SỞ GD&ĐT TÂY NINH TRƯỜNG THPT LỘC HƯNGMÔN THỂ DỤC ỨNG DỤNG MỘT SỐ BÀI TẬP BỔ TRỢ THỂ LỰC CHUYÊN MÔN NHẰM NÂNG CAO THÀNH TÍCH Ở MÔN NHẢY XA KIỂU ƯỠN THÂN CHO HỌC SINH LỚP 11 TRƯỜNG TH
Trang 1SỞ GD&ĐT TÂY NINH TRƯỜNG THPT LỘC HƯNG
MÔN THỂ DỤC
ỨNG DỤNG MỘT SỐ BÀI TẬP BỔ TRỢ THỂ LỰC CHUYÊN MÔN NHẰM NÂNG CAO THÀNH TÍCH Ở MÔN NHẢY XA KIỂU ƯỠN THÂN CHO HỌC SINH
LỚP 11 TRƯỜNG THPT LỘC HƯNG
Người thực hiện: Phạm Nhật Trường
Tháng 3 năm 2014
Trang 2MỤC LỤC
1 TÓM TẮT ĐỀ TÀI……….…….… Trang 4
2 GIỚI THIỆU……….… Trang 5
3 PHƯƠNG PHÁP ……… Trang 7 3.1.Khách thể nghiên cứu……… Trang 7 3.2.Thiết kế nghiên cứu……… Trang 7 3.3.Quy trình nghiên cứu……… Trang 7 3.4 Đo lường và thu thập dữ ……… Trang 10
4 PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ BÀN LUẬN ……… Trang 11
5 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ……… …… Trang 12 TÀI LIỆU THAM KHẢO……… ………Trang 13 PHỤ LỤC CỦA ĐỀ TÀI……… Trang 14
I KẾ HOẠCH BÀI DẠY……… Trang 14
II BẢNG ĐIỂM……… Trang 16
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Trang 3Việc luyện tập thể dục thể thao bồi bổ sức khỏe được Bác Hồ xác định đó là quyền lợi, làtrách nhiệm, là bổn phận của mỗi người dân yêu nước: “Việc đó không tốn kém, khó khăn
gì, gái trai, già trẻ ai cũng nên làm và ai cũng làm được dân cường thì nước thịnh Tôimong đồng bào ta, ai cũng gắng tập Thể dục Tự tôi ngày nào cũng tập Thủ tướng PhạmVăn Đồng nói: “Thể dục đem lại những kết quả kỳ diệu lắm, thần kỳ lắm Thể dục là biệnpháp rất mầu nhiệm và không có gì hơn nó đâu”
Ngày nay giáo dục được coi là quốc sách hàng đầu, trong đó Thể dục cũng được coi làmột môn quan trọng, cơ bản của công tác giáo dục thể chất cho học sinh Thể dục không
Trang 4những chỉ có tác dục bảo vệ, củng cố, tăng cường sức khoẻ cho học sinh mà còn nâng caonăng lực làm việc, phát triển trí óc, thể lực và đào tạo giới thiệu nguồn vận động viên cho thểthao nước nhà Thông qua học Thể dục nhằm giáo dục đạo đức, thẩm mỹ giúp các em gópphần thực hiện mục tiêu giáo dục của Đảng và nhà nước ở cấp học THPT.
