chân dung trẻ em lao động sớm tại quận thủ đức – tp.hcm

1.Những thành quả đạt được về mặt KT-XH---Trang 2.Những vấn đề xã hội nảy sinh---Trang 3.Hậu quả của vấn đề lao động sớm ở trẻ em---TrangCHƯƠNG II CHÂN DUNG TRẺ EM LAO ĐỘNG SỚM I.Những t

ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP.HỒ CHÍ MINH

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

BỘ MÔN CÔNG TÁC XÃ HỘI

3.Nguyễn Thị Phương Nhung

GVHD: Ths.Nguyễn Văn Tuyển

Tp.Hồ Chí Minh Tháng 04 năm 2008

LỜI CAM ĐOAN

Đề tài nghiên cứu là cơng trình nghiên cứu của tập thể nhĩm, những tài liệu tra cứu, trích dẫn và tham khảo cho đề tài này đều được kê khai nguồn gốc rõ ràng.

Chúng tơi xin cam đoan và chịu trách nhiệm về phương diện pháp luật và danh

dự trước hội đổng nghiên cứu khoa học nhà trường.

Nhĩm tác giả đề tài

Mục lục

PHẦN I.

MỞ ĐẦU 1.Lý do chọn đề tài -Trang 2.Sơ lựơc quá trình nghiên cứu -Trang 3.Mục tiêu -Trang 4.Câu hỏi nghiên cứu -Trang 5.Đối tượng nghiên cứu.Trang

6.Phạm vi

7.Ý nghĩa thực tiễn và ý nghĩa khoa học. -Trang 7.1.Ý nghĩa khoa học. -Trang 7.2.Ý nghĩa thực tiễn. -Trang 8.Phương pháp thu thập thông tin -Trang 9.Xử lý số liệu -Trang 10.Khó khăn trong việc thu thập thông tin -Trang

PHẦN II CHƯƠNG I CÁC KHÁI NIỆM LIÊN QUAN BỐI CẢNH KINH TẾ-XÃ HỘI VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ NẢY SINH

I.Những khái niệm liên quan đến đề tài -Trang

1 Trẻ em đường phố -Trang 2.Trẻ em lao động sớm -Trang 3.Trẻ em có hòan cảnh khó khăn -Trang 4.Hội nhập xã hội -Trang 5.Trẻ em lao động sớm -Trang II.Bối cảnh KT-XH hiện nay -Trang

1.Những thành quả đạt được về mặt KT-XH -Trang 2.Những vấn đề xã hội nảy sinh -Trang 3.Hậu quả của vấn đề lao động sớm ở trẻ em -Trang

CHƯƠNG II CHÂN DUNG TRẺ EM LAO ĐỘNG SỚM I.Những thông tin nhân thân -Trang II.Những nguyên nhân dẫn đến trẻ lao động sớm -Trang III.Những khó khăn hiện tại của các em trong cuộc sống -Trang IV.Mong muốn của các em

1.Mong muốn của trẻ đối với các cơ sở xã hội -Trang 2.Mong muốn của trẻ từ giáo dục viên (nhân viên xã hội) -Trang

PHẦN III KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ MÔ HÌNH CHĂM SÓC

CHO TRẺ LAO ĐỘNG SỚM 1.Kết luận -Trang

2.Khuyến nghị mô hình chăm sóc cho trẻ lao động sớm

Mô hình cho trẻ em lao động sớm -Trang Tài liệu tham khảo: -Trang

Bên cạnh những thành tựu về kinh tế-xã hội, chúng ta đang phải đối mặt với nhiều những khó khăn và thách thức nẩy sinh từ mặt trái của quá trình phát triển kinh tế xã hội như phân tầng xã hội, quá trình đô thị hóa không đồng bộ, môi trường bị xuống cấp, thất nghiệp, người già neo đơn, tệ nạn ma túy, trẻ em có hòan cảnh khó khăn Riêng đối với trẻ em có hòan cảnh khó khăn, người ta ghi nhận thấy tại Tp.Hồ Chí Minh có rất nhiều trẻ em phải lao động kiếm sống hàng ngày trên các con đường, góp phố Một trong những đối tượng này phải kể đến đó là trẻ em lao động sớm, bao gồm cả trẻ bị bóc lột sức lao động và trẻ em đường phố.

