Xuất nhập khẩu trực tiếp Xuất nhập khẩu trực tiếp là hình thức xuất nhập khẩu trong đố các doanhnghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu có đầy đử những điều kiện kinh doanh xuấtnhập khẩu và đượ
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
Ngày nay nền kinh tế của Việt Nam ngày càng phát triển nhờ vào cáccuộc cách mạng khoa học kỹ thuật cũng như áp dụng nhiều công nghệ hiện đại.Quan trọng hơn khi Việt Nam trở thành thành viên chính thức của WTO, đã tạo
ra một bước ngoặt khá lớn cho nền kinh tế Việt Nam nói chung và nền kinh tếthế giới nói riêng Nhưng trong cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới gần đây, mặc
dù Việt Nam đã cố gắng vượt qua cơn bão khắt nghiệt này nhưng vẫn còn vướngmắc những rào cản về xuất khẩu ở một số nước như: Mỹ, Trung Quốc…
Chúng ta, ai cũng biết rằng cán cân xuất nhập khẩu đóng một vai trò rấtquan trọng đối với các nước phát triển và các nước đang phát triển Công việchết sức quan trọng của các nhà xuất khẩu là phải lập được bộ chứng từ, còn đốivới nhà nhập khẩu là phải kiểm tra được các chứng từ Vậy để các nhà quản trịtài ba trong tương lai không mắc phải những sai lầm trong việc thanh toán cũngnhư trong các chứng từ thương mại, nhóm chúng em hôm nay xin gửi đến cô
giáo và các bạn bài tiểu luận của nhóm chúng em về “Bộ chứng từ xuất khẩu hàng hóa của Công ty trách nhiệm hữu hạn ACE ” Vì nhóm chúng em chưa
hề làm một bộ chứng từ nào trong thực tế nên bài tiểu luận này chỉ mang tínhchất là khái niệm bao quát và những bộ chứng từ mà chúng em có được chỉ làsưu tầm vì thế sẽ có rất nhiều sai sót.Mong cô giáo chỉ dẫn thêm và các bạnđóng góp ý kiến
Chân thành cảm ơn cô giáo và các bạn
Trang 2CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH XUẤT KHẨU
TẠI CÁC DOANH NGHIỆP VIỆT NAM
1.1 Những vấn đề chung về hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu
1.1.1 Khái niêm, đặc điểm nghiệp vụ kinh doanh xuất nhập khẩu và nhiệm
vụ của kế toán
Xuất nhập khẩu là hoạt động mua bán với chức năng tổ chức lưu thônghàng hoá giữa trong nước và quốc tế Xuất nhập khẩu không phải là hành vi muabán đơn lẻ mà là cả hệ thống các quan hệ thương mại quốc tế có tổ chức, màtrong đó mỗi nước tham gia vào hoạt động xuất nhập khẩu đều có thể thực hiệnmột cách có hiệu quả mục tiêu tăng trưởng kinh tế, ổn định và từng bước nângcao mức sống của nhân dân
Hoạt động xuất nhập khẩu có vị trí quan trọng trong nền kinh tế của ViệtNam.Xuất nhập khẩu góp phần mở rộng thị trường cho sản xuất trong nước,đồng thời bổ xung nhu cầu trong nước những tư liệu sản xuất được hoặc sảnxuất chưa đủ so với nhu cầu về số lượng và chất lượng
Xuất khẩu có vai trò tạo vốn cho nhập khẩu, tạo tiền đề vật chất để giảiquyết những mục tiêu kinh tế - đối ngoại khác của nhà nước Nhập khẩu có vaitrò mua hàng hoá, dịch vụ để thực hiện cân đối cơ cấu kinh tế, kích thích sảnxuất trong nước phát triển và lại tác động ngược trở lại đối với hoạt động xuấtkhẩu
Hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu có những đặc điểm cơ bản sau:
- Lưu chuyển hàng hoá XNK theo một chu kỳ khép kín bao gồm hai giaiđoạn
+ Thu mua hàng hoá trong nước và xuất khẩu hàng hoá
+ Nhập khẩu hàng hoá và tiêu thụ hàng nhập khẩu
Vì vậy thưòi gian thực hiện các giai đoạn lưu chuyển hàng hoá trong cácđơn vị kinh doanh xuất nhập khẩu thường dài hơn các đơn vị kinh doanh hànghoá trong nước
Trang 3- Đối tượng hàng nhập khẩu không chỉ đơn thuần là những mặt hàng phục
vụ cho nhu cầu tiêu dùng cá nhân mà còn cung cấp trang thiết bị, tư liệu sảnxuất hiện đại để phục vụ cho sự phát triển sản xuất cho tất cả các ngành, các địaphương
