Khai quat van hoc Viet Nam tu Cach mang thang Tam nam 1945 den het the ki XX

Thư nhà Vùng mỏ Xung kích Hồ Phương Võ Huy Tâm Nguyễn Đình Thi Đất nước đứng lên Nguyên Ngọc Truyện Tây Bắc Tô Hoài Chủ đề chính KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM TỪ CÁCH MẠNG THÁNG TÁM

Trang 1

Tiết 1 - 2: Văn học sử

Trang 2

- Văn học vận động và phát triển dưới sự

lãnh đạo của Đảng cộng sản, tạo nên nền

văn học thống nhất và nhà văn kiểu mới

nhà văn – chiến sĩ.

- Cuộc Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm

1945 đã giật tung xiềng xích 80 năm

thống trị của thực dân Pháp và phát xít

Nhật

? Em hãy nêu vài nét về hoàn cảnh lịch sử, xã hội của văn học VN từ Cách mạng tháng Tám năm 1945 đến hết thế kỷ XX?

KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM TỪ CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945 ĐẾN HẾT THẾ KỶ XX

Trang 3

được ký kết, hoà bình trên miền Bắc

- Thực dân Pháp rắp tâm quay trở lại

nước ta, cuộc kháng chiến kéo dài 9

năm gian khổ

- Cuộc cách mạng ruộng đất những

năm 1953 – 1955

- Đất nước bị chia cắt hơn 20 năm

Trang 4

- Công cuộc xây dựng CNXH ở miền Bắc

(1958 -1960) Hai cuộc k/c vĩ đại của dân

tộc

- Quần chúng nhân dân: công nhân và

nông dân, được cách mạng giải phóng

Trang 5

Chính phủ nước Việt Nam dân chủ Cộng hoà, ngày 3/11/1946. KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM TỪ CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945 ĐẾN HẾT THẾ KỶ XX

Trang 6

I.KHÁI QUÁT VHVN TỪ CÁCH MẠNG

THÁNG TÁM NĂM 1945 ĐẾN NĂM 1975

1.Vài nét về hoàn cảnh lịch sử, xã hội,

văn hoá

* Về văn hóa tư tưởng

• Đề cương văn hoá Việt Nam (1943) của

ĐCS Đông Dương khẳng định: văn hoá

là một mặt trận quan trọng của cuộc đấu

từ Cách mạng tháng Tám năm 1945 đến hết thế kỷ XX?

Văn hóa tư tưởng  Nền tảng sức

mạnh của văn học cách mạng

Trang 8

- Từ 1945 - 1946:

Phản ánh niềm vui của nhân dân khi đất nước được giải phóng

+ Một lần tới thủ

đô và Trận Phố ràng

+ Đôi mắt và Ở rừng

(1951)

Nam Cao

Trang 9

- Từ 1946 – 1954:

+ Phản ánh cuộc kháng chiến chống Pháp gắn bó sâu sắc với đời sống cách mạng và kháng chiến.

+ Khám phá sức mạnh và những phẩm chất tốt đẹp của nhân dân.

Thư nhà Vùng mỏ Xung kích

Hồ Phương

Võ Huy Tâm

Nguyễn Đình Thi

Đất nước đứng lên

Nguyên Ngọc

Truyện Tây Bắc Tô Hoài

Chủ đề chính KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM TỪ CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945 ĐẾN HẾT THẾ KỶ XX

Trang 10

- Bên kia sông Đuống (1948)

Hoàng Cầm

- Tây Tiến (1947) Quang Dũng

Trang 11

- Ca ngợi Tổ quốc, quần chúng cách mạng

- Cổ vũ phong trào Nam tiến

- Biểu dương tấm gương vì nước quên mình

Thể loại: Kịch

Bắc Sơn, Những người

ở lại.

Nguyễn Huy Tưởng

Trang 12

Nguyễn Đình Thi

- Quyền sống con người trong

“ Truyện Kiều”

Hoài Thanh

- Nhận đường, Mấy vấn đề văn nghệ

Trang 13

- Xây dựng CNXH ở miền Bắc.

- Đấu tranh thống nhất đất nước

- Đề tài chiến tranh kết thúc, các tác

giả chủ yếu miêu tả tổn thất về số

phận của cá nhân trong chiến tranh

Trang 14

+ Đổi mới khát vọng hạnh phúc.

Mùa lạc Nguyễn Khải

Anh Keng

Sống mãi với thủ đô

- Ngợi ca công cuộc xây dựng CNXH.

