Quan h khách hàng Ph.
Trang 1Chuyên ngành : Tài chính – Ngân hàng
HÀ N I – 2011
Trang 2L I C M N
L i đ u tiên, em xin đ c g i l i c m n chân thành và sâu s c t i th y giáo - TS Châu ình Ph ng, ng i đã tr c ti p h ng d n em trong su t quá trình vi t khóa
lu n Nh s ch b o và h ng d n t n tình c a th y, đã giúp em hi u thêm đ c nhi u
đi u và kh c ph c đ c nh ng sai sót còn thi u đ hoàn thành khóa lu n m t cách t t
nh t
Em xin chân thành c m n ban lãnh đ o Tr ng i h c Th ng Long, các th y
cô giáo trong B môn Kinh t đã t o đi u ki n đ em có th th c hi n khóa lu n và giúp đ em hoàn thành đ tài c a mình
Em c ng xin c m n các cô chú, anh ch cán b nhân viên t i Phòng Th m đ nh tín d ng ngân hàng u t và Phát tri n Ninh Bình đã giúp đ và cung c p cho em các tài li u th c t đ em hoàn thành khóa lu n c a mình
Cu i cùng, em xin đ c g i l i c m n t i gia đình và b n bè đã đ ng viên và khích l em trong su t quá trình th c hi n khóa lu n
Trang 3M C L C
CH NG 1: M T S V N C B N V LÝ LU N 1
TH M NH D ÁN U T 1
1.1 Lý lu n v th m đ nh d án đ u t 1
1.1.1 Theo ngân hàng th gi i 1
1.1.1.1 Khái ni m v th m đ nh c a ngân hàng th gi i (World Bank - WB) 1
1.1.1.2 M c đích th m đ nh 1
1.1.1.3 V đ i t ng th m đ nh 2
1.1.1.4 N i dung th m đ nh 2
1.1.2 Vi t Nam ta 3
1.1.2.1 Khái ni m th m đ nh d án đ u t là gì 3
Công tác th m đ nh d án đ u t có ý ngh a nh sau: 3
1.1.2.2 V trí và vai trò công tác th m đ nh d án đ u t 3
1.1.3 R i ro ch y u khi th m đ nh d án đ u t 4
1.2 Công tác th m đ nh d án đ u t ngân hàng th ng m i 6
1.2.1 Quan ni m c a ngân hàng th ng m i v th m đ nh d án đ u t 6
1.2.2 N i dung, ph ng pháp th m đ nh d án đ u t ngân hàng th ng m i 8
1.2.2.1 N i dung 8
1.2.2.2 Ph ng pháp 10
1.3 Ch t l ng th m đ nh d án đ u t 14
1.3.1 Quan ni m 14
1.3.2 Nh ng nhân t nh h ng đ n ch t l ng th m đ nh d án đ u t 15
CH NG 2 : TH C TR NG CÔNG TÁC TH M NH D ÁN U T T I NGÂN HÀNG U T VÀ PHÁT TRI N NINH BÌNH 18
2.1 M t s nét v Ngân hàng đ u t và phát tri n Ninh Bình 18
2.1.1 Khái quát l ch s chi nhánh BIDIV t nh Ninh Bình 19
2.1.2 C c u t ch c b máy c a Ngân hàng đ u t và phát tri n Ninh Bình 19
2.2 K t qu ho t đông kinh doanh c a Ngân hàng đ u t và phát tri n Ninh Bình 21
2.2.1 Công tác huy đ ng v n 21
2.2.2 Công tác tín d ng 23
2.2.3 Các d ch v kinh doanh khác c a ngân hàng 24
2.2.4 K t qu ho t đ ng kinh doanh c a Ngân hàng đ u t phát tri n Ninh Bình 25
2.3 M t s v n đ v công tác th m đ nh DA T c a Ngân hàng đ u t và phát tri n Ninh Bình 26
2.3.1 Quy trình th m đ nh d án đ u t t i Ngân hàng đ u t và phát tri n Ninh Bình 26
2.3.2 N i dung công tác th m đ nh d án đ u t c a Ngân hàng đ u t và phát tri n Ninh Bình 28
2.3.2.1 Xem xét đánh giá s b n i dung chính c a d án và khách hàng vay v n 28
2.3.2.2 Th m đ nh v n t ng v n đ u t và tính kh thi c a ph ng án ngu n v n 29
2.3.2.3 Th m đ nh ph ng di n th tr ng 29
2.3.2.4 Th m đ nh ph ng di n k thu t 30
2.3.2.5 ánh giá v kh n ng cung c p nguyên v t li u đ u vào c a d án 30
2.3.2.6 Th m đ nh v ph ng di n t ch c qu n lý khi th c hi n d án 31
2.3.2.7 ánh giá hi u qu v m t tài chính c a d án 31
2.3.2.8 Th m đ nh các bi n pháp b o đ m ti n vay 32
2.3.3 Hi u qu công tác th m đ nh d án đ u t t i Ngân hàng đ u t và phát tri n Ninh Bình 32
2.4 Kh o sát công tác th m đ nh d án “ u t đóng m i 5 tàu sông t hành hai đáy tr ng t i 840 t n/tàu” c a công ty TNHH Long S n” 33
2.4.1 Gi i thi u v tên d án 33
Trang 42.4.2 M t vài nét v công ty TNHH Long S n 34
2.4.3 Th m đ nh s c n thi t đ đ u t d án 35
2.4.4 Th m đ nh t ng v n đ u t và các ph ng án ngu n v n 36
2.4.5 Th m đ nh v ph ng di n th tr ng 37
2.4.6 Th m đ nh ph ng di n k thu t 38
2.4.7 Th m đ nh ph ng di n t ch c qu n lý 39
2.4.8 ánh giá v kh n ng cung c p nguyên li u đ u vào c a d án 39
2.4.9 ánh giá chung v hi u qu tài chính c a d án 40
2.4.10 Th m đ nh v tài s n đ m b o n vay c a công ty TNHH Long S n 49
2.4.11 K t lu n và đ xu t đ i v i d án 49
2.5 ánh giá ch t l ng th m đ nh d án đ u t t i Ngân hàng u t và Phát tri n Ninh Bình 51
2.5.1 Nh ng k t qu đ t đ c 51
2.5.2 M t s h n ch còn t n t i 52
2.5.3 Nguyên nhân 53
2.5.3.1 Nguyên nhân ch quan 53
2.5.3.2 Nguyên nhân khách quan 54
CH NG 3: M T S GI I PHÁP CH Y U NH M NÂNG CAO 56
CH T L NG TH M NH D ÁN U T 56
T I NGÂN HÀNG U T VÀ PHÁT TRI N NINH BÌNH 56
3.1 nh h ng ho t đ ng c a Ngân hàng đ u t và phát tri n Ninh Bình 56
3.1.1 nh h ng chung 56
3.1.2 nh h ng c th 56
3.1.2.1 Công tác huy đ ng v n 56
3.1.2.2 Công tác tín d ng 57
3.1.2.3 Công tác d ch v 57
3.1.2.4 Công tác phát tri n m ng l i, ngu n nhân l c 58
3.1.2.5 Công tác ki m tra qu n tr đi u hành 58
3.1.3 nh h ng chung v công tác th m đ nh d án đ u t 58
3.2 M t s gi i pháp ch y u nâng cao ch t l ng th m đ nh d án đ u t t i Ngân hàng u t và Phát tri n Ninh Bình 59
3.2.1 Gi i pháp v thông tin và công ngh 59
3.2.1.1 Nâng cao ch t l ng ngu n thông tin và ph ng pháp thu th p thông tin 59
i v i ngu n thông tin n i b 59
i v i ngu n thông tin bên ngoài 60
3.2.1.2 Tích c c ng d ng công ngh thông tin trong công tác th m đ nh 61
3.2.2 Gi i pháp đ i m i n i dung và ph ng pháp th m đ nh 61
3.2.2.1 V n i dung th m đ nh 61
3.2.2.2 V ph ng pháp th m đ nh 63
3.2.3 Gi i pháp v ngu n nhân l c và công tác đi u hành 64
3.2.3.1 Tiêu chu n hóa đ i ng cán b th m đ nh 64
3.2.3.2 Nâng cao hi u qu công tác t ch c đi u hành 65
3.2.4 M t s gi i pháp khác 66
3.2.4.1 Nâng cao kh n ng phòng ng a r i ro 66
3.2.4.2 Nên l p ra qu dùng cho công tác th m đ nh 66
3.3 M t s ki n ngh nh m nâng cao công tác th m đ nh d án đ u t c a ngân hàng u t và Phát tri n Ninh Bình 66
3.3.1 Ki n ngh v i Chính ph và các B , Ngành liên quan 66
3.3.2 Ki n ngh v i Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam và các NHTM 68
3.3.2 Ki n ngh v i ngân hàng u t và Phát tri n Vi t Nam 69
3.3.3 Ki n ngh v i ch đ u t 71
K T LU N 73
Trang 5DANH M C VI T T T
ATM Automatic Teller Machine
BIDIV Bank for investment and development of Viet Nam
IRR Internal Rate Of Return
L/C Letter of credit
NH T&PTNB Ngân hàng u t và Phát tri n Ninh Bình
NH T&PTVN Ngân hàng u t và Phát tri n Vi t Nam
NHTM Ngân hàng th ng m i
Trang 6DANH M C CÁC B NG BI U
B ng 2.1: Tình hình huy đ ng v n nh ng n m 2007 - 2009 21
B ng 2.2: C c u d n tín d ng 23
B ng 2.3: K t qu ho t đ ng kinh doanh 25
B ng 2.4: Doanh s cho vay, thu n tín d ng và s l ng DA T đã th m đ nh 32
B ng 2.5: Báo cáo k t qu kinh doanh n m 2006 - 2008 công ty TNHH Long S n 34
B ng 2.6: T ng v n đ u t c a d án 36
B ng 2.7: Ph ng án ngu n v n c a d án 37
B ng 2.8: Thông s ho t đ ng 37
B ng 2.9: Kh u hao c b n hàng n m 41
B ng 2.10: D ki n l ch tr n , g c và lãi vay c a d án 42
B ng 2.11: Doanh thu v n chuy n hàng hóa 43
B ng 2.12: Chi phí ho t đ ng kinh doanh ngoài kh u hao c b n và lãi vay 44
B ng 2.13: Nhu c u v n l u đ ng 45
B ng 2.14: B ng t ng h p hi u qu kinh t 46
DANH M C BI U S đ 2.1: B máy t ch c c a ngân hàng đ u t và phát tri n Ninh Bình 20