Đối tượng hàng hoá xuất khẩu là những hàng hoá và dịch vụ mà trongnước có thế mạnh, có “lợi thế so sánh”.Đối với Việt Nam hiện nay mặt hàngxuất khẩu chủ yếu là nguyên vật liệu, nông sản, khoáng sản… các mặt hàng tiêudùng và hàng gia công xuất khẩu
Kinh doanh xuất nhập khẩu có thị trường rộng lớn trong cả nước và ngoàinước, chịu sự ảnh hưởng lớn của sản xuất trong nước và thị trường nướcngoài.Người mua, người bán thuộc các quốc gia khác nhau, do phong tục tậpquán tiêu dùng khác nhau, chính sách ngoại thương cũng khác nhau Đồng tiền
để thanh toán tiền hàng xuất nhập khẩu là ngoại tệ do thoả thuận của hai bên,thường là ngoại tệ mạnh như: USD, JPY, FFr… Vì vậy kết quả hoạt động ngoạithương còn bị chi phối bởi tỷ giá ngoại tệ thay đổi và phương pháp kế toánngoại tệ.Tất cả những đặc điểm trên đã tạo ra những nét đặc thù và sự phức tạptrong quản lý cũng như kế toán nghiệp vụ kinh doanh xuất nhập khẩu
Từ những đặc điểm trên, kế toán nghiệp vụ kinh doanh xuất nhập khẩu có nhữngnhiệm vụ sau
- Tổ chức ghi chép một cách đầy đủ, kịp thời các nghiệp vụ kế toán tổnghợp và chi tiết các nghiệp vụ hàng hoá, nghiệp vụ thanh toán một cách hợp lýphù hợp với đặc điểm kinh doanh của doanh nghiệp Qua đó thực hiện kiểm tratình hình thực hiện các hợp đồng xuất nhập khẩu
- Thực hiện đầy đủ những chế độ quy định về quản lý tài chính – tín dụngcũng như những nguyên tắc hạch toán ngoại tệ trong hoạt động kinh doanh xuấtnhập khẩu làm cơ sở cho các cấp lãnh đạo đề ra được những quyết định
hợp lý trong quản lý hoạt động xuất nhập khẩu
1.1.2 Các phương thức và hình thức kinh doanh xuất nhập khẩu :
Hoạt động xuất nhập khẩu được thực hiện bằng hai phương thức:
-Xuất khẩu theo nghị định thư
Trang 4-Xuất khẩu tự cân đối: ngoại nghị định thư
Cả hai phương thức xuất nhập khẩu trên có thể được thực hiện theo cáchình thức sau:
-Xuất nhập khẩu trưc tiếp
-Xuất nhập khẩu uỷ thác
1.1.2.1 Xuất nhập khẩu trực tiếp
Xuất nhập khẩu trực tiếp là hình thức xuất nhập khẩu trong đố các doanhnghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu có đầy đử những điều kiện kinh doanh xuấtnhập khẩu và được bộ công thương cấp giấy phép trực tiếp giao dịch ,ký kết hợpđồng mua bán hàng hoá và thanh toán với nước ngoài phù hợp với luật pháp củahai nước
1.1.2.2 Xuất nhập khẩu uỷ thác
Xuất nhập khẩu uỷ thác là hình thức xuất nhập khẩu được áp dụng đối vớicác doanh nghiệp có hàng hoá hoặc có nhu cầu nhập khẩu nhưng không có khảnăng điều kiện hoặc chưa được nhà nước cho phép xuất nhập khẩu trực tiếp nênphải nhờ các doanh nghiệp xuất nhập khẩu trực tiếp xuất,nhập khẩu hộ
Theo hình thức này doanh nghiệp uỷ thác được hạch toán doanh thu xuất , nhậpkhẩu còn đơn vị nhận uỷ thác chỉ đóng vai trò đại lý và được hưởng hoa hồngtheo sự thoả thuận giữa hai bên ký kết hộp đồng uỷ thác xuất nhập khẩu
1.1.3 Giá cả và phương thức thanh toán tiền hàng
Trong hoạt đông buôn bán quốc tế ,giá cả hàng hoá rất phức tạp do việcmua bán giữa các nước ,các khu vực khác nhau diễn ra trong một thời gian dài,vận chuyển qua nhiều nước với chính sách thuế khác nhau Giá cả hàng hoá cóthể bao gồm các yếu tố: giá trị hàng hoá đơn thuần, bao bì, chi phí vận chuyển,chi phí bảo hiểm và các khoản chi phí khác tuỳ theo từng bước giao dịch và sựthoả thuận giữa các bên tham gia Theo thông lệ quốc tế giá cả trong ngoạithương đều gắn liền với một điều kiện giao hàng có liên quan đến giá đó.Đối vớicác doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu của Việt Nam hiện nay, giá cả củahàng hoá trong hợp đồng xuất nhập khẩu có thể là:
Trang 5+CIF: Là giá giao hàng tại cảng của nước nhập khẩu bao gồm giá hàng hoá(Cost), phí bảo hiểm (Insurance) và cước phí vận chuyển (Freight)