Giáo dục thể chất trong trường THPT còn là một mặt của giáo dục toàn diện, trang bịcho học sinh những kiến thức về lĩnh vực Thể dục thể thao, phát triển toàn diện các tố chấtthể lực giúp các em có thể học tốt các môn học văn hóa, lao động sản xuất và mọi công táckhác Tập luyện Điền kinh một cách có hệ thống và khoa học có tác dụng củng cố và tăngcường sức khỏe, là cơ sở để phát triển toàn diện các tố chất thể lực, tạo điều kiện để nâng caothành tích các môn thể thao khác
Qua bảy năm công tác giảng dạy Thể dục ở trường THPT, tôi nhận thấy kỹ thuật nhảy
xa của học sinh còn yếu, đặc biệt là kỹ thuật nhảy xa kiểu ưỡn thân, vì nội dung học hoàntoàn mới và tương đối khó so với nhảy xa kiểu ngồi mà các em đã học ở trường cấp II nênmức độ tiếp thu còn chậm, không vận dụng được kỹ thuật để thực hiện tốt động tác Đây là lý
do mà thành tích học tập cũng như tập luyện và thi đấu của học sinh không cao Vì vậy, giảipháp mà tôi sử dụng là: “Ứng dụng một số bài tập bổ trợ thể lực chuyên môn nhằm nâng caothành tích ở môn nhảy xa kiểu ưỡn thân cho học sinh lớp 11 trường THPT Lộc Hưng”
Nghiên cứu được tiến hành trên một nhóm học sinh gồm 39 em trong lớp 11B1 tạitrường THPT Lộc Hưng thực hiện giải pháp thay thế khi dạy các tiết 37 đến tiết 48 Kết quảcho thấy tác động đã có ảnh hưởng rõ rệt đến kết quả học tập của học sinh
Điểm kiểm tra trước tác động có giá trị trung bình là: 5,56
Điểm kiểm tra sau tác động có giá trị trung bình là: 6.38
Kết quả kiểm tra T-test (phụ thuộc) cho thấy: p = 0,00027 < 0,05 Nghĩa là có sự khác
biệt lớn giữa điểm kiểm tra của bài kiểm tra trước tác động và sau tác động Điều đó chứng tỏviệc ứng dụng một số bài tập bổ trợ thể lực chuyên môn cho học sinh nhằm nâng cao thànhtích ở môn nhảy xa kiểu ưỡn thân cho học sinh lớp 11 trường THPT Lộc Hưng
2 GIỚI THIỆU
Ngày nay, việc tập luyện và tham gia thi đấu điền kinh đã trở thành truyền thống hàngnăm thu hút đông đảo học sinh tham gia tập luyện và thi đấu Nội dung giảng dạy điền kinhtrong nhà trường phổ thông cũng rất đa dạng và phong phú Điền kinh là một trong nhữngmôn thể thao phong phú không chỉ có tác dụng nâng cao sức khỏe con người mà còn là cơ sở
Trang 5để phát triển các tố chất thể lực như: Sức nhanh, sức mạnh, sức bền, sự mềm dẻo và khéo léotạo nền tản để phát triển các môn thể thao khác Trong các môn của điền kinh, nhảy xa là mộttrong số các môn có lịch sử phát triển lâu đời Nó được xuất phát từ xa xưa vượt qua các hàorãnh trong săn bắn, hái lượm nhảy xa dần trở thành một phương tiện rèn luyện để phát triểncác tố chất thể lực, đặc biệt là tốc độ, sức mạnh tốc độ, sự phát triển linh hoạt, khéo léo và trởthành một môn thể thao Trong các kỹ thuật nhảy xa thì nhảy xa ưỡn thân là nội dung thườngđược các vận động viên có trình độ cao lựa chọn để thi đấu Đây là kỹ thuật phức tạp, hoạtđộng không mang tính chu kỳ, đòi hỏi người tập phải nắm vững những tư duy động tác đồngthời thực hiện động tác một cách nhịp nhàng, thuần thục thì mới đạt được yêu cầu của huấnluyện viên và giáo viên đề ra.
Nhảy xa là một môn thể thao không đòi hỏi nhiều về trang thiết bị, dể phổ cập, phùhợp với mọi lứa tuổi, giới tính, do đó nó là nội dung cơ bản trong chương trình giáo dục thểchất Thông qua giảng dạy và luyện tập môn học này sẽ phát triển sức mạnh và sức mạnh gópphần nâng cao thể chất cho học sinh, trang bị những kiến thức kỹ năng, kỹ xảo cần thiết chocuộc sống, không những có lợi cho sức khỏe mà còn có lợi cho cả học tập, lao động sản xuất