Nhiều trẻ em đã và đang làm nhiều công việc vất vả để kiếm sống sinh nhai cho bản thân và gia đình các em, các công việc như lượm ve chai, đánh giầy, bán vé số…phần nhiều những trẻ em có đời sống trong hòan cảnh phần lớn đều có hòan cảnh gia đình khó khăn, kinh

tế nghèo Tuy nhiên nhiều trẻ em có hòan cảnh khó khăn trong những hòan cảnh như thế đôi khi lại bị chính các gia đình các em ép buộc hoặc đẩy các em vào những hoàn cảnh bi đát Tuy nhiên ở nhiều gia đình mà người cha ,người mẹ chưa chu toàn bổn phận về mặt kinh tế hay trong các gia đình khiếm khuyết thì lao động trẻ em đôi khi đóng vai trò khá quan trọng trong việc kiếm sống cho gia đình Ở quốc gia nào cũng đều phải nghiên cứu về trẻ em lao động sớm, nhằm tìm ra những khó khăn và mong muốn của các em, để đưa ra những hình thưc giúp

đỡ khác nhau Tất cả chúng ta đều biết trẻ em là chủ nhân tương lai của đất nước do vậy việc quan tâm chăm sóc ,bảo vệ trẻ em la trách nhiệm không chỉ của gia đình mà của toàn xã hội

Thủ Đức là một quận ven TP.HCM có quá trình đô thị hóa diễn ra khá mạnh mẽ trong thời gian qua Sự thay đổi về cơ cấu kinh tế, cơ cấu nghành nghề, công nghiệp hóa đã kéo theo

những làn sóng dân nhập cư từ khắp mọi miền đất nước đổ về, đã làm phúc tạp và gây nên những hậu quả mà đôi khi chúng ta không thể kiểm soát được.

Qúa trình đô thị hóa diễn ra nhanh kéo theo tình trạng lao động sớm ở trẻ em và những hậu quả đi cùng là vấn đề cần được quan tâm giải quyết.Để đảm bảo được quyền lợi cho trẻ

em chúng ta cần phải bắt tay vào giải quyết vấn đề của trẻ lao động sớm.Vì vậy nên nhóm chúng tôi đã tiến hành nghiên cứu “Chân dung trẻ em lao động sớm tại Quận Thủ Đức – TP.HCM” để nêu lên được nguyên nhân và thực trạng của trẻ em lao động sớm tại quận, để từ

đó kiến nghị các biện pháp giải quyết phù hợp,tạo điều kiện cho các em có một cuộc sống tốt đẹp hơn

2.Sơ lựơc quá trình nghiên cứu.

a Sở LĐTB&XH TP.HCM và sở Khoa Học Công Nghệ TP.HCM, ”Trẻ em lang thang

ở TP.HCM -thực trạng và giải pháp”(NXB.LĐ-XH,2005).Với phương pháp tiếp cận đa chiều, phương pháp tiếp cận có sự tham gia của nhiều đối tượng liên quan đến trẻ em lang thang và chính các em thông qua phiếu hỏi cá nhân, thảo luận nhóm, khảo sát chuyên sâu kết hợp với các tài liệu có sẵn, hội thảo chuyên gia Công trình nghiên cứu này đã thu hút được một khối lượng lớn thông tin rất hũu ích và có độ tin cậy cao về vấn đề liên quan đến trẻ em lang thang tại TP.HCM, các giải pháp và các mô hình chăm sóc trẻ em tại TP Bên cạnh đó các nhà nghiên cứu còn đầu tư khá nhiều công sức cho việc nghiên cúu, phân tích “sức hút ” “lực đẩy”các trẻ em đến với TP, đánh giá tác động của các chính sách, giải pháp của nhà nước, của

TP đối với các trẻ em này Cũng như các tác động của các quá trình phát triển KT-XH nói chung, của TP.HCM nói riêng đến cuộc sống hiện tại của trẻ em, từ đó đưa ra các giải pháp thiết thực nhằm phục hồi, ngăn ngừa, trợ giúp các em phát triển bình đẳng như những trẻ bình thường khác

b Dương Kim Hồng và Kenichi Ohno Trẻ đường phố VN, những nguyên nhân truyền

thống và những nguyên nhân mới, mối quan hệ giữa các nguyên nhân này trong nền KT đang phát triển”1diễn đàn phát triển VN tháng 1-2005 Tác giả đã đưa ra nhiều nguyên nhân khác nhau đưa đến tình trạng trẻ em đường phố, bao gồm nguyên nhân truyền thống: trẻ mồ côi, trẻ

có cha mẹ li dị và những nguyên nhân mới như về kinh tế Tác giả cũng chỉ ra rằng nhóm trẻ

1 Văn phòng khoa Xã Hội Học, Trường Đại học Khoa Học Xã Hội và Nhân Văn TP.HCM, 10/12 Đinh Tiên Hoàng, Quận 1, Tp.HCM

lang thang do gia đình không hạnh phúc là nhóm trẻ khó hỗ trợ nhất trong khi nhóm trẻ di cư

do nguyên nhân KT lại mong muốn đi học, mong muốn cuộc sống tốt đẹp hơn

3.Mục tiêu

Nhận diện và mô tả thực trạng chung về những nguyên nhân, những khó khăn và mong muốn của các em hiện nay, từ đó xây dựng những mô hình chăm sóc cho những đối tượng này

4.Câu hỏi nghiên cứu

Chúng tôi đặt ra những câu hỏi sau đây cho đề tài nghiên cứu

1.Cuộc sống hiện tại của các em như thế nào ?

