một số giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động cho thuê tài chính tại công ty cho thuê tài chính tnhh một thành viên - ngân hàng tmcp công thương việt nam

Qui trình cho thuê .... Phân lo i cho thuê tài chính ..... Quá trình hình thành và phát tri n .... Quy trình cho thuê tài chính t i Công ty.... Tình hình chung .... Nguyên nhân ..... Ch

SINH VIÊN TH C : PH M TH XUY N

MÃ SINH VIÊN : A12135 CHUYÊN NGÀNH :TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG

HÀ N I – 2011

Gi áo viên h ng d n: TS Châu ình Ph ng Sinh viên th c hi n : Ph m Th Xuy n

Mã sinh viên : A12135 Chuyên ngành : Tài chính – Ngân hàng

HÀ N I - 2011

L I C M N

hoàn thành Khoá lu n này, em xin chân thành c m n các th y cô giáo c a

Tr ng i h c Th ng Long đã nhi t tình gi ng d y chúng em trong quá trình h c t p

M C L C

Trang

HO T NG CHO THUÊ TÀI CHÍNH 1

1.1 Khái ni m 1

1.1.1 Khái ni m 1

1.1.2 B n ch t c a cho thuê tài chính 3

1.1.3 c tr ng c a nghi p v cho thuê tài chính 4

1.1.4 S khác nhau gi a cho thuê tài chính và cho thuê v n hành 5

1.1.5 L i ích c a cho thuê tài chính 6

1.2 N i dung ho t đ ng c a cho thuê tài chính 8

1.2.1 Qui trình cho thuê 8

1.2.2 K thu t cho thuê 11

1.2.2.1 T ng s ti n cho thuê 11

1.2.2.2 Th i h n cho thuê 12

1.2.2.3 K thu t tính ti n thuê 13

1.3 Phân lo i cho thuê tài chính 14

1.3.1 Cho thuê tài chính c b n 15

1.3.2 Cho thuê tài chính đ c bi t 16

1.4 Các y u t tác đ ng đ n ho t đ ng CTTC 20

1.4.1 Các y u t ch quan 20

1.4.1.1 Ngu n v n ho t đ ng 20

1.4.1.2 Ch t l ng th m đ nh các d án cho thuê 21

1.4.1.3 Lãi su t huy đ ng v n và lãi su t cho thuê 21

1.4.2 Các y u t khách quan 21

1.4.2.1 R i ro tài chính 21

1.4.2.2 R i ro liên quan đ n TS thuê 22

1.4.2.3 Các y u t khác 22

1.5 Khái quát v ho t đ ng CTTC trên th gi i và Vi t Nam 22

1.5.1 Babylonia và Hy L p c đ i 22

1.5.2 Anh qu c 23

1.5.3 Hoa K 23

1.5.4 Các th tr ng m i n i 23

1.5.5 Vi t Nam 24

CH NG 2 TH C TR NG HO T NG CHO THUÊ TÀI CHÍNH T I CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH TNHH M T THÀNH VIÊN – NGÂN

HÀNG TMCP CÔNG TH NG VI T NAM 25

2.1 Vài nét s l c v Công ty Cho thuê tài chính TNHH m t thành viên – NH TMCP Công th ng VN 25

2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n 25

2.1.2 Mô hình t ch c c a Công ty 26

2.2 Th c tr ng ho t đ ng Công ty CTTC TNHH m t thành viên – Ngân hàng TMCP Công th ng Vi t Nam 28

2.2.1 Quy trình cho thuê tài chính t i Công ty 28

2.2.2 Tình hình ngu n v n 30

2.2.2.1 C c u ngu n v n c a Công ty 30

2.2.2.2 T c đ gia t ng v n 34

2.2.3 Tình hình s d ng v n 35

2.2.3.1 Tình hình chung 35

2.2.3.2 Phân lo i m c d n 36

2.2.4 K t qu ho t đ ng kinh doanh c a Công ty 45

2.2.5 M t s ch tiêu đánh giá ho t đ ng CTTC 50

2.2.6 Các ho t đ ng khác c a Công ty 51

2.3 ánh giá chung v ho t đ ng c a Công ty CTTC – Ngân hàng TMCP Công th ng VN 53

2.3.1 Nh ng k t qu đ t đ c 53

2.3.1.1 T ng tr ng trong t ng NV huy đ ng và d n cho thuê 54

2.3.1.2 Duy trì t l n x u m c th p 54

2.3.1.3 M r ng m ng l i kinh doanh, gia t ng s l ng khách hàng và s h p đ ng CTTC 54

2.3.1.4 Chuy n đ i mô hình t công ty nhà n c sang công ty TNHH m t thành viên 54

2.3.1.5 T ng tr ng trong k t qu ho t đ ng kinh doanh 55

2.3.2 Nh ng h n ch c n đ c kh c ph c 56

2.3.2.1 C c u ngu n v n ch a đa d ng 56

2.3.2.2 Ph ng th c cho thuê còn đ n đi u 56

2.3.2.3 Th tr ng CTTC còn nh h p 56

2.3.2.4 C c u khách hàng thuê không đ ng đ u 56

2.3.2.5 L nh v c ho t đ ng kinh doanh ch a đa d ng 56

2.3.3 Nguyên nhân 57

2.3 3.1 Môi tr ng pháp lý ch a rõ ràng 57

2.3.3.2 Doanh nghi p ch a có thói quen s d ng d ch v CTTC 57

2.3.3.3 Môi tr ng kinh doanh cho ho t đ ng CTTC ch a phát tri n 57

2.3.3.4 Ch a chú tr ng nhi u trong công tác marketing 58

CH NG 3: M T S GI I PHÁP NÂNG CAO HI U QU HO T NG CHO THUÊ TÀI CHÍNH T I CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH TNHH M T THÀNH VIÊN - NGÂN HÀNG TMCP CÔNG TH NG VI T NAM 59

3.1 nh h ng phát tri n c a Công ty Cho thuê tài chính - Ngân hàng TMCP Công th ng VN 59

3.2 Gi i pháp nâng cao hi u qu ho t đ ng CTTC t i Công ty CTTC - Ngân hàng Công th ng 60

3.2.1 a d ng hoá các hình th c huy đ ng v n 61

3.2.1.1 Vay v n t NHCT, NHNN và các TCTD khác 61

3.2.1.2 Huy đ ng ti n g i có k h n c a các t ch c và cá nhân 61

3.2.1.3 Phát hành trái phi u, ch ng ch ti n g i và gi y t có giá khác có k h n t 1 n m tr lên 62

3.2.1.4 Huy đ ng v n thông qua liên doanh, liên k t v i n c ngoài 62

3.2.1.5 Tranh th v n t các nhà cung c p máy móc thi t b 62

3.2.1.6 Huy đ ng v n t các ngu n khác 62

3.2.2 Phòng ng a r i ro trong ho t đ ng CTTC 63

3.2.2.1 Phòng ng a r i ro liên quan đ n khách hàng 63

3.2.2.2 Phòng ng a r i ro liên quan đ n nhà cung c p 65

3.2.2.3 Phòng ng a r i ro liên quan đ n tài s n thuê 65

3.2.2.4 Các bi n pháp phòng ng a r i ro khác 65

3.2.3 M r ng các hình th c cho thuê 66

3.2.4 Xây d ng chi n l c khách hàng h p lý 66

3.2.5 M r ng đ a bàn ho t đ ng 68

3.2.6 Xây d ng chi n l c Marketing 69

3.2.7 ào t o và phát tri n ngu n nhân l c 69

3.3 M t s ki n ngh 70

3.3.1 Ki n ngh v i Chính ph 70

3.3.1.1 Hoàn thi n h th ng pháp lu t 70

3.3.1.2 Các chính sách h tr ho t đ ng CTTC 72

3.3.2 Ki n ngh v i Ngân hàng Nhà n c 74

3.3.2.1 N i l ng quy đ nh cho thuê v n hành 74

3.3.2.2 Phát huy vai trò Hi p h i CTTC Vi t Nam 74

3.3.3 Ki n ngh v i Ngân hàng TMCP Công th ng Vi t Nam 75

K T LU N 77

DANH M C CÁC B NG

Trang

B ng 1: Phân bi t Cho thuê tài chính và Cho thuê v n hành 5

B ng 2: C c u ngu n v n c a Công ty 31

B ng 3: C c u NV c a các Công ty thu c Hi p h i CTTC VN n m 2009 33

B ng 4: T tr ng d n CTTC so v i t ng NV c a Công ty 35

B ng 5: C c u d n theo đ i t ng cho thuê c a Công ty 37

B ng 6: C c u d n theo thành ph n kinh t c a các Công ty trong Hi p h i CTTC VN n m 2009 38

B ng 7: C c u d n cho thuê theo ngành c a Công ty 40

B ng 8: D n CTTC theo th i gian c a Công ty 41

B ng 9: Tình hình n quá h n c a Công ty 43

B ng 10: T l n x u c a các Công ty CTTC trong Hi p h i CTTC VN n m 2009 44

B ng 11: K t qu ho t đ ng c a Công ty 45

B ng 12: T tr ng thu nh p t lãi so v i t ng thu c a Công ty 46

B ng 13: T tr ng chi phí lãi so v i t ng chi c a Công ty 48

B ng 14: Tình hình thu, chi, d phòng cho r i ro c a các Công ty trong Hi p h i CTTC VN n m 2009 49

B ng 15: M t s ch tiêu đánh giá ho t đ ng CTTC c a Công ty 50

Bi u đ 6: T ng thu c a Công ty qua m t s n m 46

Bi u đ 7: T ng chi c a Công ty qua m t s n m. 47

Bi u đ 8: T c đ t ng tr ng LNST c a Công ty 48

Bi u đ 9: Thu, chi, DPRR c a các Công ty CTTC trong hi p h i CTTC VN n m

2009 50

DANH M C CÁC S

Trang

S đ 1: Cho thuê tài chính hai bên 15

S đ 2: Cho thuê tài chính ba bên 16

S đ 3: Tái cho thuê 17

S đ 4: Cho thuê h p tác 18

S đ 5: Cho thuê giáp l ng 19

S đ 6: Cho thuê tài chính liên k t 20

S đ 7: S đ t ch c Công ty t i tr s chính 27

S đ 8: S đ t ch c Công ty t i chi nhánh 27

S đ 9: Quy trình CTTC t i Công ty 28

L I M U

1 S c n thi t c a đ tài

M r ng th tr ng d ch v là m t trong nh ng cam k t c a n c ta khi gia

nh p T ch c th ng m i th gi i (WTO), trong đó có th tr ng tài chính Vì v y, trong nh ng n m t i, th tr ng tài chính Vi t Nam (VN) s có nh ng bi n chuy n

l n: cùng v i các d ch v tài chính hi n t i nhi u d ch v tài chính m i s xu t hi n