+FOB: Là giá giao hàng tại cảng của nước xuất khẩu
Ngoài hai loại giá cơ bản trên còn có thể có giá:
+C&F: Tiền hàng và cước phí vận chuyển (Cost and Freight)
+C&I: Tiền hàng và phí bảo hiểm (Cost and Insurance)
* Phương thức thanh toán: Phù hợp với thông lệ quốc tế tập quán của mỗinước cũng như từng hợp đồng ngoại thương hiện nay các doanh nghiệp kinhdoanh xuất nhập khẩu sử dụng một số phương thức thanh toán quốc tế thôngdụng sau:
- Phương thức chuyển tiền (Remittance) có thể chuyển tiền bằng điện (T/T) hoặc chuyển tiền bằng thư (M/T)
- Phương thức nhờ thu (Collection of payment): Bao gồm nhờ thu tiềnphiếu trơn (Clean Collection) hoặc nhơ thu kèm chứng từ (DocumentaryCollection)
- Phương thức tín dụng chứng từ (Leter of credit-L/C)
- Phương thức mở tài khoản (open account)
1.1.4 Các nguyên tắc ngoại tệ
- Các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh có các nghiệp vụ kinh tế phatsinh bằng ngoại tệ phải thực hiện ghi sổ kế toán và lập báo cáo tài chính theomột đơn vị tiền tệ thống nhất là đồng việt nam hoặc đơn vị tiền tệ chính thức sửdụng trong kế toán ( nếu được chấp thuận ).Việc quy đổi đồng ngoại tệ ra đồngViệt Nam, hoặc ra đơn vị tiền tệ chính thức sử dụng trong kế toán về nguyên tắcdoanh nghiệp phải căn cứ vào tỷ giá giao dịch thực tế của nghiệp vụ kinh tế phátsinh hoặc tỷ giá giao dịch bình quân trên thị trường ngoại tệ liên ngân hàng dongân hàng nhà nước Việt Nam công bố tại thời điểm phát sinh ngiệp vụ kinh tế(sau đây gọi tắt là tỷ giá giao dịch) để ghi sổ kế toán
- Doanh nghiệp đồng thời phải theo dõi ngoại tệ trên sổ kế toán chi tiếtcác tài khoản: Tiền mặt, tiền gửi ngân hàng, tiền đang chuyển, các khoản phải
Trang 6thu, các khoản phải trả và Tài khoản 007 “ngoại tệ các loại” (tài khoản ngoàibảng cân đối kế toán)
- Đối với tài khoản thuộc loại doanh thu, hàng tồn kho, TSCĐ, chi phí sảnxuất, kinh doanh, chi phí khác, bên nợ các tài khoản vốn bằng tiền,… khi phátsinh các nghiệp vụ kinh tế bằng ngoại tệ phải được ghi sổ kế toán bằng đồngViệt Nam, hoặc bằng đơn vị tiền tệ chính thức sử dụng trong kế toán theo tỷ giágiao dịch thực tế hoặc tỷ giá giao dịch bình quân liên ngân hàng tại thời điểmnghiệp vụ kinh tế phát sinh
- Đối với bên có của các tài khoản vốn bằng tiền, khi phát sinh các nghiệp
vụ kinh tế bằng ngoại tệ phải được ghi sổ kế toán bằng đồng việt nam, hoặcbằng đơn vị tiền tệ chính thức sử dụng trong kế toán theo tỷ giá ghi trên sổ kếtoán( tỷ giá bình quân gia quyền; tỷ giá nhập trước, xuất trước…)
- Đối với bên có của cấc tài khoản nợ phải trả hoặc bên nợ các tài khoản
nợ phải thu, khi phát sinh các nghiệp vụ kinh tế bằng ngoại tệ phải được ghi sổ
kế toán bằng đồng Việt Nam hoặc bằng đơn vị tiền tệ chính thức sử dụng trong
kế toán theo tỷ giá giao dịch, cuối năm tài chính các số dư nợ phải trả hoặc dư
nợ phải thu có gốc ngoại tệ được đánh giá lại theo tỷ giá giao dịch bình quântrên thị trường ngoại tệ liên ngân hàng do ngân hàng nhà nước Việt Nam công
bố tại thời điểm cuối năm tài chính
- Đối với bên nợ của các tài khoản nợ phải trả hoặc bên có của các tàikhoản nợ phải thu, khi phát sinh các nghiệp vụ kinh tế băng ngoại tệ phải đượcghi sổ kế toán bằng đồng Việt Nam hoặc bằng đơn vị chính thức sử dụng trong
kế toán theo tỷ giá ghi trên sổ kế toán
- Cuối năm tài chính doanh nghiệp phải đánh giá lại các khoản mục tiền tệ
có gốc ngoại tệ cuối năm tài chính hoặc ngày kết thúc năm tài chính khác vớinăm dương lịch (đã được chấp thuận) của các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệđược ghi nhận ngay vào chi phí tài chính, hoặc doanh thu hoạt động tài chínhtrên báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh của năm tài chính