2.Nguyên nhân gì khiến các em phải lao động sớm?

3.Các em mong muốn gì ở các cấp cơ quan có trách nhiệm?

5.Đối tượng nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu trong đề tài này là nhận diện và mô tả những khía cạnh sau đây

 Thực trạng chung của trẻ em lao động sớm như nguyên nhân dẫn đến tình trạng trẻ em lao động sớm ở Thủ Đức-Tp.HCM

 Những khó khăn hiện tại của các em trong cuộc sống

 Mong muốn của các em

 Về nội dung sẽ bao gồm

 Thực trạng chung của trẻ em lao động sớm như nguyên nhân nào dẫn đến tình trạng trẻ

em lao động sớm ở Thủ Đức-Tp.HCM

 Những khó khăn hiện về kinh tế, tinh thần, tình cảm của các em trong cuộc sống

 Mong muốn về khía cạnh kinh tế, tình cảm, giáo dục của các em

7.Ý nghĩa thực tiễn và ý nghĩa khoa học.

 Đóng góp thêm số liệu để phác họa được chân dung trẻ em lao động sớm một cách rõ nét hơn

7.2.Ý nghĩa thực tiễn.

 Khi tiến hành nghiên cứu đề tài chúng tôi hi vọng sẽ góp phần nào đóng góp vào việc mô tả thực trạng chung, những khó khăn và nhu cầu của trẻ lao động sớm Để xã hội có cái nhìn tích cực khi xem xét đến vấn đề trẻ lao động sớm

Từ đó chúng tôi mong muốn rằng các cấp cơ quan có trách nhiệm, các nhà hảo tâm góp một ít công sức vào việc lập quỹ và xây dựng mái ấm cho các em

 Chúng tôi hi vọng qua đề tài này sẽ giúp cho những nhà làm công tác xã hội sẽ

có những chính sách chăm sóc, bảo vệ phù hợp của các em

 Chúng tôi mong muốn rằng, từ những kết quả có được trong đề tài, chúng tôi sẽ xây dựng được mô hình chăm sóc phù hợp cho các em

8.Phương pháp thu thập thông tin

Đề tài này chúng tôi sử dụng những phương pháp, cụ thể như sau

 Phân tích tư liệu sẳn có về các vấn đề có liên quan đến đề tài

 Phương pháp quan sát

 Phương pháp phỏng vấn sâu

9.Xử lý số liệu

Những số liệu mà chúng tơi thu thập được, sẽ được xử lý như sau

 Xử lý làm sạch dữ liệu thơ

 Xử lý nhĩm lại những số liệu liên quan

 Ghi lại những mẫu đã được phỏng vấn sâu

 Ghi lại những tình huống mà chúng tơi bắt gặp

10.Khĩ khăn trong việc thu thập thơng tin

Mặc dù những thông tin trong cuộc nghiên cứu này là dựa vào tất cả những thông tin mà chúng tôi có được do các em cung cấp hoặc được lấy từ các cơ quan chuyên mơn, nhưng thông tin có thể không được đầy đủ như mong muốn do các lý do tế nhị, thiếu thời gian và nhiều trở ngại trong việc liên lạc và tiếp xúc Tuy nhiên, chúng tơi đã cố gắng hết sức để tận dụng và phân tích những thông tin thu thập được

PHẦN II CHƯƠNG I

CÁC KHÁI NIỆM LIÊN QUAN BỐI CẢNH KINH TẾ-XÃ HỘI VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ NẢY SINH

I.Những khái niệm liên quan đến đề tài.