Dch v Cho thuê tài chính (CTTC) không n m ngoài xu th đó

Cho thuê tài chính (finance leasing) là m t d ng cho thuê máy móc, thi t b và

đ ng s n Ng i ta còn g i là cho thuê thi t b Ti ng Anh là “leasing” Ngày nay,

M , trên 30% t ng s các thi t b đ u đ c trang b d i các h p đ ng thuê H n 80% các công ty – t nh ng công ty nh m i thành l p cho t i nh ng doanh nghi p (DN)

n m trong danh sách Fortune 500 – danh sách 500 DN l n nh t th gi i do t p chí kinh doanh Fortune c a M công b đ u đi thuê m t ph n ho c toàn b máy móc thi t b

c a h M , ng i ta cho thuê xe h i, máy bay, xe t i, tàu ho , tàu thu , máy vi tính, máy photocopy, máy fax,…T p đoàn IBM t i M còn cho thuê c máy vi tính Hi n nay VN, hãng hàng không Vietnam Airlines thuê máy bay c a TEAC, AirFrance,…

CTTC xu t hi n VN đ c kho ng 20 n m, đó là m t lo i hình d ch v cung

c p v n, khá thu n l i cho các DN V n đ v n luôn là s đau đ u c a b t k DN nào khi mu n b c chân vào th ng tr ng H u h t các DN không có s n v n đ đ u t vào nh ng y u t nh máy móc, thi t b s n xu t, thi t b v n phòng, tin h c, vi n thông và các đ ng s n khác ho c có v n nh ng s l ng không l n.Trong khi các

DN đang g p khó kh n v th t c th ch p tài s n (TS) khi vay v n các ngân hàng (NH) thì vi c có m t c a các Công ty CTTC đã m ra nhi u thu n l i cho các DN

Lo i hình này r t thích h p cho DN v a và nh b i vì v i u đi m không ph i th

ch p TS, các DN khi thuê tài chính không b v ng th t c th ch p TS nh n u ph i vay v n các NH CTTC s là kênh tín d ng h u hi u giúp DN gi i quy t nh ng khó

th c c a khách hàng v lo i hình d ch v này còn khá m h … Vì v y, dù đã có m t

th tr ng tài chính n c ta kho ng 20 n m qua, nh ng d ng nh d ch v CTTC v n còn xa l Do đó, đ thúc đ y ho t đ ng c a d ch v này trong th i gian t i, nh t là trong th i k h u gia nh p WTO v i s c nh tranh kh c li t c a chính các d ch v tài chính trong n n kinh t , chúng ta ph i có đ c cái nhìn t ng th v lo i d ch v này,

đ ng th i xây d ng nh ng gi i pháp đ thúc đ y ho t đ ng đó phát tri n VN trong

nh ng n m t i

i v i Ngân hàng TMCP Công th ng Vi t Nam (NHCTVN), m t NH v i xu

h ng kinh doanh đa n ng v i các s n ph m d ch v phong phú cho các đ i t ng khách hàng, ho t đ ng CTTC NH xu t hi n t n m 1995 do phòng tín d ng thuê mua qu n lý, sau đó đ n n m 1998 phòng này tách ra và tr thành Công ty CTTC đ c

l p theo lu t đ nh

Th i gian qua ho t đ ng CTTC t i Công ty còn g p nhi u khó kh n, b t c p và

th c s ch a hi u qu Nh m góp ph n gi i quy t nh ng khó kh n trên, tôi l a ch n

đ tài: “M t s gi i pháp nâng cao hi u qu ho t đ ng cho thuê tài chính t i Công ty cho thuê tài chính TNHH m t thành viên - Ngân hàng TMCP Công th ng Vi t Nam”

2 M c đích nghiên c u

Phân tích đánh giá th c tr ng ho t đ ng CTTC nói chung và đi sâu vào phân tích đánh giá th c tr ng ho t đ ng CTTC t i Công ty CTTC TNHH m t thành viên – NHTMCP Công th ng VN Nêu đ c m t s v n đ b t c p trong ho t đ ng CTTC

t đó đ ra nh ng gi i pháp kh c ph c nh m nâng cao hi u qu ho t đ ng CTTC t i Công ty

3 i t ng và ph m vi nghiên c u

- i t ng nghiên c u c a đ tài là ho t đ ng CTTC và th c ti n ho t đ ng CTTC VN t đó đ xu t nh ng gi i pháp nh m nâng cao hi u qu CTTC

- Ph m vi nghiên c u ch y u là ho t đ ng CTTC t i VN mà c th h n là t i Công ty CTTC – NH Công th ngVN

Ch ng 3: M t s gi i pháp nâng cao hi u qu ho t đ ng Cho thuê tài chính

t i Công ty Cho thuê tài chính TNHH m t thành viên Ngân hàng TMCP Công th ng

Vi t Nam.

đ c p t n m 1991 N m 1994, NH Ngo i th ng Vi t Nam là NH đi đ u trong l nh

v c này đ m b o cho ho t đ ng c a l nh v c này phù h p v i nh ng quy đ nh pháp lu t c a n c ta, ngày 17/5/1995, NHNN ra quy t đ nh 149/Q -NH5 v Th l tín d ng thuê mua Cu i n m 1995, v n b n d i Lu t đ u tiên v ho t đ ng CTTC ra

đ i – Ngh đ nh 64/CP ngày 9/10/1995 c a Chính ph v vi c ban hành Quy ch t m

th i v t ch c và ho t đ ng c a Công ty CTTC trên c s t ng k t kinh nghi m c a

m t s n m t ch c tri n khai nghi p v này t i Vi t Nam Ngày 2/5/2001, Th t ng Chính ph ban hành Ngh đ nh 16/CP – Quy ch v t ch c và ho t đ ng c a Công ty CTTC Vi t Nam

Hi n nay, các khái ni m, thu t ng liên quan đ n CTTC còn nhi u tranh cãi

Th c ch t, ph ng th c Finance Lease là tài tr thuê mua, tín d ng thuê mua hay cho thuê tài chính Trong nhi u tài li u m t s tác gi còn g i Finance Lease b ng nhi u thu t ng khác nh : Leasing, Capital Lease…Chính s đa d ng trong các thu t ng

“du nh p” t n c ngoài đã khi n các nhà d ch thu t đ a ra nhi u cách d ch, tên g i khác nhau nh : Cho thuê tài chính, tín d ng thuê mua, tài tr thuê mua…

Tuy nhiên, đ phù h p v i quy đ nh trong các v n b n pháp lý c a Vi t Nam thì

s d ng thu t ng Cho thuê tài chính

Th c t , trên th gi i có nhi u khái ni m khác nhau v CTTC nh ngh a v CTTC c a Công ty CTTC qu c t (IFC) đ c nhi u nhà nghiên c u cho r ng là chính xác h n c : “CTTC là m t th a thu n mang tính h p đ ng cho phép m t bên (Bên đi thuê) đ c s d ng tài s n thu c quy n s h u c a Công ty cho thuê (Bên cho thuê) và

th c hi n các kho n chi tr đ nh k đã đ c quy đ nh c th ”

Vi t Nam, theo i u 113 c a Lu t các T ch c tín d ng đ c Qu c h i n c

C ng hòa xã h i ch ngh a Vi t Nam khóa XII, k h p th b y thông qua ngày 16/6/2010:

“Ho t đ ng cho thuê tài chính là vi c c p tín d ng trung h n, dài h n trên c s

h p đ ng cho thuê tài chính và ph i có m t trong các đi u ki n sau đây:

Khi k t thúc th i h n cho thuê theo h p đ ng, bên thuê đ c nh n chuy n quy n s h u tài s n cho thuê ho c ti p t c thuê theo th a thu n c a hai bên;

Khi k t thúc th i h n cho thuê theo h p đ ng, bên thuê đ c quy n u tiên mua tài s n cho thuê theo giá danh ngh a th p h n giá tr th c t c a tài s n cho thuê t i

th i đi m mua l i;

Th i h n cho thuê m t tài s n ph i ít nh t b ng 60% th i gian c n thi t đ kh u hao tài s n cho thuê đó;

T ng s ti n thuê m t tài s n quy đ nh t i h p đ ng cho thuê tài chính ít nh t

ph i b ng giá tr c a tài s n đó t i th i đi m ký h p đ ng”

Trong m t s ngh đ nh h ng d n thi hành lu t do chính ph ban hành nh : Ngh đ nh 16/2001/N -CP ngày 02/05/2001, Ngh đ nh 65/2005/N -CP ngày 19/05/2005 và Ngh đ nh 95/2008/N -CP ngày 25/08/2008 v vi c ban hành Quy ch

v t ch c và ho t đ ng c a Công ty CTTC T i kho n 1 i u 1 c a Ngh đ nh 16/2001/N -CP: “Cho thuê tài chính là ho t đ ng tín d ng trung và dài h n thông qua

vi c cho thuê máy móc, thi t b , ph ng ti n v n chuy n và các đ ng s n khác trên c

s h p đ ng cho thuê gi a bên cho thuê v i bên thuê Bên cho thuê cam k t mua máy móc, thi t b , ph ng ti n v n chuy n và các đ ng s n khác theo yêu c u c a bên thuê

và n m gi quy n s h u đ i v i các tài s n cho thuê Bên thuê s d ng tài s n thuê và thanh toán ti n thuê trong su t th i h n thuê đã đ c hai bên tho thu n Khi k t thúc

th i h n thuê, bên thuê đ c quy n l a ch n mua l i tài s n thuê ho c ti p t c thuê theo các đi u ki n đã th a thu n trong h p đ ng cho thuê tài chính T ng s ti n thuê

m t lo i tài s n quy đ nh t i h p đ ng thuê ít nh t ph i t ng đ ng v i giá c a tài s n

đó trên th tr ng vào th i đi m ký h p đ ng”

C n c vào đ nh ngh a này, có th hi u m t cách đ n gi n: CTTC là m t hình

th c cho thuê TS có kèm theo l i h a là bán l i TS cho bên thuê khi h p đ ng thuê k t thúc, v i giá c đ c tho thu n t tr c Nh v y, CTTC khác h n v i hình th c cho thuê TS đ n thu n hay hình th c bán hàng tr góp v : hình th c s h u, tính ch t,

c ng nh m i quan h gi a các bên tham gia Trong CTTC, bên thuê TS (là t ch c và

cá nhân) ch có quy n s d ng TS thuê, ch không có quy n s h u và đ nh đo t Trong su t c quá trình thuê, bên thuê không đ c h ch toán vào TS có c a mình, mà

ch đ c h ch toán vào tài kho n ngo i b ng và c ng không đ c s d ng làm v t b o

đ m trong th ch p Khi s d ng TS thuê, bên thuê ph i tr m t kho n ti n nh t đ nh theo đ nh k (tháng, quí) đã đ c ghi trong h p đ ng Kho n ti n này đ đ bù đ p

kh u hao c b n, c ng v i kho n lãi t ng ng v i s v n b ra đ mua s m TS trên

và nh ng chi phí qu n lý, l i nhu n c a Công ty CTTC

Vì v y, trong giao d ch cho thuê tài chính th ng có các ch th sau đây tham gia:

Bên thuê: là khách hàng thuê thi t b, tài s n c a bên cho thuê (t c là bên nh n tài tr tín d ng c a công ty CTTC) Bên thuê c ng là ng i có quy n s d ng tài s n

và có trách nhi m tr nh ng kho n ti n thuê theo th a thu n Vi t Nam, theo kho n

2 i u 7 Ngh đ nh 16/2001/N -CP: “Bên thuê là t ch c và cá nhân ho t đ ng t i

Vi t Nam, tr c ti p s d ng tài s n thuê cho m c đích ho t đ ng c a mình”

Bên cho thuê: là nhà tài tr v n cho ng i thuê, ngh a là ng i s thanh toán toàn b giá tr máy móc thi t b theo th a thu n gi a ng i thuê v i nhà cung c p và là

ch s h u tài s n v m t pháp lý Theo kho n 1 i u 7 Ngh đ nh 16/2001/N -CP:

“Bên cho thuê là công ty cho thuê tài chính đ c thành l p và ho t đ ng theo pháp lu t

Vi t Nam”

Nhà cung c p: là ng i cung c p tài s n thi t b theo s th a thu n v i bên thuê

và theo nh ng đi u kho n trong h p đ ng mua bán thi t b đã ký k t v i ng i cho thuê

Ngoài ra có th có thêm m t s ch th khác tùy theo t ng hình th c giao d ch:

ng i cho vay, các c quan qu n lý nhà n c…

Tài s n cho thuê: là máy móc, thi t b , ph ng ti n v n chuy n và các đ ng s n khác ây là m t trong nh ng y u t c u thành quan tr ng trong giao d ch CTTC và là

đi m khác bi t c b n gi a ho t đ ng CTTC và lo i cho vay b ng ti n c a NHTM

1.1.2 B n ch t c a cho thuê tài chính

- CTTC là m t ho t đ ng tín d ng

“Tín d ng là m t giao d ch v TS (ti n ho c hàng hóa) gi a bên cho vay (NH và các đ nh ch tài chính khác) và bên đi vay (cá nhân, DN và các ch th khác), trong đó bên cho vay chuy n ti p TS cho bên đi vay s d ng trong m t th i h n nh t

đ nh theo th a thu n, bên đi vay có trách nhi m hoàn tr vô đi u ki n v n g c và lãi cho bên đi vay khi đ n h n thanh toán” [7, tr.20]

Trong m t giao d ch CTTC: bên cho thuê chuy n giao TS th c (nhà , v n phòng làm vi c, máy móc thi t b ) cho bên thuê s d ng trong m t th i gian nh t đ nh Trong quá trình s d ng TS, bên thuê ph i thanh toán ti n thuê đ nh k cho đ n khi h t

h n h p đ ng, kho n ti n thuê này c ng bao g m hai ph n: ph n v n g c và lãi c

bi t, đ i v i các h p đ ng cho thuê thì có th thanh toán m t ph n sau khi ch m d t

h p đ ng thuê ngh a là ti n lãi đ c thanh toán đ y đ trong th i gian s d ng v n,

nh ng v n g c ch a hoàn tr đ y đ Tr ng h p này có ba cách gi i quy t và đ c

đ c b o đ m; ti n thuê và giá tr TS còn l i th ng l n h n giá tr TS ban đ u đây chính là s trao đ i TS không ngang giá – b n ch t c a m t quan h tín d ng: vi c quay tr v đi m xu t phát c a tín d ng không ph i nh lúc đã nh ng đi mà là m t giá tr l n h n – đó g i là ti n lãi mà ng i đi vay đ c h ng ngoài giá tr ban đ u

c a tín d ng

- Cho thuê tài chính là m t ho t đ ng tín d ng trung và dài h n

Trong giao dch CTTC thì TS cho thuê th ng là các máy móc, thi t b và m t

s đ ng s n khác có giá tr s d ng và th i gian h u ích trên m t n m Mà theo các

h p đ ng CTTC thì th i gian thuê t i thi u b ng 75% ho c cao h n đ i đ i s ng ho t

đ ng c tính c a TS thuê Do v y, có th nói CTTC là m t ho t đ ng tín d ng trung

và dài h n

1.1.3 c tr ng c a nghi p v cho thuê tài chính

Ho t đ ng CTTC đã, đang và ngày càng phát tri n h n Nh ng th c t v n ch a

có m t khái ni m, đ nh ngh a hay h th ng tiêu chu n chung nào đ c t t c các qu c gia ch p nh n chính th c

- “Theo U ban Tiêu chu n k toán qu c t (IASC), b t c m t giao d ch cho thuê m n nào th a mãn m t trong b n tiêu th c sau s đ c coi là giao d ch CTTC:

+ Quy n s h u tài s n thuê đ c chuy n giao khi k t thúc h p đ ng

+ H p đ ng quy đ nh quy n ch n mua tài s n thuê v i giá t ng tr ng t i th i

đi m ch m d t h p đ ng

+ Th i h n h p đ ng chi m ph n l n th i h n h u d ng c a tài s n

+ Hi n giá c a toàn b các kho n ti n cho thuê do ng i thuê tr t ng đ ng

ho c l n h n giá tr th tr ng c a tài s n t i th i đi m b t đ u h p đ ng” [6, tr.170]

- “Theo Hi p đ nh th ng nh t lu t dân s v tín d ng thuê mua qu c t do Hi p

h i tín d ng thuê mua qu c t th a thu n thì giao d ch CTTC g m nh ng đ c đi m sau:

+ Ng i thuê ch rõ thi t b và nhà cung c p không ph thu c vào nh ng k

n ng và ý ki n c a ng i cho thuê

+ Thi t b đ c đ c p trong th a thu n thuê mua do ng i cho thuê mua theo

th a thu n gi a ng i cho thuê và ng i thuê trong tình tr ng ng i thuê bi t rõ v

ng i cung c p

+ Nh ng kho n ti n thuê ph i đ c tr theo th a thu n c a bên thuê và bên cho thuê, đ c tính theo ph ng th c tr d n hay tr ngay m t ph n đáng k chi phí mua thi t b ” [6, tr.170]

- “Theo tiêu chu n c a U ban K toán Hoa k , giao d ch CTTC ph i th a mãn các đi u ki n sau:

+ Quy n s h u tài s n đ c chuy n giao cho ng i đi thuê khi ch m d t h p

- “ Vi t Nam theo Quy ch hi n hành thì m t giao d ch cho thuê tài chính ph i

th a mãn 1 trong 4 đi u ki n sau:

+ Khi k t thúc th i h n cho thuê theo h p đ ng, bên thuê đ c chuy n quy n

s h u tài s n thuê ho c đ c ti p t c thuê theo s th a thu n c a hai bên

+ Khi k t thúc th i h n cho thuê theo h p đ ng, bên thuê đ c quy n u tiên mua tài s n thuê theo giá danh ngh a th p h n giá tr th c t c a tài s n thuê t i th i

đi m mua l i

+ Th i h n cho thuê m t lo i tài s n ít nh t ph i b ng 60% th i gian c n thi t

k đ kh u hao tài s n thuê

+ T ng s ti n thuê m t lo i tài s n quy đ nh t i h p đ ng cho thuê tài chính, ít

nh t ph i t ng đ ng v i giá tr c a tài s n đó t i th i đi m ký h p đ ng” [6, tr.171]

M c dù có r t nhi u h th ng các tiêu chu n quy đ nh v ho t đ ng CTTC khác nhau Nh ng tóm l i thì các h th ng này đ u th ng nh t m t s đ c đi m: s chuy n quy n s h u, t ng s thi n thuê l n, th i h n thuê dài, quy n đ c ch n mua tài s n thuê khi k t thúc h p đ ng

1.1.4 S khác nhau gi a cho thuê tài chính và cho thuê v n hành

Cho thuê v n hành (CTVH) là lo i cho thuê ng n h n, bên đi thuê có th hu b

h p đ ng và bên cho thuê có trách nhi m b o trì, đóng b o hi m và thu TS Cho thuê

v n hành là ki u cho thuê tài s n có t lâu đ i Ngoài ra, nó còn đ c g i là cho thuê

ho t đ ng hay cho thuê ki u truy n th ng

CTVH và CTTC đ u là ho t đ ng cho thuê, nh ng v b n ch t thì l i khác nhau:

B ng 1: Phân bi t Cho thuê tài chính và Cho thuê v n hành

r i ro do l i c a bên đi thuê gây ra

Bên cho thuê chu m i chi phí v n hành, b o trì, d ch

v , b o hi m

TS cho thuê th ng có s n nên ch đáp ng đ c nh ng khách hàng có nhu c u v

lo i tài s n đó

T ng s ti n thuê c a m t

h p đ ng nh h n nhi u so

v i giá tr TS (t ng s ti n tài tr ) Ng i cho thuê ch

có th hoàn l i toàn b giá tr

TS thuê t nhi u ng i thuê

Ng i cho thuê không cam

k t chuy n quy n s h u

ho c bán l i TS cho bên đi thuê khi k t thúc h p đ ng

Không đ c quy n h y ngang h p đ ng

Bên đi thuê ch u ph n l n

r i ro và thi t h i, k c

r i ro không ph i do mình gây ra

Bên thuê ch u m i chi phí

v n hành, b o trì, b o

hi m

TS cho thuê th ng ch a

có s n mà bên cho thuê s

ti n hành mua theo nhu

c u c a bên đi thuê và sau

đó cho thuê l i

T ng s ti n thuê g n

b ng ho c l n h n giá tr

TS Do v y ng i cho thuê k v ng có th hoàn

l i toàn b giá tr TS thuê

t m t ng i duy nh t

Ng i cho thuê cam k t chuy n quy n s h u

ho c bán l i TS ho c cho thuê ti p khi ch m d t

d ng trung và dài h n, th tr ng CTTC c ng là m t b ph n c a th tr ng v n, th

tr ng này di n ra các ho t đ ng trao đ i mua bán quy n s d ng các ngu n tài chính trung và dài h n theo nh ng ph ng th c giao d ch nh t đ nh Nh v y, CTTC hay th

tr ng CTTC đã m t góp m t ph n đ gi i quy t bài toán v v n cho n n kinh t

CTTC giúp các DN trong n c ti p thu đ c công ngh cao Vì b n ch t c a CTTC g n ch t v i vi c trang b và đ i m i máy móc, công ngh và m r ng s n xu t