Bi u đ 2.1: Bi u đ t ng tr ng v n 22
Bi u đ 2.2: Bi u đ d n tín d ng 23
S đ 2.2: S đ quy trình th m đ nh d án đ u t 26
Trang 7th m đ nh d án đ u t là vô cùng quan tr ng và c n thi t Vi c ra quy t đ nh và c p
gi y phép đ u t ph thu c r t nhi u vào vi c th m đ nh d án
- Th tr ng ngân hàng n c ta đang ngày càng phát tri n, khu v c ngân hàng
là ngu n d n v n đ u t quan tr ng trong n n kinh t , ngu n v n đ c chuy n t ti t
ki m sang đ u t vai trò trung gian này ho t đ ng hi u qu thì công tác th m đ nh
d án đ u t là th c s c n thi t Mu n ngu n v n đ u t s d ng đem l i hi u qu cao, ngân hàng ph i ti n hành th m đ nh d án c a doanh nghi p, hi u qu tài chính, kinh t c a d án…t đó m i ra quy t đ nh đ u t hay không
- Công tác th m đ nh d án đ u t t i các ngân hàng th ng m i hi n nay đã
đ c coi tr ng và bài b n h n r t nhi u Tuy nhiên, hi u qu cho vay c a các ngân hàng ch a cao, n x u, n quá h n v n còn nhi u Do s c ép c nh tranh trên th tr ng, nên các ngân hàng luôn ph i cho vay nhi u h n nên th m đ nh d án ch a hi u qu do
v y ho t đ ng tín d ng c a các ngân hàng ch a cao Ngoài ra còn s c ép t ng v n đi u
l , cu c đua lãi su t gi a các ngân hàng
- Bài h c t kh ng ho ng kinh t c a M trong n m 2007-2008 nh h i chuông
c nh tnh đ i v i các ngân hàng th ng m i Vi t Nam, bu c các ngân hàng th ng
m i Vi t Nam ph i nâng cao ch t l ng th m đ nh d án đ u t khi quy t đ nh cho vay Th c hi n t t công tác này không ch giúp ngân hàng th ng m i nâng cao hi u
qu v n đ u t , gi m b t r i ro trong ho t đ ng ngân hàng mà còn giúp bình n th
tr ng ti n t và n n kinh t v mô
Nh n th c đ c t m quan tr ng c a các v n đ trên nên em đã l a ch n đ tài:
tri n Ninh Bình”
- Nghiên c u nh ng lý lu n c b n v th m đ nh d án đ u t , các ph ng pháp n i dung th m đ nh d án, ch t l ng th m đ nh Qua đó, nêu b t đ c vai trò quan tr ng c a công tác th m đ nh d án đ u t t i ngân hàng th ng m i
Trang 8- i sâu vào tìm hi u v nh ng k t qu đ t đ c c ng nh h n ch trong công tác th m đ nh d án đ u t t i Ngân hàng đ u t và phát tri n Ninh Bình Tìm hi u nguyên nhân và k t qu c a nh ng h n ch đó
- a ra m t s gi i pháp hoàn thi n công tác th m đ nh d án đ u t t i Ngân hàng đ u t và phát tri n Ninh Bình ng th i c ng đ a ra m t s các gi i pháp ki n ngh đ ch t l ng công tác th m đ nh d án đ u t t t h n
3 i t ng và ph m vi nghiên c u
- i t ng nghiên c u lý lu n v th m đ nh d án đ u t ngân hàng BIDIV Ninh Bình Trong đó đi sâu vào d án đ u t m i b ng ngu n v n trong n c
- Ph m vi nghiên c u: trong khóa lu n, tác gi xin đ c p đ n d án đ u t xin
th m đ nh t i Ngân hàng đ u t và phát tri n Ninh Bình
Ch ng 3: M t s gi i pháp ch y u nh m nâng cao ch t l ng công tác th m
đ nh d án đ u t t i Ngân hàng u t và Phát tri n Ninh Bình
Trang 9hi u rõ h n v n đ th m đ nh d án đ u t trên th gi i, tôi xin đ c l y ví d
đi m hình v th m đ nh DA T c a Ngân hàng th gi i (World Bank-WB)
Ngân hàng th gi i là t ch c tài chính qu c t có m t trên toàn c u, th ng xuyên có ch ng trình h tr các qu c gia đang phát tri n trên nhi u l nh v c, trong đó
có qu n lý d án Vì v y, h có r t nhi u kinh nghi m v th m đ nh DA T
1.1.1.1 Khái ni m v th m đ nh c a ngân hàng th gi i (World Bank - WB)
- Th m đ nh đ c đ nh ngh a là s ki m tra toàn di n (Comprehensive Review)
đ i v i t t c các v n đ c a d án đ đ m b o tính đúng đ n quy t đ nh tài tr , đ t c
s đánh giá d án cho các giai đo n sau
- Th m đ nh đ c xác đ nh là m t trong n m giai đo n ch y u c u thành nên chu trình d án (b n giai đo n còn l i bao g m: giai đo n xác đ nh d án, giai đo n chu n
b d án, giai đo n đàm phán, phê duy t d án và giai đo n th c hi n d án) ây là giai đo n cu i cùng tr c khi đi đ n quy t đ nh tài tr cho d án Trên danh ngh a, giai
đo n th m đ nh đ c b t đ u sau khi k t thúc giai đo n chu n b nh ng trên th c t
nh ng ho t đ ng th m đ nh đã đ c th c hi n s m h n nhi u Cu i giai đo n chu n b
d án, WB đã c m t đoàn ti n th m đ nh đ xem xét các v n đ thi t k k thu t, d toán, đ u th u, c c u v n, gi i ngân, qu n lý d án, đ n bù gi i phóng m t b ng, tái
đ nh c , các v n đ th ch chính sách và so n th o v n b n th m đ nh
M t s ho t đ ng liên quan đ n th m đ nh còn đ c b t đ u s m h n n a, ngay
t giai đo n xác đ nh d án, v i vi c chu n b v n b n, ý t ng c a d án, v n b n thông tin d án, v n b n k ho ch d án và v i ho t đ ng c a đoàn d án (các đoàn này th ng quan tâm, xem xét m c tiêu, tính u tiên c a d án, các v n đ xã h i môi
tr ng, các r i ro kinh t và chính tr c a d án…)
1.1.1.2 M c đích th m đ nh
- Trong quy trình c a WB, m c đích c a vi c th m đ nh đ c xác đ nh là đ : + Làm rõ các chu n xác c a các m c tiêu mà d án h ng t i
+ Làm rõ kh n ng đ t đ c m c tiêu trên c s các gi i pháp và ngu n l c mà
d án đã tiên li u
+ B túc các đi u ki n đ đ m b o thành công c a d án
Trang 10- Bên c nh vi c xác đ nh rõ m c đích c a th m đ nh, trong quy trình c a WB
+ T o ti n đ thu n l i cho vi c l p k ho ch th c hi n và giám sát d án
+ S m m d o c n thi t đ có th ch p nh n nh ng thay đ i không l ng tr c
đ c
1.1.1.3 V đ i t ng th m đ nh
Trong quy trình c a WB, đ i t ng th m đ nh bao g m:
- Các y u t c u thành d án (bao g m m c tiêu ho c các m c tiêu, s n ph m
đ u vào và đ u ra, k t qu ph i đ t đ c, tác đ ng kinh t , xã h i, môi tr ng d án, tính b n v ng c a d án, các cam k t liên quan đ n d án, các bi n pháp th c hi n, k
ho ch th c hi n, các r i ro có th và bi n pháp phòng ng a, h n ch ,…) đ c th hi n trong toàn b v n ki n d án ( bao g m báo cáo nghiên c u kh thi, báo cáo chu n b
d án, các s li u v môi tr ng, các v n b n cam k t, th a thu n gi a các bên, k
Trang 11Sau khi đã hoàn thành b c đ u là so n th o và thi t k d án, đ đánh giá d án
có tính h p lý, tính hi u qu và kh thi không, có nên ti n hành th c hi n d án hay không thì ph i có quá trình đánh giá, xem xét đ c l p v i quá trình so n th o d án Quá trình đó đ c g i là th m đ nh DA T Tùy theo tính ch t c a công cu c đ u t hay ch th có th m quy n th m đ nh ta có nh ng khái ni m v th m đ nh khác nhau, song đ ng m c đ t ng quát ta có th đ nh ngh a nh sau:
“Th m đ nh d án đ u t là ho t đ ng m t c quan ch c n ng (Nhà n c ho c t nhân) th m tra xem xét m t cách khách quan, khoa h c và toàn di n v các n i dung
- Giúp các c quan qu n lý nhà n c đánh giá đ c s c n thi t và thích h p c a
d án v các v n đ phát tri n kinh t xã h i, v công ngh , ô nhi m môi tr ng
- Giúp các t ch c tài chính có th đ a ra quy t đ nh chính xác v vi c cho vay
ho c tr n đ i v i m i d án đ u t
1.1.2.2 V trí và vai trò công tác th m đ nh d án đ u t
V phía nhà đ u t
Khi ch đ u t ti n hành đ u t m t d án, ch đ u t ph i cân nh c k gi a nhi u s l a ch n khác nhau, ngh a là có r t nhi u d án khác nhau trong m t giai
đo n đ u t Bên c nh đó vi c n m không rõ các thông tin m i c a ch d án đ c bi t