và bảo vệ tổ quốc Ở trong chương trình học phổ thông có nhiều môn được đưa vào giảngdạy như: Đẩy tạ, bóng chuyền, nhảy cao,… nhất là điền kinh được đưa vào giảng dạy ở cấpTHPT, trong đó có nội nhảy xa kiểu ưỡn thân đây là một nôi dung mới và tương đối khó, đòihỏi người học trước hết là phải nắm được cơ bản kỹ thuật động tác và phải tập thuần thụcđược các bài tập bổ trợ thể lực chuyên môn mà GV đưa ra Bài tập bổ trợ chuyên môn nhằmtác động có hiệu quả, chủ đích vào việc phát triển các tố chất thể lực (sức nhanh, sức mạnh,sức bền, khéo léo và mềm dẻo cùng khả năng phối hợp vận động) Trong môn nhảy xa kiểu
“ưỡn thân” những bài tập bổ trợ có vai trò quan trọng, tác động có chủ đích, hiệu quả vào cácgiai đoạn của kỹ thuật
Qua dự giờ thăm lớp để khảo sát và học hỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp tôi thấy GVhướng dẫn học sinh tập một số bài tập bổ trợ thể lực chuyên môn, nhưng kết quả các em họcsinh tập vẫn còn sai nhiều, chưa thực hiện kỹ thật động tác tốt nên dẫn đến kết quả tập luyênchưa cao
Bản thân tôi là GV trẻ kinh nghiệm dạy học còn hạn chế nên tôi luôn tích cực đầu tưchuyên môn, không ngừng học tập để nâng cao trình độ nghiệp vụ, lựa chọn phương phápdạy học phù hợp với bộ môn để các em yêu thích môn học và đó cũng chính là điều kiện rất
Trang 6tốt để các em học sinh phát triển các tố chất thể lực nhất là sức mạnh, sức bền Đồng thờicũng dễ dàng nắm vững được các kỹ thuật khó, tạo tiền đề cho việc nâng cao thành tích thểthao
Để thay đổi hiện trạng trên đề tài nghiên cứu này đã ứng dụng một số bài tập bổ trợthể lực chuyên môn nhằm nâng cao thành tích ở môn nhảy xa kiểu ưỡn thân cho học sinh lớp11
Giải pháp thay thế: Sử dụng một số bài tập bổ trợ thể lực chuyên môn nhằm nâng
cao thành tích ở môn nhảy xa kiểu ưỡn thân cho học sinh lớp 11
Có rất nhiều bài viết, sáng kiến kinh nghiệm liên quan đến việc nâng cao thành tíchtập luyện môn Thể dục như:
Sử dụng một số phương pháp nhằm kích thích gây nhiều hứng thú học tập, giúp các
em ham thích học tốt môn thể dục của tác giả Lê Hữu Mỹ
Phương pháp rèn luyện kĩ năng nhảy xa cho học sinh bậc trung học cơ sở của tác giả
Nguyễn Văn Linh
Lựa chọn một số bài tập khắc phục những sai lầm thường mắc trong học kỹ thuật chạy đà giậm nhảy của kỹ thuật nhảy xa kiểu ưỡn thân cho học sinh trường THPT ….của tác
giả Hồng Quân
Các đề tài này đều đề cập đến những phương pháp để rèn luyện và kích thích gâyhứng trong học tập môn Thể dục Vì vậy tôi muốn có một nghiên cứu cụ thể hơn và đánh giákết quả tập luyện của các em thông qua việc ứng dụng một số bài tập bổ trợ thể lực chuyênmôn hỗ trợ cho GV khi dạy các bài thuộc chương 5 về nội dung nhảy xa Qua đó giúp các emtập luyện tốt hơn ở môn nhảy xa kiểu ưỡn thân
Vấn đề nghiên cứu: Việc áp dụng một số bài tập bổ trợ thể lực chuyên môn nhằm
nâng cao thành tích ở môn nhảy xa kiểu ưỡn thân cho học sinh lớp 11 Hay không?
Giả thuyết nghiên cứu: Áp dụng một số bài tập bổ trợ thể lực chuyên môn nhằm
nâng cao thành tích ở môn nhảy xa kiểu ưỡn thân cho học sinh lớp 11
3 PHƯƠNG PHÁP
3.1 Khách thể nghiên cứu
Giáo viên: Bản thân là GV trẻ, có bảy năm kinh nghiệm trong giảng dạy, đã đạt danh hiệuchiến sĩ thi đua, luôn nhiệt tình và trách nhiệm cao trong công tác giảng dạy và giáo dục họcsinh
Trang 7Học sinh: Tôi chọn học sinh trong lớp 11B1 của trường THPT Lộc Hưng để làm khách thểnghiên cứu đề tài của mình.