1.Trẻ em đường phố

 Định nghĩa của Bộ LĐTB&XH: Trẻ đường phố là một trong mười nhĩm trẻ cĩ hồn cảnh đặc biệt Trẻ lang thang là trẻ rời khỏi gia đình, tự kiếm sống và nơi kiếm sống, nơi cư trú khơng ổn định, hoặc là trẻ cùng với gia đình đi lang thang (luật chính sách

và gia đình trẻ em, QH nứớc CHXHCNVN khĩa XI thơng qua, kỳ họp lần 5 thơng qua ngày 15-6-2004)

 Định nghĩa của Terre des Hommes Foundation-một tổ chức phi chính phủ của Thụy Sĩ

“Trẻ em đường phố là trẻ dưới 18 tuổi, kiếm tiền bằng nghề nghiệp khơng ổn định ngồi đường phố như:ăn xin ,lượm rác,bán hàng rong,đánh giầy,mĩc túi… và thuộc 1 trong 4 loại sau:

A.Trẻ bỏ nhà đi hoặc vơ gia cư, ngủ hoặc khơng ngủ trên đường phố

B.Trẻ ngủ ngồi đường với gia đình hoặc người bảo hộ

C.Trẻ sống ở nhà nhưng làm việc trong mơi trường nguy hiểm: ban đêm, mại dâm, ăn xin

hoặc bán ma túy

D.Lao động trẻ em nhập cư làm nghề khơng ổn định, ngủ hoặc khơng ngủ trên đường phố.

“Trẻ đường phố” (street children) thuật ngữ trẻ đường phố này chỉ mới được sử

dụng trong thời gian gần đây, bên cạnh thuật ngữ “trẻ bụi đời” và “trẻ lang thang cơ nhỡ”… Cả ba thuật ngữ này, đều nói lên tính chất của một loại đối tượng có những nhu cầu phức tạp và từng là nỗi nhức nhối của nhiều xã hội Trẻ đường phố là một nhóm các trẻ chọn lối sống ngoài vỉa hè các thành phố lớn, tự đi tìm cho mình một sinh kế để nuôi bản thân và có khi có cả những người thân Trẻ không có một nơi ở nhất định, hay tự xa lánh gia đình và có những tổn thương về mặt tâm lý

Hiện nay có hai khái niệm về trẻ đường phố được đưa ra như sau.

Thứ nhất là trẻ đường phố do chương trình mà các tổ chức phi chính phủ dành cho trẻ em và thanh niên đường phố đưa ra trong thập niên 1980 “Trẻ đường phố là những trẻ

em mà đường phố (nhà hoang, đất hoang, góc phố…) chứ không phải gia đình đã trở thành nhà thật sự của chúng, một cảnh ngộ trong đó không có sự bảo vệ, chăm sóc hay hướng dẫn của người lớn”2

Thứ hai là sau đó Unicef đề nghị phân biệt “Trẻ Em Trên Đường Phố” (children on the street) với “Trẻ Em Của Đường Phố” (children of the street) dựa trên kinh nghiệm của

Châu Mỹ La Tinh “Trẻ em trên đường phố là những trẻ em mà nền móng nuôi dưỡng

chúng trong gia đình ngày càng suy yếu đi khiến chúng phải chia sẻ trách nhiệm để gia đình được sống bằng cách làm lụng trên các đường phố và những nơi hội họp tại đô thị Đối với các em này, nhà không còn là trung tâm vui chơi, trao đổi và sinh hoạt hàng ngày Tuy nhiên, dù đường phố trở nên hoạt động ban ngày của chúng, hầu như các em này đều trở về nhà vào buổi tối Dù rằng các quan hệ gia đình của chúng có thể đang xấu dần đi, nhưng

vẫn còn tồn tại và các em này vẫn sống theo quan điểm của gia đình” Còn Trẻ Em Của

Đường Phố “có một số lượng ít hơn nhiều, là những trẻ hàng ngày kiếm sống đơn độc,

không được gia đình nâng đỡ Tuy thường gọi là bị bỏ rơi, nhưng có thể chính chúng từ bỏ gia đình do chán ngán cảnh bất an, sự ngược đãi hay đau khổ vì bạo hành, những mối dây liên hệ với gia đình đã tan nát, chúng là những kẻ thật sự vô gia đình”3

2.Trẻ em lao động sớm

Là trẻ làm việc trong độ tuổi cịn đi học, các em cĩ thể được trả cơng hay khơng trả cơng, làm việc bên trong và bên ngồi gia đình, trẻ cĩ thể làm các cơng việc nhẹ đến nặng nhọc4

2 Judith Ennnew (1996), “Trẻ em đường phố và trẻ em lao động” NXB Đại học Mở-Bán công Tp.Hồ Chí Minh, Khoa Phụ nữ học, Trang 29.

3 Judith Ennnew (1996), “Trẻ em đường phố và trẻ em lao động” NXB Đại học Mở-Bán công Tp.Hồ Chí Minh, Khoa Phụ nữ học, Trang 29.