là các xu h ng kinh t , chính tr , xã h i m i, đi u đó s làm gi m đi tính phán đoán thông tin c a ch đ u t Công tác th m đ nh d án s làm rõ các v n đ trên và s giúp ch đ u t l a ch n đ c DA T t i u và thích h p v i kh n ng c a mình
V phía ngân hàng
Ngân hàng là m t doanh nghi p kinh doanh ti n t – tín d ng, ho t đ ng ch y u
là nh n ti n g i, cho vay và cung ng d ch v ngân hàng Khi doanh nghi p mu n vay
v n ngân hàng thì doanh nghi p c n ph i n p cho ngân hàng DA T c a mình, cùng
Trang 12v i các thông tin khác v doanh nghi p thì ngân hàng s ti n hành th m đ nh d án khách quan Khi ti n hành th m đ nh DA T, ngân hàng c n ph i xem xét k d án
đ u t c a khách hàng mu n vay v n thông qua đó ngân hàng m i bi t đ c tính hi u
qu , tính kh thi c a c a d án có cao không, có nên cho khách hàng vay không Vi c
th m đ nh còn là c s đ ngân hàng xác đ nh đ c chính xác s ti n cho khách hàng vay, th i h n cho vay, m c thu n h p lý, th i đi m b v n cho d án và t o đi u ki n
đ doanh nghi p ho t đ ng hi u qu trong t ng lai
V phía n n kinh t
N n kinh t n c ta ngày càng phát tri n, hi n nay có r t nhi u d án đang đ c
đ u t t i m i đ a ph ng và công tác th m đ nh c ng r t quan tr ng Vi c ti n hành
th m đ nh đ xem d án có mang l i hi u qu cho n n kinh t không hay n u gây nh
h ng x u t i môi tr ng xã h i thì không ti n hành đ u t Ngoài ra, các d án đ c
l a ch n đ u t còn gi i quy t v n đ công n vi c làm cho ng i lao đ ng, t ng ngân sách, t ng kh n ng c nh tranh trong và ngoài n c, quan tr ng hi n nay chính là v n
đ b o v môi tr ng Không nh ng th , d án đ u t còn ph i tuân th đúng các quy
ch qu n lý kinh t , qu n lý đ u t xây d ng và các quy ch khác c a Nhà n c
R i ro này đ c xem là g m t t c nh ng b t n tài chính và chính sách n i xây
d ng d án g m: s c thu m i, h n ch v chuy n ti n, qu c h u hóa, t h u hóa hay các lu t v ngh quy t, ngh đ nh, các ch tài khác có liên quan đ n dòng ti n c a d án
R i ro này có th gi m thi u b ng vi c: khi th m đ nh, cán b th m đ nh ph i xem xét
m c đ tuân th c a d án ( trong h s d án), ki m tra vi c ch p hành nghiêm các
lu t và quy đ nh hi n có liên quan đ n d án Ch đ u t nên có nh ng h p đ ng u đãi riêng qui đ nh v v n đ này
- R i ro v ti n đ thi công, xây d ng, hoàn t t
R i ro này x y ra khi vi c hoàn t t d án không đúng th i h n, không phù h p
v i thông s và tiêu chu n th c hi n Lo i r i ro này n m ngoài kh n ng ki m soát
c a ngân hàng nh ng nó có th gi m thi u thông qua đ xu t c a ngân hàng đ i v i
ch đ u t :
Trang 13+ Có s giám sát ch t ch trong su t quá trình th c hi n d án
+ Quy đ nh rõ trách nhi m, v n đ đ n bù trong tr ng h p ch đ u t ch m ti n
ho c không đ c u đ i v i s n ph m, do s c ép giá c , s c nh tranh trên th tr ng
d n đ n giá bán c a s n ph m không bù đ p các kho n chi phí c a d án Cách đ
gi m r i ro v v n đ này là:
+ Có s đánh giá, nghiên c u, phân tích th tr ng, th ph n c n th n
+ D ki n cung c u th n tr ng, không nên d báo quá l c quan
+ Nâng cao ch t l ng c nh tranh d ch v c a s n ph m đ u ra b ng các bi n pháp nh : c i ti n m u mã, ch t l ng s n ph m, ti t ki m chi phí s n xu t
+ Xem xét các h p đ ng bao tiêu dài h n đ i v i các bên có kh n ng tài chính,
nh n h tr bao tiêu t chính ph
- R i ro do cung c p
R i ro này do d án không có đ c ngu n nguyên li u v i s l ng, ch t l ng, giá c nh d ki n đ v n hành d án, đ m b o s n đ nh c a dòng ti n và kh n ng
tr n ngân hàng Lo i này có th gi m thi u r i ro b ng cánh:
+ Trong quá trình th m đ nh, cán b th m đ nh ph i đánh giá, nghiên c u k các báo cáo v ch t l ng và tr l ng nguyên v t li u có trong h s DA T T đó đ a
Trang 14R i ro này bi u hi n qua các tác đ ng tiêu c c c a d án đ n môi tr ng và
ng i dân xung quanh gi m thi u r i ro ch đ u t nên báo cáo tác đ ng môi
tr ng khách quan toàn di n, đ c các c p th m quy n ch p thu n b ng v n b n Ngoài ra, ch đ u t ph i tuân th quy đ nh v môi tr ng, nên có s tham gia c quan
kh thi c a m t d án đ u t nh t đ nh, đ ra quy t đ nh đ u t
Có ba đi m c b n c n l u ý:
- Công vi c th m đ nh d án đòi h i ph i đ c ti n hành t t c các bên liên quan đ n vi c l p, tri n khai, ki m tra và v n hành d án Tuy nhiên m i bên tham gia,
hi u qu c a th m đ nh DA T c ng khác nhau nên h s phân tích, nghiên c u d án
d i góc đ , ph ng pháp… không hoàn toàn nh nhau
Trang 15i v i NHTM, th m đ nh DA T nêu trong khái ni m trên th c ch t là phân tích, đánh giá đ l a ch n d án có hi u qu v m t tài chính, có kh n ng hoàn tr v n, lãi đúng th i h n, đánh giá đ c th c ch t k t qu v m t kinh t c a d án Nói cách khác, th m đ nh DA T c a NHTM chính là vi c cán b ngân hàng đ a ra k t lu n
- Có nhi u n i dung, nhi u ph ng di n ph i ti n hành trong quá trình th m đ nh
DA T nh : m c tiêu đ u t , th tr ng và kh n ng tiêu th s n ph m, đánh giá các
n i dung v ph ng di n k thu t, ph ng di n t ch c qu n lý d án… trong đó thông th ng NHTM đ c bi t quan tâm t i th m đ nh ph ng di n tài chính c a d án Ngoài ra, các NHTM ph i th m đ nh DA T vì các lý do sau:
- Th m đ nh DA T giúp ngân hàng l ng đ nh chính xác các tham s c b n liên quan đ n quá trình v n hành nh ng DA T nh : quy mô, c c u v n đ u t , th i
t t, ph i d a trên c s DA T t t, có hi u qu tài chính t t, kh n ng thu h i v n nhanh…và đ tìm ra d án này thì nh t thi t ph i th m đ nh d án
- Th m đ nh DA T giúp NHTM phân lo i đ c các d án do khách hàng mang
t i, tìm đ c d án phù h p v i đ nh h ng đ u t c a NHTM trong t ng lai Vì
DA T là d ki n v hành đ ng b v n trong t ng lai, nên nó luôn bao g m nh ng
Trang 16y u t b t tr c, nguy c r i ro bên c nh các k t qu có th thu đ c Do đó, m i quan tâm c b n trong th m đ nh DA T là ph i: xác đ nh ph ng án phù h p nh t trong t t
c các ph ng án có th trong đi u ki n b t tr c chi m u th , ph i xác đ nh đ c các
bi n s quan tr ng và các chi n l c có th nh m qu n lý và ki m tra r i ro, và đ c
bi t ph i xác đ nh đ c các ngu n tài chính c n thi t trong khi đ u t , v n hành th và
ho t đ ng, xác đ nh đ c ngu n v n r nh t cho th i gian c n thi t và s d ng theo cách hi u qu nh t
- Th m đinh DA T c a NHTM góp ph n quan tr ng vào vi c h tr các c quan
qu n lý ho t đ ng đ u t , h tr khách hàng trong vi c xây d ng và th c hi n DA T Công tác th m đ nh DA T trong nghi p v tín d ng c a NHTM l i càng quan
tr ng c tr ng c a ho t đ ng đ u t d án là b v n nhi u, th i gian dài và không thu đ c k t qu ngay l p t c C ng nh nhu c u v t ng lo i s n ph m nh t đ nh
th ng bi n đ ng m nh, ch u nh h ng c a nhi u nhân t nh : th hi u, tâm lý c a
ng i tiêu dùng, s xu t hi n ho c bi n m t các s n ph m t ng t …Do đó, ho t đ ng
đ u t trong dài h n ho c trong công nghi p th ng có m c đ m o hi m l n h n so
v i đ u t vào l nh v c khác Vì v y, th m đ nh hi u qu DA T công nghi p (dài h n) ngoài vai trò nêu trên, còn có vai trò h n ch m c t i đa cho phép đ m o hi m c a quá trình đ u t T đó NHTM quy t đ nh có đ u t hay không? u t t ng giai
đo n nh th nào (bao nhiêu)? Hi u qu tài chính c a t ng th i đi m khi d án đi vào khai thác? Th i gian c n thi t cho d án?