Trang 71.2 Kế toán hoạt động xuất khẩu
1.2.1 Khái niệm, đặc điểm xuất khẩu hàng hoá và yêu cầu kế toán
Xuất khẩu là bán hàng hoá hay dịch vụ ra nước ngoài căn cứ vào nhữnghợp đồng đã được ký kết Xuất khẩu là một trong những nghiệp vụ kinh tế quantrọng trong quan hệ kinh tế đối ngoại Cũng tương tự như nhập khẩu, xuất khẩuhàng hoá có thể thực hiện theo những phương thức khác nhau: Xuất khẩu trựctiếp, xuất khẩu uỷ thác Trong xuất khẩu có xuất khẩu theo nghị định thư và xuấtkhẩu tự cân đối Về phương thức thanh toán, xuất khẩu hàng hoá có thể thanhtoán trực tiếp bằng ngoại tệ, thanh toán bằng hàng hoá hoặc xuất khẩu trừ nợtheo nghị định thư của nhà nước
Hàng hoá được coi là xuất khẩu trong những trường hợp sau:
- Hàng xuất bán cho các doanh nghiệp nước ngoài theo hợp đồng kinh tế đã
ký kết
- Hàng gửi đi triển lãm sau đó bán thu ngoại tệ
- Hàng bán cho khách nước ngoài hoặc việt kiều thanh toán bằng ngoại tệ
- Các dịch vụ sửa chữa, bảo hiểm tàu biển, máy bay cho nước ngoài thanhtoán bằng ngoại tệ
- Hàng viện trợ cho nước ngoài thông qua các hiệp định, nghị định thư donhà nước ký kết với nước ngoài nhưng được thực hiện qua doanh nghiệp xuấtnhập khẩu
Hàng hoá được xác định là hàng xuất khẩu khi hàng hoá đã được trao chobên mua, đã hoàn thành các thủ tục hải quan Tuy nhiên, tuỳ theo phương thứcgiao nhận hàng hoá mà xác định thời điểm hàng xuất khẩu
- Nếu hàng vận chuyển bằng đường biển hàng xuất khẩu tính ngay từ thờiđiểm thuyền trưởng ký vào vận đơn, hải quan đã ký xác nhận mọi thủ tục hảiquan để rời cảng
- Nếu hàng vận chuyển bằng đường sắt hàng xuất khẩu được tính từ ngàyhàng được giao tại ga cửa khẩu theo xác nhận của hải quan cửa khẩu
Trang 8- Nếu hàng xuất khẩu vận chuyển bằng đường không thì hàng xuất khẩuđược xác nhận từ khi cơ trưởng máy bay ký vào vận đơn và hải quan sân bay kýxác nhận hoàn thành các thủ tục hải quan.
- Hàng đưa đi hội trợ triển lãm thì hàng xuất khẩu được tính khi hoànthành thủ tục bán hàng thu ngoại tệ
Việc xác định đúng thời điểm xuất khẩu có ý nghĩa quan trọng trong việcghi chép doanh thu hàng xuất khẩu, giải quyết các nghiệp vụ thanh toán, tranhchấp, khiếu nại, thưởng phạt trong buôn bán ngoại thương
Kế toán bán hàng xuất khẩu cần thực hiện những yêu cầu sau:
- Theo dõi, ghi chép, phản ánh kịp thời, đầy đủ các nghiệp vụ kinh doanhxuất khẩu, từ khâu mua hàng xuất khẩu, xuất khẩu và thanh toán hàng xuấtkhẩu, từ đó kiểm tra giám sát tình hình thực hiện hợp đồng xuất khẩu
- Kế toán bán hàng xuất khẩu hàng hoá cần phải được theo dõi, ghi chépphản ánh chi tiết theo từng hợp đồng xuất khẩu từ khi đàm phán, ký kết, thựchiện thanh toán và quyết toán hợp đồng
- Tính toán, xác định chính xác giá mua hàng xuất khẩu, thuế và cáckhoản chi có liên quan đến hợp đồng xuất khẩu để xác định kết quả nghiệp vụxuất khẩu
1.2.2 Kế toán xuất khẩu hàng hoá.
Kế toán xuất khẩu hàng hoá căn cứ vào phương thức xuất khẩu (xuất khẩutrực tiếp hoặc xuất khẩu uỷ thác), và phương pháp kế toán mà doanh nghiệp ápdụng:
Nếu doanh nghiệp áp dụng phương pháp kê khai thưòng xuyên thì kế toánxuất khẩu hàng hoá sử dụng các tài khoản sau:
- Tài khoản 157- Hàng gửi đi bán Tài khoản này dùng để ghi chép phảnánh các nghiệp vụ gửi hàng hoá đi xuất khẩu
- Tài khoản 156- Hàng hoá Tài khoản này ghi chép, phản ánh giá trị hàngxuất kho chuyển đi xuất khẩu
Nếu doanh nghiệp áp dụng phương pháp kiểm kê định kì thì sử dụng tàikhoản 611- Mua hàng
Trang 9- Tài khoản 131- phải thu của khách hàng Tài khoản này dùng để phảnánh các khoản thu từ nghiệp vụ xuất khẩu hàng hoá.