4 Trích: An sinh xã hội và các vấn đề xã hội Chủ biên: Nguyễn Thị Oanh, 1997, T36

3.Khái niệm trẻ em cĩ hịan cảnh khĩ khăn.

Theo điều 40 chương IV Luật Bảo vệ, Chăm sóc và Giáo dục Trẻ em “Trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt bao gồm trẻ em mồ côi không nơi nương tựa, trẻ em bị bỏ rơi; trẻ em khuyết tật, trẻ em tàn tật, trẻ em là nạn nhân của chất độc hoá học; trẻ em nhiễm HIV/AIDS; trẻ em phải làm việc nặng nhọc, nguy hiểm, tiếp xúc với chất độc hại; trẻ em phải làm việc xa gia đình; trẻ em lang thang; trẻ em bị xâm hại tình dục; trẻ em nghiện ma túy; trẻ em vi phạm pháp luật.”

Đặc điểm của hoàn cảnh đặc biệt là trẻ có nguy cơ, có nhiều nguyên nhân đưa trẻ vào hoàn cảnh khó khăn, chúng có thể dẫn đến tình trạng tiêu cực Ngoài những nguyên nhân bất khả kháng như thiên tai, động đất…thì có những nguyên nhân hoàn toàn do chính con người tạo ra

Trẻ phải làm việc, lao động sớm, chúng bị vắt kiệt sức, có khi bị chết cháy do lao động mà ra

Trẻ bị lạm dụng vào nghệ thuật, buôn bán trẻ em, tiếp theo là phong trào thu gom

Ta có thể đề cập một vài đặc điểm của trẻ có hoàn cảnh đặc biệt như sau

Trẻ em đường phố: là trẻ sống và làm việc trên đường phố, nhưng chúng có đặc điểm là: các công việc phải làm như bán báo, vé số, bánh kẹo, đánh giầy, lượm bọc nylon, mói rác, móc túi, trộm cắp…

Có nhiều nguyên nhân dẫn trẻ ra đường phố, đó là nghèo đói, gia đình ly dị, bạo lực gia đình…

Các em sống trên đường phố phải đối phó với bao khó khăn gặp phải như bị bóc lột, lạm dụng bởi người lớn, sức khỏe bị đe dọa, dễ bị các bệnh lây truyền nhiễm, bị thu gom

Trẻ lao động sớm: trẻ làm việc trong độ tuổi còn đi học, có thể được trả lương hoặc không, làm việc từ nhẹ đến nặng

Thời gian làm việc có thể là vài giờ đến toàn thời gian, không đảm bảo nhu cầu y tế, môi trường, vui chơi…

Ngịai ra cịn cĩ các lọai trẻ em khái như

Trẻ em khuyết tật

Trẻ em trong tệ nạn mại dâm và mua bán người

Trẻ bị bạo hành, gây ngược đãi hay lạm dụng

4.Khái niệm hội nhập xã hội.

Khái niệm này được dùng trong nhiều ngành khoa học Theo Từ điển tiếng việt của Viện ngôn ngữ học, Nhà xuất bản Đà Nẵng 2005, có định nghĩa: “Hội nhập là hòa mình vào một cộng đồng lớn”

“Hội nhập là một quá trình xã hội trong đó các phần tử mới được tiếp nhận vào một hệ thống sao cho sau đó chúng không khác gì với những phần tử cũ, như là so các phần tử này với nhau… Như vậy hội nhập là một hình thức của biến đổi xã hội, ít ra là từ góc độ của người được tiếp nhận, vì việc hội nhập đòi hỏi có tiền đề là sự sẵn sàng thu nhận của hệ thống xã hội nên ở hệ thống này nó cũng là hệ quả và/hoặc là yếu tố của biến đổi văn hoá

xã hội”

5.Khái niệm về trẻ em.

Là thành viên trong xã hội nhưng khác với người lớn, trẻ đang phát triển và cần cĩ được điều kiện tối ưu để phát triển Điều kiện này thay đổi theo mỗi hồn cảnh, cĩ mặt mạnh mặt yếu, mặt mạnh sẽ giảm bớt thiệt hại do mặt yếu gây ra Thí dụ: Con nhà nghèo khơng được cha mẹ thương yêu quan tâm, mồ cơi nhưng được cha mẹ nuơi hết lịng chăm sĩc, khuyết tật nhưng được nhà nước, cộng đồng và gia đình kết hợp tốt nên cuộc sống được an ủi thoải mái5