- Nỗi đau chia cắt và ý chí thống nhất đất nước

Trang 15

Trước giờ nổ súng

- Tranh tối tranh

Trang 16

+ Đề tài công cuộc XDCNXH

Trang 17

1955

đến

1964

- Ngợi ca công cuộc xây dựng CNXH.

Trang 18

* Lịch sử

- Ngày 5.8.1964 - dân quân miền Bắc

bắn rơi máy bay của Mỹ, Sự nổi dậy

của Điện Biên Phủ trên không - HN -

chiến dịch HCM

- Thời kì k/c chống Mĩ ác liệt

Trang 19

- Hòn đất

- Ngợi ca chủ nghĩa yêu nước

và anh hùng cách mạng

Trang 20

- Hương cây, bếp lửa

Lưu Quang Vũ

- Mặt đường k/v

- Cát trắng

Ng Khoa ĐiềmXuân Quỳnh

- Gió Lào cát trắng

- Mở rộng và đào sâu hiện

cường chất suy tưởng và chính luận

1965

đến

1975

Trang 21

Đặng Thai Mai, Chế Lan Viên.

- Đại đội trưởng của tôi

cường chất suy tưởng và chính luận

Trang 22

- Phức tạp: Xen kẽ nhiều xu hướng

phản động, tiêu cực đồi trụy và tiến bộ,

yêu nước và cách mạng

- Hình thức thể loại: gọn nhẹ như

truyện ngắn, phóng sự, bút ký

- Tác phẩm tiêu biểu:

+ Hương rừng Cà Mau ( Sơn Nam)

+ Thương nhớ mười hai ( Vũ Bằng)

Trang 23

VH từ 1945 đến năm 1975? Chứng minh?

1 Vài nét về hoàn cảnh lịch sử, xã hội,

a Nền văn học chủ yếu vận động theo

hướng cách mạng hoá, gắn bó sâu sắc

với vận mệnh chung của đất nước

Trang 24

? Thế nào là một nền văn học chủ yếu vận động theo hướng c/m hóa, gắn bó với vận mệnh đất nước?

3 Những đặc điểm cơ bản của VHVN từ

năm 1945 đến năm 1975.

- Khuynh hướng tư tưởng chủ đạo: tư

tưởng cách mạng, văn học là vũ khí phục vụ

cách mạng, nhà văn – chiến sĩ.

- Đề tài: Tổ Quốc: đấu tranh thống nhất đất

nước, xây dựng CNXH.

- Nhân vật trung tâm: người chiến sĩ, dân

quân, du kích, TNXP, người lao động, cá

nhân, tập thể  Phản chiếu v/đ LSDT.

Trang 25

? Đại chúng có vai trò như thế nào trong nền văn học giai đoạn 1945 - 1975?

năm 1945 đến năm 1975.

b Nền văn học hướng về đại chúng

- Đại chúng: vừa là đối tượng phản ánh,

vừa là đối tượng phản ánh của văn học Cái

nhìn mới của người sáng tác về ND Đất

Nước là của ND.

- Nội dung: quan tâm n/d; phản ánh nỗi bất

hạnh c/đ cũ, niềm vui c/đ mới, khả năng

c/m

- Hình thức: ngắn gọn, ngôn ngữ bình dị

Trang 26

?

năm 1945 đến năm 1975.

c Nền văn học chủ yếu mang khuynh

hướng sử thi và cảm hứng lãng mạn:

Khuynh hướng sử thi:

+ Đề tài: cộng đồng

+ Nhân vật chính: tiêu biểu.

+ Lời văn; ngợi ca.

? Khuynh hướng sử thi được biểu hiện ntn ở đề tài trong t/p

Trang 27

?

năm 1945 đến năm 1975.

+ Đề tài: cộng đồng

+ Nhân vật chính: tiêu biểu.

+ Lời văn; ngợi ca.

? Khuynh hướng sử thi được biểu hiện ntn ở đề tài trong t/p

Trang 28

?

năm 1945 đến năm 1975.

? Cảm hứng lãng mạn được biểu hiện ntn ở đề tài trong t/p

Cảm hứng lãng mạn

- Biểu hiện:

+ Ngợi ca cuộc sống mới, con người mới,

+ Ca ngợi chủ nghĩa anh hùng CM và tin

tưởng vào tương lai tươi sáng của dân tộc.

Trang 29

?

năm 1945 đến năm 1975.

? Cảm hứng lãng mạn được biểu hiện ntn ở đề tài trong t/p

Cảm hứng lãng mạn

- Biểu hiện:

+ Ngợi ca cuộc sống mới, con người mới,

+ Ca ngợi chủ nghĩa anh hùng CM và tin

tưởng vào tương lai tươi sáng của dân tộc.