- Tài khoản 331- Phải trả người bán Tài khoản này dùng để phản ánh cáckhoản phải thanh toán với người bán hàng xuất khẩu cho doanh nghiệp
- Tài khoản 511- Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ Tài khoản nàydùng để ghi chép, phản ánh doanh thu hàng xuất khẩu Tài khoản này có thể mởchi tiết cho từng loại danh thu tuỳ theo phương thức xuất khẩu như: Doanh thuxuất khẩu trực tiếp, doanh thu xuất khẩu uỷ thác, doanh thu dịch vụ xuấtkhẩu.v.v…
Ngoài ra kế toán xuất khẩu hàng hoá còn sử dụng các tài khoản 111- Tiềnmặt TK 112- Tiền gửi ngân hàng, TK 333- Thuế và các khoản phải nộp nhànước…
1.2.2.1 Kế toán xuất khẩu trực tiếp
Xuất khẩu trực là hoạt động của một doanh nghiệp có tư cách pháp nhânViệt Nam (nhà xuất khẩu) với các tổ chức, cá nhân ở nước ngoài (nhà nhậpkhẩu) thông qua mua bán
a Thủ tục xuất khẩu
- Ký hợp đồng kinh tế và phụ lục hợp đồng (nếu có)
- Yêu cầu bên nhập mở L/C (nếu thanh toán theo phương thức tín dụngchứng từ) Khi nhận được giấy báo mở L/C do ngân hàng gửi đến, doanh nghiệpphải kiểm tra các điều kiện ghi trên L/C xem có phù hợp với điều kiện ghi trênhợp đồng không? Và có phù hợp với khả năng thực hiện của doanh nghiệpkhông?Nếu thấy không phù hợp phải báo ngay cho người mua yêu cầu ngânhàng mở L/C sửa đổi các điều khoản cho phù hợp
- Xin giấy phép xuất khẩu lô hàng
- Thuê phương tiện vận tải (nếu hợp đồng có quy định)
- Lập hóa đơn thương mại và kiểm kê chi tiết đóng gói
- Xin hóa đơn lãnh sự
- Xin giấy chứng nhận xuất xứ
- Giấy chứng nhận phẩm chất và trọng lượng
Trang 10- Giấy chứng nhận kiểm dịch vệ sinh.
- Hồ sơ hải quan đối với hàng xuất khẩu
- Giao nhận hàng hóa với tàu
- Mua bảo hiểm (nếu có)
- Lập thủ tục thanh toán
b Chứng từ sử dụng:
- Hối phiếu thương mại (nếu có)
- Vận đơn đường biển
- Đơn hoặc giấy chứng nhận bảo hiểm
- Hóa đơn thương mại
-Hóa đơn GTGT
- Giấy chứng nhận phẩm chất hàng hóa
- Giấy chứng nhận trọng/khối lượng
- Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa
- Phiếu đóng gói hàng hóa
- Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật
c Phương pháp hạch toán:
- Sau khi ký hợp đồng xuất khẩu, doanh nghiệp ký hợp đồng mua hàngxuất khẩu hoặc gia công hàng xuất khẩu Khi hàng mua về hoặc gia công hoànthành nhập kho, doanh nghiệp làm thủ tục xuất khẩu và kế toán hàng xuất khẩunhư sau:
- Căn cứ vào phiếu xuất kho hàng xuất khẩu kế toán ghi:
Nợ TK 157- hàng gửi đi bán
Có TK 156-hàng hoá
- Khi hàng xuất khẩu đã làm thủ tục giám định và kiểm nhận, bốc xếp lênphương tiện vận chuyển tại cảng, ga cửa khẩu theo hợp đồng đã ký, nếu tỷ giáhạch toán lớn hơn tỷ giá thực tế, kế toán ghi:
Nợ TK 131- phải thu của khách hàng (TGGDTT)
Có TK 511- doanh thu bán hàng( TGGDTT)
- Đồng thời kết chuyển giá vốn hàng hoá được xác định là xuất khẩu, ghi:
Nợ TK 632 - Trị giá vốn của hàng bán
Có TK 157- hàng gửi đi bán
Trang 11- Khi nhận được giấy báo có của ngân hàng về thanh toán tiền hàng xuấtkhẩu, ghi:
Nợ TK 112- tiền gửi ngân hàng ( TGGDTT )
Có TK 131 - phải thu của khách hàng (tỷ giá đã ghi sổ)
Có TK 515 – doanh thu hoạt động tài chính
(Nợ TK 635-chi phí tài chính)
Đồng thời kế toán ghi nợ TK007-Nguyên tệ
- Khi doanh nghiệp xác định thuế xuất khẩu phải nộp kế toán ghi:
Nợ TK 511- Doanh thu
Có TK 333 – ( chi tiết nợ TK 333- thuế xuất nhập khẩu )
- Khi doanh nghiệp nộp thuế ghi:
Nợ TK 333- ( chi tiết nợ TK 333- thuế xuất nhập khẩu )
1.2.2.2 Kế toán xuất khẩu hàng hoá uỷ thác
Xuất khẩu ủy thác là một trong những phương thức kinh doanh, trong đóđơn vị tham gia kinh doanh xuất khẩu không đứng gia trực tiếp đàm phán, kýkết hợp đồng ngoại thương với các đối tác nước ngoài mà thông qua một đơn vịxuất khẩu có kinh nghiệm trong lĩnh vực hoạt động này ký kết và thực hiện hợpđồng ngoại thương thay cho mình