Th m đ nh DA T do có t m quan tr ng nh v y nên vi c th m đ nh DA T t i NHTM là r t c n thi t, đ có th th c hi n ho t đ ng tín d ng, t v n v i ch t l ng cao, gi v ng và nâng cao uy tín c a khách hàng đ i v i khách hàng trong và ngoài
n c, đ m b o cho s t n t i và phát tri n c a ngân hàng trong đi u ki n c nh tranh
c a c ch th tr ng v i s có m t c a nhi u ngân hàng, công ty tài chính có n i dung
ho t đ ng t ng t
1.2.2.1 N i dung
Sau khi xem xét h s DA T c a khách hàng, NHTM s đánh giá toàn di n các
n i dung c a d án bao g m các y u t c u thành nên d án, các đi u ki n nh h ng
t i s thành công, tính b n v ng c ng nh hi u qu c a DA T Có th minh h a các
n i dung c a th m đ nh DA T qua hình minh h a sau:
Trang 179
M i nhóm v n đ đ c l ng hóa b ng h th ng các ch tiêu c th đ t đó đ a
ra k t lu n v t ng v n đ c a DA T
- Nhóm v n đ kinh t , v n hóa - xã h i đ c th m đ nh thông qua các ch tiêu
nh : s d ng ngu n nguyên li u đ a ph ng, gi i quy t công n vi c làm cho ng i lao đ ng, t o môi tr ng lao đ ng công nghi p, đóng góp cho ngân sách nhà n c
- Nhóm các v n đ k thu t, môi tr ng c n th m đ nh thông qua ch tiêu: s
d ng dây chuy n công ngh m c đ nào, m c đ c nh tranh v dây chuy n công ngh so v i khu v c và th gi i, tác đ ng nh h ng t t/x u t i môi tr ng, cách kh c
ph c khi có nh h ng x u t i môi tr ng…
- Nhóm các v n đ th ch đ c th m đ nh thông qua các ch tiêu: h th ng pháp
lu t c a đ a ph ng, khu v c có nh h ng nh th nào t i tri n khai d án, thói quen,
t p quán c a đ a ph ng có nh h ng t t/x u đ n DA T, xu th t ng lai c a th ch
nh h ng đ n DA T, cách kh c ph c x lý khi c n thi t,…
- Nhóm các v n đ tài chính đ c th m đ nh thông qua h th ng các ch tiêu hi u
qu tài chính c a DA T nh : dòng ti n vào ra c a DA T, tu i th c a DA T, th i gian hoàn v n đ u t , th i gian tr n , t su t l i nhu n,…
- Nhóm các v n đ th ng m i đ c th m đ nh thông qua các ch tiêu: xác đ nh
th tr ng s n ph m đ u vào/đ u ra c a nguyên, nhiên li u và s n ph m DA T, đ nh
h ng phát tri n th tr ng trong t ng n m, kh n ng c nh tranh c a s n ph m, th
Trang 18kh c ph c Th m đ nh t ng quát cho phép hình dung khái quát v d án thông qua quy
mô, t m c c a d án c ng nh nh ng ngành, nh ng b ph n mà d án liên quan Trên
c s đó s xác đ nh và d ki n công vi c c n làm và các c quan, thành ph n liên quan đ n d án s hoàn thành công vi c th m đ nh m t cách hi u qu nh t
+ Th m đ nh chi ti t: đ c ti n hành sau khi đã th m đ nh t ng quát, th c ch t là
đi sâu vào t ng n i dung c a d án đ có ý ki n nh n xét, k t lu n đ ng ý hay không Khi so n th o d án có th g p nhi u sai sót, các ý ki n có th mâu thu n nhau, không đúng logic, th m chí có th nh m l n trong tính toán Vì th , nhi m v c a th m đ nh chi ti t là không đ c b qua nh ng sai sót đó i v i các d án n c ngoài còn c n thi t ph i s a ch a c câu v n, ch ngh a đ tránh s h có th x y ra, d n đ n b t
đ ng ý ki n trong các đ i tác tham gia đ u t
đ c tr ng có th là ch tiêu thu c b n ch t c a DA T nh ng c ng có th là nh ng ch
Trang 1911
tiêu liên quan đ n nh ng v n đ khó kh n th ng gây ra tranh lu n, nh ng v n đ
đ c Nhà n c r t quan tâm
NPV là chênh l ch gi a dòng ti n ròng c a d án t i các th i đi m trong t ng lai đ c quy v hi n t i giá tr hi n t i c a v n đ u t ban đ u Ch tiêu NPV cho phép
ta đánh giá l i nhu n quy mô c đ i d án V i ý ngh a nh v y NPV đ c xem nh là
ch tiêu quan tr ng nh t đ đánh giá và l a ch n d án
Trong đó: Co là chi phí đ u t ban đ u t i th i đi m 0
Ct là thu nh p ròng (là thu nh p đã tr chi phí nh ng ch a tr kh u hao) nh n đ c vào cu i n m t t 1,2,…n c a giai đo n d án đi vào
ho t đ ng
r là lãi su t chi t kh u đ c l a ch n 1
+ Phù h p v i m c tiêu t i đa hóa l i nhu n c a ch đ u t
+ o l ng tr c ti p ph n l i nhu n mà d án đóng góp vào tài s n c a ch d án + S d ng chi phí c h i trong s d ng v n làm lãi su t chi t kh u
+ Giá tr hi n t i thu n gi đ nh r ng nh ng kho n thu nh p t m th i đ c tái đ u
t v i t l sinh l i b ng t l chi phí s d ng v n
+ Quy t đ nh ch p thu n hay t ch i và x p h ng d án phù h p v i m c tiêu t i
đa hóa l i nhu n c a ch d án
Trang 20Nh c đi m:
+ chính xác c a ph ng pháp này ph thu c vào lãi su t chi t kh u r Mà vi c
xác đ nh r r t khó kh n trong th tr ng v n đ y bi n đ ng, thi u thông tin nh hi n
nay
+ NPV không áp d ng cho các d án khác nhau v th i gian và v n đ u t (mu n
so sánh ph i quy v m t th i đi m ch n làm g c) Ch s d ng các d án lo i tr nhau
trong tr ng h p th i gian c a chúng là nh nhau N u th i gian c a chúng khác nhau
ch tiêu này s không có ý ngha
- Không th y đ c l i ích thu đ c t m t đ ng v n đ u t
T l hoàn v n n i b (IRR) là m c lãi su t n u dùng nó làm t l chi t kh u (r)
đ tính chuy n các kho n thu chi c a d án v m t b ng th i gian hi n t i thì t ng thu
s cân b ng v i t ng chi, hay nói cách khác là giá tr hi n t i c a thu nh p thu n c a
d án s b ng 0 ây là ch tiêu c b n trong phân tích tài chính d án Nó cho bi t
m c lãi su t d án có th đ t đ c
Ch tiêu IRR không có m t công th c toán h c nào tính tr c ti p mà đ c tính
qua ph ng th c n i suy, t c là b ng cách th giá tr khác nhau c a t l chi t kh u
đ n khi tìm đ c hai giá tr NPV d ng và âm Hay nói cách khác, ch n hai
m c lãi su t chi t kh u r1, r2 sao cho NPV (r1) > 0 và NPV (r2) < 0 Khi đó ta có:
IRR = r 1 + NPV 1
NPV 1 -NPV 2 * (r 2 - r 1 )
V i đi u ki n: r2 > r1 và r2 - r1 < 5%, r2, r1 là lãi su t l a ch n cho NPV1 ( ng
v i r1) d ng và ti n t i 0, NPV2 ( ng v i r2 ) âm và ti n t i 0
Nguyên t c quy t đ nh đ u t c a ph ng pháp IRR là d án đ c l a ch n đ u
t ph i có IRR l n h n ho c b ng lãi su t vay v n thông th ng N u IRR nh h n lãi
su t vay v n ch ng t đ u t s b l
u đi m:
+ Có th tính toán đ c mà không c n s li u v t su t chi t kh u
+ o l ng b ng t l ph n tr m nên d dàng so sánh v i chi phí s d ng v n,
nó ch rõ t l lãi vay t i đa mà d án có th ch u đ ng đ c Không có ph ng pháp
nào khác cung c p thông tin quan tr ng nh v y và đây chính là u đi m r t quan
tr ng c a ch tiêu IRR
Trang 2113
+ T su t hoàn v n n i b là m t tiêu chu n hay đ c s d ng đ mô t tính
h p d n c a d án vì đó là tiêu chu n h u ích đo l ng, tính toán doanh l i c a d án + Trong m t s tr ng h p, IRR cho phép tránh đ c m t s khó kh n nh t
+ Không xác đ nh IRR trong tr ng h p dòng ti n b bi n d ng, thay đ i nhi u
l n t (-) sang (+) ho c ng c l i, vì có r t nhi u đáp s khác nhau
+ Trong tr ng h p d án có s tái đ u t và m i l n dòng ti n đ i d u do nhà
đ u t b thêm v n thì s thu đ c nhi u t l hoàn v n n i b Nh th , các k t qu
nh n đ c t IRR s không còn giá tr đ ra quy t đ nh H n n a trong tr ng h p tái
đ u t , ph ng pháp t l hoàn v n n i b ng m đ t ra m t gi đ nh là các dòng ti n tái đ u t đã d a trên cùng m t lãi su t