II.Bối cảnh Kinh tế-Xã hội hiện nay

1.Những thành quả đạt được về mặt Kinh tế-Xã hội

Việt nam đã và đang phát triển và hội nhập vào quỹ đạo quay của thế giới.Với quá trình cơng nghiệp hĩa, hiện đại hĩa đất nước Việt Nam đã dần xây dựng cho mình một nền cơng nghiệp khá hồn chỉnh với đầy đủ các ngành nghề Với nơng nghiệp Việt Nam đang cố gắng trở thành nước xuất khẩy gạo lớn nhất thế giới(2007),trung bình hiện nay nước ta xuất

5 Trích: An sinh xã hội và các vấn đề xã hội Chủ biên: Nguyễn Thị Oanh, 1997, T29

khẩu từ 4-5 triệu tấn/năm Bên cạnh đó các ngánh nghề nông nghiệp khác cũng đang phát triển mạnh mẽ, trở thành ngành sản xuất chính ở các vùng trung du, nông thôn, miền núi…Dịch vụ

và thương mại của nước ta cũng đang từng bước chuyển mình mạnh mẽ Đặc biệt từ sau khi gia nhập tổ chức thương mại thế giới WTO(7-2007),tổng lượng hàng hóa xuất khẩu của ta tăng nhanh đặc biệt là các mặt hàng thuộc ngành công nghiệp nhẹ Tính đến cuối tháng 5-2007 kim ngạch xuất khẩu của nước ta đạt đến 198 triệu USD tăng 38,5% so với cùng kì năm ngoái Mặt khắc nước ta với chủ trương thực hiện nền “kinh tế mở” đã thu hút được đầu tư nước ngoài vào nước ta ngày càng cao Tính đến nay doanh nghiệp nước ngoài đầu tư vào Việt Nam tổng số vốn trên 80 tỷ USD (2/2008) Nhờ vậy nên nền kinh tế Việt nam trong những năm gần đây đã phát triển một cách nhanh chóng Một phần nữa do có sự trao đổi kỹ thuật-khoa học với các nước phát triển đã tác động lớn đến trình độ phát triển KH-KT của Việt Nam.Nhờ sự hợp tác đó mà trình độ sản xuất, sản lượng, chất lượng hàng hóa ngày càng cao Bên cạnh đó nhờ đổi mới trong công tác quản lý mà Việt Nam có thể phát triển thêm nhiều ngành quan trọng như quốc phòng, quân sự, hàng không…Dẫn chứng tiêu biểu nhất là Việt Nam đã phóng thành công vệ tinh VINASAT-1 vào ngày 19/4/2008 đã mở ra cho Việt Nam một ngành khoa học mới, là cơ hội lớn để Việt Nam bước vào sự phát triển chung của cả thế giới

Trong những năm trở lại đây sự phát triển về kinh tế của nước ta đã kéo theo nhiều cơ hội việc làm cho người dân, tạo thu nhập ổn định cho đại bộ phận dân số nước ta GDP tăng mạnh, đến năm 2007 tăng đến 8,5% Chỉ số phát triển con người tăng mạnh(HDI) đạt 0,733 Đời sống người dân được nâng cao rõ rệt, đặc biệt là người dân sống ở các thành phố lớn

Bên cạnh sự phát triển kinh tế thì văn hóa nước ta cũng có sự phát triển sâu sắc Một mặt tiếp thu nền văn hóa hội nhập của thế giới nhưng mặt khác cũng phát huy và kế thừa nền văn hóa truyền thống Nước ta còn đẩy mạnh phát triển và phát huy nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc, tạo điều kiện cho nền văn hóa nước nhà hội nhập một cách dễ dàng và có chỗ đứng trong nền văn hóa thế giới

Chỉ mới trong vài năm trở lại đây, với quá trình công nghiệp hóa hiện đại hóa, nước ta đã đạt được những thành quả to lớn đưa Việt Nam trở thành một nước phát triển

Cùng với sự phát triển chung của đất nước, TP.HCM là một thành phố lớn của đất nước đã và đang chuyển mình trên tất cả các lĩnh vực: KT-VH-XH

TP.HCM là vùng kinh tế phát triển sôi động nhất cả nước, là một trong những vùng kinh tế trọng điểm cúa cả nước Với diện tích 2.085km2, dân số lên tới 5.285.000 người(2003) TP.HCM có nền kinh tế phát triển nhất trong cả nước, công nghiệp nhẹ và công nghiệp điện tử là hai ngành phát triển nhất(điện tử phát triển mạnh trong những năm gần đây) Đặc biệt ở TP.HCM xây dựng được một hệ thống khu công nghiệp và khu chế xuất với quy

mô lớn nhất cả nước Hiện nay TP.HCM đã và đang xây dựng 2 khu chế xuất và 11 khu công nghiệp, trong đó 2 khu chế xuất và 8 khu công nghiệp đã đưa vào hoạt động Vốn đầu tư yêu cầu đối với phát triển hạ tầng trong các khu công nghiệp, khu chế xuất được phê duyệt là 952,2 triệu USD và trên 15,5 nghìn tỷ đồng Ngoài việc đầu tư vào hạ tầng kỹ thuật trong khu công nghiệp như hệ thống đường giao thông, cống thoát nước, điện thì các công việc xây dựng ngoài khu công nghiệp đang được nâng cấp và hoàn thiện