a Thủ tục xuất khẩu ủy thác
Xuất khẩu ủy thác là hoạt động doanh nghiệp nhờ đơn vị khác xuất khẩu
hộ hàng hóa Do đó,bên giao ủy thác và bên nhận ủy thác phải kí hợp đồng ủythác xuất khẩu Trong hợp đồng ủy thác hai bên tham gia hợp đồng quy định rõvề:
- Các điều kiện cung cấp hàng, cung cấp tư liệu cần thiết để chào hàng ranước ngoài
- Chi phi đóng gói, bao bì, chi phí vận chuyển hàng hóa
- Nghĩa vụ nộp các khoản thuế cho nhà nước
- Nghĩa vụ thanh toán cho bên bán và thanh toán giữa bên giao ủy thác vàbên nhận ủy thác
- Các chi phí về kiểm nhận, giám định, bảo hiểm
Trang 12- Phí ủy thác xuất khẩu, v.v…
- Sau khi đã đăng kí hợp đồng xuất khẩu ủy thác, bên nhận ủy thác sẽ thựchiện các thủ tục xuất khẩu như một doanh nghiệp xuất khẩu trực tiếp và chuyểntiền hoặc hàng hóa cho bên giao xuất khẩu khi hoàn thành công việc xuất khẩu
b.Chứng từ sử dụng
- Hợp đồng ủy thác xuất khẩu
- Phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ (nếu có)
- Hóa đơn GTGT của bên ủy thác giao cho bên nhận ủy thác
- Hóa đơn GTGT về hoa hồng ủy thác của bên nhận ủy thác giao cho bên
ủy thác
- Hóa đơn thương mại (Invoice)
- Tờ khai hàng hóa xuất khẩu
- Bảng thanh lý hợp đồng
- v.v…
c Phương pháp hạch toán
* Kế toán tại đơn vị nhận uỷ thác xuất khẩu.
Nhận xuất uỷ thác trong trường hợp DN được một doanh nghiệp khác giao
uỷ thác xuất khẩu một lô hàng mà doanh nghiệp có đầy đủ chức năng và điềukiện để xuất khẩu
Đơn vị nhận uỷ thác xuất khẩu, ngoài kế toán tổng hợp, cần phải mở sổtheo dõi, ghi chép chi tiết theo từng đơn vị giao uỷ thác và từng hợp đồng uỷthác Kế toán phải giám sát, đôn đốc việc giao hàng và thanh toán nhanh chóngkịp thời xử lý nhanh và dứt điểm những khiếu nại về tranh chấp trong quá trìnhnhận xuất khẩu uỷ thác với người mua và người giao xuất khẩu uỷ thác
Hàng xuất khẩu uỷ thác, nếu bên giao uỷ thác ứng toàn bộ vốn, thì khôngthuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp nên phải theo dõi ghi chép vào tài khoản003- Hàng hoá nhận bán hộ, nhận kí gửi Trường hợp đơn vị giao uỷ thác giaothẳng hàng xuống phương tiện thì không ghi chép vào tài khoản 003
Trang 13Khi xuất khẩu thu được tiền, kế toán phản ánh số ngoại tệ thu được và số ngoại
tệ phải trả cho đơn vị giao uỷ thác, hoa hồng uỷ thác được hưởng bằng ngoại tệtheo tỷ giá thực tế tại thời điểm xác định doanh thu Kế toán ghi chép như sau:Khi hàng xác định là xuất khẩu, kế toán ghi
Nợ TK 131- TGGDTT
Có TK 331- (chi tiết người giao uỷ thác) TGGDTT
Có TK 511-(hoa hồng được hưởng) (tỷ giá GDTT)
Khi phát sinh chi phí, kế toán ghi:
Nợ TK 138- Phải thu khác (chi tiết người giao uỷ thác)
Có TK 1111, 1121
- Khi nhận được tiền để nộp thuế xuất khẩu hộ, kế toán ghi:
Nợ TK 1111,1121
Có TK 331-(chi tiết người giao uỷ thác)
- Khi tính thuế xuất khẩu, phải nộp hộ, kế toán ghi:
Nợ TK 331- (Chi tiết người giao uỷ thác)
Có TK 338- (Chi tiết phải nộp ngân sách)
- Khi kết thúc hợp đồng nhận uỷ thác, căn cứ vào số chi phí thực tế đơn vịgiao uỷ thác phải chịu kế toán trừ vào tiền bán hàng xuất khẩu (đối với ngoại tệ)ghi:
Nợ TK 331-(Chi tiết người giao uỷ thác)
Có TK 138- (Chi tiết người giao uỷ thác)
Hoặc nếu thu bằng tiền Việt Nam ghi:
Nợ TK 111, 112
Có TK 138- (Chi tiết người giao uỷ thác)
- Khi trả ngoại tệ cho bên giao uỷ thác, ghi:
Nợ TK 331- (chi tiết người giao uỷ thác) TG đã ghi sổ
Có TK 1122- TG xuất quỹ
Có 515- Doanh thu hoạt động tài chính
(Nợ Tk 635- Chi phí tài chính)