đ c bi t là trong l nh v c s n xu t c a các ngành công nghi p v a và nh Phát tri n

t t th tr ng CTTC s giúp cho các DN đ i m i công ngh , nâng cao n ng su t c a

DN c ng nh c a toàn n n kinh t

CTTC đóng vai trò c u cánh, h tr phát tri n cho các DN nh và v a trong

n n kinh t Vì đ i v i các DN nh và v a thì v n đ đi tìm ngu n v n đ đ u t , m

r ng ho t đ ng s n xu t g p nhi u khó kh n h n so v i các DN l n

V i bên cho thuê

i v i bên cho thuê, vi c ra đ i và áp d ng ph ng th c tài tr CTTC không

ph i là lo i hình thay th các ph ng th c tài tr c đi n nh cho vay trung và dài h n

b ng ti n, mà nó là hình th c tài tr b sung nh m t o đi u ki n cho các đ nh ch tài chính m r ng khách hàng và nâng cao n ng l c c nh tranh ng trên góc đ ng i cho thuê ph ng th c tài tr này có m t s l i ích so v i lo i tài tr khác nh sau:

- Ph ng th c CTTC có đ r i ro th p trong đ u t v n Bên cho thuê v i t cách là ch s h u v m t pháp lý, vì v y h đ c quy n qu n lý và ki m soát TS theo các đi u kho n c a h p đ ng thuê Trong tr ng h p bên đi thuê không thanh toán

ti n thuê đúng h n thì bên cho thuê đ c thu h i TS, đ ng th i bu c bên đi thuê ph i

b i th ng các thi t h i Trong tr ng h p bên đi thuê b phá s n thì TS CTTC không

b phát m i mà bên cho thuê thu h i l i đ c

- CTTC đ m b o vi c s d ng v n đúng m c đích và có hi u qu i t ng tài

tr đ c th c hi n d i d ng TS c th g n li n v i m c đích kinh doanh c a bên đi thuê, vì v y m c đích s d ng v n đ c đ m b o, t đó t o ti n đ đ hoàn tr ti n thuê đúng h n

- CTTC t o đi u ki n đ g n ch t m i quan h gi a ng i cho thuê và nhà cung

c p

- CTTC giúp ng i cho thuê có th thu đ c m t kho n ti n chênh l ch khi h t

th i h n h p đ ng trong tr ng h p ng i đi thuê tr l i thi t b Vì khi thi t b đ c thu v thì giá tr tái đ u t th ng cao h n giá tr còn l i c a thi t b Ngoài ra, CTTC giúp các t ch c tín d ng đa d ng hóa đ c ho t đ ng đ u t

V i bên đi thuê

- Ho t đ ng cho thuê t o đi u ki n cho các DN h n h p v ngân qu có đ c c

s v t ch t và thi t b c n thi t đ s d ng Thuê tài chính giúp ti p c n đ c v i r t nhi u lo i TS, các thi t b máy móc tiên ti n, các ph ng ti n và các dây chuy n s n

xu t hi n đ i M c dù thuê tài chính không tr c ti p chuy n v n cho DN, nh ng hình

th c này hoàn toàn có th giúp h gi m l ng ti n c n thi t đ kh i s ho c m r ng

DN Thông th ng đ i v i các kho n v n vay trung và dài h n, NHTM luôn đòi h i

TS đ m b o th ch p ho c c m c , và ch cho vay t i đa 80% t ng chi phí th c hi n d

án Nh ng v i kênh CTTC, DN không c n ký qu đ m b o hay TS th ch p mà còn có

th đ c tài tr t 90%, có khi đ n 100% v n đ u t Th m chí, n u DN đã đ u t mua TS tr c nh ng thi u v n l u đ ng v n có th bán l i cho Công ty CTTC, r i sau

đó Công ty l i cho DN thuê l i Nh v y trong giao d ch cho thuê, có tr ng h p bên cho thuê tài tr đ n 100% v n, trong khi đó, n u DN mua TS b ng v n t có ho c v n vay thì đòi h i ng i mua ph i có v n tham gia Vì v y ho t đ ng cho thuê mang l i

+ Ngoài ra đ i v i các d án đ u t ho t đ ng cho thuê còn là hình th c tài tr

b sung đ gi i quy t bài toán v n và hi u qu trong đ u t , ngh a là k t h p gi a mua

Khác v i vi c huy đ ng v n trên th tr ng và đi vay, giao d ch cho thuê

th ng đ c th c hi n nhanh chóng và linh ho t Nh ng tho thu n ch t ch th ng

có trong h p đ ng tín d ng đ u không c n thi t ph i có trong h p đ ng thuê, l ch trình thanh toán ti n thuê c ng đ c s p x p linh ho t phù h p v i l u chuy n ti n t theo

th i v c a bên thuê N u DN c n có máy móc, thi t b ngay l p t c, vi c đi thuê s

đ c ch p thu n nhanh h n nhi u so v i các kho n vay tín d ng và không c n nhi u

th t c gi y t Nh t là v i các DN đang giai đo n kh i đ u hay nh ng kho n đ u t

kh n c p, b t ng nh m ch p th i c trên th tr ng mà không c n đ o l n c c u tài chính c a DN vì vi c thuê tài chính s d dàng h n nhi u so v i vi c đi vay NH

1.1 N i dung ho t đ ng c a cho thuê tài chính

1.2.1 Qui trình cho thuê

CTTC là hình th c tài tr trung và dài h n, vì v y m t s v n đ c b n v qui trình tài tr nh h s đ ngh tài tr , phân tích kh n ng tài chính và thanh toán, quy t

đ nh tài tr …c ng t ng t nh cho vay trung và dài h n Qui trinh th c hi n g m các

b c:

- T ch c tài chính ti p nh n h s xin thuê c a khách hàng: T i b c này,

khách hàng có nhu c u thuê các thi t b , máy móc g i h s đ n cho công ty CTTC

B h s thuê mua g m các gi y t theo qui đ nh c a pháp lu t và c a Công ty nh : h

s pháp lý, h s kinh t , các tài li u liên quan đ n thuê tài chính Tùy theo đ i t ng khách hàng b h s có th có thêm m t s tài li u khác

- Th m đ nh và quy t đ nh CTTC: Sau khi nh n đ c b h s c a khách hàng

Công ty s ti n hành th m đ nh và quy t đ nh xem có nên đ u t vào d án không

- Ký k t h p đ ng CTTC: N u Công ty quy t đ nh đ u t vào d án thuê mua

thi t b máy móc c a khách hàng thì Công ty và khách hàng ti n hành ký k t h p đ ng CTTC theo đúng qui đ nh, th t c c a pháp lu t và th a thu n c a hai bên

- Th c hi n n i dung c a h p đ ng: Ti n hành mua s m thi t b máy móc theo

th a thu n trong h p đ ng cho thuê và chuy n giao TS cho bên đi thuê

- Thanh lý h p đ ng: khi h p đ ng h t hi u l c thì hai bên th c hi n các th a

thu n theo h p đ ng đã ký k t Công ty có th thu h i TS ho c ti n hành chuy n giao quy n s h u TS cho bên đi thuê theo th a thu n trong h p đ ng

Ngoài ra ph ng th c tài tr này còn có m t s y u t mang tính đ c thù c n

ph i chú ý trong quá trình cho thuê:

V n đ liên quan đ n TS thuê

Tài tr cho thuê là hình th c tài tr tr c ti p b ng TS Bên đi thuê đ c quy n

l a ch n và yêu c u bên cho thuê TS mua và giao cho bên đi thuê s d ng Vì v y trong quy trình cho thuê c n l u ý m t s đi m sau:

- Trong h s đ ngh tài tr , bên đi thuê ph i mô t chi ti t các thông s k thu t liên quan đ n TS, giá TS, nhà cung c p và cách th c chuy n giao TS c a các bên liên quan

- Bên cho thuê s tr thành ch s h u TS, vì v y đ h n ch r i ro liên quan

đ n TS và thanh toán, bên cho thuê ph i th m đ nh k các y u t nêu trên, đ c bi t là trình đ c a máy móc thi t b và giá c c a TS M c đ l c h u c a máy móc thi t b

s nh h ng đ n kh n ng thanh toán c a bên đi thuê và vi c thu h i v n c a bên cho thuê ôi lúc máy móc thi t b quá tiên ti n c ng ch a h n là t t

- Giá TS c ng là y u t quan tr ng c n ph i th m đ nh k , vì n u xác đ nh m c giá cao h n th tr ng s nh h ng đ n l i nhu n c a bên đi thuê và t t y u nh

h ng đ n kh n ng thanh toán ti n thuê

B o đ m trong giao d ch cho thuê

Theo nguyên t c trong giao d ch cho thuê, các bên không c n có các bi n pháp

b o đ m nh th ch p, c m c ho c b o lãnh c a bên th ba, vì bên cho thuê đ c quy n thu h i TS n u bên đi thuê m t kh n ng thanh toán Tuy nhiên trong m t s

tr ng h p đ c bi t bên cho thuê c ng có th yêu c u bên đi thuê ph i có các bi n pháp b o đ m thích h p

Nhà cung c p và đi u ki n chuy n giao tài s n

i v i các lo i CTTC nhà cung c p là ng i bán, có trách nhi m chuy n giao quy n s h u TS cho bên cho thuê, nh ng TS th c t l i đ c chuy n giao tr c ti p cho bên đi thuê Vì v y trong quy trình tài tr c n l u ý:

- Nhà cung c p do bên đi thuê l a ch n, nh ng v i t cách là nhà tài tr , bên cho thuê c n ph i th m đ nh n ng l c c a nhà cung c p N u xét th y nhà cung c p không đ kh n ng cung c p hàng theo đúng các đi u ki n c a h p đ ng thì có th yêu

c u bên đi thuê thay đ i nhà cung c p khác có đi u ki n t t h n

- i v i nh ng TS là thi t b ho c dây chuy n công ngh ph c t p nhà tài tr

c n th m đ nh k trách nhi m v l p đ t, bàn giao TS, đào t o công nhân, chuy n giao công ngh , b o hành và b o d ng TS ây là nh ng đi u ki n c n thi t đ đ a TS vào s d ng m t cách có hi u qu , và t o đi u ki n đ thanh toán ti n thuê đúng h n