3.2 Thiết kế nghiên cứu
Tôi chọn thiết kế 1: Kiểm tra trước và sau tác động đối với một nhóm duy nhất
Bảng 1: Thiết kế nghiên cứu
tập bổ trợ thể lực chuyên môn
O2
Tôi cho học sinh kiểm tra 15 phút làm bài trước tác động Sau đó tôi tiến hành dạythực nghiệm và cho học sinh kiểm tra 15 phút làm bài sau tác động Tôi sử dụng phép kiểmchứng T-tess phụ thuộc để kiểm chứng sự chênh lệch giữa điểm số của hai lần kiểm tra
3.3 Quy trình nghiên cứu
* Chuẩn bị bài của GV: Tôi đưa ra một số bài tập bổ trợ thể lực chuyên môn trong
kỹ thuật nhảy xa kiểu ưỡn thân cho các em nắm và hình dung về động tác, sau đó áp dụngcác bài tập bổ trợ thể lực chuyên môn vào trong tập luyện để có được kết quả tốt nhất Tôitích cực lựa chọn thông tin trên Internet, sách GV, bài giảng từ phía đồng nghiệp có liên quanđến nội dung giảng dạy
Các giai đoạn và đặc điểm chính của kỹ thuật nhảy xa kiểu ưỡn thân
Kỹ thuât này được chia thành 4 giai đoạn : chạy đà, giậm nhảy, trên không, tiếp đất
Kỹ thuật chạy đà: Đối với THPT cự li chạy đà khoảng 15 – 25m Đo đà, điều chỉnh
đà để tìm ra cự li chạy đã hợp lí, phù hợp với mỗi người tập là một việc rất quan trọng trongnhảy xa
Khi chạy đà độ dài của các bước chạy cần tăng dần kết hợp với nâng dần thân lên, đặcbiệt phải tăng dần tốc độ cho đến khi đạt được tốc độ cao nhất Tiếp theo duy trì tốc độ cao
đó bằng cách giữ ổn định khoảng cách, trật tự và tần số bước chạy Khi chạy đà, đặt nữatrước bàn chân chạm đất, chân đạp sau tích cực và duỗi thẳng, thân trên hơi ngã về phíatrước, tay phối hợp tự nhiên Riêng bước đà cuối cùng, khi đặt chân giậm nhảy vào ván cầnbước nhanh và ngắn hơn bước trước đó khoảng 1/2 - 1 bàn chân, đặt cả bàn chân chạm vánchuẩn bị cho giậm nhảy Lúc này thân trên không ngả ra trước hoặc ra sau, mà giữ ở tư thế
Trang 8thẳng đứng, hai tay sẳn sàng đánh phối hợp với giậm nhảy đưa người về trước – lên cao.Chạy đà là một trong hai giai đoạn quan trọng trong nhảy xa.
Giậm nhảy: Giậm nhảy là giai đoạn quan trọng nhất trong nhảy xa Giai đoạn giậm
nhảy bắt đầu khi đặt chân giậm nhảy vào ván giậm nhảy Lúc này chân giậm nhảy hơi khuỵugối, sau đó dùng sức mạnh của chân và toàn thân đạp mạnh, nhanh lên ván như sức bật củamột chiếc lò xo Khi giậm nhảy, phải chủ động đạp mạnh duỗi thẳng chân, phối hợp với đánhtay và đưa chân lăng ra trước – lên cao và giữ cơ thể được thăng bằng Giậm nhảy phải phốihợp nhịp nhàng với tốc độ nằm ngang của chạy đà tạo nên
Kết quả nghiên cứu của nhiều công trình khoa học về giai đoạn giậm nhảy trong nhảy
xa cho thấy thành tích đạt được phụ thuộc vào sức mạnh của chân, sự linh hoạt của cổ chân,sức bật của bàn chân, sự phối hợp nhịp nhàng của toàn bộ cơ thể đặc biệt là sự phối hợpchính xác giữa lực giậm nhảy với lực do chạy đà tạo nên và góc độ giậm nhảy hợp lí Góc
Trên không: Giai đoạn trên không của nhảy xa “Ưỡn thân” bắt đầu từ tư thế “bước bộ
trên không” khi chân giậm nhảy rời khỏi ván giậm, không đưa ngay ra trước như nhảy xakiểu “Ngồi”, mà đưa về phía sau, co dần lại, chân lăng từ phía trước chủ động đưa xuốngdưới – về sau phối hợp với chân giậm nhảy và ngực ưỡn căng thân ra sau, mắt nhìn lên cao,hai tay có thể đưa lên cao chếch về sau hoặc dang ngang Tư thế hai tay , ngực, hông và haichân lúc này chủ động ưỡn ngực căng về sau sao cho thân người căng như một hình cánhcung Tiếp theo gập nhanh thân trên, đồng thời hai chân vươn ra trước hết sức tích cực phốihợp với đánh hai tay từ trên cao – ra trước vòng xuống dưới – ra sau để chuẩn bị giai đoạntiếp đất Chính nhờ gập thân và vươn hai chân ra trước chủ động và nhanh, mà nhảy xa