Nhờ sự đầu tư mạnh mẽ vào các khu công nghiệp, khu chế xuất của nước ta mà nhờ đó các khu công nghiệp, khu chế xuất này đã thu hút được một lượng lớn vốn đâu tư nước ngoài Chỉ với đầu tư trong nước TP.HCM đã thu hút được 300 dự án với tổng số vốn 6.500 tỷ đồng(2002) Còn với đầu tư nước ngoài đăng ký đạt đến 7,7 tỷ USD (2002)

Với sự thu hút mạnh mẽ đầu tư nước ngoài vào làm cho TP.HCM không ngừng

mở rộng và phát triển sản xuất(năm 2006 đạt 700 triệu (USD) Không chỉ phát triển kinh tế trên lĩnh vực công nghiệp mà TP.HCM còn đẩy mạnh phát triển công nghiệp dịch vụ và nông nghiệp

Nhờ sự phát triển không ngừng về kinh tế kéo theo tốc độ GDP của vùng đến

2002 đạt 10,2% Phát triển kinh tế với tốc độ tăng trưởng cao đã tạo ra mức đóng góp GDP lớn cho cả nước Tỷ trọng GDP của TP.HCM chiếm 1|3 GDP của cả nước Bên cạnh đó giá trị công nghiệp dịch vụ tính đến 2002 là 76,66 nghìn tỷ đồng, gấp 2,2 lần Bà Rịa Vũng Tàu, 3.7 lần Hà Nội.Nền kinh tế quốc doanh của TP.HCM vẫn giữ vai trò vị trí chi phối, đóng góp 15% GDP của cả nước

Hòa vào sự phát triển chung của cả nước,TP.HCM đã và đang bước vào con đường hội nhập quốc tế, với xu hướng toàn cầu hóa Sau khi Việt Nam gia nhập tổ chức thương mại thế giới(WTO)thì sản lượng xuất nhập khẩu của thành phố cũng tăng ở mức đáng

kể Và cũng nhờ đó mà thị trường buôn bán của nước ta ngày càng được mở rộng và đa dạng hơn Các thị trường lớn như:Mỹ, Đông Âu, Nhật Bản, nước ta còn mở rộng và phát triển mạnh

ở thị trường ASEAN, EU, MICS…mặt khácTP.HCM là cửa ngõ trọng yếu của khu vực và đó cũng là cầu nối trọng yếu để giao thương nước ta ra thị trường khu vực và thế giới.

Trong nhiều năm trở lại đây, bên cạnh phát triển mạnh mẽ về kinh tế,thì TP.HCM cũng có một nền giáo dục phát triển không kém Tỷ lệ lao động có trình độ cao chiếm tỷ lệ lớn trong ngành công nghiệp, chỉ số phát triển con người (HDI) cũng tăng nhanh

và cao hơn chỉ số HDI trung bình của cả nước Tỷ lệ phổ cập giáo dục chiếm tỷ lệ cao của cả nước, đời sống người dân được nâng cao rõ rệt

Nhờ sự phát triển mạnh mẽ về kinh tế nên TP.HCM đã thu hút được một lượng dân cư từ các vùng khác di cư đến góp phần làm phong phú thị trường lao động của thành phố Với tốc độ phát triển như vũ bão của nền kinh tế TP.HCM đã kéo theo sự di cư ồ ạt của một khối lượng dân lớn, bên cạnh làm cho lực lượng lao động phong phú thì điều đó còn làm nảy sinh nhiều vấn đề cần giải quyết

2.Những vấn đề xã hội nảy sinh

Bên cạnh những thành tựu mà nước ta, đặc biệt Tp.Hồ Chí Minh đã đạt được trong thời gian qua,chúng ta còn có nhiều tồn tại và yếu kém

 Về kinh tế: tăng trưởng kinh tế của nước ta chưa tương xứng với tiềm năng và nguồn

lực hiện có Chất lượng sản phẩm chưa cao, sức cạnh tranh còn hạn chế.Việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế còn chậm và chưa đồng bộ Mặc dù đời sống người dân đã được nâng cao nhưng vẫn có sự chênh lệch giữa thành thị với nông thôn, giưa đồng bằng với miền núi