Th i gian hoàn v n đ u t là kho ng th i gian c n thi t đ thu h i đ s v n đ u
t cho d án ó chính là kho ng th i gian đ hoàn v n đ u t b ng l i nhu n và kh u hao thu đ c hàng n m Công th c tính nh sau:
PP = ∑V (LN+KH)
PP : Th i gian hoàn v n đ u t
∑V : T ng v n đ u t
LN : L i nhu n ròng trong k
KH : Kh u hao tài s n trong k
PP ph n ánh th i gian thu h i v n đ u t vào d án, nó cho bi t sau bao lâu d án thu h i đ v n đ u t Do v y, PP có kh n ng t o thu nh p c a d án t khi th c hi n cho đ n khi thu h i đ v n
Ch ch p nh n d án khi PP c a d án nh h n ho c b ng PP tiêu chu n
u đi m
+ Tính toán nhanh và đ n gi n, th ng áp d ng đ i v i d án nh
Trang 22+ Không chú ý đ n các d án có tính chi n l c, đ u t dài h n
+ Tính toán th i gian ch thu n túy d a vào lu ng ti n đ c d án t o ra trong
th i gian thu h i v n và không quan tâm đ n lu ng ti n ngoài th i gian thu h i v n
N u nhà đ u t quan tâm đ n thu nh p ròng c a c đ i d án thì ph ng pháp này khó
có th cung c p c s đáng tin c y cho vi c ra quy t đ nh đ u t
Phân tích đ nh y là ph ng pháp xem xét s thay đ i các ch tiêu hi u qu tài chính c a DA T (l i nhu n, thu nh p thu n, t su t hoàn v n n i b …) khi các y u t
có liên quan đ n ch tiêu đó thay đ i Phân tích đ nh y còn nh m xác đ nh hi u qu
c a d án trong đi u ki n có s bi n đ ng c a các y u t liên quan đ n hi u qu tài chính đó
K t qu c a vi c phân tích đ nh y s cho ta bi t nhân t nào trong d án c n
đ c nghiên c u k , c n thu th p đ thông tin đ phòng ng a và qu n tr r i ro trong
su t quá trình khai thác d án Tuy nhiên nh c đi m chính c a k thu t này là ch a tính đ n xác xu t có th x y ra c a các bi n r i ro và không th đánh giá cùng m t lúc các tác đ ng c a bi n r i ro đ n d án
1.3.1 Quan ni m
Ch t l ng c a DA T đ c th hi n qua công tác th m đ nh giúp cho ch đ u t
và ngân hàng đánh giá và l a ch n đ c chính xác d án c n đ u t , v i chi phí và
th i gian th p nh t
Ch t l ng th m đ nh DA T d i góc đ NHTM là xem xét d án có đáp ng các nhu c u t t nh t c a ngân hàng thông qua các ch tiêu quy trình th m đ nh có khoa
h c không, th i gian th m đ nh nhanh hay ch m, chi phí th m đ nh cao hay th p, vi c
l a ch n ph ng án th m đ nh có phù h p không
Trang 2315
ánh giá ch t l ng DA T t i NHTM t c là đánh giá quá trình công tác th m
đ nh DA T (qu n tr ), đánh giá vi c s d ng ph ng pháp th m đ nh DA T và đánh giá các n i dung th m đ nh DA T c a NHTM B i vì n u có qu n tr t t, có ph ng pháp th m đ nh t t và có n i dung th m đ nh t t thì s có báo cáo th m đ nh DA T có
ch t l ng cao ó chính là ch t l ng th m đ nh DA T t t
Ch t l ng th m đ nh DA T t t thì ngân hàng có d n tín d ng cho vay theo
DA T t ng, không (ho c ít) phát sinh n quá h n, n khó đòi hay r i ro tín d ng khác
Vì v y vi c nâng cao ch t l ng th m đ nh DA T là nhi m v quan trong c a NHTM,
ph i đ c ti n hành th ng xuyên nghiêm túc và có khoa h c
Con ng i: Con ng i luôn là nhân t tr c ti p quy t đ nh s thành công c a
m i vi c Trong công tác th m đ nh nói riêng, con ng i c ng là nhân t quy t đ nh
đ n ch t l ng công tác th m đ nh Con ng i là ch th tr c ti p xây d ng quy trình
th m đ nh, đ ng th i t ch c thu th p thông tin s d ng ki n th c khoa h c và ki n
th c th c t đ đánh giá d án K t qu th m đ nh là k t qu đánh giá ch quan c a con ng i trên c s khoa h c và tiêu th c chu n m c do con ng i đ xu t, song có
nh h ng l n đ n k t qu th m đ nh d án
đánh giá chính xác tính kh thi, hi u qu kinh t c a DA T thì yêu c u đ t ra
đ i v i cán b ngân hàng c n ph i có trình đ , n ng l c, tính k lu t cao và đ o đ c ngh nghi p.N u trình đ , n ng l c và kinh nghi m c a ng i th m đ nh h n ch thì không th có k t qu th m đ nh đáng tin c y, h n n a nhi u d án th t b i không ph i
do trình đ mà còn do t cách, đ o đ c c a ng i th m đ nh V i trình đ thu nh n các thông tin v DA T, s d ng ki n th c khoa h c và th c t , cán b th m đ nh phân tích thông tin đ đánh giá d án Vi c áp d ng ph ng pháp th m đ nh nào, s d ng
ch tiêu đánh giá nào, l y thông tin t ngu n nào ph thu c hoàn toàn vào nhà th m
đ nh N u trình đ , n ng l c c a ng i th m đ nh kém có th d n đ n hai tình hu ng: + Th nh t, s đ a ra k t lu n lo i tr d án t t gây tác đ ng x u đ n ch đ u t ,
đ ng th i m t c h i tài tr cho d án có lãi c a ngân hàng
+ Th hai, đ a ra ch p nh n d án x u (không hi u qu ), tr ng h p này không
ch gây ra t n th t l n cho ch đ u t , ngân hàng mà còn lãng phí ngu n l c c a toàn
xã h i
Trang 24Ngoài yêu c u v k thu t nghi p v , cán b th m đ nh còn ph i am hi u đ t
v n cho khách hàng t khâu thu th p thông tin, l p d án, ký k t h p đ ng tín d ng,
ch n ph ng th c thanh toán có l i, các đi u ki n ràng bu c trong h p đ ng tín d ng sao cho có l i nh t và đ m b o an toàn T đó t o đ c lòng tin và thu hút khách hàng
Ph ng pháp th m đ nh h p lý giúp cán b th m đ nh phân tích, tính toán hi u
qu c a d án m t cách nhanh chóng, chính xác, tin c y Tuy nhiên, m i d án có đ c
tr ng nh t đ nh mà m i ch tiêu ch ph n ánh đ c m t khía c nh nào đó c a d án và
đ u có u nh c đi m nh t đ nh Vì th , n u ch s d ng m t ho c m t vài ch tiêu
th m đ nh d án thì k t qu th m đ nh có th không toàn di n, do đó đ tin c y không cao
Vì v y NHTM c n ph i có quy trình, ph ng pháp th m đ nh DA T h p lý, logic đ ch t l ng th m đ nh s càng t t h n
ngân hàng thu th p, x lý đ ph c v cho vi c phân tích, đánh giá d án nh m đ m
b o quá trình tài tr v n c a ngân hàng đ c an toàn và hi u qu
DA T là t p h p các v n đ r ng l n và ph c t p, thông tin th m đ nh luôn phong phú và đa d ng Do v y, thông tin chính xác, c p nh p toàn di n là nhân t quan
tr ng quy t đ nh đ n ch t l ng th m đ nh DA T M t s nguyên nhân nh h ng
đ n ch t l ng thông tin nh : môi tr ng pháp lý, công ngh , trình đ phát tri n th
tr ng, kh n ng cán b th m đ nh…
Quá trình thu th p thông tin ph i c n c vào s li u thu th p đáng tin c y, th n
tr ng t m đ đ a ra quy t đ nh đúng v hi u qu d án N u ngu n thông tin không đáng tin c y d n đ n quy t đ nh đ u t sai l m gây thi t h i cho ch đ u t , ngân hàng
và toàn xã h i.Do đó, vi c xây d ng h th ng thông tin chính xác là yêu c u c p thi t
đ i v i công tác th m đ nh t i NHTM
có khoa h c thì vi c phân c p qu n lý, đi u hành là h t s c c n thi t B i s ph i h p
nh p nhàng gi a các cán b th m đ nh s góp ph n khai thác t i đa m i ngu n l c cho công vi c th m đ nh, phát huy đi m m nh và h n ch c a m i cá nhân, rút ng n th i
Trang 25Cùng v i s phát tri n nhanh chóng c a công ngh tin h c, các NHTM không
ng ng hi n đ i hóa công ngh ph c v các ho t đ ng công ngh nói chung và công tác
th m đ nh nói riêng H th ng trang thi t b công ngh thông tin hi n đ i giúp cán b
th m đ nh có th truy c p vào các c s d li u kh ng l đ l a ch n thông tin thích
h p, x lý m t kh i l ng thông tin l n nh ng v n ti t ki m th i gian và chi phí, đ ng