Giám sát vi c s d ng và qu n lý tài s n

Vi c s d ng và qu n lý TS đúng quy trình k thu t là m t trong nh ng n i

dung c b n đ c quy đ nh trong h p đ ng cho thuê ki m tra vi c th c hi n các

đi u kho n theo h p đ ng bên tài tr ph i ti n hành giám sát theo đ nh k và trong

nh ng tr ng h p đ c bi t có th ki m tra đ t xu t Vi c giám sát t p trung ch y u vào các n i dung sau:

- Ki m tra quy trình b o d ng TS c a bên đi thuê và vi c đóng b o hi m TS thuê

- Ki m tra môi tr ng v n hành TS và tình tr ng ho t đ ng c a TS C n xem xét m c đ h h ng TS có n m trong gi i h n cho phép không

- Ki m tra c ng đ s d ng TS Trong h p đ ng cho thuê máy móc thi t b

th ng có quy đ nh h n m c s d ng t i đa và bên đi thuê không đ c phép s d ng quá ho c n u s d ng quá h n m c s b ph t

Ngoài vi c giám sát s d ng và qu n lý TS, nhà tài tr c n giám sát vi c thanh toán ti n thuê và hi u qu tài chính c a vi c s d ng v n, đi u này t ng t nh ho t

đ ng cho vay

Trên c s giám sát vi c s d ng TS, nhà tài tr s đ a ra các gi i pháp nh m

h n ch r i ro v TS và tín d ng khi bên đi thuê vi ph m h p đ ng

Các ph ng th c x lý tài s n khi ch m d t h p đ ng thuê

Khác v i CTVH, vi c x lý TS khi k t thúc h p đ ng CTTC th ng đ c bên cho thuê và bên đi thuê tho thu n tr c và ghi trong b n h p đ ng thuê Tr ng h p không có tho thu n x lý theo h p đ ng thì sau khi k t thúc h p đ ng thuê bên đi thuê tr l i TS Thông th ng TS cho thuê có th đ c gi i quy t theo m t trong các cách sau:

- Bên đi thuê mua TS thuê: N u h p đ ng cho thuê có đi u kho n bên đi thuê

đ c quy n mua TS thì khi k t thúc h p đ ng bên đi thuê đ c mua TS đó Tuy nhiên đây là s cam k t đ n ph ng, có ngh a là bên đi thuê đ c quy n l a ch n mua ho c không N u khi h p đ ng cho thuê k t thúc mà bên đi thuê mu n mua TS thì bên cho thuê ph i bán (tr m t s tr ng h p ngo i l ) và n u bên đi thuê không mu n mua TS thì đ c quy n tr l i cho bên cho thuê

V nguyên t c giá bán đ c tính toán trên c s hi n giá, có ngh a là bên cho thuê s bán theo v n g c còn l i ph i thu h i

- Cho thuê ti p: M t cách x lý c ng th ng x y ra theo tho thu n, sau khi k t thúc h p đ ng, đó là tho thu n bên đi thuê đ c quy n thuê ti p TS sau khi k t thúc

th i h n cho thuê c b n G n li n v i tho thu n thuê ti p th ng có đi u kho n v giá thuê ho c c s tính ti n thuê Thông th ng ti n thuê trong th i h n gia h n th p

h n so v i ti n thuê tr c đây

- Bên đi thuê tr l i TS: Sau khi k t thúc h p đ ng thuê, TS đ c tr l i cho bên cho thuê trong các tr ng h p sau:

+ H p đ ng thuê không có đi u kho n tho thu n cách th c x lý TS

+ H p đ ng thuê có quy đ nh quy n ch n mua ho c thuê ti p, nh ng bên đi thuê t ch i quy n ch n V nguyên t c khi h t th i h n h p đ ng bên đi thuê không

đ c quy n s d ng TS và bên cho thuê đ c quy n đ nh đo t TS đó Có nhi u cách

đ nh đo t TS nh sau: bên cho thuê thu h i TS đ t x lý theo ý chí c a mình; u quy n cho bên đi thuê bán TS Vi c u quy n này có th đ c tho thu n ngay trong

h p đ ng thuê, ho c b ng m t gi y u quy n riêng, trong tr ng h p u quy n bán TS bên đi thuê đ c h ng m t kho n thu nh p theo tho thu n

Ngoài ra, bên cho thuê c ng có th ký g i TS bên đi thuê đ tìm ng i mua

ho c ng i thuê l i ho c có th bán TS đi đ thu h i v n…

1.2.2 K thu t cho thuê

CTTC th c ch t là m t hình th c tài tr v n Do đó, v khía c nh k thu t thì CTTC có nhi u đi m gi ng cho vay trung và dài h n Tuy nhiên, ph ng th c này

c ng có nh ng nét đ c tr ng riêng Do đó, trong quá trình th c hi n h p đ ng cho thuê, c n ph i l u ý thêm m t s n i dung sau:

1.2.2.1 T ng s ti n cho thuê

Trong cho vay, các ngân hàng th ng cho vay t i đa m t t l ph n tr m nh t

đ nh trên giá tr d án ho c giá tr TS đ m b o c a đ i t ng vay… Tuy nhiên, trong

ho t đ ng CTTC thì bên đi thuê hoàn toàn có th đ c vay 100% giá tr c a d án

i u này đã mang l i l i ích l n cho các DN mu n m r ng ho t s n xu t kinh doanh

Do v y, t ng s ti n tài tr cho thuê bao g m toàn b chi phí liên quan đ n TS thuê

nh sau:

- Chi phí mua TS

- Chi phí v n chuy n

- Chi phí l p đ t, ch y th

- Các chi phí khác đ hình thành nguyên giá TS

Tuy nhiên, trong h p đ ng thuê hai bên có th th a thu n khác, ví d bên thuê

có th ph i chi tr chi phí l p đ t, ch y th

1.2.2.2 Th i h n cho thuê

Thông th ng th i h n cho thuê là th i gian k t khi bên thuê nh n TS đ s

d ng cho đ n khi ch m d t quy n thuê theo h p đ ng Tuy nhiên trong m t s tr ng

h p, n u th i h n thanh toán ti n mua TS c a bên cho thuê và th i đi m nh n TS c a bên đi thuê có kho ng cách đáng k , đ c bi t trong tr ng h p thanh toán tr c thì bên cho thuê ph i gi i quy t chi phí liên quan đ n qu đi vay dùng đ tài tr Bên cho thuê

có th l a ch n m t trong hai cách x lý sau:

- N u th i h n thuê tính t th i đi m nh n TS thì trong chi phí thuê ph i c ng thêm chi phí qu mà bên cho thuê ng tr c đ mua N u quy đ i ra lãi su t tài tr thì lãi su t này ph i cao h n bình th ng

- Hai bên c ng có th th a thu n th i h n thuê k t khi bên cho thuê ng v n thanh toán vi c mua TS

Trên th c t cách th nh t đ c áp d ng ph bi n, vì v m t k thu t tính toán

và x lý các quy n l i, ngh a v c a các bên có liên quan d th c hi n h n

Ngoài ra, đ i v i m t s lo i h p đ ng, th i h n cho thuê đ c chia ra làm hai

lo i:

- Th i h n c b n (basic lease priod) còn g i là th i h n c a cho thuê s c p là

th i h n đ c th a thu n ghi trong h p đ ng CTTC l n đ u Trong th i h n này bên cho thuê và bên đi thuê không đ c đ n ph ng h y b h p đ ng

- Th i h n gia h n (renewal period) hay th i h n cho thuê th c p là th i h n sau khi h t th i h n c b n và hai bên th a thu n m t th i h n đ thuê ti p TS mà không c n ph i mua ho c tr l i TS Trong th i h n gia h n có hai đ c đi m c b n khác v i th i h n c b n là: h p đ ng thuê trong th i h n này có th đ c h y b và

ti n thuê trong th i h n này th ng th p h n trong th i h n c b n

Vi c xác đ nh th i h n cho thuê c b n ph i d a trên các c s sau: th i gian

ho t đ ng c a TS, t c đ l i th i c a TS, nhu c u s d ng TS, kh n ng thanh toán và các r i ro liên quan đ n th tr ng Trên th c t vi c xác đ nh th i h n cho thuê ph

thu c vào tính ch t c a TS Ví d : xe du l ch là lo i TS có chu k s ng ng n, vì v y

th i h n cho thuê th ng trong kho ng 3 – 5 n m, trong khi đó các thi t b thu c t

li u s n xu t th ng có th i h n cho thuê dài h n, 10 – 20 n m

1.2.2.3 K thu t tính ti n thuê

Ti n thuê th c ch t là v n g c và lãi mà bên đi thuê ph i tr cho bên tài tr V nguyên t c vi c tính ti n thuê c ng t ng t nh vi c xác đ nh m c tr n trong cho vay, t c là ph i d a trên c s t ng s ti n tài tr , th i h n cho thuê và lãi su t Ngoài

ra đ tính ti n thuê các bên liên quan còn ph i xác đ nh các y u t sau:

- K h n thanh toán ti n thuê: trong CTTC vi c thanh toán ti n thuê đ c chia

làm nhi u k h n D a trên đ c đi m s n xu t và luân chuy n v n c a DN đi thuê có

th ch n thanh toán theo th i v ho c thanh toán đ u đ n (theo tháng, quý, n m)

- Th i đi m thanh toán: có th đ u k ho c cu i k Thông th ng ti n thuê

đ c thanh toán đ u m i đ nh k và trong m t s tr ng h p đ c bi t ti n thuê có th thanh toán cu i đ nh k

- M c hoàn v n trong th i h n tài tr

T ng s ti n tài tr đ c chia làm hai ph n: m t ph n đ c thu h i trong th i

h n tài tr và ph n còn l i s đ c thu h i thông qua bán TS ho c cho thuê th c p trong th i h n gia h n

Tuy nhiên, tùy theo tính ch t c a m i lo i TS mà xác đ nh m c v n thu h i trong th i h n cho thuê c b n N u TS có m c r i ro cao và th tr ng h n ch thì

m c hoàn v n cao, có ngh a là trong th i h n cho thuê c b n ph n l n s ti n tài tr

đ c hoàn tr cho bên cho thuê

Ngoài ra vi c tính ti n thuê còn ph thu c vào c ng đ s d ng TS, các y u t

r i ro liên quan đ n ho t đ ng cho thuê

M t s k thu t tính ti n thuê c a ho t đ ng cho thuê đang đ c các Công ty CTTC áp d ng ph bi n hi n nay:

+ Tr ng h p 1: S ti n thanh toán b ng nhau gi a các đ nh k

V n tài tr đ c thu h i toàn b trong th i h n cho thuê c b n và ti n thuê tr

r: Lãi su t theo k h n thanh toán

n: S k h n thanh toán ti n thuê

 ( 1 ) 1 

) 1 (

) 1 (

r r V T

V n tài tr ch a thu h i h t trong th i h n thuê c b n và ti n thuê tr đ u m i

+ Tr ng h p 3: S ti n g c cho thuê đ c chia đ u cho k thanh toán, tr đ nh

k S ti n g c tr cho m i k thanh toán là:

M = T

n M: S n g c ti n thuê ph i tr theo m i k thanh toán

T: T ng s n g c ti n thuê

n: S k h n thanh toán

Lãi ti n thuê tr cho m i k thanh toán là:

Lãi ti n thuê = (D n ti n thuê x S ngày d n x Lãi su t cho thuê tháng)/30 Ngoài các k thu t tính ti n thuê c b n trên, ti n thuê còn đ c tính theo các tình hu ng sau đây:

Ti n thuê thanh toán theo th i v

Ti n thuê đ c tính theo c s lãi su t th n i…

1.3 Phân lo i cho thuê tài chính

Hi n nay, CTTC đã tr thành m t trong nh ng ph ng th c tài tr ch y u cho các doanh nghi p, không ch các n c phát tri n mà c các n c đang phát tri n V

c b n thì vi c áp d ng ph ng th c tài tr này không có gì khác bi t gi a các n c phát tri n và đang phát tri n Tuy nhiên, m i n n kinh t l i có nh ng đi u ki n, môi

tr ng kinh doanh khác nhau Chính vì v y, s khác bi t đã đ c hình thành trong

ho t đ ng cho thuê gi a các n c phát tri n và các n c đang phát tri n các n c phát tri n vi c áp d ng ph ng th c tài tr này mang tính ph bi n h n, cách th c v n

d ng linh ho t h n Tuy nhiên, đ áp d ng các ph ng th c cho thuê nh m mang l i

hi u qu t t nh t thì vi c l a ch n lo i hình cho thuê nào là y u t quan tr ng

 ( 1 ) 1  )

1 (

) 1 (

r S r

V T

n

k r

r

k r S

r V

) 1 ( )

1 (

CTTC hi n nay đ c áp d ng linh ho t d i nhi u hình th c khác nhau và chia làm hai lo i l n là CTTC c b n và CTTC đ c bi t

1.3.1 Cho thuê tài chính c b n

Lo i 1: Cho thuê tài chính hai bên

Là nghi p v cho thuê tài chính có hai bên tham gia: Ng i cho thuê và ng i

đi thuê Theo ph ng th c này tr c khi th c hi n nghi p v cho thuê, TS cho thuê đã thu c quy n s h u c a bên cho thuê b ng cách mua TS ho c đ u t

Ph ng th c cho thuê này th ng đ c các Công ty kinh doanh b t đ ng s n và các Công ty s n xu t máy móc thi t b th c hi n nh : các nhà đ u t xây d ng cao c

v n phòng, chung c … Sau khi đ u t vào các d án đó, các công ty b t đ u ký các

h p đ ng cho thuê v i khách hàng Các t ch c tài chính r t ít áp d ng ph ng th c tài tr này Ph ng th c tài tr cho thuê v i s tham gia c a c hai bên đ c th c hi n

nh sau :

S đ 1: Cho thuê tài chính hai bên

Lo i 2: Cho thuê tài chính ba bên

Là hình th c CTTC có ba bên tham gia: Ng i đi thuê, nhà cung c p, và ng i cho thuê Theo ph ng th c này, bên cho thuê th c hi n vi c mua TS theo yêu c u c a bên đi thuê và đã đ c hai bên tho thu n theo h p đ ng thuê [6, tr.174]

Ng i

cho thuê

Ng i thuê

S đ 2: Cho thuê tài chính ba bên

Ph ng th c tài tr có s tham gia c a ba bên còn đ c g i là ph ng th c cho thuê tài chính thu n (net lease) ây là ph ng th c cho thuê áp d ng ph bi n nh t vì

có các u đi m sau:

- Bên cho thuê không ph i mua TS tr c và nh v y s làm cho vòng quay c a

v n nhanh h n vì không ph i d tr hàng t n kho

- Vi c chuy n giao TS đ c th c hi n tr c ti p gi a bên cung c p và bên đi thuê và gi a h c ng ch u trách nhi m tr c ti p v tình tr ng ho t đ ng c a TS, c ng

nh th c hi n vi c b o hành và b o d ng TS Nh v y bên cho thuê trút b đ c gánh n ng v tình tr ng ho t đ ng c a TS

- Bên cho thuê không tr c ti p nh n TS r i sau đó chuy n giao cho bên đi thuê nên h n ch đ c các r i ro liên quan đ n vi c t ch i nh n hàng c a bên đi thuê do

nh ng sai sót v m t k thu t

Xu t phát t nh ng u đi m trên đây nên các NH và các t ch c tài chính đã áp

d ng ch y u ph ng th c này đ tài tr cho các DN, đ c bi t đ i v i cho thuê thi t

b Trên th gi i, 80% h p đ ng cho thuê áp d ng theo ph ng th c này

1.3.2 Cho thuê tài chính đ c bi t

Lo i 1: Tái cho thuê (lease back)

Tái cho thuê hay còn g i là bán và thuê l i (Sale and lease back) là m t d ng

TS

H p

đ ng thuê

TS

H p

đ ng thuê

TS

Tr

ti n thuê

đ c bi t c a ph ng th c cho thuê có s tham gia c a hai bên Trong ho t đ ng kinh doanh có nhi u DN thi u v n l u đ ng đ khai thác TS c đ nh hi n có, nh ng l i không đ uy tín đ vay v n l u đ ng các NH Trong tr ng h p đó h bu c ph i bán

l i TS c đ nh cho NH ho c Công ty tài chính, sau đó thuê l i TS đ s d ng và nh

v y s có thêm ngu n tài chính đ đáp ng nhu c u v n l u đ ng ôi lúc ph ng th c tài tr này đ c áp d ng nh là m t bi n pháp gi i quy t n quá h n mà không c n

ph i dùng đ n bi n pháp thanh lý, t c là tuyên b phá s n DN khi lâm vào tình tr ng khó kh n tài chính Vì khi dùng ph ng th c này nh m t bi n pháp gi i quy t n quá

h n các t ch c tài chính còn kèm theo các bi n pháp khác nh ki m soát các kho n thu, chi v ngân qu , t v n trong qu n tr kinh doanh, khuy n cáo v vi c bán các TS

ch a dùng, tham gia vào qu n tr DN… đ có th giúp h v t qua tình tr ng khó

kh n

S đ 3: Tái cho thuê

Lo i 2: Cho thuê h p tác (Leveraged lease)

Cho thuê h p tác là m t ph ng th c đ c bi t, bi n t ng t hai lo i cho thuê

c b n nói trên Trong cho thuê h p tác bên cho thuê đã vay ph n l n v n t các NH

ho c các đ nh ch tài chính khác đ mua TS cho thuê i v i các TS thuê có giá tr

l n, m t bên cho thuê không đ v n đ tài tr ho c s r i ro vì t p trung v n quá l n vào m t khách hàng Trong tr ng h p này, m t ho c m t s bên cho thuê h p tác v i

m t ho c nhi u bên cho vay khác đ cùng tài tr Tuy nhiên, hình th c h p tác này không ph i là ph ng th c cùng tài tr mà bên cho thuê v n là trái ch trong quan h cho thuê, còn bên cho vay là trái ch c a bên cho thuê hay nói cách khác v n tài tr

Th a thu n mua bán l i tài s n

trong ph ng th c này bao g m hai ph n, m t ph n là v n c a b n thân bên cho thuê

và m t ph n là v n vay đ c cung c p t các bên cho vay

Thông th ng bên cho vay bao g m: các NH, công ty b o hi m, qu đ u t Còn bên cho thuê là các t ch c cho thuê và các t ch c khác h p tác v i các t ch c cho thuê Trong tr ng h p có nhi u bên cho thuê thì h có th u thác cho m t t

ch c đ ký k t các h p đ ng và qu n lý v n, n u có nhi u bên cho vay c ng có th làm t ng t

M t ví d th c t : T ng công ty hàng không Vi t Nam (VN) đã th c hi n m t

s h p đ ng theo ph ng th c cho thuê h p tác v i các t ch c tài chính n c ngoài

Ví d n m 1989 Hãng Hàng không VN đã thuê hai máy bay hành khách ATR 72 c a Công ty Stock Leasing LTD và Công ty này l i đ c các NH c a Pháp cho vay đ

th c hi n h p đ ng cho thuê này v i hãng Hàng không VN

S đ 4: Cho thuê h p tác

Trong cho thuê h p tác, v n vay th ng chi m t tr ng l n trong t ng s ti n tài tr , kho ng 60% đ n 80% và kho n cho vay đ c b o đ m b ng chính TS cho thuê, cam k t chuy n nh ng h p đ ng cho thuê và các kho n ti n thuê

Lo i 3: Cho thuê giáp l ng (Under lease)

M c dù cho thuê có th tài tr đ c cho c nh ng DN mà NH ho c Công ty tài chính ch a có đ tin t ng cao, nh ng không có ngh a là tài tr cho b t c ai Vì v y, trong nhi u tr ng h p ng i c n TS mu n đi thuê nh ng không th th c hi n tr c

ti p t nh ng bên cho thuê chuyên nghi p Lý do có th là ng i đó đã không th c

hi n nh ng h p đ ng kinh t trong quá kh (h p đ ng tín d ng ho c h p đ ng thu

mua), có th là ho t đ ng y u kém theo cách đánh giá c a các t ch c tài chính, ho c

đ n gi n là vì DN đó ch a đ c bên cho thuê bi t đ n Th c t cho th y, nh ng công

ty cho thuê n c ngoài h ch ch p nh n tài tr cho nh ng công ty l n c a VN Trong

nh ng tr ng h p nh th đòi h i ph i áp d ng ph ng th c cho thuê giáp l ng

Cho thuê giáp l ng hay CTTC b c c u là ph ng th c thông qua s đ ng ý c a bên cho thuê, bên đi thuê th nh t cho bên đi thuê th hai thuê l i TS đó Trên th c t

th c ch t bên đi thuê th nh t ch là bên trung gian gi a bên cho thuê và bên đi thuê

th hai, nh ng v m t pháp lý thì bên đi thuê th nh t ph i ch u trách nhi m v vi c

th c hi n h p đ ng v i bên cho thuê V i ph ng th c thuê này, m c dù DN không đ

đi u ki n đ tr c ti p thuê v i bên cho thuê nh ng v n có th thuê đ c TS đ s d ng cho s n xu t kinh doanh