* Kế toán tại đơn vị giao uỷ thác xuất khẩu
Kế toán giao uỷ thác xuất khẩu bao gôm những bút toán sau:
- Khi giao hàng xuất khẩu cho đơn vị nhận uỷ thác kế toán ghi
Nợ TK 157- hàng gửi bán
Có Tk 156- hàng hoá
Trang 14Có Tk 155- thành phẩm
- Khi hàng hoá được coi là hàng xuất khẩu căn cứ vào bảng thông báophân tích tiền hàng, chi phí và hoa hồng do đơn vị nhận uỷ thác gửi đến, kế toánghi chép phản ánh tộng doanh thu về hàng xuất khẩu theo tỷ giá thực tế mua bánbình quân của thị trường liên ngân hàng và phản ánh chi phí hoa hồng bằngngoại tệ phải trả cho bên nhận uỷ thác xuất khẩu theo cùng tỷ giá nói trên kếtoán ghi như sau:
Nợ Tk 131- TGGDTT(chi tiết người nhận uỷ thác)
Nợ TK 333- (Chi tiết 3333- Thuế xuất nhập khẩu)
Có TK 131- (Chi tiết ngưòi nhận uỷ thác)
- Khi thu được ngoại tệ bên nhận uỷ thác ghi:
Nợ Tk 1122- TGGDTT
Có TK 131- (Chi tiết người nhận uỷ thác) TG đã ghi sổ
Có 515- Doanh thu hạt động tài chính
(Nợ TK 645- chi phs tài chính)
Kế toán nghiệp vụ xuất nhập khẩu cũng mở các sổ kế toán tổng hợp như
kế toán nghiệp vụ mua hàng và bán hàng ở các doanh nghiệp kinh doanh nộiđịa , ngoài ra còn mở các sổ chi tiết đẻ theo dõi từng hợp đồng xuất nhập khẩu
Trang 15CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG BỘ CHỨNG TỪ XUẤT KHẨU HÀNG HÓA
TẠI CÔNG TY TNHH ACE
2.1 Khái quát chung về công ty TNHH ACE
2.1.1 Giới thiệu chung về công ty TNHH ACE
- Tên công ty: công ty TNHH ACE
- Tên giao dịch: ACE limited company
- Vốn điều lệ của công ty là 900.000 USD
- Ngành nghề kinh doanh: chuyên sản xuất gia công hàng may mặc áoJaket, quần Jean, quần sooc, áo sơ mi nam nữ… theo đơn đặt hàng trong vàngoài nước
2.1.2 Một số chế độ, chính sách kế toán áp dụng trong công ty
- Niên độ kế toán: Công ty áp dụng niên độ kế toán năm báo cáo (bắt đầu
từ 01/01-31/12 hàng năm)
- Đơn vị tiền tệ sử dụng trong hạch toán là: VNĐ
- Phương pháp tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ
- Khấu hao TSCĐ theo phương pháp khấu hao đường thẳng
- Phương pháp hạch toán hàng tồn kho: áp dụng theo phương pháp kê khaithường xuyên, xuất kho theo phương pháp bình quân gia quyền
- Đối với các khoản ngoại tệ sử dụng tỷ giá thực tế
- Hệ thống tài khoản sử dụng: Công ty áp dụng hệ thống tài khoản kế toándoanh nghiệp theo quyết định số 15/2006/QĐ-BTC ngày 20 tháng 3 năm 2006của Bộ trưởng Bộ Tài Chính Bên cạnh đó, công ty cũng mở một số tài khoảnchi tiết
Trang 162.1.3 Phương thức tiêu thụ và thanh toán của công ty
2.1.3.1 Phương thức tiêu thụ của công ty
Do đặc thù của sản xuất theo đơn đặt hàng nên phương thức tiêu thụ củacông ty chủ yếu là bán hàng trực tiếp (xuất khẩu trực tiếp) Sản phẩm bán ra củacông ty chịu mức thuế GTGT 10% tiêu thụ trong nước, 0% đối với gia công trảcho nước ngoài
2.1.3.1 Phương thức thanh toán của công ty
- Bán hàng thu tiền ngay (thanh toán nhanh) theo phương thức này, thànhphẩm của công ty sau khi giao cho khách hàng phải được thanh toán ngay bằngtiền mặt, séc hoặc chuyển khoản
- Bán hàng chưa thu được tiền ngay (thanh toán chậm) đây là hình thứcmua hàng trả tiền sau Theo hình thức này khi công ty xuất thành phẩm thì sốhàng đó được coi là tiêu thụ và kế toán tiến hành ghi nhận doanh thu và theo dõichi tiết trên sổ công nợ
2.2 Thực trạng về bộ chứng từ xuất khẩu hàng hóa của công ty TNHH ACE
2.2.11 Khái quát chung các chứng từ sử dụng và trình tự luân chuyển chứng
- Hợp đồng mua bán ( Hợp đồng gia công )
- Hối phiếu thương mại (nếu có)
- Vận đơn đường biển
- Đơn hoặc giấy chứng nhận bảo hiểm
- Hóa đơn thương mại
- Giấy chứng nhận phẩm chất hàng hóa
- Giấy chứng nhận trọng lượng, khối lượng
- Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa
Trang 17- Phiếu đóng gói hàng hóa
- Tờ khai hải quan
- Hóa đơn GTGT
- Phiếu xuất kho
- Giấy báo có, phiếu thu, phiếu chi
Trang 20Công ty TNHH ACE là công ty chuyên sản xuất gia công
hàng may mặc, do đó công ty sử dụng hợp đồng thương mại là
hợp đồng gia công
- Hợp đồng gia công hàng xuất khẩu là sự thỏa thuận giữa thỏa thuận giữa
2 bên đặt gia công và bên nhận gia công Trong đó, bên đặt gia công là 1 cánhân hay 1 tổ chức kinh doanh ở nước ngoài còn bên nhận gia công Việt Namđược hiểu: Thương nhân Việt Nam, không hạn chế số lượng, chủng loại hànggia công
Đối với hàng gia công thuộc doanh mục hàng cấn xuất khẩu, cấm nhậpkhẩu và tạm ngừng xuất nhập khẩu, thương nhân chỉ được ký hợp đồng khi có
sự chấp nhận bằng văn bản của Bộ công thương
-Theo điều 12 nghị định 57 chính phủ quy định: Hợp đông gia công phảiđược thành lập thành văn bản và bao gồm các điều khoản sau:
+ Tên,địa chỉ của các bên ký hợp đồng
+ Tên số lượng sản phẩm gia công
+ Giá gia công
+ Thời hạn thanh toán và phương thức thanh toán
+ Danh mục, số lượng, trị giá nguyên liệu, phụ liệu, vật tư nhập khẩu vànguyên liệu, phụ liệu, vật tư sản xuất trong nước (nếu có) để gia công
+ Danh mục và giá trị máy móc thiết bị cho thuê, cho mượn hoặc tặng cho
để phục vụ gia công (nếu có)
+ Biện pháp xử lý số phế liệu thải và nguyên tắc xử lý thiết bị thuê mua,nguyên liệu, phụ liệu vật tư dư thừa kết thúc hợp đồng gia công
+ Địa chỉ và thời gian giao hàng
+Nhãn hiệu hàng hóa và tên gọi xuất xứ hàng hóa
+ Thời hạn hiệu lực của hợp đồng
Công ty TNHH ACE đã chấp hành đung theo quy định hợp đồng gia công
Trang 212.2.2.2 Phiếu đóng gói
a.2.2.2.1 Khái niệm:Phiếu đóng gói là bảng kê khai tất cả hàng hóa đựng trong một
kiện hàng (thùng hàng, container v.v )
b Nội dung
- Người lập:Do người bán lập
- Mục đích lập: Phiếu đóng gói là bảng kê chi tiết hàng hóa đóng chung trongmột kiện hoặc container hàng để người mua hàng kiểm tra hàng hóa
- Nội dung của phiếu đóng gói gồm: Tên người bán, tên hàng, tên ngườimua, số hiệu hóa đơn, số thứ tự của kiện hàng, cách đóng gói, số lượng hàngđựng trong kiện, trọng lượng, thể tích của kiện hàng Ngoài ra, đôi khi hối phiếuđóng gói còn ghi rõ tên xí nghiệp sản xuất, người đóng gói và người kiểm tra kĩthuật Tùy theo loại hàng háo mà thiết kế một Packing list với các nội dung thíchhợp
Phiếu đóng gói được lập thành ba bản Một bản gửi trong kiện hàng saocho người nhận hàng khi cần kiểm tra hàng hóa trong kiện có thể thấy ngaychứng từ để đối chiếu giữa hàng hóa thực tế và hàng hóa do người bán đã gửi.Bản thứ hai dùng để tập hợp cùng với các bản của kiện hàng khác, làm thànhmột bộ đầy đủ các kiện hàng trong lô hàng người bán đã gửi.Bộ này được xếp
khỏi lô hàng Bản thứ ba cũng lập thành một bộ để kèm chung với hóa đơnthương mại trong bộ chứng từ hàng hóa thanh toán, để xuất trình với ngân hàng
c2.2.2.2.Những nội dung cần lưu ý khi lập và kiểm tra phiếu đóng gói:
- Có ghi đầy đủ tất cả các đặc điểm mô tả hàng hóa như L/C quy định(vềbao bì, ký mã hiệu, chủng loại,quy cách,…) không?
- Có phải do người bán lập không? Có người bán ký không?
- Các chi tiết về tên người mua, số hóa đơn, số L/C (nếu thanh toán bằngL/C), tên phương tiện vận tải, lộ trình vận tải,… có phù hợp với B/L, Invoice, C/O,… không?
- Mô tả hàng hoá, số lượng, trọng lượng hàng trên một đơn vị bao gói cóphù hợp với quy định của L/C hay không?
- Ðiều kiện đóng gói có được nêu chính xác hay không?
Trang 22- Các thông tin khác không được mâu thuẫn với nội dung của L/C và cácchứng từ khác.