th i gi m đ c r i ro phát sinh qua công đo n x lý b ng tay nh tr c đây Qua đó
ch t l ng th m đ nh DA T đ c c i thi n đáng k
Ngoài ra còn có nhóm nhân t n m ngoài t m ki m soát c a ngân hàng vì v y ngân hàng s ph i kh c ph c và thích nghi nh : thông tin t phía ch đ u t , c ch , chính sách, pháp lu t c a Nhà n c, các r i ro b t kh kháng có th x y ra trong quá trình th c hi n d án
C s đ ngân hàng th m đ nh DA T chính là h s mà ch đ u t trình lên đ ngh tài tr , vì th ch t l ng th m đ nh d án ph thu c r t l n vào trình đ l p d án
c a m i doanh nghi p Do trình đ l p d án c a ch đ u t không cao nên gây nh
h ng nhi u đ n ch t l ng th m đ nh d án, gây m t th i gian, chi phí trong vi c
đi u ch nh n i dung ch a đ t yêu c u
M c đ phát tri n kinh t - xã h i c a m i qu c gia c ng nh h ng đ n ch t
l ng th m đ nh c a DA T N u m t n n kinh t b t n nh l m phát t ng nhanh, th t nghi p, trình đ dân trí th p, bi n đ ng v kinh t v mô…c ng s làm h n ch đ a ra
m t k t lu n đ u t đúng đ n và ng c l i
C ch chính sách rõ ràng đ ng b nh t quán s t o đi u ki n thu n l i cho NHTM ch đ ng th c hi n th m đ nh DA T m t cách đ c l p, khách quan nh ng trong khuôn kh c a pháp lu t
D án đ u t di n ra trong m t th i gian dài nên NHTM khó l ng tr c đ c
nh ng r i ro b t kh kháng nh thiên tai, chi n tranh, bi n đ ng th tr ng, kh ng
ho ng kinh t các n c… ây c ng là nh ng nhân t nh h ng đ n ch t l ng th m
đ nh DA T
Trang 26K T LU N CH NG 1
Qua ch ng 1, chúng ta đã có cái nhìn t ng quan v DA T, phân tích lý lu n v
th m đ nh DA T,ch t l ng th m đ nh DA T Khóa lu n đã làm rõ v trí vai trò, n i dung, ph ng pháp công tác th m đ nh DA T c a h th ng ngân hàng th ng m i
Trang 2719
2.1.1 Khái quát l ch s chi nhánh BIDIV t nh Ninh Bình
Chi nhánh BIDV t nh Ninh Bình đ c thành l p theo quy t đ nh s 27/Q -NH9 ngày 29/01/1992 c a Th ng đ c Ngân hàng nhà n c Vi t Nam
Tr c n m 1992, Ngân hàng u t và phát tri n t nh Ninh Bình là m t chi nhánh khu v c tr c thu c Ngân hàng u t và phát tri n t nh Hà Nam (c ) Sau ngày tái l p tnh (tháng 04/1992), Ngân hàng u t và phát tri n Ninh Bình tr thành chi nhánh t nh tr c thu c Ngân hàng u t và phát tri n Vi t Nam
c s lãnh đ o tr c ti p v nghi p v chuyên môn c a NH T&PTVN, s ch
đ o v ch ch ng, đ ng l i, chính sách đ i m i n n kinh t c a T nh u , UBND, trong nh ng n m đ u tái l p t nh, chi nhánh đã làm t t công tác c p phát và cho vay xây d ng c b n các d án kinh t , h ng m c công trình theo k ho ch Nhà n c Chi nhánh BIDV thành ph Ninh Bình có tr s đ t t i S 219 – ng Lê
H ng Phong - Ph ng ông Thành – T nh Ninh Bình N m trên tr c đ ng ti n vào trung tâm thành ph , chi nhánh có m t v trí vô cùng thu n l i so v i các phòng giao
d ch c a các ngân hàng c nh tranh trong cùng đ a ph ng ho t đ ng V i c s h
t ng khang trang, ti n nghi, đ i ng nhân viên tr trung, n ng đ ng và nhi t tình, chi nhánh đang thu hút đ c s l ng l n khách hàng và không ng ng gia t ng
M c dù tr c nh ng bi n đ ng khó kh n c a n n kinh t nh ng chi nhánh đang ngày m t kh ng đ nh đ c v th c a mình, luôn ch đ ng sáng t o, đ i m i nh n th c cách làm, tri n khai có hi u qu các đ ng l i, chính sách c a ng và Nhà n c, các
v n b n h ng d n v nghi p v c a ngành,ti p t c đ y m nh huy đ ng v n đ cho vay đ u t phát tri n n n kinh t theo ch tr ng đ ng l i phát tri n kinh t c a t nh Chi nhánh đã m r ng cho vay t i m i thành ph n kinh t , doanh s cho vay v n l u
đ ng hàng n m t 100 đ n 200 t đ ng T ng d n hàng n m c ng đ c t ng lên Qua các n m, chi nhánh đ u hoàn thành t t nhi m v đ c giao, k t qu khen
th ng qua các n m nh sau:
- N m 1994: c U ban nhân dân t nh t ng b ng khen
- N m 1995: c c p b ng ghi công c a ng b và Nhân dân t nh
- N m 1996: c Th t ng chính ph t ng b ng khen vì đã có thành tích t
n m 1992-1995 góp ph n vào s nghi p xây d ng và b o v T qu c
- N m 1997: c T ng giám đ c NH T&PTVN t ng gi y khen
- N m 1999: c Th ng đ c NHNN Vi t Nam t ng b ng khen v thành tích trong 10 n m đ i m i ho t đ ng ngân hàng
2.1.2 C c u t ch c b máy c a Ngân hàng đ u t và phát tri n Ninh Bình
Trang 28S đ 2.1: B máy t ch c c a ngân hàng đ u t và phát tri n Ninh Bình
- Giám đ c Phòng giao d ch là đ i di n theo y quy n và là ng i đi u hành cao
nh t m i ho t đ ng c a Phòng giao d ch, Qu ti t ki m; th c hi n công tác qu n lý
ho t đ ng Phòng giao d ch, Qu ti t ki m trong ph m vi phân c p qu n lý phù h p v i Quy đ nh này và các quy đ nh liên quan khác c a BIDV
- Các Phó giám đ c giúp Giám đ c Phòng giao d ch đi u hành ho t đ ng c a m t
ho c m t s lnh v c nghi p v t i đ n v theo quy đ nh c a Giám đ c Chi nhánh ho c theo s phân công c a Giám đ c Phòng giao d ch và ch u trách nhi m v công vi c
đ c phân công, ph trách, đ i di n cho phòng giao d ch ký các v n b n/h p
đ ng/ch ng t …
- Phòng quan h khách hàng có nhi m v tham m u, đ xu t chính sách phát tri n, k ho ch phát tri n quan h khách hàng, ti p th và bán s n ph m, ch u trách nhi m duy trì và thi t l p quan h h p tác v i khách hàng và bán s n ph m ngân hàng, tham gia đ xu t xây d ng s n ph m m i, c i ti n nâng cao ch t l ng các s n ph m,
d ch v đã có
- Phòng qu n tr tín d ng tr c ti p th c hi n tác nghi p và qu n tr cho vay, b o lãnh đ i v i khách hàng theo quy đ nh, quy trình c a BIDIV và chi nhánh, th c hi n tính toán trích l p d phòng r i ro, tuân th đúng quy trình ki m soát n i b tr c khi giao d ch đ c th c hi n, giám sát khách hàng tuân th các đi u ki n c a h p đ ng tín
Ph
Qu n
tr tín
d ng
Ph
Quan
h khách hàng
Ph
K toán
Phó giám đ c
Trang 29- Phòng kho qu tr c ti p th c hi n nghi p v v qu n lý kho và xu t/nh p qu ,
đ xu t, tham m u v i Giám đ c chi nhánh v các bi n pháp, đi u ki n đ m b o an toàn kho, qu và an ninh ti n t ; phát tri n các d ch v v kho qu ; th c hi n đúng quy
ch , qui trình qu n lý kho qu …
- Phòng Tài chính, K toán: Qu n lý và th c hi n công tác h ch toán k toán chi
ti t, k toán t ng h p, th c hi n nhi m v qu n lý, giám sát tài chính, đ xu t tham
m u v i giám đ c chi nhánh v vi c h ng d n th c hi n ch đ tài chính, k toán,
ch u trách nhi m v tính đúng đ n, chính xác, k p th i, h p lý, trung th c c a s li u
k toán, báo cáo k toán, báo cáo tài chính, qu n lý thông tin và l p báo cáo…
- Phòng Hành chính: th c hi n công tác v n th theo quy đ nh: qu n lý, l u tr
h s , tài li u, sách báo, công v n đi-đ n theo đúng quy trình, quy ch b o m t, qu n
lý, s d ng con d u c a chi nhánh theo đúng quy đ nh c a pháp lu t và c a
NH T&PTVN, đ u m i t ch c ho c đ i di n cho chi nhánh trong quan h giao ti p, đón ti p các t ch c/cá nhân trong, ngoài h th ng NH T&PTVN…
Công tác huy đ ng v n là ho t đ ng luôn đ c ngân hàng NH T&PTNB đ c
bi t quan tâm Ngu n v n t huy đ ng c a ngân hàng trong n m 2009 đã đ t đ c 1.708 t đ ng, t ng 47% so v i n m 2008 và đáp ng đ c nhu c u cho vay trên đ a bàn