S đ 5: Cho thuê giáp l ng

Ti n thuê mà bên đi thuê th hai ph i tr th ng cao h n ti n thuê mà bên đi thuê th nh t tr cho bên cho thuê Ph n chênh l ch gi a hai kho n ti n thuê đó bên đi thuê th nh t đ c h ng, coi nh là hoa h ng trách nhi m Ngoài ra, cho thuê giáp

l ng c ng áp d ng trong tr ng h p bên đi thuê th nh t đã thuê TS và s d ng TS đó

nh ng sau đó không có nhu c u s d ng thì có th cho bên khác thuê l i v i s đ ng ý

c a bên cho thuê

Lo i 4: Cho thuê tài chính liên k t

Là hình th c đ ng tài tr , trong đó có nhi u bên tài tr cho m t ng i thuê Hình th c này áp d ng trong tr ng h p tài s n thuê có giá tr l n v t ra ngoài kh

n ng tài tr c a m t công ty cho thuê

Bên

cho

thuê

Bên thuê th

nh t

Bên thuê th hai

S đ 6: Cho thuê tài chính liên k t

1.4 Các y u t tác đ ng đ n ho t đ ng CTTC

Ho t đ ng CTTC ch y u là cho thuê máy móc, thi t b , ph ng ti n v n chuy n và các đ ng s n khác trên c s h p đ ng cho thuê thông qua các d án xin thuê kh thi c a ch đ u t Do đó, ho t đ ng CTTC hi u qu ph thu c vào hi u qu

ho t đ ng đ u t theo d án c a ch đ u t Khi ch đ u t th c hi n thành công vi c

đ u t c a mình, h s d dàng tr n công ty CTTC c g c và lãi đúng th i h n

Ng c l i, vi c đ u t g p tr ng i, th t b i thì vi c thu h i v n c a công ty CTTC g p khó kh n, th m chí không thu h i đ c Vì v y, các nhân t nh h ng đ n hi u qu

ho t đ ng CTTC tr c h t là nh ng nhân t nh h ng đ n hi u qu đ u t theo d án xin thuê c a ch đ u t Bên c nh đó, ho t đ ng CTTC VN còn r t m i m nên có

r t nhi u nhân t ch quan và khách quan nh h ng đ n ho t đ ng CTTC

1.4.1 Các y u t ch quan

1.4.1.1 Ngu n v n ho t đ ng

ti n hành cho thuê theo các d án, công ty CTTC ph i có v n V n đ cho thuê c a công ty CTTC bao g m: v n t có, v n góp ho c ngu n v n tích lu đ c trong quá trình kinh doanh; ngoài ra còn có VH c a dân c và các t ch c kinh t

d i hình th c phát hành trái phi u dài h n ho c huy đ ng ti n g i có k h n; v n vay trong và ngoài n c

Có th nói, NV ho t đ ng c a công ty CTTC g p r t nhi u khó kh n vì tâm lý

c a m i ng i đ u không mu n đ u t dài h n và trong đi u ki n c nh tranh lãi su t cho thuê n u công ty CTTC huy đ ng v n v i lãi su t cao thì lãi su t cho thuê s cao

nh v y các DN s khó ch p nh n M t s d án có hi u qu đã không đ c cho thuê

vì đi u ki n h n h p v ngu n v n c a công ty Vì v y, đ nâng cao hi u qu ho t

đ ng, công ty CTTC c n đa d ng hoá các hình th c huy đ ng v n và t o l p các ngu n

v n m t cách d i dào

1.4.1.2 Ch t l ng th m đ nh các d án cho thuê

Th m đ nh d án cho thuê là vi c t ch c xem xét m t cách khách quan, khoa

h c toàn di n các n i dung c b n nh h ng tr c ti p đ n tính kh thi c a d án đ ra quy t đ nh cho thuê Ch t l ng th m đ nh d án càng cao thì hi u qu cho thuê càng cao và ng c l i làm t t công tác th m đ nh d án cho thuê, yêu c u đ i v i cán

b công ty CTTC là: n m v ng ch tr ng, chính sách phát tri n kinh t xã h i c a Nhà n c, c a các ngành và các đ a ph ng có liên quan đ n d án cho thuê; có hi u

bi t th c t v b i c nh, đi u ki n và đ a đi m c th c ng nh tình hình t ng th c a

d án; am hi u v k thu t đ i v i lo i máy móc thi t b cho thuê; bi t xác đ nh và

ki m tra đ c các ch tiêu kinh t k thu t quan tr ng c a d án; n m b t k p th i và

áp d ng các ph ng pháp tiên ti n khi ti n hành th m đ nh d án, đánh giá đúng hi u

qu ho t đ ng kinh doanh c a DN…

1.4.1.3 Lãi su t huy đ ng v n và lãi su t cho thuê

Lãi su t là m t y u t quan tr ng có nh h ng đ n hi u qu đ u t v i n n kinh t nói chung và c a Công ty CTTC nói riêng Ngu n v n ch y u đ cho thuê các

d án c a công ty CTTC là ngu n v n huy đ ng Vì v y, mu n huy đ ng đ c ngu n

v n l n đ cho thuê thì công ty ph i huy đ ng v n v i lãi su t cao Tuy nhiên, công ty CTTC là m t DN ho t đ ng trên nguyên t c “đi vay đ cho thuê” V i lãi su t huy

đ ng cao c ng v i chi phí ho t đ ng c a Công ty, đ kinh doanh có lãi thì lãi su t cho thuê đ i v i các d án c a công ty CTTC s t ng i u đó gây khó kh n cho chính b n thân Công ty Khi đó s x y ra tình tr ng ho c là các DN không dám đi thuê TS, thi t

b máy móc mà đi vay c a các NHTM, các t ch c tài chính khác, ho c là n u bu c

ph i đi thuê thì kh n ng hoàn tr v n là r t th p Nh v y, hi u qu ho t đ ng CTTC

s không cao Vì v y, v n đ đ t ra là ph i có m t lãi su t h p lý đ v a khuy n khích

đ c đ u t , v a thu hút đ c nhi u ngu n v n và v a đ m b o kinh doanh c a công

- Ng i đi thuê không tr ti n thuê khi đ n h n: ây là r i ro r t đáng lo ng i

b i l nó d dàng làm cho k ho ch kinh doanh c a công ty CTTC b đ o l n và t h n

n u ng i đi thuê v nh vi n không tr ti n thuê thì có th làm cho v n đ u t vào TS cho thuê khó ho c không thu h i l i đ c Trong nh ng tr ng h p nh v y thi t h i

c a công ty CTTC là không nh Có hai nguyên nhân chính làm cho ng i đi thuê không thanh toán ti n thuê khi đ n h n:

+ Ng i đi thuê không đ kh n ng thanh toán ti n thuê khi đ n h n ây là nguyên nhân xu t phát t tình hình tài chính y u kém c a ng i đi thuê, do đó d n đ n

m t kh n ng thanh toán ti n thuê t m th i ho c v nh vi n

+ Ng i đi thuê không mu n tr ti n thuê khi đ n h n Ng i đi thuê có kh

n ng thanh toán ti n thuê nh ng do t cách, đ o đ c c a h

- Ti n thuê nh n đ c không bù đ p s ti n b ra tài tr Trong m t s tr ng

h p m c dù ng i đi thuê thanh toán ti n thuê đ y đ nh ng công ty CTTC v n b thi t h i do không bù đ p đ c s ti n đã b ra tài tr do tác đ ng t nhi u y u t : l m phát, kh ng ho ng kinh t , nh h ng c a thiên tai, nh ng s ki n b t kh kháng…

1.4.2.2 R i ro liên quan đ n TS thuê

- TS cho thuê đ c thu h i không th cho thuê ti p hay vi c thanh lý g p khó

kh n là do các nguyên nhân sau: TS t n t i nh ng khuy t t t ti m n, TS đã l i th i, không th tái ch nâng c p, TS b h h ng m t ph m ch t, ng i cho thuê không đ

kh n ng tìm đ c ng i thuê ho c ng i mua TS, TS b m t

- TS do nhà cung c p giao cho ng i thuê không đúng theo h p đ ng, là TS không đ c phép kinh doanh Nguyên nhân c a các r i ro này là do ng i cho thuê không c p nh t k p th i ki n th c pháp lý, thi u kinh nghi m, ki n th c v TS thuê…

- R i ro do s l a đ o có ch ý, nhà cung c p thông đ ng v i ng i đi thuê đ chi m d ng v n c a ng i cho thuê

1.4.2.3 Các y u t khác

- R i ro do môi tr ng kinh doanh đem l i Lo i r i ro này th ng x y ra do các bên có liên quan đ n giao d ch CTTC gây ra nh ng i cho thuê, ng i đi thuê, nhà cung c p thi t b

- R i ro do s thay đ i c a pháp lu t Do nh ng thay đ i v m t pháp lý nh

s a đ i lu t h p đ ng, lu t thu , các quy đ nh v kh u hao, có th d n t i phá v h p

đ ng ho c đem l i s thua l cho ng i cho thuê

Nh ng ho t đ ng thuê đã có t cách đây r t lâu, có th t i 5000 n m tr c

Ng i ta đã tìm đ c nh ng ch ng c v s t n t i c a m t Công ty thuê kho ng n m

1800 tr c Công nguyên Babylonia Nh ng ng i Hy L p c là nh ng ng i đ u tiên phát tri n hình th c cho thuê l i các khu m và cho thuê nhà b ng H p đ ng cho thuê nhà b ng đ u tiên đ c kí vào n m 370 tr c Công Nguyên cho các TS bao g m tên c a nhà b ng, các kho n c m c , các v n phòng…