Khuynh hướng sử thi kết hợp với cảm hứng

lãng mạn:

Trang 30

II VÀI NÉT KHÁI QUÁT VHVN TỪ NĂM

1975 ĐẾN HẾT TK XX:

1 Hoàn cảnh lịch sử, xã hội, văn hoá:

- 1975 - 1985: nước nhà hoàn toàn độc lập,

thống nhất ta nhưng gặp phải những khó

khăn thử thách mới.

- Từ 1986: Đảng đề xướng và lãnh đạo công

cuộc đổi mới toàn diện

+ Kinh tế: Chuyển sang kinh tế thị trường.

+ Văn hoá: Tiếp xúc rộng rãi với nhiều nước

trên thế giới.

? Hãy tóm tắt những nét chính về tình hình lịch sử, xã hội, văn hoá thời kì văn học này?

Trang 31

1 Hoàn cảnh lịch sử, xã hội, văn hoá:

? Hãy tóm tắt những nét chính về tình hình lịch sử, xã hội, văn hoá thời kì văn học này?

2 Những chuyển biến và một số thành

tựu ban đầu

+ Chế Lan Viên với khát vọng đổi mới thơ ca

qua các tập thơ Di cảo,

+ Những người đi tới biển (Thanh Thảo)

+ Đường tới thành phố (Hữu Thỉnh)

+ Tự hát (Xuân Quỳnh)

+ Người đàn bà ngồi đan (Ý Nhi)

+ Thư mùa đông (Hữu Thỉnh)

Trang 32

Tình hình văn xuôi sau

1975 như thế nào? Những tác phẩm giai đoạn này có khuynh hướng gì mới?

* Văn xuôi: Mưa mùa hạ, Mùa lá rụng trong

vườn ( Ma Văn Kháng)

+ Thời xa vắng (Lê Lựu)

+ Người đàn bà trên chuyến tàu tốc hành,

+ Bến quê (Nguyễn Minh Châu)

+ Tập truyện ngắn:

+ Tiểu thuyết:

Nỗi buồn chiến tranh (Bảo Ninh)

+ Bút kí: Ai đã đặt tên cho dòng sông (Hoàng

Phủ Ngọc Tường)

+ Hồi kí: Cát bụi chân ai ( Tô Hoài).

Trang 33

? Hãy thử nêu các

phương diện đổi mới của văn học từ 1986 trở đi ?

* Những dấu hiệu của sự đổi mới:

- Vận động theo khuynh hướng dân chủ hoá,

mang tính nhân bản, nhân văn sâu sắc.

- Phát triển đa dạng hơn về đề tài, chủ đề;

Trang 34

Tình hình văn xuôi sau

1975 như thế nào? Những tác phẩm giai đoạn này có khuynh hướng gì mới?

* Văn xuôi: Mưa mùa hạ, Mùa lá rụng trong

vườn ( Ma Văn Kháng)

+ Thời xa vắng (Lê Lựu)

+ Người đàn bà trên chuyến tàu tốc hành,

+ Bến quê (Nguyễn Minh Châu)

+ Tập truyện ngắn:

+ Tiểu thuyết:

Nỗi buồn chiến tranh (Bảo Ninh)

+ Bút kí: Ai đã đặt tên cho dòng sông (Hoàng

Phủ Ngọc Tường)

+ Hồi kí: Cát bụi chân ai ( Tô Hoài).

Trang 35

=> VH giai đoạn này chủ yếu vận động theo hướng dân chủ hoá, mang tính nhân bản và nhân văn sâu sắc, đa dạng về đề tài, mới mẻ vầ n.thuật và phát huy cá tính sáng tạo của nhà văn.

Trang 36

III KẾT LUẬN.

Những thành tựu: + Kế thừa và phát huy những truyền thống tư tưởng lớn của văn học dân tộc

+ Phản ánh đầy đủ về hiện thực của đất nước

+ Có nhiều tìm tòi, sáng tạo mới về nghệ thuật., đặc biệt là thơ trữ tình và truyện ngắn.

Những hạn chế: + Nội dung tư tưởng của một số tác phẩm chưa thật sâu sắc, cách nhìn con người và cuộc sống còn đơn giản, phiến diện

+ Phong cách của một số nhà văn còn mờ nhạt, chất

lượng của một số tác phẩm còn non kém.

Định dạng
Số trang	36
Dung lượng	1,45 MB