B ng 2.1: Tình hình huy đ ng v n nh ng n m 2007 - 2009
n v tính: t đ ng
Trang 30S ti n T tr ng
(%) S ti n
T tr ng (%) S ti n
T tr ng (%) Ngu n v n t huy đ ng 710 100 1.159 100 1.708 100 Phân theo tính ch t ngu n v n
1500
2000
2007 2008 2009
Qua b ng c c u ngu n v n trên, ta th y ngu n v n huy đ ng c a
NH T&PTNB t ng tr ng m nh m không ng ng qua m i n m N m 2008 ngu n
l i nhu n nên g i ti n vào ngân hàng nhi u h n
Trang 3123
- Ti n g i dân c : Ngu n ti n g i huy đ ng t dân c t ng tr ng đ u qua t ng
n m N m 2008 đ t 753 t đ ng, t ng 405 t so v i n m 2007, t ng ng v i t l t ng
tr ng 116,4% Sang n m 2009 đ t 996 t đ ng, t ng 243 t so v i n m 2008, ng v i
t l t ng tr ng đ t 32,3% Ngu n ti n g i t dân c t ng nh v y do ngân hàng đã
th ng xuyên đ y m nh công tác qu ng bá, khuy n m i ti p th b ng các ch ng trình khuy n m i, rút th m trúng th ng khi khách hàng đ n ngân hàng g i ti n c bi t ngân hàng luôn có chính sách lãi su t h p lý giành cho khách hàng khi đ n g i ti n Vì
th , ngân hàng đã t o đ c ni m tin trong tâm trí khách hàng
- Ngu n v n huy đ ng t ngo i t c a NH T&PTNB v n chi m t tr ng t ng
đ i nh , ch y u v n là ngu n v n huy đ ng t n i t N m 2009, ngu n huy đ ng t ngo i t ch đ t 108 t đ ng chi m t l 6% so v i t ng ngu n v n Ngân hàng c n có
bi n pháp tri n khai thu hút ngu n v n huy đ ng t t h n đ đáp ng nhu c u tín d ng phong phú h n
Chi nhánh đã ch p hành nghiêm túc các ch đ o th ng xuyên v huy đ ng v n
c a NH T&PTVN, xác đ nh huy đ ng v n là nhi m v tr ng tâm, xuyên su t trong quá trình đi u hành ho t đ ng kinh doanh
Ngân hàng luôn chú tr ng nghiên c u, n m b t các nhu c u c a t ng đ i t ng khách hàng đ có chính sách huy đ ng v n phù h p Áp d ng chính sách u đãi đ i
v i các khách hàng có ngu n ti n g i l n, n đ nh… n cu i n m 2009 th ph n v n huy đ ng c a Chi nhánh trên đ a bàn đ t 23,9% t ng 0.8% so v i n m 2008
2.2.2 Công tác tín d ng
Công tác tín d ng ch y u c a NH T&PTNB ch y u là cho vay Trong nh ng
n m qua NH T&PTNB chú tr ng đ n vi c m r ng d ch v tín d ng v i m c tiêu phát tri n an toàn và hi u qu
Trang 321.969
2.995
0 500 1000 1500 2000 2500 3000
K t qu trên cho ta th y ngân hàng đã có b c ti n quan tr ng trong vi c m
r ng m i quan h v i khách hàng, đ u t vào nh ng d án mang tính chi n l c, có
hi u qu kinh t cao Trong n m 2009, ho t đ ng tín d ng c a chi nhánh đ t m c t ng
tr ng cao h n m c t ng tr ng toàn h th ng, do chi nhánh đã ti p t c gi i ngân cho các d án đã ký k t h p đ ng t n m 2007, 2008 và gi i ngân thanh toán L/C theo cam
k t Tuân th theo qui đ nh c a trung ng trong t ng th i k , u tiên gi i ngân các d
án l n, tr ng đi m trên đ a bàn t nh, đáp ng nhu c u thanh toán L/C nh p kh u thi t
b c a d án dây chuy n II - nhà máy xi m ng Duyên Hà, đ d án k p ti n đ và đi vào ho t đ ng n m 2009
Ngân hàng t p trung ph c v các khách hàng truy n th ng, có n ng l c tài chính
và trình đ qu n lý t t, có th tr ng tiêu th n đ nh, đáp ng nhu c u v n l u đ ng
ph c v s n xu t kinh doanh c a khách hàng Th c hi n t ng tr ng tín d ng bán l đ
t ng b c chuy n d ch t tr ng d n bán l trong t ng d n
đ t đ c ch t l ng tín d ng t t, ngân hàng luôn chú ý đ n vi c t p trung thu
h i n đ n h n, qu n lý ch t ch đi u ki n tín d ng đ i v i các kho n vay T ng c ng
ki m tra m c đích s d ng v n nh m đ m b o ch t l ng kho n vay, n m rõ chu trình luân chuy n c a dòng ti n, thu n sát v i chu k s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p Không ng ng nâng cao ch t l ng công tác tín d ng
2.2.3 Các d ch v kinh doanh khác c a ngân hàng
Trang 33- Ho t đ ng thanh toán qu c t : trong n m 2009, ngân hàng đã thanh toán
1120 món, t ng s phí thu đ c là 1,7 t đ ng, chi m 19% ngu n thu t d ch v ngân hàng Ngu n thu ch y u t ho t đ ng này là do vi c thanh toán L/C nh p kh u thi t
b t n c ngoài c a các công ty trong t nh
- Ho t đ ng kinh doanh ngo i t : Doanh s mua bán ngo i t qui đ i (USD) là
100 tri u USD t ng tri u 36 tri u USD so v i n m 2008
- Ho t đ ng chuy n ti n ki u h i: đ t 300 món trong n m 2009, t ng doanh s giao dch đ t 1 tri u USD, t ng s phí v n chuy n ki u h i đ t 52 tri u đ ng D ch v này t ng m nh vào d p t t nguyên đán do ng i thân n c ngoài g i ti n v cho khách hàng
- Ho t đ ng kinh doanh b o hi m: doanh thu t phí b o hi m n m 2009 đ t 1,7
t i, xây d ng… đ cung c p các s n ph m d ch v tr n gói cho khách hàng nh : d ch
v nh n tin nh n ngân hàng qua đi n tho i di đ ng-BSMS, thanh toán hóa đ n đi n EVN, thanh toán hóa đ n d ch v Vietel…
- Trong n m 2009 ngân hàng c ng hoàn thành vi c l p thêm 2 máy POS t i thành ph Ninh Bình, tính đ n th i đi m hi n nay chi nhánh đã có 5 máy POS và 5 máy ATM ph c v khách hàng trên đ a bàn t nh, góp ph n đa d ng hóa s n ph m d ch
Trang 34(Ngu n: Báo cáo k t qu kinh doanh NH T&PT Ninh Bình)
K t qu ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng t ng đ u hàng n m N m 2008 thu
nh p tr c thu đ t 41,4 t đ ng, t ng 12,75 t và b ng 144,5% so v i n m 2007 Sang n m 2009 l i nhu n tr c thu đ t 51,5 t đ ng, t ng 10,1 t và b ng 124,4% so
v i n m 2008 đ t đ c nh ng k t qu trên, NH T&PTNB đã không ng ng s a sang c s h t ng, nâng cao ch t l ng tín d ng, th c hi n t t d ch v ch m sóc khách hàng, nâng cao ch t l ng đ i ng cán b ngân hàng, ng d ng công ngh m i trong công tác d ch v ngân hàng Bên c nh đó, ngân hàng c ng th c hi n nhi u gi i pháp n đ nh và phát huy ngu n v n nh t ng c ng ti p th , thi t k các s n ph m huy đ ng v n h p d n, đ i m i tác phong giao d ch…
Qua m i n m, NH T&PTNB đ u đ t ra ch tiêu ph n đ u đ làm đ ng l c kinh doanh và ngân hàng luôn đ t đ c th m chí v t đ c ch tiêu mình đã đ ra Nh ng
k t qu kinh doanh đã đ t đ c trên là s n l c c g ng c a Ban lãnh đ o và cán b công nhân viên c a ngân hàng, mong r ng trong nh ng n m t i N T&PTNB s ngày càng phát tri n h n n a và đ t đ c l i nhu n cao h n các n m tr c x ng đáng là ngân hàng tiêu bi u c a t nh Ninh Bình
tri n Ninh Bình
Ninh Bình
NH T&PTNB đã h th ng hóa các quy ch , quy trình có ch nh s a, b sung đ y
đ cho phù h p v i qui đ nh c a pháp lu t và g n v i thông l qu c t Qui ch th m
đ nh DA T quy đ nh rõ ch c trách, nhi m v c a t ng đ i t ng, b ph n r t c th , khoa h c và d th c hi n
S đ 2.2: S đ quy trình th m đ nh d án đ u t
Trang 36ch nh, b sung h s , n u đã đ c s th m đ nh thì ký giao nh n h s vào S theo dõi và giao h s cho cán b tr c ti p th m đ nh
+ B c 2: Trên c s đ i chi u các quy đ nh, thông tin có liên quan và các n i dung yêu c u (ho c tham kh o) đ c quy đ nh t i h ng d n thu c Quy trình này, cán
b th m đ nh t ch c xem xét, th m đ nh DA T và khách hàng xin vay v n N u c n thi t, đ ngh cán b tín d ng ho c khách hàng b sung h s gi i trình rõ thêm