Tuy nhiên, các giao d ch thuê TS th i c thu c hình th c thuê ki u truy n th ng (Traditional Lease) Ph ng th c giao d ch c a hình th c này t ng t nh ph ng

th c thuê v n hành ngày nay Hi u m t cách đ n gi n là theo đó ng i cho thuê chuy n cho ng i thuê quy n s d ng TS trong m t th i gian nh t đ nh đ l y ti n thuê

th ng cho ng i thuê quy n đ c mua thi t b sau khi h t th i h n h p đ ng

1.5.3 Hoa K

CTTC v i nh ng hình th c nh hi n th i b t ngu n t M Công ty cho thuê

đ u tiên c a M đ c thành l p b i Henry Shofeld vào n m 1952 Công ty đ c thành

l p đ ph c v ngành v n t i đ ng s t Châu Âu c ng nhanh chóng xu t hi n nh ng công ty CTTC vào cu i nh ng n m 1950 và đ u 1960 Nh ng thành t u công ngh khi n cho các DN có nhu c u đ i m i TS th ng xuyên h n i thuê giúp cho các DN

có đ c TS v i nh ng đi u kho n có l i h n là vi c mua thi t b

1.5.4 Các th tr ng m i n i

châu Á, Nam M và Châu Phi, hình th c cho thuê b t đ u hình thành và phát tri n t nh ng n m 1970 đ n 1980 n nay CTTC đã là m t khái ni m ph trên th

gi i

Nh t là qu c gia đ u tiên Châu Á có ngành kinh doanh cho thuê ra đ i Công

ty cho thuê đ u tiên c a Nh t đ c thành l p vào n m 1963, đó là Công ty cho thuê Orient (Orient Leasing Corporation) Nh t ho t đ ng c a các Công ty cho thuê đ c

s h tr tích c c c a các NHTM, các công ty th ng m i t ng h p và các hãng s n

xu t, vì v y ngành cho thuê Nh t phát tri n khá nhanh N m 1970 t ng giá tr h p

đ ng cho thuê c a 31 Công ty cho thuê l n nh t là 726 tri u USD, n m 1981 là 7500 tri u USD, t ng h n 10 l n so v i n m 1970

u nh ng n m 70 ho t đ ng CTTC c ng b t đ u xu t hi n Hàn Qu c, n , Indonesia n cu i nh ng n m 70 đ u 80 ho t đ ng CTTC đã xu t hi n h u h t các n c Châu Á

1.5.5 Vi t Nam

So v i các n c Châu Á, ngành công nghi p cho thuê thâm nh p vào VN có

ph n mu n h n NH đi đ u trong l nh v c này là NH Ngo i th ng Vi t Nam, n m

1994 NH này đã thành l p Công ty cho thuê và đ u t đ th c hi n ho t đ ng CTTC Tuy nhiên đ n ngày 25/05/1995 Th ng đ c NHNN VN m i ban hành th l tín d ng thuê mua (Quy t đ nh 149/Q -NH5) và ngày 09/10/1995 Chính Ph đã ban hành Ngh

đ nh 64/CP v “Qui ch t m th i v t ch c và ho t đ ng c a Công ty CTTC t i VN”

M c dù Công ty CTTC đ u tiên đ c thành l p t i VN vào n m 1996 và ho t đ ng CTTC c ng đã manh nha các NH tr c đó nh ng ph i cho đ n khi Chính Ph ban hành Ngh đ nh 16/2001/N -CP ngày 02/05/2001 thì ho t đ ng CTTC VN m i th c

s hình thành và ngày càng phát tri n m nh m n nay có 13 Công ty CTTC đang

ho t đ ng, bao g m các Công ty CTTC nhà n c, c ph n, liên doanh và n c ngoài

Ngày nay CTTC đã tr thành ph bi n trong các ho t đ ng KT qu c t và nó đã góp ph n r t to l n vào vi c thúc đ y s phát tri n s n xu t, kinh doanh Nguyên nhân chính thúc đ y các ho t đ ng CTTC có nh ng b c phát tri n m nh m , nh t là trong

nh ng n m g n đây là do nó là m t hình th c tài tr có tính an toàn cao, ti n l i và

hi u qu đ i v i các bên tham gia

CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH TNHH M T THÀNH VIÊN – NGÂN

2.1 Vài nét s l c v Công ty Cho thuê tài chính TNHH m t thành viên – NH TMCP Công th ng VN

2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n

Xu t phát t nhu c u v v n trung và dài h n c a các DN VN, đ ng th i nh m

đa d ng hoá các ho t đ ng c a NH, sau khi Th ng đ c NHNN VN ra quy t đ nh s 149/QD-NH5 v vi c ban hành Th l Tín d ng Thuê mua, tháng 7/1995, NHCTVN đã thành l p phòng Tín d ng Thuê mua, ban đ u có nhi m v : khai thác TS b t n ; th c

hi n các d án liên doanh, liên k t gi a NHCTVN v i các DN khác; nghiên c u các v n

b n v Tín d ng thuê mua đ th c hi n các d án cho thuê

n tháng 10/1995, Chính ph ban hành ngh đ nh s 64/CP v Quy ch t m

th i v T ch c và ho t đ ng c a Công ty CTTC VN Quy ch quy đ nh các NH

mu n th c hi n nghi p v CTTC ph i thành l p m t Công ty đ c l p Do v y, phòng Tín d ng Thuê mua lúc đó, ti n thân c a Công ty CTTC – NHCTVN hi n nay, ngoài

vi c ti p t c th c hi n các nghi p v đ c giao còn ph i chu n b m i c s v t ch t

và đi u ki n đ Công ty cho thuê tài chính m t thành viên – Ngân hàng TMCP Công

Th ng Vi t Nam có th ra đ i

Ngày 26/01/1998, Th ng đ c NHNN VN ra Quy t đ nh s 53/1998/Q - NHNN v vi c thành l p Công ty CTTC – NHCTVN

T i i u 2 c a Quy t đ nh này nêu rõ: “Công ty CTTC NHCTVN là m t pháp nhân, là DN thành viên h ch toán đ c l p c a NHCTVN đ c NHCTVN c p V L, có quy n t ch kinh doanh và t ch v tài chính, ch u s ràng bu c v quy n l i và ngh a v đ i v i NHCTVN theo quy đ nh trong i u l c a NHCTVN V L c p là 55

t đ ng VN.”

Tên g i đ y đ c a Công ty b ng ti ng Vi t: Công ty Cho thuê tài chính TNHH

m t thành viên - Ngân hàng TMCP Công th ng Vi t Nam (Vietinbank Leasing)

Tên vi t t t ti ng vi t: Cty CTTC TNHH 01TV NHTMCP Công th ng Vi t Nam

Tên g i đ y đ c a Công ty b ng ti ng Anh: Industrial And Commercial Bank

of VietNam Leasing Company Limited

Tên vi t t t b ng ti ng Anh: VietinBank Leasing (Vietinbank LC)

V n đi u l : 55 t đ ng Vi t Nam

Tháng 7/2001 b sung thêm 20 t , V L 75 t

Tr s chính là: 16 Phan ình Phùng, qu n Ba ình, Hà N i

N m 2009 Công ty CTTC Vietinbank thay đ i tên giao d ch Tháng 8/2009

Th ng đ c NHNN đã có Quy t đ nh s 1983/Q -NHNN ch p thu n đ ngh c a Công

ty CTTC NHTMCPCTVN (Vietinbank) đ c thay đ i tên thành: “Công ty cho thuê tài chính trách nhi m h u h n m t thành viên Ngân hàng th ng m i c ph n Công

th ng Vi t Nam”

Cu i tháng 10/2009, Công ty m chi nhánh t i Tp H Chí Minh, theo đó

VietinbankLC s cung c p thêm các d ch v nh t v n, truy v n s d cho khách hàng qua m ng ây s là m t kênh d n v n m i cho n n kinh t Trong b i c nh nhu

c u tái c u trúc DN ngày càng t ng, ho t đ ng c a Chi nhánh Tp.H Chí Minh cùng VietinbankLC s ph c v t t nhu c u đ i m i công ngh , m r ng s n xu t cho DN

ây c ng là c h i đ VietinbankLC ti p c n và khai thác th tr ng các t nh phía nam

Ngày 08/12/2009, Th ng đ c NHNN VN đã có Quy t đ nh s 2934/Q -NHNN

ch p thu n cho Công ty CTTC – NH Công th ngVN đ c t ng V L t 300 t lên

500 t đ ng V L t ng do NH TMCP CTVN c p b sung theo quy t đ nh s 1359/Q -H QT-NHCT26 ngày 16/11/2009 c a H i đ ng qu n tr NHTMCPCTVN

V i s V L m i 500 t đ ng, Công ty CTTC – NH TMCP CTVN s có đi u ki n đáp

ng các nhu c u thuê mua tài chính ngày càng t ng lên c a khách hàng và m r ng

m ng l i ra nhi u đ a ph ng trên toàn qu c

2.1.2 Mô hình t ch c c a Công ty

Nguyên t c t ch c:

Công ty chu s qu n lý c a NHCTVN v v n, v chi n l c phát tri n, v t

ch c nhân s và ch u s qu n lý c a NHNN v n i dung và ph m vi ho t đ ng nghi p

v

Công ty th c hi n các nghi p v theo quy đ nh c a pháp lu t v tài chính, tín

d ng, NH và hoàn toàn ch u trách nhi m tr c pháp lu t v m i ho t đ ng kinh doanh

c a mình

Công ty chu s qu n lý, thanh tra, giám sát c a NHNN, NHCTVN

Công ty CTTC đ c t ch c d i hình th c là m t Công ty con c a NHCT VN,

ho t đ ng v i t cách đ c l p v pháp lý, hay nói cách khác là có t cách pháp nhân

K toán

Phòng KHNV-

T

Phòng

Ki m tra n i

b

Phòng T

BAN GIÁM C

Phòng Kinh doanh

2.2 Th c tr ng ho t đ ng Công ty CTTC TNHH m t thành viên – Ngân hàng TMCP Công th ng Vi t Nam

2.2.1 Quy trình cho thuê tài chính t i Công ty

Quy trình cho thuê tài chính

- T ch c tài chính ti p nh n h s xin thuê c a khách hàng: T i b c này,

khách hàng có nhu c u thuê các thi t b , máy móc g i h s đ n cho công ty CTTC

B h s thuê mua g m các gi y t theo qui đ nh c a pháp lu t và c a Công ty nh : h

s pháp lý, h s kinh t , các tài li u liên quan đ n thuê tài chính Tùy theo đ i t ng khách hàng b h s có th có thêm m t s tài li u khác

- Th m đ nh và quy t đ nh CTTC: Sau khi nh n đ c b h s c a khách hàng

Công ty s ti n hành th m đ nh và quy t đ nh xem có nên đ u t vào d án không

- Ký k t h p đ ng CTTC: N u Công ty quy t đ nh đ u t vào d án thuê mua

thi t b máy móc c a khách hàng thì Công ty và khách hàng ti n hành ký k t h p đ ng CTTC theo đúng qui đ nh, th t c c a pháp lu t và th a thu n c a hai bên

- Th c hi n n i dung c a h p đ ng: Ti n hành mua s m thi t b máy móc theo

th a thu n trong h p đ ng cho thuê và chuy n giao TS cho bên đi thuê

- Thanh lý h p đ ng: khi h p đ ng h t hi u l c thì hai bên th c hi n các th a

thu n theo h p đ ng đã ký k t Công ty có th thu h i TS ho c ti n hành chuy n giao quy n s h u TS cho bên đi thuê theo th a thu n trong h p đ ng

NHÀ CUNG C P TÀI S N