bài 4. Các quốc gia cổ đại phương Tây - Hy Lạp và Rôma

Hình thành: - Do đất đai phân tán và ảnh h ởng của nền kinh tế công th ơng.. Xã hội: Bao gồm các tầng lớp: - Công dân: Có t cách, quyền công dân - Kiều dân dân nơi khác đến: Không có quy

Bài 4: Các quốc gia cổ đại ph ơng Tây Các quốc gia cổ đại ph ơng Tây – Hy – Hy Hy Hy

Lạp và Rô ma

Rễ MA CỔ ĐẠI

1 Thiên nhiên và đời sống của con ng ời

a Điều kiện tự

nhiên:

- Địa hình: Ven

biển Địa Trung

Hải, nhiều đảo:

+ Thuân lợi: Có

biển- nhiều hải

cảng, giao thông

trên biển dễ dàng,

nghề hàng hải

sớm phát triển.

+ Khó khăn: Đất

canh tác ít và xấu

nên chỉ thích hợp

trồng các cây l u

niên -> Luôn phải

nhập l ơng thực

(từ Tây á, Ai

Cập)

- Khí hậu: Ôn đới

- Kĩ thuật: Sử dụng

công cụ bằng sắt

Điều kiện tự

nhiên của các

quốc gia cổ đại

Địa Trung Hải

có gì khác so với

các quốc gia cổ

đại ph ơng

Đông?

Trong ĐKTN trên, c dân

ở đây đã phát triển kinh tế

theo h ớng nào?

b Cuộc sống ban đầu:

- Thủ công sớm

phát triển với

nhiều ngành

nghề, trình độ

tinh xảo, quy

mô lớn

- Sớm biết buôn

bán, đi biển

-> Thúc đẩy l u

thông tiền tệ

- Trồng trọt: Nho,

cam, táo,

ô-liu

2 Thị quốc Địa Trung Hải

a Hình thành:

- Do đất đai phân tán và ảnh h ởng của nền kinh tế công th ơng

- Gồm: Thành thị (có phố xá, lâu đài, đền thờ, sân vận động, nhà hát, bến cảng ) làm trung tâm và vùng phụ cận để hình thành một n ớc nhỏ

b Xã hội: Bao gồm các tầng lớp:

- Công dân: Có t cách, quyền công dân

- Kiều dân (dân nơi khác đến): Không có quyền công dân, phải đóng thuế

- Nô lệ: Chiếm số đông, không có quyền gì, là tài sản riêng của chủ nô

c Chính trị:

- Quyền lực thuộc về Đại hội công dân, bầu ra Hội đồng 500 ng ời để

điều hành đất n ớc

- Mọi công dân đ ợc phát biểu và biểu quyết những công việc lớn của quốc gia

=> Thể chế dân chủ chủ nô, dựa trên sự bóc lột tàn bạo nô lệ

Thị quốc là gì? Những

đặc điểm cơ bản của Thị

quốc (địa hình, chính trị,

3 Văn hóa cổ đại Hy Lạp, Rô-ma

a Lịch và chữ viết:

* Lịch :

Tính đ ợc một năm có 365 ngày 1/4, nên họ định ra một tháng lần l ợt có 30 và 31 ngày, riêng tháng hai có 28 ngày.

* Chữ viết:

-Phát minh ra hệ thống chữ cái A, B ,C, ( Lúc đầu gồm

20 chữ, sau thêm 6 chữ nữa)

-> hoàn chỉnh, đơn giản, linh hoạt, đ ợc dùng phổ biến hiện nay.

-Phát minh ra chữ số La Mã

Ng ời Hy Lạp và Rô-ma

đã có tiến bộ gì về tính

lịch ?

So với chữ viết của c dân cổ đại ph ơng

Đông,chữ viết của ng

ời Hy Lạp và Rô-ma

có tiến bộ nh thế

nào ?

b Sự ra đời của khoa học:

- Những hiểu biết khoa học đến đây mới thực sự trở thành khoa học

- Các nhà khoa học nổi tiếng:

c Văn học:

- Văn học viết phát triển cao, hình thành các thể loại văn học: tiểu thuyết, thơ trữ tình, bi kịch, hài kịch

- Xuất hiện những tác phẩm và nhà văn, nhà thơ nổi tiếng: Hô-me với I-li-át và Ô-đi-xê

Toán: Ta-lét, Pi-ta-go, ơ-clít

Triết học: Pla-ton, A-ri-xtốt

Lý: ác-si-mét.

Sử: Hê-rô-đốt, tu-xi-đít

So vớiph ơng Đông, văn học Hy Lạp, Rô-ma có

tiến bộ gì?

d Nghệ thuật

Đạt đến độ hoàn mĩ, đậm tính hiện thực và tính dân tộc

- Kiến trúc:

- Điêu khắc: T ợng nữ thần A-tê-na, t ợng thần Vệ nữ Mi-lô, t ợng

Ng ời lực sỹ ném đĩa,

* Khái quát văn hóa Hy Lạp Khái quát văn hóa Hy Lạp – Rô-ma– Rô-ma Rô-ma Rô-ma :

- Phát triển cao, đạt tới trình độ khái quát hóa và trừu t ợng hóa.

- Có ảnh h ởng sâu rộng và lâu dài tới quá trình phát triển của lịch sử văn minh nhân loại.

* Cơ sở phát triển:

- Điều kiện tự nhiên: Cầu nối giao l u giữa các vùng,nhiều biển

- Thời gian hình thành: Muộn -> Tiếp thu, kế thừa những thành tựu văn hoá của c dân ph ơng Đông

- Tầng lớp chủ nô chỉ chuyên lao động trí óc, làm chính trị hoặc làm khoa học, nghệ thuật

- Thể chế dân chủ cổ đại

Tại sao Hy Lạp và

Rô-ma có thể phát triển văn hoá đ ợc nh thế?

* Bài tập

Lập bảng so sánh về những đặc điểm phát triển của các quốc gia

cổ đại ở ph ơng Đông và ph ơng Tây ( Hy Lạp, Rô-ma ) theo mẫu sau:

Đặc điểm Quốc gia cổ đại ph ơng Đông Quốc gia cổ đại ph ơg Tây

Điều kiện tự

nhiên

Kinh tế

Xã hội

Chính trị

Thành tựu

văn hoá