+ B c 3: Cán b th m đ nh l p Báo cáo th m đ nh DA T và trình Tr ng phòng th m đ nh xem xét
+ B c 4: Tr ng phòng th m đ nh ki m tra, ki m soát nghi p v , thông qua yêu
c u c a cán b th m đ nh ch nh s a và làm rõ các n i dung
+ B c 5: Cán b th m đ nh hoàn ch nh n i dung Báo cáo th m đ nh, trình
Tr ng phòng th m đ nh ký thông qua, l u h s , tài li u c n thi t và g i tr h s kèm Báo cáo th m đ nh cho Phòng tín d ng
tri n Ninh Bình
Quy trình th m đ nh DA T c a BIDIV nói chung c ng nh t i BIDIV Ninh Bình quy đ nh các n i dung th m đ nh DA T mang tính ch t đ nh h ng, t ng quát và c
b n Trong quá trình th m đ nh DA T tùy theo quy mô, tính ch t, đ c đi m c a t ng
DA T và đi u ki n th c t có th xem xét b qua m t s n i dung n u không phù h p
Vi c th m đ nh DA T s t p trung phân tích, đánh giá v khía c nh hi u qu tài chính và kh n ng tr n c a d án Các khía c nh khác nh hi u qu v m t xã h i,
hi u qu v m t kinh t nói chung c ng đ c đ c p đ n tùy theo đ c đi m và yêu c u
c a t ng d án Các n i dung chính khi th m đ nh d án c n ti n hành phân tích, đánh giá g m:
2.3.2.1 Xem xét đánh giá s b n i dung chính c a d án và khách hàng vay
v n l u đ ng); ph ng án ngu n v n đ th c hi n d án theo ngu n g c s h u: g m
v n t có, v n đ c c p, v n vay, v n liên doanh liên k t…
Trang 3729
- D ki n ti n đ tri n khai và th c hi n d án
- Ki m tra thông tin khách hàng vay v n: cán b th m đ nh c n ph i xem khách hàng vay v n có đ y đ n ng l c pháp lý theo quy đ nh, xem xét uy tín c a khách hàng đ i v i ngân hàng, các m i quan h c a khách hàng v i công n và v th
c a khách hàng trên th tr ng
2.3.2.2 Th m đ nh v n t ng v n đ u t và tính kh thi c a ph ng án ngu n v n
- T ng v n đ u t c a d án
+ Vi c th m đ nh t ng v n đ u t c a d án là vi c làm r t quan tr ng đ tránh
vi c khi th c hi n, v n đ u t t ng lên ho c gi m đi quá l n so v i d ki n ban đ u,
d n đ n vi c không cân đ i đ c ngu n v n, nh h ng đ n hi u qu và kh n ng tr
n c a d án Xác đ nh t ng v n đ u t sát th c t s là c s tính toán hi u qu tài chính và d ki n kh n ng tr n c a d án
+ Trong ph n này cán b th m đ nh ph i đánh giá, xem xét t ng ngu n v n đ u
t đã đ c tính toán đã h p lý hay ch a, t ng v n đ u t đã tính đ các kho n c n thi t ch a, c n xem xét các y u t làm t ng chi phí do tr t giá, phát sinh thêm kh i
l ng, d phòng vi c thay đ i t giá ngo i t n u d án có s d ng ngo i t Thông
th ng vi c phê duy t t ng v n đ u t c a các c p có th m quy n là h p lý
+ Ngoài ra, cán b th m đ nh c ng c n tính toán, xác đ nh xem nhu c u v n l u
đ ng ban đ u c n thi t đ đ m b o ho t đ ng c a d án sau này nh m có c s th m
đ nh gi i pháp ngu n v n và tính toán hi u qu tài chính sau này
- Xác đ nh nhu c u v n đ u t theo ti n đ th c hi n d án
+ Cán b th m đ nh c n xem xét, đánh giá v ti n đ th c hi n d án và nhu c u
v n cho t ng giai đo n nh th nào có h p lý hay không, có kh thi hay không Kh
n ng đáp ng nhu c u v n trong t ng giai đo n th c hi n d án đ đ m b o ti n đ thi công Ngoài ra, c n xem xét t l c a t ng ngu n v n tham gia có h p lý không, thông
th ng v n t có ph i tham gia đ u tiên
+ ánh giá th tr ng tiêu th s n ph m c a d án, xác đ nh rõ xem th tr ng tiêu th s n ph m c a d án là th tr ng trong n c, n c ngoài, hay c hai th tr ng
Trang 38+ Xác đ nh t ng nhu c u hi n t i và d đoán nhu c u t ng lai đ i v i s n ph m
+ Giá c so v i các s n ph m cùng lo i trên th tr ng th nào, có r h n không,
có phù h p v i xu h ng thu nh p và kh n ng tiêu th không
+ ánh giá s n ph m d án tiêu th theo ph ng th c nào, có c n h th ng phân
ph i không, m ng l i phân ph i có phù h p v i đ c đi m c a th tr ng không + Xác đ nh n ng l c s n xu t, cung c p đáp ng nhu c u trong n c hi n t i c a
s n ph m d án nh th nào
+ D đoán bi n đ ng th tr ng trong t ng lai khi có các d án khác, đ i t ng khác tham gia vào th tr ng s n ph m d ch v đ u ra c a d án
+ Ngoài ra, cán b th m đ nh c n ph i d ki n đ c kh n ng tiêu th s n ph m
c ng nh d tính đ c doanh thu d ki n hàng n m khi d án đi vào ho t đ ng Vi c
d đoán này làm c s tính toán, đánh giá hi u qu tài chính các ph n sau
2.3.2.4 Th m đ nh ph ng di n k thu t
- Cán b th m đ nh ph i xem xét quy trình công ngh , tiên ti n có hi n đ i không, công ngh có phù h p v i trình đ Vi t Nam hay không
- Xem xét đánh giá v s l ng, công su t, quy cách, ch ng lo i và tính đ ng
b c a dây chuy n s n xu t, xem ch đ u t có n m b t và v n hành đ c công ngh không
- Cán b th m đ nh c n ph i đánh giá đ c s h p lý c a giá c máy móc thi t
b và ph ng ti n thanh toán c a ch đ u t nh th nào
- ánh giá uy tín c a các nhà cung c p thi t b , các nhà cung c p thi t b có chuyên s n xu t thi t b cung c p cho d án không
- Khi đánh giá v m t công ngh thi t b , ngoài vi c d a vào hi u bi t kinh nghi m, cán b th m đ nh c n tham kh o các nhà chuyên môn, tr ng h p c n thi t có
th đ xu t v i lãnh đ o thuê t v n chuyên ngành bên ngoài đ vi c th m đ nh đ c chính xác và c th
2.3.2.5 ánh giá v kh n ng cung c p nguyên v t li u đ u vào c a d án
- Nhu c u nhiên, nguyên li u đ u vào ph c v s n xu t hàng n m
Trang 3931
- Các nhà cung ng nguyên v t li u đ u vào, m t hay nhi u nhà cung c p, đã có
m i quan h t tr c hay m i thi t l p, kh n ng cung ng m c đ tín nhi m
- Chính sách nh p kh u nguyên, nhiên li u đ u vào n u có, bi n đ ng v t giá khi nh p kh u (n u có)
- Bi n đ ng v giá mua, nh p kh u nguyên nhiên li u đ u vào, t giá trong
tr ng h p ph i nh p kh u
- D án có ch đ ng đ c ngu n nguyên v t li u đ u vào hay không ?
2.3.2.6 Th m đ nh v ph ng di n t ch c qu n lý khi th c hi n d án
- Xem xét trình đ v n hành c a ch đ u t d án ánh giá s hi u bi t c a khách hàng đ i v i vi c ti p c n, đi u hành d án công ngh thi t b m i c a d án
- Xem xét n ng l c uy tín c a các nhà th u: t v n, thi t k , thi công…
- ánh giá v ngu n nhân l c c a d án: s l ng lao đ ng đòi h i v trình đ
k thu t, đòi h i v tay ngh , k ho ch đào t o và kh n ng cung ng ngu n nhân l c cho d án
ch nh s a s li u Các b ng tính c b n yêu c u ph i thi t l p kèm theo Báo cáo th m
đ nh bao g m: Báo cáo k t qu kinh doanh (báo cáo lãi, l ) và D ki n ngu n tr n hàng n m và th i gian tr n
Ngu n tr n c a khách hàng v c b n đ c huy đ ng t 3 ngu n chính, g m có:
- L i nhu n sau thu đ l i (thông th ng tính b ng 50-70%)
Trang 40+ V n đ u t s d ng (ROE) (đ i v i d án có v n t có tham gia)
- Ki m tra, đ i chi u xem tài s n đ m b o có thu c nh ng danh m c nh ng tài
s n đ m b o b ngân hàng h n ch , c m giao d ch không
- Doanh nghi p ph i m tài kho n ti n g i t i ngân hàng đ m b o s d t i thi u trên tài kho n b ng m t k h n tr n tr c
- Doanh nghi p cam k t chuy n toàn b doanh thu c a d án vào tài kho n ti n
g i m t i ngân hàng đ đ m b o ngu n tr n , tr lãi vay k t khi d án b t đ u đi vào s n xu t kinh doanh