“Ưỡn thân” tận dụng được tối đa đường bay của trọng tâm cơ thể trong không gian Đó cũng
là lợi thế của nhảy xa kiểu “Ưỡn thân” so với nhảy xa kiểu “Ngồi”
Tiếp đất: Khi hai chân bắt đầu tiếp đất, chủ động khuỵu gối để giảm chấn động, đồng
thời rướn thân, vươn hai tay ra trước để giữ thăng bằng không để mông hoặc tay chạm cát ởphía sau Sau đó đứng lên đi về trước, rời khỏi hố nhảy Không đi sang ngang hoặc lùi, vìtheo luật thi đấu thành tích sẽ tính từ bộ phận cơ thể chạm cát gần ván nhất Động tác tiếp đấtđòi hỏi phải khéo léo, nhanh nhẹn, mềm dẻo và hết sức chủ động bởi vì tuy không phải làgiai đoạn chủ động tạo ra thành tích, nhưng tận dụng được tối đa thành tích hay không chính
là nhờ sự khéo léo đó
Trang 9Qua 4 giai đoạn của kỹ thuật nhảy xa kiểu ưỡn trên tôi có những lựa chọn và áp dụngmột số bài tập thể lực chuyên môn nhằm nâng cao thành tích ở môn nhảy xa kiểu ưỡn thâncho học sinh lớp 11 trường THPT
Để có cơ sở cho việc xác định các bài tập cụ thể nhằm mục đích nâng cao thành tíchnhảy xa kiểu ưỡn thân cho học sinh lớp 11 trường THPT Lộc Hưng bằng phương pháp đọc,tham khảo tài liệu cũng như qua thực tế giảng dạy, đặc biệt là qua kinh nghiệm trong côngtác huấn luyện và giảng dạy môn nhảy xa, chúng tôi đã xác định được hai tố chất thể lực đólà: Sức mạnh tốc độ dùng cho giai đoạn chạy đà và sức mạnh bột phát dùng cho giai đoạngiậm nhảy, hai tố chất thể lực này có ảnh hưởng rất lớn đến việc nâng cao thành tích nhảy xa
Qua lựa chọn tôi đã xác định được một số bài tập bổ trợ thể lực sau:
Trang 10*Tiến hành dạy thực nghiệm:Thời gian tiến hành thực nghiệm tuân theo kế hoạch
dạy học đã duyệt của nhà trường và theo PPCT bắt đầu từ học kì II để đảm bảo tính kháchquan Cụ thể như sau:
Bảng 2: Thời gian thực nghiệm
3.4 Đo lường và thu thập dữ liệu
* Tiến hành kiểm tra và chấm điểm
Cho học sinh thực hiện kiểm tra 15 phút Nội dung kiểm tra về thành tích và khả năng hoànthiện kỹ thuật nhảy xa kiểu ưởn thân của học sinh lớp 11 do tôi trực tiếp giảng dạy Kết quảđạt được chia thành 4 loại: Khá, giỏi, trung bình, yếu Theo thang điểm sau:
Điểm 9 – 10: Thực hiện đúng kĩ thuật ( cả bốn giai đoạn )
Điểm 7 – 8: Thực hiện cơ bản đúng kĩ thuật ( cả bốn giai đoạn )
Điểm 5 – 6: Thực hiện đúng kĩ thuật giai đoạn trên không
Điểm 3 – 4: Thực hiện không đúng kĩ thuật giai đoạn trên không
Điểm 1 – 2: Không thực hiện được kĩ thuật
4 PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ BÀN LUẬN KẾT QUẢ
Bảng 3: Bảng so sánh điểm trung bình kiểm tra sau tác động
Trang 11Dựa vào bảng số liệu trên ta thấy, sau tác động kiểm chứng chênh lệch điểm trungbình bằng T-test cho kết quả P = 0,00027 cho thấy sự chênh lệch giữa điểm trung bình bàikiểm tra trước tác động và sau tác động rất có ý nghĩa, tức là chênh lệch kết quả điểm trungbình của bài kiểm tra sau tác động cao hơn điểm trung bình của bài là không phải ngẫu nhiên
mà do kết quả tác động mang lại Theo bảng tiêu chí Cohen, chênh lệch giá trị trung bình
một số bài tập bổ trợ thể lực chuyên môn vào trong tập luyện là lớn Theo bảng tiêu chíHopkins, hệ số tương quan Pearson (r) = -0,11 < 0,1 Giá trị này cho chúng ta thấy kết quảkiểm tra trước tác động có độ tương quan không đáng kể với kết quả kiểm tra sau tác động
Vì vậy, giả thuyết đề tài “Ứng dụng một số bài tập bổ trợ thể lực chuyên môn nhằm
nâng cao thành tích ở môn nhảy xa kiểu ưởn thân cho học sinh lớp 11 trường THPT Lộc
Hưng.” đã được kiểm chứng.
Biểu đồ so sánh điểm trung bình trước tác động và sau tác động
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
5.56 6.38
Trước TĐ Sau TĐ
Bàn luận:
