luận tốt nghiệp lớp trung cấp chính trị tại trường chính trị Nguyễn Văn Linh khoá 2 Huyện Ân Thi
4 Phạm vi nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn, quá trình từng bước hoàn chỉnh các quan điểm chỉ đạo về công tác phổ biến giáo dục pháp luật nhằm nâng cao nhận thức và hành động đối với thực tiễn với công tác tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật hiện nay, mục đích của tiểu luận nhằm đánh giá
về thực trạng và ý thức chấp hành pháp luật Công tác phổ biến giáo dục pháp luật hiện nay ở địa phương và đưa ra những kiến nghị và giải pháp Đóng góp một phần nhỏ bé của mình vào hoàn thành nhiệm vụ chung của địa phương
Tiểu luận này là một trong những vấn đề khoa học xã hội nên tôi chọn phương pháp thực hiện là phương pháp phân tích tổng hợp, lôgic và líchử Nhưng phương pháp điều tra xã hội học là chủ yếu, ngoài ra còn có những phương pháp khác cũng được thực hiện để tập trung làm sáng tỏ nội dung chính của tiểu luận
Trang 5B - PHẦN NỘI DUNG
I - CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
1 Cơ sở lý luân
Các Mác - Ăng Ghen là những người đầu tiên nói lên bản chất và chức năng của pháp luật trong lịch sử loài người Khi lực lượng sản xuất phát triển đến một trình độ nhất định, cùng với sự phân công lao động phát triển Chế
độ tư hữu ra đời, chế độ phân chia giai cấp kẻ giầu người nghèo, khi mâu thuẫn giữa các giai cấp phát triển không thể điều hoà được thì nhà nước xuất hiện Cùng với sự ra đời của Nhà nước, Pháp luật cũng xuất hiện như một phương tiện của giai cấp thống trị để điều chỉnh các quan hệ xã hội Giai cấp thống trị dùng pháp luật làm công cụ để cầm quyền Muốn làm được điều đó Nhà nước phải duy trì và bổ sung những tập quán, những phong tục có lợi phù hợp với lợi ích của giai cấp thống trị Mặt khác giai cấp thống trị dùng pháp luật để áp đặt ý chí của giai cấp mình với giai cấp khác Pháp luật được thực hiện bằng các biện pháp tuyên truyền phổ biến pháp luật và cưỡng chế
do Nhà nước tiến hành Đó là các quá trình hình thành pháp luật trong xã hội
Như vậy Nhà nước và pháp luật cùng xuất hiện và chúng là sản phẩm của quá trình kinh tế xã hội, là hiện tượng lịch sử và cho ra những phương thức sản xuất của xã hội quyết định Song Nhà nước và pháp luật là một bộ phận quan trọng thuộc thượng tầng kiến trúc của xã hội có giai cấp Nó có tác dụng làm cho quá trình kinh tế xã hội phát triển
Trang 6Nhiệm vụ của bất kỳ nhà nước nào đều phải được xác lập và được đảm bảo bằng những quy tắc sử sự để phục vụ yêu cầu và lợi ích của giai cấp cầm chính quyền Vì vậy pháp luật luôn luôn thể hiện của giai cấp thống trị trong
" Tuyên ngôn của Đảng cộng sản Việt Nam " nhận xét về pháp luật của Nhà nước tư sản Mác - ăng Ghen chỉ rõ " Pháp quyền của các ông chỉ là ý chí của giai cấp, cái được các ông đều nêu lên thành pháp luật các ý chí và nội dung
là do những điều kiện sinh hoạt vật chất của giai cấp các ông quyết định "
Định nghĩa này đúng với tất cả các kiểu trong lịch sử Đến cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX là thời kỳ đánh dấu bước ngoặt quan trọng của phong trào công nhân quốc tế Chủ nghĩa tư bản đã bước vào giai đoạn phát triển cao của nó là chủ nghĩa đế quốc Nhà nước tư bản bộc lộ tính phản động và trở thành lực lượng cản trở sự phát triển của loài người Trong điều kiện lịch
sử như vậy đòi hỏi giai cấp công nhân phải có chính Đảng lãnh đạo một Nhà nước công -nông - trí thức ra đời đó là Nhà nước Xô viết tư sản Lần đầu tiên trong lịch sử đã ra đời Nhà nước mà chức năng chủ yếu không phải là bạo lực, trấn áp, mà là tổ chức xây dựng Lê Nin chỉ rõ : " Chuyên chính vô sản không chỉ là bạo lực mà bản chất chủ yếu là thực hiện được kiểu tổ chức lao động cao hơn so với Chủ nghĩa Tư bản "
Cho nên pháp luật xã hội chủ nghĩa là kiểu pháp luật mới nó biểu hiện ýchí của giai cấp công nhân và nhân dân lao động Nó điều chỉnh các mối quan hệ, xã hội với mục đích đem lại lợi ích và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhân dân lao động Nhằm xây dựng xã hội mới xã hội chủ nghĩa
Pháp luật xã hội chủ nghĩa là hệ thống các quy tắc sử sự mang tính bắt buộc chung, thể hiện ý chí của giai cấp công nhân liên minh với các giai cấp nông dân và các tầng lớp trí thức xã hội chủ nghĩa dưới sự lãnh đạo của Đảng
do Nhà nước xã hội chủ nghĩa ban hành và bảo đảm thực hiện trên cơ sở thuyết phục, giáo dục và cưỡng chế Pháp luật là sản phẩm hoạt động của Nhà nước Tại Đại hội Đảng lần thứ VIII của Đảng đã khẳng định : Nhà nước
Trang 7ta là Nhà nước của dân do dân và vì dân Vì vậy muốn đạt được những mục đích trên vai trò của pháp luật hết sức quan trọng trong công tác quản lý Nhà nước nó quyết định đến sự tồn tại của một xã hội hay một giai cấp và một chế
độ Nếu pháp luật được thực hiện và duy trì nghiêm chỉnh một cách công bằng dân chủ và công khai Thì nó là một đòn bẩy thúc đẩy nền kinh tế đi lên, phát triển công bằng văn minh , nếu một đất nước pháp luật không được duy trì và thực hiện một cách nghiêm chỉnh, không những nó không kích thích được tăng trưởng về mặt kinh tế nó còn thể hiện ở một xã hội lạc hậu và ảnh hưởng đến nền an ninh quốc gia
Pháp luật và pháp chế là hai khái niệm quan hệ chặt chẽ, gần gũi tác động lẫn nhau Nhưng không đồng nghĩ với nhau Pháp luật là tiền đề của pháp chế nhưng có pháp luật chưa hẳn đã có pháp chế Pháp luật hiện hành không được tuân thủ thì pháp luật không phù hợp Mâu thuẫn thì không có pháp chế được đảm bảo khi có hệ thống pháp luật tương đối hoàn chỉnh đồng
bộ phù hợp và kịp thời
Lúc sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã xác định tầm quan trọng của pháp luật trong quản lý xã hội và điều hành đất nước quan tâm đến việc xây dựng hiến pháp, hệ thống pháp luật ở nước ta Bác rất chú trọng đến công tác tuyên truyền và phổ biến giáo dục pháp luật để đưa pháp luật vào cuộc sống của nhân dân Muốn làm được việc này Bác đã yêu cầu các cơ quan Nhà nước, mỗi cán bộ phải gương mẫu chấp hành và độ lượng, khoan dung, giáo dục cảm hoá cho những kẻ lầm nỗi, khuyết điểm và biết ăn năn hối cải, quy chính và Bác cũng rất nghiêm khắc bỏ qua các khuyết điểm tội lội của ai, giải quyết công việc, ứng xử với mọi người có lý, có tình Công tác giáo dục pháp luật đối với Bác ở đây mang tính giáo dục cao luôn được đề cập vì vậy công tác phổ biến giáo dục hiện nay trong điều kiện đang xây dựng đất nước ta trở thành Nhà nước pháp quyền và trên con đường hội nhập kinh tế quốc tế Từng bước xây dựng đất nước ta thành một nước công nghiệp hoá, hiện đại
Trang 8hoá Công tác này càng phải được quan tâm và chú trọng đồng thời xây dựng chỉnh sửa bổ sung hệ thống pháp luật của ta hiện nay làm sao cho phù hợp với điều kiện và xu thế phát triển chung của quốc tế và đất nước ta hiện nay Đảng và Nhà nước ta đặc biệt quan tâm tới công tác tuyên truyền vận động
và phổ biến giáo dục pháp luật cho toàn thể nhân dân Ngày 7 / 1 / 1998 Thủ tướng Chính phủ đã ra quyết định số 03 / 1998 - QĐ / TTg về việc ban hành
kế hoạch triển khai công tác giáo dục phổ biến giáo dục pháp luật từ năm
1998 đến 2002 Trong phạm vi cả nước và thành lập Hội đồng phối hợp phổ biến giáo dục pháp luật từ TW đến các cấp trong phạm vi cả nước Đặc biệt
là đối với cấp xã, phường Nhà xuất bản chính trị quốc gia, Trung tâm nghiên cứu khoa học lưu trữ đã cho ra đời cuốn sổ tay pháp luật của xã, phường và nhiều nhà xuất bản đã cho ra đời nhiều cuốn sách về pháp luật đối với cấp chính quyền Nhằm trang bị cho cán bộ cơ sở những kiến thức cơ bản về pháp luật để vận dụng thực hiện trong việc hàng ngày và phổ biến tuyên truyền giáo dục trong nhân dân
Từ những cơ sở lý luận trên trong những năm qua địa phương tôi đã vận dụng tốt những cơ sở lý luận trên vào tình hình thực tiễn của địa phương
và đã đạt được những kết quả khả quan
2 Cơ sở thực tiễn
a Tình hình đặc điểm của địa phương liên quan đến đề tài
Xã Hồ Tùng Mậu nằm trên trục đường 200 chạy qua xuyên suốt chiều dài của xã , là một xã được huyện và tỉnh đánh giá là xã kinh tế khá phát triển, tình hình an ninh trật tư tương đối ổn định Với tổng diện tích đất canh tác sản xuất nông nghiệp lvà 474 ha, chia thành 5 thôn với dân số là 8.125 người thu nhập bình quân đầu người trên năm khoảng 4,8 triệu đồng / người / năm có gần 1000 hộ làm nghề buôn bán dịch vụ thương mại Hộ nghèo dưới 4 %
Trang 9Số đảng viên trong Đảng bộ là 346 đảng viên sinh hoạt tại 14 chi bộ,
có 5 chi bộ thôn, 4 chi bộ giáo dục và 2 chi bộ chuyên môn, chi bộ có số đảng viên đông nhất là 47 Đảng viên sinh hoạt của chi bộ ít nhất là có 6 đồng chí
Ngoài các ngành đoàn thể nằm trong hệ thống chính trị và các tổ chức
xã hội địa phương còn có 8 loại hình câu lạc bộ đã có 15 loại hình câu lạc bộ
đi vào sinh hoạt đúng phương hướng và có hiệu quả cao
Đảng bộ xã Hồ Tùng mậu được đánh giá là đảng bộ trong sạch vững mạnh, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ
b Những thuận lợi khó khăn
+ Những thuận lợi
Là một xã có quốc lộ 200 chạy qua có vị trí địa lý hết sức thuận lợi trong việc giao lưu phát triển kinh tế và xã hội của địa phương, đồng thời các khu công nghiệp ngày càng phát triển
Đảng bộ có số lượng đảng viên đông, có nhiều đồng chí là cán bộ tiền khởi nghĩa trung cấp về nghỉ hưu và sinh hoạt đảng tại chi bộ Đâylà một nguồnlực đồng thời là một lực lượng nòng cốt giúp đỡ địa phương hoàn thành nhiệm vụ, nếu cán bộ địa phương biết khôn khéo và tận dụng khai thác
Có đội ngũ cán bộ Đảng, chính quyền có đủ năng lực chính trị, phẩm chất đạo đức để lãnh đạo điều hành và quản lý nhà nước ở địa phương
Có các đoàn thể và các tổ chức xã hội các câu lạc bộ hoạt động đều đặn, thường xuyên các tầng lớp nhân dân ở địa phương có ý thức cao, dân trí khác nghiêm chỉnh chấp hành chủ trương, đường lối chính sách pháp luật của Đảng và Nhà nước, các quy định của địa phương, đoàn kết cùng toàn Đảng
bộ xây dựng quê hương giầu đẹp
+ Những khó khăn
Là một địa phương rộng có vị trí địa lý phức tạp,địa bàn bị chia chắt các thôn ở không tập trung rất khó khăn trong công tác quản lý xã hội Các
Trang 10loại tọi phạm hình sự các tệ nạn xã hội thường lợi dụng để hoạt động do sự thiếu hiểu biết về pháp luật ở một số bộ phận nhỏ cán bộ , đảng viên và nhân dân còn ở mức độ hạn chế từ đó nẩy sinh và phát sinh nhiều vấn đề phức tạp
ở địa phương
Là địa phương kinh tế nông nghiệp là chủ yếu cho nên đời sống của nhân dân còn gặp nhiều khó khăn Phong tục tập quán, sinh hoạt canh tác ở mỗi thôn , mặt khác đội ngũ cán bộ ở địa phương có trình độ không đồng đều còn chắp vá chưa được qua đào tạo cơ bản Năng lực chuyên môn và vận dụng công việc thực tế còn hạn chế, ở một số bộ phận hiểu biết về phổ biến pháp luật chưa rộng, từ đó việc vận dụng vào phổ biến giáo dục pháp luật trong nhân dân chưa đạt kết quả cao
3 Thực trạng về việc tổ chức thực hiện công tác phổ biến giáo dục pháp luật tại địa phương trong tình hình hiện nay.
a Kết quả đạt được
Xác định rõ vị trí vai trò, tầm quan trọng của công tác giáo dục phổ biến pháp luật hiện nay trong nhân dân đối với chính quyền cơ sở được coi
là nhiệm vụ chính được quan tâm và duy trì thường xuyên nhằm làm ổn định tình hình an ninh chính trị ở địa phương, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế tập thể, đời sống văn hoá , tinh thần vật chất của nhân dân địa phương được nâng lên một cách đáng kể, góp phần cùng cả nước xây dựng đất nước ta là Nhà nước của dân, do dân và vì dân Tiến tới xã hội công bằng dân chủ văn minh, một nhà nước pháp quyền sống và làm việc theo hiến pháp và pháp luật
Trong những năm qua Đảng uỷ - UBND xã Hồ Tùng Mậu đã coi trọng đến vai trò của mình đối với công tác duy trì phổ biến giáo dục pháp luật là
sự thể chế hoá chủ trương đường lối chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước là phương tiện quản lýnhà nước, quản lý xã hội Đường lối chính sách của Đảng phản ảnh ý chí nguyện vọng của nhân dân lao động Chính quyền
cơ sở là cơ quan quản lý Nhà nước ở địa phương có trách nhiệm tổ chức chỉ