 Về văn hóa:Xuất hiện nhiều lối sống không lành mạnh, tình trạng suy thoái về

đạo đức đang diễn ra ngày một nhiều

 Về giáo dục:Vẫn chưa phát huy được hết tiêu chí”Giaó dục là quốc sách hàng đầu”.Đổi mới toàn diện trong giáo dục diễn ra còn chậm, chất lượng đào tạo chưa cao, chưa

đáp ứng được yêu cầu của nền kinh tế phát triển

 Đứng trước những khó khăn và thách thức như vậy đòi hỏi Đảng ta phải có những chính sách cụ thể để khắc phục các khó khăn trước mắt đế đưa đất nước bước sang một thời kì mới của hội nhập và phát triển

Như đã đề cập ở trên,với cơn sốt phát triển đã làm cho TH.HCM phải chịu sức ép lớn của việc dân cư ồ ạt nhập cư và trở thành lao động chính của thành phố Những hậu quả mà vấn đề này gây ra đã làm cho thành phố phải đương đầu với hàng loạt các khó khăn, thách thức Đó là các vấn đề tệ nạn xã hội, ma túy, mại dâm, trộm cắp…Hay vấn đề thất nghiệp là

những vấn đề đáng báo động Và điều mà chúng tôi muốn đề cập tới ở đây đó là hiện tượng lao động sớm ở trẻ em.

Với lượng lao động ồ ạt đổ vào thành phố có cả lao động là trẻ em Các em kiếm sống cùng với gia đình hoặc đi lang thang để kiếm sống Việc làm chủ yếu của các em đó là bán vé

số, đánh giày, lượm ve chai, làm ở các quán cơm, các xưởng tư nhân…Cuộc sống của các em nhìn chung là khó khăn Trong số trẻ em lao động sớm phần lớn là các em đã bỏ học để đi làm phụ giúp gia đình Và với việc các loại văn hóa độc hại từ bên ngoài vào đã tác động rất lớn đến xã hội và đặc biệt là trẻ em đang tham gia lao động trong xã hội Các em có thể nhiễm bất

kì loại văn hóa độc hại nào vì không có kiến thức phòng tránh Nhưng đó chỉ là một khía cạnh đáng quan tâm của vấn đề lao động sớm ở trẻ em, đi cùng với nó là hàng loạt các mặt trái của lao động sớm ở trẻ em nảy sinh từ vấn đề xã hội Nếu chúng ta chỉ nhìn nhận vấn đề ở góc độ tích cực đó là:trẻ em tham gia vào lao động sớm là để giúp đỡ gia đình về mặt kinh tế thì chúng ta không thể thấy được mặt trái của vấn đề

3.Hậu quả của vấn đề lao động sớm ở trẻ em

Tại sao trẻ em lại phải lên thành phố kiếm sống?Đó là câu hỏi có thể có nhiều đáp án.Phải chăng tình trạng lao động sớm ở trẻ em là vấn đề khách quan mang laị?Liệu rằng các

em có được đối xử và sống một cuộc sống như những trẻ em khác hay không?Đó là vấn đề đặt

ra và cần giải quyết

 Các em khi tham gia lao động sớm thì các em có thể phải va chạm với cuộc sống đầy phức tạp,các em sẽ rất dễ bị nhiễm các thói hư tật xấu của xã hội Với độ tuổi và kiến thức của các em không đủ để tránh khỏi việc không bị mắc phải Ma túy, mại dâm, HIV|AIDS, trộm cắp, đâm thuê chém mướn…đang ngày càng dẫn sâu vào cuộc sống của trẻ lao động sớm Tất

cả trẻ lao động sớm có thể là đối tượng tấn công của bất kì một loại tệ nạn nào Một thực tế cho thấy đó là hiện tượng trẻ em vi phạm pháp luật là rất cao, mà tập trung chủ yếu ở trẻ em lang thang Ban ngày đi làm tối về thì tụ tập ở các bến xe, quán nét, các tụ điểm đen6 và muốn khẳng định mình, các em đã bị cuốn vào các trò vô bổ và các lối sống không lành mạnh, điều

đó đã làm hỏng nhân cách của những đứa trẻ mới lớn Nhìn vào hình ảnh các em mới chỉ 13,14,15 tuổi, đang chích hút, đang phê, đang phục vụ trong các quán ba…thì thật sự chúng ta mới thấy rõ được tác hại của việc lên thành phố kiếm sống khi đang ở lứa tuổi ngồi trên ghế nhà trường

6 Tụ điểm đen theo chúng tôi là nơi tập trung những con nghiện, gái mại dâm, cờ bạc.